Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

"Γίναμε εγωιστές και εγωιστές φτιάξαμε και τα παιδιά μας.."
Σήμερα, μας λείψανε οι ήρωες γιατί σβήσαμε από την ζωή των παιδιών μας τους Αγίους..
Δεν καλλιεργήσαμε την ψυχή μας. Απομακρυνθήκαμε απλά από τον Θεό επειδή πλανηθήκαμε και πιστέψαμε στη δύναμη μας.
«Γίναμε εγωιστές και εγωιστές φτιάξαμε και τα παιδιά μας. Ο εγωιστής άνθρωπος είναι ανίκανος και ανάπηρος και να ερωτευτεί και να αγαπήσει.
Η σιωπή της κοινωνίας μας για όλα αυτά που βλέπουμε να υπάρχουν γύρω μας, είναι ενταγμένη σ’ αυτόν τον εγωισμό μας.
Ουσιαστικά, όλα αυτά που προωθούνται σήμερα στην Παιδεία και την Πολιτεία μας, τέτοιους ανάπηρους ανθρώπους φτιάχνουν, γιατί τέτοιους ανάπηρους ανθρώπους χρειάζεται το σύστημα για να λειτουργήσει.»
Και είναι δυστυχισμένα τα παιδιά!
Και επαναστατούν τα παιδιά γιατί δεν βρίσκουν τα δύο βασικά πράγματα που έχουν ανάγκη, την αλήθεια και την αγάπη.
Επομένως, το ερώτημα είναι αν εμείς θα τα αφήσουμε να αλλάξουν τον κόσμο, ή θα είμαστε εμείς οι πρώτοι που θα τους σταθούμε εμπόδιο.
Είναι απαραίτητο οι γονείς να προστατεύσουν και να στηρίξουν τα παιδιά τους με την αγαπητική παρουσία και ζωή τους στο σπίτι.
Αν τα παιδιά ακουμπήσουν κάπου καλά, τότε θα προχωρήσουν.
Θα ανακαλύψουν το νόημα ζωής και θα νιώσουν την ομορφιά της δημιουργίας, της θυσίας, της προσφοράς.

Μακαριστός Σιατίστης Παύλος

[toula]

Κάποιες απλές σκέψεις για την ημέρα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού.

Ας μην κρίνουμε τους σταυρούς που κουβαλάνε οι αδερφοί μας. Δεν ξέρουμε τις αντοχές του καθενός, ούτε γνωρίζουμε τον Σταυρό που κουβαλάνε. Πολλές φορές μας λέει ο άλλος τον πόνο του κι εμείς απαντάμε : «Δεν πειράζει κι εγώ το πέρασα, δεν είναι τίποτα!» ή «Έλα μωρέ, πώς κάνεις έτσι, δεν τρέχει και τίποτα!», ή «Δεν αξίζει να στεναχωριέσαι για κάτι τέτοιο». Όλες αυτές είναι λάθος απαντήσεις. Το μόνο που χρειάζεται ο αδερφός μας εκείνη τη στιγμή είναι η ενσυναίσθηση. Να σταθείς πλάι του και να του πεις: «Σε νιώθω. Είμαι εδώ για σένα.» και αυτό αρκεί. Να κάνεις το πρόβλημά του προσευχή. Να πεις στον Χριστό το πρόβλημα του αδερφού σου ώστε με αυτόν τον τρόπο να βιώσεις κάτι ελάχιστο από τον πόνο του. Να σταθείς δίπλα στον άλλο ως φίλος και όχι να του μιλάς ως δάσκαλος. Ο άλλος εκείνη την ώρα θέλει μια πατρική αγκαλιά, όχι συμβουλές και υπεροψίες.

Ας μην σταυρώνουμε άλλους αγαπητοί μου. Κάνουμε τον Σταυρό μας, αλλά ίσως πολλές φορές να ζητήσουμε τη σταύρωση του άλλου με τη φράση : «Σταύρωσον, Σταύρωσον αυτόν!». Ο Σταυρός μας ψιθυρίζει με αγάπη να ανέβουμε επάνω για τον άλλον με θυσιαστική αγάπη, όχι να σταυρώσουμε άλλους. Σταμάτα να ρίχνεις την ευθύνη σε άλλους ή στο παρελθόν. Σταμάτα τη μουρμούρα. Προχώρα μπροστά, προσπάθησε να λύσεις το μέσα σου. Άφησε το παρελθόν και τις κατηγορίες. Πάρε επάνω σου την ευθύνη. Φταις!!! Για ό,τι έχεις κάνει στη ζωή σου. Ο καμβάς της ζωής σου είναι η αποτύπωση των επιλογών σου. Πάρε την ευθύνη και προχώρα. Παραδώσου στην αγκαλιά του Χριστού και προσπάθησε να λύσεις τις ενοχές που σε καταδιώκουν.

Και τέλος…
Να έχουμε στις σχέσεις μας αυτό το Σταυρικό πολίτευμα. Να πεθάνω εγώ για να ζήσει ο άλλος. Να ανέβω στον Σταυρό για να λυτρωθεί ο άλλος. Να τον αγαπήσω μέχρι τέλους γι’ αυτό που είναι κι όποιος Σταυρός κι αν εμφανιστεί θα ανέβω εγώ επάνω. Από την άλλη αν έχει ο άλλος έναν Σταυρό θα τον κουβαλήσω εγώ. Όταν ανεβαίνεις επάνω στον Σταυρό τα καρφιά συντρίβουν το εγώ. Αδειάζεις. . . και μένει επάνω το αποτύπωμα της αγάπης. Στάζει το αίμα από τα καρφιά, αλλά η πηγή είναι η θυσία της αγάπης και όχι του βασανισμού.
Mην προσπαθήσεις να σηκώσεις τους Σταυρούς σου με δικές σου δυνάμεις. Θα διαλυθείς. Ζήτα βοήθεια από τον Χριστό για να λυτρωθείς. Τον Γολγοθά θα τον περπατήσεις αλλά το φορτίο θα είναι ελαφρύτερο. Θυμήσου ότι κάθε Σταυρός δεν είναι η καταδίκη σου αλλά το σκαλοπάτι σου για τη Βασιλεία. Μην ξεχνάς ότι μετά από κάθε Σταύρωση υπάρχει η Ανάσταση. Οπότε σε κάθε σκοτάδι, πόνο και κακό, η Ανάσταση θα είναι πάντα ο νικητής.
Καλό κουράγιο . .
«Σταυρέ τοῦ Χριστοῦ σῶσον ἡμᾶς τῇ δυνάμει σου»
Την ευχή του Κυρίου μας

π.Σπυρίδων Σκουτής – euxh . gr
Υψώνοντας στον Σταυρό την αγαπώσα καρδιά μας. . . - ΕΥΧΗ.gr
EUXH.GR
Υψώνοντας στον Σταυρό την αγαπώσα καρδιά μας. . . - ΕΥΧΗ.gr

[toula]

Βλέπουμε τον Σταυρό πολλές φορές με ανακούφιση, σκεπτόμενοι ότι ο Χριστός σταυρώθηκε, αλλά εμείς είμαστε τυχεροί που δεν θα ζήσουμε κάτι τέτοιο γιατί θα απολαύσουμε μια ζωή που “Όλα θα μας πάνε καλά”. Άλλες φορές είμαστε αδιάφοροι ή Τον επικαλούμαστε όταν πονάμε και λέμε ότι περνάμε σταυρικά. Υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν ότι σταυρώνονται αλλά κάθονται σε πολυθρόνα και άλλοι που ανεβάζουν άλλους σε Σταυρούς ως σταυρωτές και τύραννοι.
Βλέπουμε τον Σταυρό από απόσταση, στην ουσία τον φοβόμαστε.
Δεν φοβόμαστε τον πόνο αλλά την ευθύνη της αγάπης, διότι πονάει τον εγωϊσμό μας και είναι δύσκολο.
Όταν ερωτεύομαι και λέω στον άλλον “Είσαι τα πάντα για μένα” σημαίνει ότι πλέον δεν θα υπάρχω εγώ αλλά εσύ.
Θέλουμε να παντρευτούμε, να κάνουμε παιδιά, να έχουμε πολλούς φίλους διότι βαθιά μέσα μας ψάχνουμε θύματα για να μας αγαπούν. Εμείς θέλουμε να αγαπήσουμε ; Θέλουμε να θυσιαστούμε ή ψάχνουμε υπηρέτες για να χαϊδεύουν τους δαίμονες μας; Θυσιάζεται μόνο όποιος αγαπά σφόδρα και όχι όποιος περιμένει να τον υπηρετούν. Σταυρός δεν είναι η εγκατάλειψη της ευθύνης αλλά η ανάληψη αυτής.
Γι΄ αυτό το Ιερό Μυστήριο του Γάμου θα έπρεπε να είναι σπάνιο και για λίγους. Με την έννοια ότι θέλει κότσια και τεράστια απόφαση να τσαλακωθείς , να θυσιαστείς, να αγαπήσεις και να πετάξεις στο καλάθι των αχρήστων το “ΕΓΏ” σου για κάποιον άγνωστο αλλά στην ουσία τέκνο του Θεού.

Ο Σταυρός είναι εκεί διότι μας περιμένει να ανέβουμε. Ο Σταυρός είναι εκεί για να τον αγκαλιάσουμε, να τον ασπαστούμε από αγάπη για τον άλλον. Γεννιόμαστε και πεθαίνουμε και στη διάρκεια αυτού του ταξιδιού η πορεία μας είναι να μπορέσουμε να ανέβουμε στον Σταυρό για τους πάντες ακόμα και για τους εχθρούς.
Μας φορέσανε στη βάπτισή μας τον Σταυρό όχι σαν κόσμημα αλλά σαν σημείο πορείας ζωής. Η ζωή αυτή είναι μια πορεία σε έναν Γολγοθά, σε έναν Σταυρό που στο τέλος περιμένει μια πρόσκληση Αναστάσεως, ανοιχτή, με το όνομά μας, που έχει ήδη γραφτεί από την ημέρα που βαπτιστήκαμε. Με το σημείο του Σταυρού μπήκαν τα δαχτυλίδια στα χέρια μας και τα στέφανα στα κεφάλια μας ενώ στον Χορό του Ησαΐα το Ευαγγέλιο ήταν μπροστά για να ανοίγει δρόμους σωτηρίας.
Σε κάθε πόνο, δοκιμασία ή πειρασμό, ο Κύριος μας δείχνει τον Σταυρό και μας ρωτάει : “Θα ανέβεις;” στην απάντηση που θα δώσω βρίσκεται και το κλειδί της υπαρξιακής μου προοπτικής. Η πραγματική χαρά δεν έρχεται όταν κατεβαίνεις από τον Σταυρό διότι το κατέβασμα από τον Σταυρό ακολουθεί και κατέβασμα προς σκοτεινά υπόγεια. Όταν όμως ανεβαίνεις, ακολουθεί Ανάσταση και Ουρανός.
Σταυρός και αγάπη είναι έννοιες συνώνυμες και ταυτόσημες. Αν δεν Σταυρωθείς για τον άλλον δεν μπορείς πραγματικά να αγαπήσεις. Η πραγματική αγάπη δεν έχει ασφάλειες και δεδομένα, έχει ρίσκο, σταυρό και θάνατο για αυτό και “κοστίζει” ακριβά. Σ’ αγαπώ σημαίνει είμαι έτοιμος να πεθάνω για σένα.

Ο δρόμος της Αγιότητος , ο δρόμος της Σταυρικής αγάπης δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Καρφιά και αγκάθια η πορεία, αλλά Ανάσταση στον προορισμό.
Όταν στην πορεία της ζωής σου, σου έρθει Σταυρός μην τον κόψεις, ανέβα. Είναι ευκαιρία για θεραπεία και Ανάσταση.
Αυτό που πονάει όταν ανεβαίνεις στον Σταυρό δεν είναι το σώμα ούτε η ψυχή είναι το “ΕΓΩ” που σαν σπόρος μπαίνει στο χώμα και πεθαίνει και γεννιέται το τριαντάφυλλο της αγάπης και της αγιότητος. Τέτοιο λουλούδι ήταν και ο εκ δεξιών ληστής.
Aλλά ποιός μπορεί να μιλήσει για τον Σταυρό; Δεν είναι θεωρία αλλά εμπειρία. Σιωπάς και ανεβαίνεις. Σταυρός δεν είναι να μου πάρει ο Θεός τον πόνο αλλά να με βοηθήσει να τον περάσω πνευματικά καρποφόρα.
Ο Σταυρός δεν είναι για τους βολεμένους αλλά για τους ερωτευμένους...
Μια ζωή ένας Σταυρός δρόμος, μια αγκαλιά για τον άνθρωπο και ένα άλμα για τον Ουρανό.

π.Σπυρίδων Σκουτής - euxh.gr
Μια ζωή ένας Σταυρός δρόμος.... - ΕΥΧΗ.gr

[toula]

Επάνω στο Σταυρό κάτι συμβαίνει. Όσοι έχουν ανέβει κι έχουν μείνει μέρες, μήνες και χρόνια, ξέρουν καλά ότι σαν κατέβεις δεν είσαι όπως πριν. Ακόμη κι εάν φαινομενικά δεν άλλαξε τίποτε, στην ουσία τα πάντα είναι αλλιώς.
Στο κορμί, στο νου και την καρδιά έχουν συμβεί αλλαγές τόσο βαθιές που ίσως δεν φαίνονται εξ αρχής αλλά σύντομα θα διαπιστώσεις.
Επάνω στον Γολγοθά φυσάει μοναξιά. Μην λέμε ψέματα, μην εξωραΐζουμε καταστάσεις, στο Σταυρό κλαις κι ουρλιάζεις, φοβάσαι και κρυώνεις, τα βάζεις ακόμη και με τον Θεό, γιατί απλά είσαι άνθρωπος που να πάρει, και δεν πρέπει να έχουμε καμία ενοχή γι’ αυτό. Πως θα φτάσεις στον Θεό εάν δεν αποδεχθείς ότι είσαι άνθρωπος; Μονάχα όταν αποδέχεσαι το χώμα διψάς την βροχή του ουρανού.
Εάν δεν βραχνιάσεις στα «γιατί» δεν θα αναπαυθείς στα «δόξα σοι ο Θεός». Κουράστηκε το βλέμμα σου στο σκοτάδι μέχρι να ανακαλύψεις την ομορφιά του φωτός. Κανείς δεν πόθησε αληθινά τον παράδεισο παρα μονάχα εκείνοι που ένιωσαν την πίκρα της κολάσεως.
Γι’ αυτό πριν την Ανάσταση υπάρχει Σταυρός. Όχι γιατί πρέπει να τιμωρηθείς ή εξιλεωθείς αλλά διότι δε μπορείς να εκτιμήσεις, να δεις και να αντικρύσεις το φως εάν δεν έχεις κοιτάξει με θάρρος το σκοτάδι. Κι όταν λέμε με θάρρος, σημαίνει δίχως να κρύβεσαι ή να αρνείσαι όλα εκείνα που σε δυσκολεύουν ή σε πονάνε. Μην φεύγεις από τον Σταυρό γιατί ακυρώνεις μέσα σου την Ανάσταση. Μην αρνείσαι ότι υπάρχει το σκοτάδι εάν θες να δεις το φως
Δεν είναι εύκολο αλλά πρέπει να συναντήσουμε το σκοτάδι μας. Πρέπει να μείνουμε μόνοι με τον Σταυρό μας. Εκεί στην πιο βαθιά σιωπή του πόνου ακούγεται η φωνή του Θεού μέσα μας. Την ώρα που λες «όλα τελείωσαν» βλέπεις να ξεκινάνε από την αρχή. Το πιο βαθύ σκοτάδι είναι λίγο πριν το ξημέρωμα.
Το σημαντικότερο είναι να αντιληφθούμε ότι μετα Χριστόν ο Σταυρός, ο πόνος και ο θάνατος δεν είναι ο προορισμός του ανθρώπου αλλά το πέρασμα για την Ανάσταση.
Δεν θα φτάσεις ποτέ στην Ανάσταση εάν αρνείσαι τον Σταυρό.
Ξέρεις τι σημαίνει αυτό;
Δεν θα μάθεις ποτέ για ποιο λόγο ήρθες σε αυτό το σύμπαν.
Δεν θα μάθεις ποτέ τι ζητούσε από σένα ο Θεός.
Δεν θα γνωρίσεις ποτέ τα χαρίσματα και τις ικανότητες σου.
Δεν θα μάθεις ποτέ που θα μπορούσες να φτάσεις, τι να πετύχεις,
να αντέξεις, να αλλάξεις και να δημιουργήσεις.
Εάν δεν γευτείς τον θάνατο κάθε ψεύτικου δεν θα ζήσεις ποτέ την Ανάσταση του Αληθινού.

π. Χαρ. λίβυος Παπαδόπουλος

[toula]

«O Σταυρός δεν λείπει...
Γιατί;
Γιατί εφ’ όσον και ο Αρχηγός μας ανέβηκε στον Σταυρό, και εμείς θα ανεβούμε...
Από τη μία πλευρά είναι γλυκύς και ελαφρύς, ενώ από την άλλη είναι πικρός και βαρύς. Κατά την προαίρεσή μας.
Εάν πάρεις με αγάπη τον Σταυρό του Χριστού, είναι πολύ ελαφρύς, είναι σαν σφουγγάρι, φελλός!
Εάν τον πάρεις, όμως από την άλλη πλευρά,
τότε είναι βαρύς και ασήκωτος...»!!

Άγιος Εφραίμ ο Κατουνακιώτης

[toula]

«Κάθε μέρα να εορτάζουμε την ύψωση του σταυρού!»

Όσιος Εφραίμ Κατουνακιώτης: «Εδώ στο Άγιον Όρος ήρθα στις 14 Σεπτεμβρίου. Ημέρα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Ημέρα που ξαναγεννήθηκα. Κάθε μέρα να εορτάζουμε την ύψωση του σταυρού μας. Όταν σηκώνουμε τον σταυρό, πεθαίνουμε και ξαναγεννιόμαστε. Η άρση του σταυρού θάνατος και ανάσταση είναι» (Από το βιβλίο του π. Σπυρίδωνα Βασιλάκου, «Ἔλα φῶς...», εκδ. Θεσβίτης, σελ. 75).
Ο μέγας Γέρων, ο όσιος Εφραίμ ο Κατουνακιώτης, εόρταζε ιδιαιτέρως την ημέρα της Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού. Γιατί; Διότι ήταν η ημέρα εισόδου του στο Άγιον Όρος – «Του Σταυρού ήρθα στο Άγιον Όρος, Σεπτέμβριος του 1933» ήταν η διαρκής επανάληψή του. Δεν την εόρταζε όμως ως γεγονός απλής ανάμνησης που άλλαζε έστω τον ρου της ζωής του – από κοσμικός έγινε καλόγερος – αλλά ως γεγονός που στιγμάτισε την εσωτερική πνευματική του ζωή. Ο άγιος Γέρων με τα μεγάλα ολοφώτεινα μάτια που αντιφέγγιζαν το φως του Ουρανού που ζούσε στην καρδιά και σ’ όλη την ύπαρξή του ένιωσε εισερχόμενος νεαρός στο Όρος τη μυστική αξία του αγιασμένου αυτού τόπου – τη χάρη που τον διαπερνά ως εσωτερικό ρεύμα ζωής. Τότε ήταν «που ξαναγεννήθηκα» ομολογεί. Ξαναγεννιέται πνευματικά εκείνος που βαπτίζεται στην άγια κολυμβήθρα της Εκκλησίας κι εκείνος που βρίσκει το αληθινό μονοπάτι της μετάνοιας, στο οποίο λούζεται με τα δάκρυά του. Ο Θεός έδωσε τη χάρη στον νεαρό (μετέπειτα Εφραίμ) Ευάγγελο να κατανοήσει ότι καλόγερος σημαίνει άνθρωπος που αγωνίζεται στη μετάνοια. Ότι πήρε τη δύναμη της μετανοίας από την «κοιλιά» της Εκκλησίας την αγία κολυμβήθρα – γι’ αυτό και πολύ αργότερα θα την αναζητήσει στο χωριό του και θα την ασπαστεί με πολλά δάκρυα – κι αυτή η μετάνοια αποτελεί το έργο κάθε βεβαίως χριστιανού, πολύ περισσότερο όμως του «τύπου» του χριστιανού, του ορθόδοξου μοναχού.

Κι ακόμη. Για τον όσιο Γέροντα η καλογερική αυτή μετάνοια με την οποία ο άνθρωπος αναγεννάται γιατί είναι γνήσια ταυτίζεται με την άρση του σταυρού. Μοναχός δηλαδή για τον όσιο είναι ο εσταυρωμένος άνθρωπος (πόσο ωραία φανερώνεται τούτο με τη συγκεκριμένη εικόνα του εσταυρωμένου μοναχού!) κατά τον τύπο που λέει ο απόστολος Παύλος: «Χριστώ συνεσταύρωμαι», που σημαίνει ότι τον Σταυρό του Κυρίου Τον ζούσε βιωματικά ο άγιος Γέροντας ως θάνατό του, συνεπώς και ως ανάστασή του. Τα απλοϊκά φαινομενικά λόγια του περικλείουν τα αποκαλυπτικά λόγια του Ίδιου του αρχηγού της πίστεως Ιησού Χριστού: «όποιος θέλει να με ακολουθήσει, ας απαρνηθεί τον εαυτό του και ας σηκώνει τον σταυρό του και ας με ακολουθεί», αλλά και τη μεγαλειώδη θεολογία περί του βαπτίσματος του αποστόλου Παύλου: «όσοι βαπτιστήκαμε, στον θάνατο του Χριστού βαπτιστήκαμε και την ανάσταση Εκείνου ομολογούμε». Οπότε ο όσιος Εφραίμ με δύο λέξεις αφήνει να φανεί η ένταση του εσωτερικού του κόσμου, η οδύνη που ζούσε από τον πόλεμο κατά των παθών και του πονηρού διαβόλου, αλλά και η πνευματική ηδονή από τα αναστάσιμα και χαρμόσυνα στοιχεία που του πρόσφερε αφειδώλευτα η χάρη του Θεού.

Κι η επισήμανσή του είναι συγκλονιστική και μοναδική: «κάθε μέρα να εορτάζουμε την ύψωση του σταυρού μας». Ο ατόφιος, αληθινός και αταλάντευτα προσανατολισμένος στον σκοπό του καλόγερος: όχι απλώς να γιορτάζουμε την ύψωση του Σταυρού τη συγκεκριμένη ημέρα, αλλά την κάθε ημέρα ως προσωπικό γεγονός. Η πορεία της μετάνοιας δηλαδή ως πορεία άρσης του σταυρού πάνω στις εντολές του Χριστού δεν γνωρίζει διαλείμματα. Το διάλειμμα είναι για τους αρχάριους και τους «τυφλούς» ακόμη πνευματικά ανθρώπους που λειτουργεί ως οπισθοδρόμηση και κατρακύλα. Η ακολουθία του Χριστού είναι «κόλλησις» στον Χριστό που κάνει τον άνθρωπο να γίνει κι εκείνος Χριστός. Όπως έγινε και ο όσιος Εφραίμ και έγιναν όλοι οι άγιοι.

Δεν ξέρουμε πόσοι αντέχουμε το πυρ των λόγων του οσίου. Απλώς να παρακαλούμε η φωτιά του Πνεύματος που έκαιγε την καρδιά του να καύσει λίγο και τις δικές μας καρδιές, ώστε να καθαριστεί το έδαφος και να φωτιστεί ο χώρος.

π. Γεώργιος Δορμπαράκης -

[toula]

Μην αρνηθείς τον Εσταυρωμένο!

Μήν ἀρνηθεῖς τόν Ἐσταυρωμένο. Ἄν Τόν ἀρνηθεῖς, ἔχεις πολλούς πού θά σέ ἐλέγξουν γι᾽ αὐτό.
Πρῶτος θά σέ ἐλέγξει ὁ Ἰούδας ὁ προδότης. Διότι αὐτός πού Τόν πρόδωσε ἤξερε ὅτι ἀπό τούς ἀρχιερεῖς καί πρεσβυτέρους καταδικάστηκε σέ θάνατο (πρβλ. Ματθ. 27, 3). Τό μαρτυροῦν τά τριάντα ἀργύρια (πρβλ. Ματθ. 26, 15). Τό μαρτυρεῖ ἡ Γεθσημανή, ὅπου ἔγινε ἡ προδοσία. Γιά νά μήν ἀναφέρω τό Ὄρος τῶν Ἐλαιῶν, ὅπου ὅλοι παρόντες προσεύχονταν τή νύχτα. Τό μαρτυρεῖ ἡ σελήνη τῆς νύχτας. Τό μαρτυρεῖ ἡ ἡμέρα καί ὁ ἥλιος πού χάθηκε (πρβλ. Λουκ. 23, 44), διότι δέν μποροῦσε νά βλέπει τήν παρανομία τῶν ἐχθρῶν τοῦ Κυρίου. Σέ ἐλέγχει ἡ φωτιά, ὅπου παρευρέθηκε καί θερμαινόταν ὁ Πέτρος. Ἄν ἀρνηθεῖς τό Σταυρό, σέ περιμένει ἡ αἰώνια φωτιά. Μιλάω σκληρά, γιά νά μήν ἐπιχειρήσεις ἐσύ νά σκληρυνθεῖς. Θυμήσου τά μαχαίρια πού ἔφεραν ἐναντίον Του στή Γεθσημανή (πρβλ. Ἰωάν. 18, 3), γιά νά μή δοκιμασθεῖς ἀπό τήν αἰώνια ρομφαία.

Θά σέ ἐλέγξει τό σπίτι τοῦ Καϊάφα, πού μέ τήν ἐρημιά πού τό δέρνει δείχνει τή δύναμη πού εἶχε ὁ τότε δικαζόμενος ἐκεῖ. Ὁ ἴδιος ὁ Καϊάφας, τήν ἡμέρα τῆς Κρίσεως, θά σοῦ φέρει σθεναρές ἀντιρρήσεις. Θά σοῦ ἐναντιωθεῖ καί ὁ δοῦλος πού ἔδωσε τό ράπισμα στόν Ἰησοῦ (πρβλ. Ἰωάν. 18, 22) καί αὐτοί πού τόν ἔδεσαν καί τόν ἔφεραν στόν τόπο τοῦ μαρτυρίου. Θά σοῦ ἐναντιωθοῦν καί ὁ Ἡρώδης καί ὁ Πιλάτος καί κάπως ἔτσι θά σοῦ μιλήσουν: Τί ἀρνεῖσαι Αὐτόν πού συκοφαντήθηκε ἀπό τούς Ἰουδαίους μπροστά σας, γιά τόν Ὁποῖο ξέρουμε ὅτι δέν ἁμάρτησε σέ τίποτα; (πρβλ. Λουκ. 23, 14-15). Διότι καί ἐγώ ὁ Πιλάτος «ἔνιψα τότε τά χέρια μου» (πρβλ. Ματθ. 27, 24). Θά σοῦ ἐναντιωθοῦν οἱ ψευδομάρτυρες καί οἱ στρατιῶτες πού Τοῦ φόρεσαν «τό κόκκινο ἔνδυμα καί τό ἀκάνθινο στεφάνι, Τόν σταύρωσαν στό Γολγοθά» (πρβλ. Ἰωάν. 19, 2. 17) καί γιά «τόν χιτώνα Του ἔβαλαν κλῆρο» (πρβλ. Ἰωάν. 19, 24). Θά σέ ἐλέγξει ὁ Σίμων ὁ Κυρηναῖος πού σήκωνε τό Σταυρό πίσω ἀπό τόν Ἰησοῦ (πρβλ. Λουκ. 23, 26).

Θά σέ ἐλέγξει ἀπό τά ἀστέρια ὁ ἥλιος πού χάθηκε. Καί ἀπό τῆς γῆς τά πράγματα, τό κρασί τό ἀρωματισμένο μέ σμύρνα. Ἀπό τά καλαμοειδή τό καλάμι, ἀπό τά βότανα ὁ ὕσσωπος, ἀπό τά θαλάσσια τό σφουγγάρι, ἀπό τά δέντρα τό ξύλο ἀπ᾽ ὅπου ἔγινε ὁ Σταυρός. Οἱ στρατιῶτες, ὅπως εἴπαμε, πού Τόν σταύρωσαν καί ἔβαλαν κλῆρο γιά τά ἱμάτιά Του, ὁ στρατιώτης πού μέ τή λόγχη ἄνοιξε τήν πλευρά Του, οἱ γυναῖκες πού ἦταν τότε παροῦσες (πρβλ. Ματθ. 27, 55), τό καταπέτασμα τοῦ Ναοῦ πού σχίστηκε τότε σέ δυό κομμάτια (πρβλ. Ματθ. 27, 51). Τό πραιτώριο τοῦ Πιλάτου, πού τώρα, ἔχει ἐρημωθεῖ μέ τή δύναμη Ἐκείνου ὁ Ὁποῖος εἶχε τότε σταυρωθεῖ. Αὐτός ἐδῶ ὁ Γολγοθάς ὁ ἅγιος, ὁ ὑπερυψωμένος, πού μέχρι σήμερα ἐκπέμπει φῶς καί δείχνει μέχρι τώρα πῶς ράισαν οἱ πέτρες του γιά τόν Χριστό. Τό πλησίον μνῆμα ὅπου ἐνταφιάστηκε καί ἡ πέτρα πού ἔβαλαν στή θύρα (πρβλ. Ματθ. 27, 60) καί πού μέχρι σήμερα βρίσκεται δίπλα στόν τάφο. Οἱ Ἄγγελοι πού ἦταν τότε παρόντες. Οἱ γυναῖκες πού προσκύνησαν μετά τήν Ἀνάσταση. Ὁ Πέτρος καί ὁ Ἰωάννης πού ἔτρεξαν στό μνῆμα καί ὁ Θωμᾶς, πού ἔβαλε τό χέρι του στήν πλευρά Του καί τά δάκτυλά του στά σημάδια ἀπό τά καρφιά (πρβλ. Ἰωάν, 20, 25-27). Διότι καί ἐκεῖνος γιά χάρη μας ψηλάφησε τήν πλευρά μέ προσοχή, ὥστε ἐκεῖνο πού ἐσύ, ὁ ὁποῖος δέν ἤσουν τότε παρών, ἔμελλες νά ζητήσεις γιά νά ἐρευνήσεις, αὐτό τό ἐρεύνησε ἐκεῖνος, ὄντας παρών, «κατ᾽ οἰκονομίαν».

Ἔχεις δώδεκα Ἀποστόλους μάρτυρες τοῦ Σταυροῦ, καί τήν οἰκουμένη καί ὅλο τό πλῆθος τῶν ἀνθρώπων πού πιστεύουν στόν Ἐσταυρωμένο. Νά σέ πείσει ἀκόμα γιά τή δύναμη τοῦ Ἐσταυρωμένου Κυρίου αὐτό τό ἴδιο γεγονός τῆς τωρινῆς παρουσίας σου σ᾽ αὐτό τό χῶρο. Διότι ποιός σέ ἀνάγκασε νά ἔρθεις τώρα σ᾽ αὐτή τή συγκέντρωση; Ποιοί εἶναι οἱ στρατιῶτες πού τό ἔκαναν αὐτό; Μέ ποιά δεσμά σέ δέσανε γιά νά σέ φέρουν ἐδῶ, χωρίς νά τό θέλεις; Ποιοῦ δικαστηρίου ἡ καταδικαστική ἀπόφαση σέ ὑποχρέωσε καί σέ βίασε νά βρίσκεσαι ἐδῶ; Ἑπομένως τό τρόπαιο τοῦ Ἰησοῦ τό σωτήριο, ὁ Σταυρός, ὅλους τούς συνάθροισε. Αὐτό εἶναι πού ταπείνωσε τούς Πέρσες καί τούς ἔκανε νά προσκυνοῦν δουλικά τόν Κύριο καί ἡμέρωσε τούς Σκύθες. Αὐτό χάρισε στούς Αἰγύπτιους τή θεογνωσία, ἀντί γιά τήν πίστη πού εἶχαν στίς γάτες, στά σκυλιά καί σέ ὅλη ἐκείνη τήν πολύμορφη πλάνη. Αὐτό μέχρι σήμερα θεραπεύει ἀρρώστιες. Αὐτό διώχνει τούς δαίμονες καί ἀνατρέπει τῶν γοήτων καί τῶν μάγων τίς μαγγανεῖες.

Αγίου Κυρίλλου Ιεροσολύμων, από την ΙΓ' Κατήχηση
iereasanatolikisekklisias

[toula]

Ύψωση του Τιμίου Σταυρού. Μεγάλη Δεσποτική Εορτή.
Μυργιώτης Παναγιώτης, Μαθηματικός

Τις πρώτες ημέρες του νέου εκκλησιαστικού έτους και σαράντα ημέρες από την επί του όρους μεταμόρφωση του Κυρίου μας η εκκλησία μας τοποθέτησε μια άλλη Δεσποτική εορτή. Στις 14 Σεπτεμβρίου εορτάζει την παγκόσμιο ύψωση του Τιμίου Σταυρού. Του Σταυρού πάνω εις τον οποίο σταυρώθηκε ο Χριστός και έχυσε το πάναγνο αίμα Του για τη δική μας σωτηρία. Ο Σταυρός αποτελεί για τους χριστιανούς ιερό σύμβολο. Με τον Σταυρό ο Χριστός ξεγέλασε, νίκησε και ντρόπιασε το διάβολο, ο οποίος νόμισε ότι νίκησε, θανάτωσε κι εξαφάνισε τον Χριστό. Γι’ αυτό και δεν αντέχει να βλέπει αυτό το ιερό σύμβολο· φεύγει μακριά. Από νωρίς οι πρώτοι χριστιανοί εις τις κατακόμβες ζωγράφιζαν και το σύμβολο του σταυρού.

Ο Σταυρός για τους χριστιανούς αποτελεί σύμβολο κορυφαίο θυσίας και αγιασμού. Ο Σταυρός και η Ανάσταση λειτουργούν ως δυο βασικοί άξονες πάνω στους οποίους κινείται η ζωή των πιστών χριστιανών. Η Ανάσταση ακολουθεί και προϋποθέτει τον Σταυρό. Ο Σταυρός προμηνύει την Ανάσταση. Χωρίς Σταυρό δεν γίνεται Ανάσταση.
Ο μέγας απόστολος των Εθνών Παύλος, ο κατεξοχήν θεολόγος του Σταυρού, τονίζει συχνά στις θεόπνευστες επιστολές του ότι ο Σταυρός του Χριστού είναι γι’ αυτόν και για την Εκκλησία καύχηση. «Εμοί δε μη γένοιτο καυχάσθαι ει μη εν τω σταυρώ του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού», διότι «ο λόγος γαρ ο του σταυρού τοις μεν απολλυμένοις μωρία εστί τοις δε σωζομένοις ημίν δύναμις Θεού εστι» επειδή ο Ιησούς Χριστός «εγενήθη εν σοφία από Θεού, δικαιοσύνη τε και αγιασμός και απολύτρωσις» ως ο «Εσταυρωμένος».

Προτυπώσεις του Τιμίου Σταυρού έχουμε και εις την παλαιά και στην καινή Διαθήκη. Αναφέρουμε μεταξύ των άλλων. Η λωρίδα ξηράς που δημιουργήθηκε εις την Ερυθρά Θάλασσα και πέρασαν οι διωκόμενοι, από τους Αιγύπτιους, Ισραηλίτες σχηματίστηκε όταν ο Μωυσής με το ραβδί του κτύπησε τα ύδατα και σχηματίστηκε το σημείο του σταυρού. Στον πόλεμο των Ισραηλιτών με τους Αμαλικίτες όταν το σώμα του Μωυσή και τα τεντωμένα χέρια του σχημάτιζαν το σημείο του σταυρού νικούσαν οι Ισραηλίτες, ενώ όταν από την κούραση ο Μωυσής κατέβαζε τα χέρια νικούσαν οι εχθροί των.

Το 312 μΧ ο Μέγας Κωνσταντίνος με τον στρατό του βαδίζει εναντίον του συναυτοκράτορά του Μαξέντιου και βρίσκεται λίγο έξω από την Ρώμη. Εκεί, ενώ είναι μέρα μεσημέρι, βλέπει εις τον ουρανό το σημείο του Σταυρού σχηματισμένο με αστέρια και συγχρόνως βλέπει και την επιγραφή ¨ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ¨ πάλι με αστέρια. Το θεωρεί θεϊκό σημάδι‧ το φανερώνει στους στρατιώτες του, οι οποίοι εμψυχώνονται, πολεμούν με περισσό θάρρος και νικούν τον Μαξέντιο. Ο Μ. Κωνσταντίνος γίνεται μονοκράτωρ των Ρωμαίων, βαπτίζεται χριστιανός, ανακηρύσσει τον χριστιανισμό επίσημη θρησκεία και σταματά τις διώξεις των χριστιανών.

Η ευσεβής μητέρα του η αγία Ελένη το 326 αναχώρησε για να προσκυνήσει εις τους Αγίους Τόπους έχοντας μαζί της και γενναία επιχορήγηση από τον Κωνσταντίνο. Πρώτη ενέργεια ήταν να βρει τον Τίμιο Σταυρό ο οποίος είχε ριφθεί σε παρακείμενη χαράδρα και είχε σκεπαστεί με χώματα. Για να μη βεβηλωθεί ο τίμιος Σταυρός από τους ειδωλολάτρες οι χριστιανοί τον είχαν κατά κάποιο τρόπο κρύψει. αυτοκράτορας Αδριανός το 135 μΧ είχε κτίσει στον Πανάγιο Τάφο ναό της Αφροδίτης για να μη μπορούν οι πιστοί χριστιανοί να πηγαίνουν και να προσκυνούν. Ο ειδωλολατρικός ναός γκρεμίζεται.Μετά από επίπονες και επίμονες έρευνες βρέθηκαν τρείς σταυροί, του Κυρίου και των δυο ληστών. Οδηγηθήκανε στην εύρεση των σταυρών από το εξής σημείο: Εκεί επάνω είχε φυτρώσει ένα λουλούδι που εξέπεμπε μια πολύ ωραία μυρωδιά, ένα θαυμάσιο άρωμα. Το λουλούδι αυτό είναι ο γνωστός σε όλους μας βασιλικός, ο οποίος ονομάστηκε έτσι γιατί φύτρωσε πάνω στο χώμα που έκρυβε τον Σταυρό που σταυρώθηκε ο βασιλιάς των πάντων. Με εξίσου θαυμαστό τρόπο διαπιστώσανε ποιος ήτο ο σταυρός του Κυρίου. Ακουμπήσανε τους σταυρούς στο σώμα νεκρής ευσεβέστατης γυναικός,. Η νεκρή αναστήθηκε όταν ήλθε σε επαφή με τον Σταυρό του Κυρίου.

Η Αγία Ελένη με συγκίνηση και σεβασμό παραδίδει τον Σταυρό του Κυρίου στον πατριάρχη Μακάριο. Ξεκινά η πομπή προς τον Γολγοθά με την αυτοκράτορα να κρατά τον Τίμιο Σταυρό. Κατά την πορεία προς τον Γολγοθά ο αυτοκράτορας αισθάνεται ότι δεν μπορεί να βαδίσει, τον εμποδίζει δύναμη αόρατη. Ο αυτοκράτορας κρατά τον Τίμιο Σταυρό. Ο πατριάρχης δίνει τη λύση. Ο αυτοκράτορας να προχωρήσει ανυπόδητος και χωρίς το βασιλικό στέμμα. Έτσι έγινε και η πορεία-πομπή συνεχίστηκε. Ο αυτοκράτορας έπρεπε με ταπείνωση και συντριβή να κρατά το Τίμιο Σταυρό. Ο πατριάρχης Μακάριος την 14η Σεπτεμβρίου 335 υψώνει τον Τίμιο Σταυρό του Κυρίου στον ναό της Αναστάσεως. Οι πιστοί προσκυνούσαν, κάνοντας το σταυρό τους κι έλεγαν «Κύριε, ελέησον». Αυτή την ύψωση στις 14 Σεπτεμβρίου κάθε χρόνο η Αγία Εκκλησία μας.

Η ημέρα αυτή είναι πανηγυρική και συγχρόνως αναφέρεται στη Σταύρωση και στον θάνατο του Κυρίου που ουσιαστικά υπήρξε η πρώτη Ύψωση του Τιμίου Σταυρού με σταυρωμένο τον Ίδιο. Για τον λόγο αυτό η μέρα αυτή τιμάται με αυστηρή νηστεία και στη θεία λειτουργία διαβάζεται η ίδια ευαγγελική περικοπή που διαβάζεται την Μ. Παρασκευή. Οι πιστοί την ημέρα αυτή λαμβάνουν από τον ιερέα κλωνάρια βασιλικού ως ανάμνηση της ευρέσεως του Τιμίου Ξύλου και τα φυλάσσουν εις το εικονοστάσι του σπιτιού τους.
Διά του Σταυρού ο διάβολος κατατροπώνεται, η αμαρτία λύεται, ο Άδης σκυλεύεται, ο Χριστός ανίσταται, ο θάνατος καταργείται και η ανθρώπινη φύση διά του προσώπου του Ιησού κάθεται πλέον εκ δεξιών του Πατρός. Μπορούμε πλέον να λέμε ότι πάσα ευλογία μέσω του Σταυρού προήλθε και προέρχεται στην κτίση.
Επομένως ο Σταυρός είναι η φανέρωσις του Χριστού μέσα στον κόσμο, για τούτο η εκκλησία πανηγυρικά ψάλλει: ¨ιδού γαρ ήλθε διά του Σταυρού χαρά εν όλω τω κόσμω ¨.
Εις τους χαιρετισμούς του Τιμίου Σταυρού, διαβάζουμε:
Χαίρε, το των Αγγέλων γαληνόμορφον θαύμα
Χαίρε, το των δαιμόνων πολυστένακτον τραύμα.
Χαίρε, του Αδάμ και της Εύας ανάκλησης
Χαίρε, των αρχόντων του άδου η νέκρωσης.
Μεγάλη η δύναμη του Σταυρού, ο δαίμονας τον βλέπει και φρίττει. Είχε πιστεύσει ο δόλιος, βλέποντας τον Κύριο νεκρό επί του Σταυρού, ότι τον νίκησε. Όμως, η Ανάσταση του Κυρίου μας τον θανάτωσε.

Είναι πολύ σημαντικό πάντα να φοράμε έναν Σταυρό. Δεν είναι υποχρεωτικό να είναι χρυσός, αρκεί και ένας από φθηνό υλικό. Η αξία του έγκειται στο σημείο του Σταυρού, όχι στο υλικό από το οποίο είναι κατασκευασμένος.
Να έχουμε πάντα στη ζωή μας τη Χάρη του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού και να πορευόμαστε πάντοτε με σταυροαναστάσιμο ήθος!

Απολυτίκιο Ἦχος α’
Σώσον, Κύριε, τον λαόν Σου και ευλόγησον την κληρονομίαν Σου, νίκας τοις βασιλεύσι κατά βαρβάρων δωρούμενος και το σον φυλάττων, δια του Σταυρού Σου, πολίτευμα.

Κοντάκιον Ἦχος δ’. Αὐτόμελον.
Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ ἑκουσίως, τῇ ἐπωνύμῳ σου καινὴ πολιτεία, τοὺς οἰκτιρμούς σου δώρησαι, Χριστὲ ὁ Θεός, Εὔφρανον ἐν τῇ δυνάμει σου, τοὺς πιστοὺς Βασιλεῖς ἡμῶν, νίκας χορηγῶν αὐτοῖς, κατὰ τῶν πολεμίων, τὴν συμμαχίαν ἔχοιεν τὴν σήν, ὅπλον εἰρήνης, ἀήττητον τρόπαιον.

[toula]

Το μεγαλείο του Σταυρού
(Ιερομόναχος Αντίπας Αγιορείτης)

«Σταυρέ Χριστού, το των Χριστιανών πολυθρύλητον καύχημα· Σταυρέ Χριστού, το των Αποστόλων περιούσιον κήρυγμα· Σταυρέ Χριστού, το των μαρτύρων βασιλείαν διάδημα· Σταυρέ Χριστού, το των προφητών υπέρτιμον εγκαλλώπισμα· Σταυρέ Χριστού, το των περάτων παμφαέστατον αγλάισμα» (Εγκώμιον εις τον Τίμιον Σταυρόν)

Δανείστηκα αυτά τα θεία λόγια αγαπητοί αδελφοί, που είναι λόγια ενός μεγάλου πατρός ης Εκκλησίας μας, του Αγίου Θεοδώρου του Στουδίτη, ως πρόλογο στα φτωχά λόγια που θ’ ακολουθήσουν, γιατί αληθινά δένεται η γλώσσα κάθε αδόκιμου ομιλητή, όπως είμαι εγώ, μπροστά στο μυστήριο και το μεγαλείο του Τίμιου και Ζωοποιού Σταυρού.
Δένεται, γιατί δεν γνωρίζει πως ν’ αρχίσει, τι να πρωτοπεί και πως να ερμηνεύσει αυτό το μυστήριο, για το οποίο μόνο «τα μυρίπνοα άνθη του Παραδείσου και τα πάγχρυσα στόματα του Λόγου», «των Αγίων Πατέρων» δηλαδή ο χορός, μπόρεσε να μιλήσει θεολογικώτατα και να εξυμνήσει, όπως έπρεπε.
Άλλωστε για τα μεγάλα, τα θαυμαστά και άγια της Ορθοδόξου Πίστεώς μας μόνο αυτοί που κατάφεραν, με τη βοήθεια και τη δύναμη του Σταυρού, ν’ απαλλαγούν από τον παλαιό άνθρωπο και να φθάσουν σε μέτρα αγιότητος μπόρεσαν να μιλήσουν και να ωφελήσουν. Γι’ αυτό ίσως προτιμότερη ήτο για μας η σιωπή.

Όμως ο πόθος και η λαχτάρα για την οικοδομή και τον καταρτισμό όλων εσάς, που πρόθυμα αφήσατε τις βιοτικές μέριμνες και ήλθατε εδώ, στον πάνσεπτο αυτό ναό, για να λατρεύσετε τον ζώντα Θεό «μετά αιδούς και ευλαβείας» (Εβραίους ιβ΄ 28), έφεραν και εμένα από το περιβόλι της Παναγίας (το Άγιο Όρος), για να σας πω, όχι λόγια δικά μου – ήδη ομολόγησα την αδυναμία μου -, αλλά για να σας περιγράψω την ομορφιά ενός πνευματικού κήπου, ενός θείου λειμώνος, που είναι τα απαράμιλλα κείμενα καθώς και τα υμνολογήματα αυτών των θείων Πατέρων τα σχετικά με τον πάνσεπτο Σταυρό.

Είναι γνωστό σε όλους πως των «Αγίων σπάνιων τα μύρια συστήματα» με πρώτη τη Θεοτόκο πίστευαν ακράδαντα πως «η θύρα του Παραδείσου», ο «των πιστών στηριγμός, το της Εκκλησίας περιτείχισμα», είναι το «αήττητον τρόπαιον», ο Πανάγιος Σταυρός του Κυρίου, «δι’ ού εξηφάνισται η αρά και κατήργηται και κατεπόθη του θανάτου η δύναμις και υψώθημεν, από γης προς ουράνια». Και διεκήρυτταν πάντοτε πως αυτός είναι «όπλον το ακαταμάχητον», «ο αντίπαλος των δαιμόνων, η δόξα των Μαρτύρων και των Οσίων το εγκαλλώπισμα», αλλά και έψαλλαν ακατάπαυστα, «Τον Σταυρόν Σου προσκυνούμεν, Δέσποτα, και την αγίαν σου Ανάστασιν δοξάζομεν», γιατί χωρίς Σταυρό δεν θα βλέπαμε την Ανάσταση και χωρίς Σταυρική θυσία δεν θα φθάναμε στη Λύτρωση. Χωρίς Σταυρό θα ήταν αδύνατη η σωτηρία μας και χωρίς Σταυρό ήταν ανέφικτη η ελευθερία μας. Γι’ αυτό «αινεσάτωσαν συμφώνως ουρανός και η γη, ότι πρόκειται πάσιν, ο παμμακάριστος Σταυρός, ω πληγείς σωματικής ετύθη Χριστός».

Ας ξεθαρρέψουμε και εμείς οι αμαρτωλοί, «οι εις τα τέλη των αιώνων καταντήσαντες» και ας τον αγκαλιάσουμε με συντριβή και ας τον ασπαστούμε με ευλάβεια, με χαρά και με φόβο «φόβω δια την αμαρτίαν, ως ανάξιοι όντες, χαρά δε δια την σωτηρίαν» και ας ψάλλουμε δυνατά «Λάμψον ο του Κυρίου Σταυρός, τας φεγγοβόλους αστραπάς σου της χάριτος». Λάμψον, για να φωτιστεί ο εσκοτισμένος από τα πάθη νους μας, για να δούμε τον δρόμο της σωτηρίας και για να θερμανθεί η καρδιά μας από αγάπη και πόθο για τον Χριστό, που επάνω σε εσένα έχυσε τους κρουνούς του Πανάγιου Αίματός του και κάρφωσε τα Άχραντα μέλη του. Λάμψον, για να διαλυθούν τα σκοτάδια «του άρχοντος του κόσμου τούτου» και για να φανερωθούν οι παγίδες και τα βάραθρα στα οποία μας οδηγεί. Λάμψον, για να τυφλωθούν από το εκθαμβωτικό σου φως και έτσι να έλθουν σε συναίσθηση όλοι οι εχθροί σου, οι εχθροί της Εκκλησίας, οι εχθροί αυτών που σε έχουν στολίδι, φυλακτό και σημαία. Αλήθεια πόσο ελεημένοι από τον καλό Θεό πρέπει να αισθανόμαστε εμείς οι χριστιανοί, που μας χάρισε ένα τέτοιο όπλο, εύκολο και γρήγορο στη χρήση εναντίον των δυνάμεων του σκότους, με τις οποίες παλεύουμε μέρα και νύχτα! Και πόσο υποχρεωμένοι πρέπει να είμαστε απέναντι σε Αυτόν με τον Οποίο «ως εμψύχω διαλέγεται» η Εκκλησία, αλλά και όλοι μας, κατά τον Άγιο Θεόδωρο τον Στουδίτη (Εγκώμιον εις τον Τίμιον Σταυρόν), και αφού έτσι έχουν τα πράγματα, ας επιζητούμε συνεχώς να μας δίδει τη δύναμή του και ας φωνάζουμε ακατάπαυστα, «Σταυρέ του Χριστού Πανάγιε, σώσον ημάς τη δυνάμει Σου». Με αυτή τη δύναμη του Σταυρού μπόρεσε η Παναγία μας να σταθεί όρθια κάτω από τον κρεμασμένο για τις αμαρτίες μας Υιό της όταν άκουσε το «τετέλεσται» (Ιω. ιθ΄ 30) από τα άχραντα χείλη του. Με την ίδια δύναμη οι Απόστολοι «εκήρυξαν πανταχού, του Κυρίου συνεργούντος και τον λόγον βεβαιούντος δια των επακολουθούντων σημείων» (Μάρκ. ιε΄ 20). Με την ίδια δύναμη οι Μάρτυρες «καλώς ήθλησαν και στεφανώθηκαν». Με την ίδια δύναμη οι Ομολογητές ομολόγησαν την Ορθόδοξη πίστη και οι Ιεράρχες της Εκκλησίας «τα ληρώδη δόγματα των αιρέσεων» αντιμετώπισαν και τους αιρετικούς καθείλον. Με την ίδια δύναμη τα πλήθη των Οσίων ανδρών και γυναικών, αλλά και παιδιών ακόμη, «επώλησαν την έρημον» και έστησαν τρόπαια νίκης εναντίον του διαβόλου. Με την ίδια ακαταγώνιστη δύναμη οι Νεομάρτυρες, μέσα στα ζοφερά χρόνια της τουρκοκρατίας, μπόρεσαν να μην αρνηθούν την αληθινή πίστη. Με αυτή τη δύναμη οι φτωχοί ραγιάδες απέκτησαν και χαίρονται, μέχρι σήμερα, την ελευθερία τους. Με αυτή τη δύναμη το θείο σκάφος της Εκκλησίας πορεύεται σήμερα και τώρα μέσα στα αλμυρά κύματα του κόσμου, εις πείσμα των δαιμόνων και των αθέων.
Αλλά παράλειψη θα ήταν να μην αναφέρουμε, πως, όσα θαυμαστά έγιναν και στην Παλαιά Διαθήκη, με την ίδια δύναμη του Σταυρού έγιναν. Ποιος προφήτης ή ποιος δίκαιος δε γνώριζε μυστικά και δεν εβίωνε το μυστήριο του Σταυρού; Γι’ αυτό, κατά τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου, αυτός ο Σταυρός θα προπορεύεται ως αιώνιο σύμβολο νίκης. Και είναι αληθές αυτό που είπε ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος: «Όση είναι η ευλάβεια που έχουμε προς τον Τίμιο Σταυρό, τόση είναι και η δύναμη που παίρνουμε από αυτόν». Να ενθυμούμαστε ασφαλώς πως, όσα «θαυμαστά τέρατα» έκανε ο Θεόπτης Μωυσής, σταυροειδώς και με την ξύλινη ράβδο του τα έκανε. Τους δε Αμαληκίτες πάλι με τον Σταυρό που σχημάτιζε με το σώμα του, απλώνοντας τα χέρια του, τους αντιμετώπισε.

Αλλά ας απολαύσουμε εδώ όσα έγραψε για τον Τίμιο Σταυρό ο οικουμενικός δάσκαλος Όσιος Εφραίμ ο Σύρος: «Καύχημα των καυχημάτων είναι ο Σταυρός… στον οποίο και καυχόμαστε μαζί με τον μακάριο Παύλο», λέγοντας: «Εμείς ποτέ να μην καυχηθούμε για άλλο τίποτε, παρά μόνο για τον Σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού» (Γαλ. στ΄ 4). Γι’ αυτό ας έχουμε τον ζωοποιό Σταυρό και στις πόρτες μας και στο μέτωπό μας και στα μάτια μας και στο στόμα και στο στήθος και σε όλα τα μέλη μας. Αυτόν ας μεταφέρουμε μαζί μας και ας οπλιζόμαστε με αυτόν, που είναι το ανίκητο όπλο των χριστιανών, ο νικητής του θανάτου, η ελπίδα των πιστών, το φως των περάτων, ο ανοιχτής του Παραδείσου, ο καθαιρέτης των αιρέσεων, το στήριγμα της Ορθόδοξης Πίστης, το μεγάλο φυλακτήριο των πιστών, το σωτήριο καύχημα της Εκκλησίας. Αυτόν το Σταυρό, Χριστιανοί, ας μην παραλείπουμε να τον περιφέρουμε κάθε ώρα και στιγμή σε κάθε τόπο και χωρίς αυτόν τίποτε να μην κάνουμε, αλλά απεναντίας, και όταν κοιμόμαστε και όταν σηκωνόμαστε από τον ύπνο και όταν εργαζόμαστε και όταν τρώμε και όταν πίνουμε και όταν βαδίζουμε και όταν διασχίζουμε τη θάλασσα και όταν διαβαίνουμε ποταμούς, ας στολίζουμε όλα τα μέλη μας με τον Ζωοποιό Σταυρό. Και έτσι ποτέ δεν θα φοβηθούμε από νυκτερινό κίνδυνο, από βέλος που εκτοξεύεται τη μέρα, από κάποιο πράγμα που κινείται μέσα στο σκοτάδι, από κάποιο αναπάντεχο γεγονός ή από κάποιο δαιμόνιο που ενεργεί το μεσημέρι (Ψαλμ. 90, 5-6). Αν αυτό το Σταυρό, τον παίρνεις πάντοτε μαζί σου, για να τον έχεις βοηθό, δε θα σε πλησιάσουν συμφορές και δε θα έρθει δοκιμασία στο σπίτι σου (Ψαλμ. 90,10). Διότι, όταν τον βλέπουν αυτόν οι δυνάμεις του εχθρού, τρέμουν και απομακρύνονται. Αυτός κατάργησε την πλάνη των ειδώλων. Αυτός φώτισε όλη την οικουμένη. Αυτός εξαφάνισε το σκοτάδι και ξανάφερε το φως. Αυτός, συνάζοντας τα έθνη από τη δύση και τον βορρά και τον νότο και την ανατολή, τα ένωσε με αγάπη σε μια Εκκλησία και σε μια πίστη και σε ένα Βάπτισμα. Ω, ποιο στόμα ή τι λογής γλώσσα θα μπορέσει να υμνήσει, όπως αξίζει, το ακατανίκητο τείχος των Ορθοδόξων! Το νικηφόρο όπλο του Μεγάλου Βασιλιά Χριστού! Ο Σταυρός είναι η ανάσταση των νεκρών, ο Σταυρός είναι η ελπίδα των Χριστιανών, ο Σταυρός είναι το στήριγμα των χωλών, ο Σταυρός είναι η παρηγοριά των πτωχών, ο Σταυρός είναι το χαλινάρι των πλουσίων και το γκρέμισμα των υπερηφάνων, ο Σταυρός είναι το τρόπαιο εναντίον των δαιμόνων και ο παιδαγωγός των νέων, ο Σταυρός είναι ο πλούτος των εμπόρων, η ελπίδα των απελπισμένων, ο κυβερνήτης εκείνων που ταξιδεύουν στη θάλασσα. Ο Σταυρός είναι το λιμάνι εκείνων που βρίσκονται στη θύελλα, το τείχος εκείνων που πολεμούνται. Ο Σταυρός είναι ο πατέρας των ορφανών και ο σύμβουλος των δικαίων, ο Σταυρός είναι η παρηγοριά των θλιβομένων, ο φύλακας των νηπίων, η κεφαλή των ανδρών, το στεφάνι των γερόντων. Ο Σταυρός είναι το φως εκείνων που βρίσκονται στο σκοτάδι, ο Σταυρός είναι το μεγαλείο των βασιλέων και ο εκπολιτισμός των βαρβάρων. Ο Σταυρός είναι η ελευθερία των δούλων και η σοφία των αγραμμάτων…. Ο Σταυρός είναι η σωφροσύνη των παρθένων και η χαρά των ιερέων. Το θεμέλιο της Εκκλησίας, η ασφάλεια της οικουμένης, το γκρέμισμα των ναών των ειδώλων, το σκάνδαλο των Ιουδαίων (Α΄ Κορ. α΄ 23). Η δύναμη των αδυνάτων, ο γιατρός των αρρώστων, η κάθαρση των λεπρών, η ανόρθωση των παραλύτων, το ψωμί των πεινασμένων, η πηγή των διψασμένων, η ενθάρρυνση εκείνων που μονάζουν και η σκέπη εκείνων που γυμνητεύουν. Ω, την αμέτρητη και ανέκφραστη αγαθότητα της ευσπλαχνίας του Θεού! Πόσα πολλά αγαθά δώρισε με τον Σταυρό στο ανθρώπινο γένος! Δόξα πρέπει στη φιλανθρωπία του και προσκύνηση και δύναμη στους αιώνες, Αμήν». (Λόγος στον Τίμιο και Ζωοποιό Σταυρό και στη Β΄ Παρουσία). Με τα ίδια σχεδόν λόγια ένας άλλος Πατέρας της Εκκλησίας μας, ο Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, προτρέπει τους πιστούς να προστρέχουν στην προστασία του Τίμιου Σταυρού και συμπληρώνει: «Μην αμελείς και μη θεωρείς ασήμαντο να κάμεις παντού και πάντοτε το σημείο του Σταυρού, επειδή μπορείς να το κάνεις χωρίς κόπο και δαπάνη. Ακριβώς, επειδή αυτή η δυνατότητα είναι ένα ξεχωριστό δώρο του Θεού σ’ εσένα, κάνε το σημείο του Σταυρού για να τιμάς από ευγνωμοσύνη τον ευεργέτη σου». (Κατηχήσεις).

Και εδώ γεννάται εύλογα το ερώτημα: άραγε, κάνοντας μόνο το σημείο του Σταυρού, τιμάμε με ευγνωμοσύνη τον Ευεργέτη μας για τις τόσες ευεργεσίες που μας κάνει η χρειάζεται και κάτι ακόμη, για να τιμηθεί επάξια αυτό το νικηφόρο όπλο; Αν τον ρωτούσαμε τον Τίμιο Σταυρό, αφού όπως προαναφέραμε, «ως εμψύχω διαλέγεται» η Εκκλησία, σίγουρα θα μας ζητούσε και κάτι ακόμη, εκτός από το να κάνουμε συνεχώς το σημείο του· το οποίο πρέπει να το κάνουμε σωστά και με ευλάβεια, γιατί, όταν δεν το κάνουμε σωστά, τότε από όπλο εναντίον του εχθρού, γίνεται όπλο εναντίον μας και αμαρτάνουμε απέναντι του. Δυστυχώς, όλοι μας είμεθα ένοχοι στο σημείο αυτό, δεν προσέχουμε, κλήρος και λαός. Γι’ αυτό, ας βάλουμε όλοι καλή αρχή από τώρα να κάνουμε σωστά και με ευλάβεια το σημείο του Σταυρού. Και ας μην προσθέτουμε και αυτή την αμαρτία στις τόσες άλλες που έχουμε. Ας το προσέξουν αυτό ιδιαίτερα οι γονείς που έχουν καθήκον ν’ ανατρέφουν τα παιδιά τους «εν παιδεία και νουθεσία, Κυρίου» και ας ακούσουν τους λόγους του Ιερού Χρυσοστόμου. «Από την πρώτη ηλικία να περιφρουρείτε τα παιδιά με όπλα πνευματικά και να τα εκπαιδεύετε να κάνουν με το χέρι το σημείο του Σταυρού. Και πριν μπορέσουν να κάνουν αυτά με το χέρι τους, να κάνετε εσείς οι ίδιοι σε αυτά το σημείο του Σταυρού σωστά», όπως πρέπει.

Αλλά τι είναι αυτό που θα μας ζητούσε ακόμη ο Τίμιος Σταυρός; Αναμφίβολα, θα μας ζητούσε, πρώτο να σηκώνουμε αγόγγυστα το δικό μας προσωπικό σταυρό. Όλοι μας έχουμε το δικό μας σταυρό, που μας διάλεξε ο ίδιος ο Θεός, τον οποίο, αν δεν σηκώσουμε ή προσπαθήσουμε να πετάξουμε από πάνω μας, τότε δεν μπορούμε να ακολουθούμε τον Χριστό, που είπε: «Όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν απαρνησάσθαι εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθείτω μοι» (Μάρκ. η΄ 34). Και ο προσωπικός μας σταυρός δεν είναι άλλος από τις δοκιμασίες και τους πειρασμούς που συναντάμε κάθε μέρα, που προέρχονται είτε από ανθρώπους, είτε από δαίμονες, από τις ασθένειες και τα βάσανα που μας βρίσκουν, από τις ποικίλες θλίψεις και στενοχώριες, από το βάρος των αμαρτιών και των ελαττωμάτων μας. Από τις τόσες αδυναμίες μας και τις αμέτρητες ελλείψεις μας. Όλα αυτά και άλλα πολλά είναι ο σταυρός μας που, αν δεν σηκώνουμε με υπομονή και ελπίδα, δεν μπορούμε να φθάσουμε στην προσωπική μας ανάσταση, στην προσωπική μας λύτρωση. Δεν μπορούμε να φθάσουμε στον αγιασμό, «ού χωρίς ουδείς όψεται τον Κύριον» (Εβρ. ιβ΄ 14). Δεν μπορούμε να μπούμε στον Παράδεισο, αφού «στενή η πύλη και τεθλιμμένη η οδός η απάγουσα εις την αιώνιον ζωήν» (Ματθ. ζ΄ 14). Δεν μπορούμε ακόμη να βιώσουμε, όπως όλοι οι Άγιοι, το μυστήριο του Σταυρού που, όπως είπε σύγχρονος Άγιος Γέροντας, είναι η μόνη σκάλα που φθάνει το κατώφλι του ουρανού. (Γερμανού, Σταυρονικήτα).

Το δεύτερο που θα μας ζητούσε ο Τίμιος Σταυρός, το πλέον απαραίτητο για τη σωτηρία μας, είναι να είμαστε όλοι ανεξαιρέτως οι πιστοί, παντού εσταυρωμένοι– «οι δε του Χριστού την σάρκα εσταύρωσαν συν τοις παθήμασι και ταίς επιθυμίαις» (Γαλ. ε΄ 24), προτρέπει ο Απόστολος Παύλος. Να νεκρώνουμε τα πάθη, δηλαδή τη σάρκα, την κακή επιθυμία. Να νεκρώνουμε τον εγωισμό, το θυμό, την κακία.

Στο Άγιον Όρος υπάρχει μια υπέροχη τοιχογραφία ενός εσταυρωμένου, που δεν είναι όμως ο Χριστός, αλλά ένας μοναχός. Γύρω του παραστέκονται οι δαίμονες, που τον σημαδεύουν με τα πεπυρωμένα βέλη τους και που είναι διάφορες αμαρτίες. Εκείνος όμως μένει ακίνητος, όπως ο Χριστός μας, στον οποίο οι εχθροί του έλεγαν, «κατάβα από τον Σταυρό» (Μάρκ. ιε΄ 30). Αλλοίμονο, αν κατέβαινε, θα εματαιώνετο το έργο της σωτηρίας μας. Έτσι και σε μας δεν μας επιτρέπεται και δεν μπορούμε να κατέβουμε από τον Σταυρό, αν και πολλοί με πολλά μας προτρέπουν και παρακινούν να το κάνουμε. Αν κατεβούμε, τότε δεν πρόκειται να αναστηθούμε, δεν πρόκειται να σωθούμε. Επάνω, στον Σταυρό καρφώνουμε «τον παλαιόν άνθρωπον, τον φθειρόμενον» (Εφεσ. δ΄ 22), τον αμαρτωλό, τον ασεβή και ασελγή. Τον επιπόλαιο και αμελή. Τον υπερήφανο και τον αλαζόνα. Τον παραβάτη του θείου θελήματος και αποστάτη». Εκεί όμως, εξ αιτίας της σταυρικής θυσίας του Κυρίου, γίνεται η μεγάλη αλλαγή στο καλύτερο, στο αγιώτερο. Εκεί απαλλασσόμαστε από όσα μας χωρίζουν από τον Θεό. Εκεί δίδεται η άφεση κι εκεί γίνεται η μυστική ένωση της ψυχής με τον γλυκύτατο Νυμφίο, τον Ιησού. «Δεύτε ουν και ημείς κεκαθαρμέναις διανοίαις, συμπορευθώμεν αυτώ και συσταυρωθώμεν και νεκρωθώμεν δι’ Αυτόν ταίς του βίου ηδοναίς», όπως προτρέπει το απαράμιλλο τροπάριο των αίνων της Μεγάλης Δευτέρας.

Το τρίτο που θα μας ζητούσε, τέλος, ο Τίμιος Σταυρός, δεν είναι άλλο από το να βοηθάμε τους αδελφούς μας, τους συνανθρώπους μας, ιδιαίτερα τους βαπτισμένους στο όνομα της Αγίας Τριάδας, στο να σηκώνουν κι εκείνοι τον δικό τους σταυρό. Μας θέλει όλους ανεξαιρέτως να γίνουμε Σίμωνες Κυρηναίοι στην μαρτυρική πορεία του πλησίον. Μας θέλει όλους να γίνουμε καλοί Σαμαρείτες στην ασθένεια, στον πόνο και στην ταλαιπωρία του διπλανού. Μας θέλει όλους να αγαπούμε όλους, αφού από αγάπη προς όλους ανέβηκε επάνω σε Αυτόν ο θείος Λυτρωτής. Μας θέλει όλους να υπομένουμε τις αδυναμίες και τα ελαττώματα των άλλων, χωρίς κατάκριση και αντιπάθειες, και πιο πολύ μας θέλει όλους να αισθανόμαστε ως μέλη του μυστικού Σώματος του Χριστού και να στεκόμαστε με διάκριση και σεβασμό ο ένας απέναντι στον άλλο. Και τέλος μας θέλει όλους προσεκτικούς στη συμπεριφορά μας, «μη τιθέντες πρόσκομμα εις σκανδάλων», για να μη γίνεται εξ αίτιας μας πιο βαρύς ο σταυρός των αδελφών μας, πιο δυσβάσταχτο το φορτίο που σηκώνουν.

Κάνοντας έτσι, τότε να είστε βέβαιοι πως τιμάμε επάξια τον ευεργέτη μας, που μας ευεργετεί συνεχώς, τον Τίμιο Σταυρό του Σωτήρος μας δηλαδή, για τον οποίο πόσο όμορφα λόγια είπε και ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος: «Σταυρό κατάσαρκα φορώ, Σταυρό και στις πορείες, Σταυρό μέσα στην καρδιά, Σταυρός δική μου δόξα».

Αδελφοί μου, πριν φθάσουμε στο τέλος αυτής της ταπεινής ομιλίας, ας δώσουμε παρακαλώ προσοχή στα λόγια ενός άλλου μεγάλου Πατρός της Εκκλησίας, του Αγίου Ιγνατίου του Θεοφόρου: «Όσοι ντρέπονται τον Σταυρόν και χλευάζουν το πάθος (του Χριστού) και κοροϊδεύουν την Ανάσταση, αυτοί είναι εγγόνια του αρχέκακου δαίμονος, αυτού που χρησιμοποίησε ως όργανο την Εύα, για να βγάλει από τον Παράδεισο τον Αδάμ. Γι’ αυτό πρέπει να απομακρύνεσθε από αυτούς με τους οποίους ούτε και να συζητάτε ακόμη, είτε κατ’ ιδίαν, είτε μπροστά σε άλλους».
Καθώς επίσης, ας δώσουμε προσοχή στα λόγια του μεγάλου φωτιστή του γένους μας Αγίου Κοσμά του Αιτωλού: «Ο πανάγαθος Θεός τον Σταυρόν μας χάρισε, με τον Σταυρόν να ευλογούμε και τα άχραντα Μυστήρια, με τον Σταυρόν να ανοίγωμεν τον Παράδεισον, με τον Σταυρόν να κατακαίωμεν τους δαίμονας. Μα πρώτα και εμείς να έχωμεν το χέρι μας καθαρό από αμαρτίες και αμόλυντο και τότε, ωσάν κάνουμε τον Σταυρόν, κατακαίεται ο διάβολος και φεύγει. Ειδέ και είσθε μεμολυσμένοι με αμαρτίες δεν πιάνεται ο Σταυρός που κάνουμεν. Όθεν, αδελφοί μου, ή τρώτε ή πίνετε κρασί ή νερόν ή περιπατείτε ή δουλεύετε, να μη σας λείπει αυτός ο λόγος από το στόμα σας και ο Σταυρός από το χέρι. Ο λόγος από το στόμα είναι η προσευχή το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησον με».

Και αφού δανειστήκαμε στην αρχή ως πρόλογο στα δικά μας απλά αυτά λόγια, που είχατε την υπομονή να ακούσετε, τα εγκωμιαστικά προς τον Πανάγιο Σταυρό λόγια του Αγίου Θεοδώρου του Στουδίτη, ας δανειστούμε και ως επίλογο μια άλλη θαυμάσια έκφραση, μια άλλη υπέροχη σκέψη του ίδιου Πατρός για τον Τίμιο και Ζωηφόρο Σταυρό, που δέχεται ανεπιφύλακτα και ολόκληρη η Εκκλησία: «Όπως, κατά τον Μέγα Βασίλειο, η προσκύνησις της Εικόνας εις το πρωτότυπον διαβαίνει», έτσι και όταν κάνουμε το σημείο του Σταυρού, συμπροσκυνούμε το Τίμιο Ξύλο. Με άλλα λόγια, όταν κάνουμε τον σταυρό μας και όταν ασπαζόμαστε οποιονδήποτε σταυρό, τότε είναι σαν να ασπαζόμαστε αυτόν τον ίδιο το Σταυρό, το Τίμιο Ξύλο επάνω στο οποίο Σταυρώθηκε ο Κύριός μας, για τις αμαρτίες μας.

Γι’ αυτό «προσκυνήσομεν εις τον τόπον, ού έστησαν οι πόδες Αυτού» (Ψαλμ. 131, 7) και ας γονατίσει ο καθένας μας πανευλαβώς και ας πει από την καρδιά του «Σταυρέ, το σκήπτρον του Χριστού, Εκκλησίας το κέρας, βασιλέων το νίκος, φύλαξ των Χριστιανών, αυτός εί φωτισμός μου, αυτός και καύχημά μου εις πάντας τους αιώνας» (Τροπάριον Τριωδίου). Και ας ψάλλουμε όλοι μαζί με συντριβή, αλλά και με αγαλλίαση πνευματική: «Ο Σταυρός Σου, Κύριε, ζωή και ανάστασις υπάρχει τω λαώ σου· και επ’ αυτώ πεποιθότες, Σε τον Αναστάντα, Θεόν ημών υμνούμεν, ελέησον ημάς».

Ιερομόναχος Αντίπας Αγιορείτης
Περιοδική έκδοση Ιεράς Μητροπόλεως Κύκκου και Τηλλυρίας, «Ενατενίσεις», τεύχος 23, Ιούλιος – Δεκέμβριος 2014.

[toula]

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΥΨΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ
«ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟΝ ΣΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΔΕΣΠΟΤΑ»

Η Παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου Σταυρού αποτελεί έναν σπουδαίο εορτολογικό σταθμό του εκκλησιαστικού έτους. Στις 14 Σεπτεμβρίου σύμπασα η Ορθοδοξία τιμά τον Σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως το «καύχημά» Της και η «δόξα» Της. Πηγές της εκκλησιαστικής μας ιστορίας αναφέρουν ότι η εορτή της Παγκόσμιας Ύψωσης είχε καθιερωθεί από τα αρχαία χρόνια, ίσως μάλιστα να είχε καθιερωθεί και από αυτόν τον Μέγα Κωνσταντίνο, κατά προτροπή προφανώς της μητέρας του αγίας Ελένης, αμέσως μετά την εύρεση του Τιμίου Ξύλου στα Ιεροσόλυμα, γύρω στο 330 μ.Χ.

Η τιμή προς τον Τίμιο Σταυρό ανάγεται στους αποστολικούς χρόνους. Οι επιστολές του αποστόλου Παύλου είναι γεμάτες από χωρία με τα οποία ο μέγας απόστολος εξαίρει τον ρόλο του Σταυρού στην διαδικασία της σωτηρίας του κόσμου. Πρώτος ο Παύλος ομίλησε για την καύχηση του Σταυρού του Χριστού. Οι αποστολικοί Πατέρες ομιλούν και αυτοί με σεβασμό και τιμή προς το ιερό σύμβολο, μέσω του οποίου έγινε η καταλλαγή με το Θεό και επιτεύχθηκε η σωτηρία με την απολυτρωτική θυσία του Χριστού

Οι κατακόμβες είναι γεμάτες από χαραγμένους σταυρούς. Οι διωκόμενοι χριστιανοί από τους φανατικούς ειδωλολάτρες θεωρούσαν τους εαυτούς τους τύπους του αδίκως παθόντος Κυρίου Ιησού Χριστού. Πίστευαν ότι εξαιτίας της πίστεώς τους στο Χριστό έφεραν και αυτοί το δικό τους σταυρό, γι’ αυτό το ιερό αυτό σύμβολο ήταν τόσο αγαπητό σε αυτούς. Αυτό τους εμψύχωνε και τους έδινε τη δύναμη του μαρτυρίου.
Η δύναμη του Τιμίου Σταυρού φάνηκε στο θαυμαστό όραμα του Μεγάλου Κωνσταντίνου, στα 312, ενώ βάδιζε εναντίον του Μαξεντίου κοντά στη Ρώμη. Ο Κωνσταντίνος εξέφραζε την νέα εποχή, σε αντίθεση με τους συναυτοκράτορές του, οι οποίοι εξέφραζαν και προσπαθούσαν να συντηρήσουν τον παλιό κόσμο, που κατέρρεε ραγδαία. Ο μεγάλος αυτοκράτορας είδε στον ουρανό, ημέρα μεσημέρι, το σημείο του σταυρού, σχηματισμένο με αστέρια, και την επιγραφή «ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ», επίσης σχηματισμένη με αστέρια. Ήταν η 28η Οκτωβρίου 312. Από εκείνη την ώρα έδωσε διαταγή το σημείο αυτό να γίνει το σύμβολο του στρατού του. Χαράχτηκε παντού, στις ασπίδες των στρατιωτών, στα κράνη, στα λάβαρα, και αλλού.
Ο εχθρός κατατροπώθηκε και ο Κωνσταντίνος έγινε μονοκράτωρ του απέραντου κράτους. Δεν είχε καμιά αμφιβολία ότι η δύναμη του Σταυρού του είχε χαρίσει αυτή την περήφανη νίκη, γι’ αυτό προσέγγισε τη νέα ανερχόμενη θρησκευτική πίστη των χριστιανών. Κατάλαβε ο μεγάλος και διορατικός εκείνος άνδρας ότι το μέλλον της ανθρωπότητας ανήκε στον Χριστιανισμό, όπως και έγινε. Έτσι έδωσε αμέσως διαταγή να σταματήσουν οι διωγμοί εναντίον των χριστιανών, καθώς και όλων όσων διώκονταν για τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις. Με το γνωστό «Διάταγμα των Μεδιολάνων» κατοχυρώθηκε η ανεξιθρησκία στο κράτος. Παράλληλα υιοθέτησε τις ευαγγελικές αρχές για να γίνουν η βάση του δικαίου και της νομοθεσίας του (κατάργηση δουλείας, κοινωνική πρόνοια, αργία Κυριακής, κλπ). Για να είναι δίκαιος με όλους τους υπηκόους παρέμεινε προστάτης και της εθνικής θρησκείας (Μέγας Αρχιερεύς).

Το 326 αναχώρησε για τους Αγίους Τόπους η ευσεβής χριστιανή μητέρα του αγία Ελένη. Με την γενναία επιχορήγηση του Κωνσταντίνου άρχισε το κτίσιμο λαμπρών ναών επί των ιερών προσκυνημάτων. Επίκεντρο ήταν ο Πανάγιος Τάφος του Κυρίου. Στο σημείο εκείνο ο αυτοκράτορας Αδριανός είχε κτίσει το 135, κατά τη δεύτερη καταστροφή της Ιερουσαλήμ, ναό της Αφροδίτης.
Πρώτη ενέργεια της αγίας Ελένης ήταν η ανεύρεση του Τιμίου Σταυρού, ο οποίος είχε ριχτεί από τους ρωμαίους σε παρακείμενη χωματερή. Σύμφωνα με την παράδοση οδηγήθηκε εκεί από ένα αρωματικό φυτό που φύτρωνε στο μέρος εκείνο, το γνωστό μας βασιλικό. Ύστερα από επίπονες ανασκαφές τελικά βρέθηκαν τρεις σταυροί, του Κυρίου και των δύο ληστών. Οι εκκλησιαστικοί ιστορικοί Φιλοστόργιος και Νικηφόρος αναφέρουν ότι ο Σταυρός του Κυρίου εντοπίσθηκε ύστερα από θαύμα, τοποθετήθηκε πάνω σε νεκρή γυναίκα και αυτή αναστήθηκε!
Η πιστή βασιλομήτωρ, με δάκρυα στα μάτια παρέδωσε τον Τίμιο Σταυρό στον Πατριάρχη Μακάριο, ο οποίος στις 14 Σεπτεμβρίου του έτους 335 τον ύψωσε στον φρικτό Γολγοθά και τον τοποθέτησε στον πανίερο και περικαλλή ναό της Αναστάσεως, τον οποίο είχε ανεγείρει η αγία πάνω από τον Πανάγιο Τάφο και ο οποίος σώζεται ως σήμερα. Το σημαντικό αυτό γεγονός σημάδεψε την ζωή της Εκκλησίας και γι’ αυτό άρχισε να εορτάζεται ως λαμπρή ανάμνηση. Έτσι καθιερώθηκε η μεγάλη εορτή της Παγκόσμιας Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού.

Όμως την αγία αυτή ημέρα εορτάζουμε και την δεύτερη ύψωση. Στα 613 οι Πέρσες κυρίεψαν την Παλαιστίνη, λεηλάτησαν και κατέστρεψαν τα ιερά προσκυνήματα και πήραν ως λάφυρο τον Τίμιο Σταυρό και τον μετέφεραν στη χώρα τους. Η παράδοση αναφέρει ότι άπειρα θαύματα γινόταν εκεί. Οι πυρολάτρες Πέρσες θεώρησαν το Τίμιο Ξύλο μαγικό και γι’ αυτό το φύλασσαν και το προσκυνούσαν, χωρίς να γνωρίζουν την πραγματική του φύση και ιδιότητα! Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος μετά την νίκη του εναντίον των Περσών παρέλαβε τον Τίμιο Σταυρό και τον μετέφερε στην Ιερουσαλήμ. Ο Πατριάρχης Ζαχαρίας τον ύψωσε εκ νέου στο ναό της Αναστάσεως. Ήταν 14 Σεπτεμβρίου του 626.

Ο εκκλησιαστικός συγγραφέας Παυλίνος αναφέρει στην ενδέκατη επιστολή του ότι η τοπική εκκλησία των Ιεροσολύμων θεώρησε ότι ο Σταυρός του Χριστού ανήκει σε όλη την χριστιανοσύνη και γι’ αυτό αποφάσισε να τεμαχίσει το Τίμιο Ξύλο και να το διανείμει σε όλη την Εκκλησία. Έτσι διασώθηκαν μέχρι σήμερα πολλά τεμάχια, τα οποία φυλάσσονται ως τα πολυτιμότερα κειμήλια, κυρίως στις ιερές μονές του Αγίου Όρους. Μια εσχατολογική προφητεία λέγει πως ένα από τα συγκλονιστικά γεγονότα του τέλους του κόσμου θα είναι και η επανένωση του Τιμίου Σταυρού!

Οι ορθόδοξοι πιστοί τιμούμε με ιδιαίτερο τρόπο την αγία ημέρα της Υψώσεως του Σταυρού του Κυρίου μας. Η ιερές ακολουθίες έχουν πανηγυρικό χαρακτήρα, ενώ έχει θεσπισθεί αυστηρή νηστεία. Κατακλύζουμε του ιερούς ναούς προκειμένου να προσκυνήσουμε τον Τίμιο Σταυρό και να αντλήσουμε δύναμη και χάρη ουράνια από αυτόν. Παίρνουμε μαζί μας κλώνους βασιλικού ως ευλογία και τον εναποθέτουμε στα εικονίσματα ως ελιξίριο κατά του κακού. Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η τιμή και η προσκύνηση του Σταυρού είναι προσκύνηση του Ίδιου του Εσταυρωμένου Λυτρωτή μας Χριστού και όχι ειδωλολατρική πράξη, όπως κακόβουλα μας κατηγορούν οι ποικιλώνυμοι αιρετικοί. Ο Σταυρός του Κυρίου μας είναι το καύχημά μας, το νικηφόρο λάβαρο κατά του μεγαλύτερου εχθρού μας, του διαβόλου, το αήττητο όπλο κατά του πολυπρόσωπου κακού. Με ένα στόμα και με μια καρδιά ψάλλουμε τον υπέροχο παιάνα – τροπάριο της μεγάλης εορτής: «Σώσον Κύριε τον λαόν Σου και ευλόγησον την κληρονομίαν Σου…».

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού
Aktines