Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Ζοῦμε σέ μιά ταραγμένη περίοδο πού χαρακτηρίζεται ἀπό ἀμφισβητήσεις,
νέους προσδιορισμούς, νέους προσανατολισμούς καί νέες προοπτικές, μέ ἐρεθίσματα τίς νέες προκλήσεις τοῦ αἰώνα πού διανύουμε. Ἐν ἔτει 2022 μ. Χ. ψάχνουμε νά βροῦμε τόν βηματισμό μᾶς ἀλλά μέ λάθος πυξίδες. Ἀγνοήσαμε τίς παρακαταθῆκες πού ἔχουμε ὡς ἔθνος, ἱστορικές, θρησκευτικές, πολιτιστικές, ἀξιακές καί τώρα διαπιστώνουμε ὅτι εἴμαστε σέ ἕνα ἀδιέξοδο πού οἱ ἴδιοι δημιουργήσαμε, χωρίς αὐτοκριτική καί ἔτσι τρικλίζουμε μέσα στήν ἱστορία σάν τόν ἀσθενή πού εἶναι ζήτημα χρόνου τό πότε θά καταλήξει.

Δέν εἶναι ὁ πρόλογος ἑνός ἀπαισιόδοξου μυθιστορήματος, εἶναι ἡ πραγματικότητα πού οἱ ἴδιοι δημιουργήσαμε σάν ζωγράφοι στό πίνακα τῆς ἱστορίας μᾶς. Ποιό εἶναι τό μέλλον πού καλούμαστε νά διαμορφώσουμε ,ὥστε νά ὁδηγηθεῖ ὁ ἄνθρωπος στόν προορισμό γιά τόν ὁποῖο πλάσθηκε;
Ἕνα βασικό θεμέλιο αὐτῆς τῆς προσπάθειας εἶναι καί ἡ παιδεία. Δυστυχῶς σήμερα ἡ παρεχόμενη παιδεία ἀντί νά πρωταγωνιστεῖ σέ ἀλλαγές πού ἔχουν σκοπό τήν ἐν Χριστῶ ἀναμόρφωση τοῦ ἀνθρώπου, τή βλέπουμε νά πέφτει θύμα τῶν ποικίλων συμφερόντων, νά αἱμορραγεῖ καί συχνά νά γίνεται παιχνίδι πολιτικῶν ἀντιπαραθέσεων γιά ψηφοθηρικούς λόγους.

Σέ αὐτή τήν πραγματικότητα ἔχουμε νά διαλέξουμε ἀνάμεσα σέ δύο πορεῖες:
Νά προχωρήσουμε μέ ὁδοδείκτη τό ἔνδοξο παρελθόν καί τίς παρακαταθῆκες τῶν Ἁγίων Πατέρων , ἤ νά ἀναλωθοῦμε σέ οὑμανιστικές ἀκρωτηριασμένες προοπτικές πού θά καταλήξουν στόν θάνατο τοῦ ἀνθρώπου, ὄχι μόνο κοινωνιολογικά, ἀλλά καί ὑπαρξιακά μέσα στήν ἱστορία ;
Μιλᾶμε γιά παιδεία... Τί εἶναι αὐτό πού βιώνουμε σήμερα , τί εἶναι αὐτό πού βλέπουμε; Παιδιά ζαλισμένα...Παιδιά πού δέν μποροῦν νά ἀγαπήσουν καί νά ἀγαπηθοῦν... Παιδιά συναισθηματικά ἀκρωτηριασμένα ἀπό ξερές πληροφορίες καί ἀπατηλές ὑποσχέσεις. ”Σπούδασε τό τάδε ἐπάγγελμα γιά νά βγάζεις καλά λεφτά καί ὅλα εἶναι ἐντάξει.” Παιδιά πού δέν τούς δίνουμε νόημα ὕπαρξης καί ζωῆς , ἀλλά ἕνα πρόσκαιρο νόημα ἄνετου βιοπορισμοῦ μέ γνώμονα “νά ζεῖς ἐσύ καλά καί ἄσε τόν ἄλλον νά πεθάνει.” Παιδιά πού τά βλέπουμε σάν ἀριθμό σέ ἕνα χαρτί ἐλέγχου ἤ ἑνός πτυχίου καί θεωροῦμε ὅτι τά πάντα τελειώνουν ἐκεῖ. Δυστυχῶς οἱ αὐτοκτονίες τῶν παιδιῶν καί ἡ κατάθλιψη στήν περίοδο τῶν ἐξετάσεων καταδεικνύουν τό πρόβλημα καί αὐτή τήν ἀκατάσχετη αἱμορραγία. Πολλές φορές ζοῦμε μέσα ἀπό τά παιδιά μᾶς καί τά βλέπουμε ὡς μέσο γιά κοινωνική καταξίωση. “Κοίτα τί ἔφτιαξα!!!“ Λέμε καί καμαρώνουμε , βλέποντάς τά τίς περισσότερες φορές μόνο ἐξωτερικά, χωρίς νά ἀναρωτηθοῦμε τί ἔχουν τελικά μέσα στήν καρδιά τούς. Λέει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, «οὐδαμόθεν τήν διαστροφήν γίνεσθαι τῶν τέκνων, ἀλλ' ἐκ τῆς περί τά βιωτικά μανίας» δηλαδή, ἀπό τίποτε ἄλλο δέν διαστρέφονται τά παιδιά, παρά ἀπό τήν μανία γιά τά βιοτικά, πού τήν βάζουμε μέσα τούς ἀπό τήν παιδική τούς ἡλικία.
Ἡ γνώση ἔγινε μιά ξερή πληροφορία χωρίς νόημα, χωρίς ἀξία. Ἡ ἐπιστήμη ἀντί νά ὑπηρετεῖ τόν ἄνθρωπο, γίνεται ὅπλο κατά τοῦ συνανθρώπου.
Ἐπιβεβαιώνεται ὁ Ἀπόστολος Παῦλος πού τονίζει « ἡ γάρ σοφία τοῦ κόσμου τούτου μωρία παρά τῷ θεῷ ἐστίν» ἐνῶ ὁ Πλάτωνας μᾶς βεβαιώνει ὅτι «ἐπιστήμη χωριζομένη ἀρετῆς, πανουργία οὐ σοφία»».

Ἡ Ἐκπαίδευση γίνεται ἕνα ἐργοστάσιο γιά τήν παραγωγή καλῶν προϊόντων καί ὄχι μητέρα μέ στόχο τή διάπλαση καλλιεργημένων καί ἰσορροπημένων ἀνθρώπων, μέ θυσία γιά τόν Θεό καί τόν συνάνθρωπο, ἀντίληψη, βάθος σκέψης , εὐρύτητα πνεύματος, γόνιμο πνεῦμα γιά νέες μαθησιακές θεμελιώσεις. Ἡ καλλιέργεια ὥστε οἱ σπουδές καί τό ἐπάγγελμα νά γίνουν διακονία πρός τόν πλησίον, μετατρέπονται σέ ἕνα ἐγωιστικό κλείσιμο μέ σκοπό τό ἀτομικό κέρδος, πολλές φορές εἰς βάρος τοῦ συνανθρώπου.
Ὁ σύγχρονος δυτικός κόσμος βημάτισε πάνω στήν ρήση «Σκέφτομαι ἄρα ὑπάρχω», ἡ Ἑλληνορθόδοξη παράδοση τό πάει ἀκόμα παραπέρα «Ἀγαπῶ ἄρα ὑπάρχω». Τήν ὕπαρξη μοῦ τήν ὁρίζει ὁ ἄλλος μέσα ἀπό τήν ἀγαπητική σχέση μαζί τοῦ. Αὐτή εἶναι ἡ σχέση ἐντός τῆς Ἁγίας Τριάδος, αὐτή τήν προοπτική ἔχει ὁ ἄνθρωπος γιά νά ὁλοκληρωθεῖ στό διάβα τῆς ζωῆς τοῦ ὡς Θεούμενο ὅν σέ σχέση μέ τόν Χριστό. Μιά σχέση καθαρά ἐρωτική καί προσωπική.

Γιά τό Δυτικό αὐτό μοντέλο τῆς παιδείας ἔγραφε παλαιότερα πολύ χαρακτηριστικά ὁ Φώτης Κόντογλου, συγκλονιστικά: «Οἱ ψυχές τῶν νέων εἶναι ρημαγμένες ἀπό τά ἄγρια ἔνστικτα, πού τά ἀνεβάσανε στήν ἐπιφάνεια ἀπό τά σκοτεινά τάρταρα τῆς ἀνθρώπινης φύσης, κάποιοι ἐχθροί τοῦ ἀνθρώπου, κάποιοι πνευματικοί ἀνθρωποφάγοι, πού ἀνάμεσα τούς πρωτοστατεῖ ἕνας τρελός λύκος λεγόμενος Νίτσε, μιά μούμια σάν παλιόγρια λεγόμενος Βολταίρος, κάποιος ζοχαδιακός Φρόυντ, κι ἕνα πλῆθος ἀπό τέτοια ὄρνια καί κοράκια καί νυχτερίδες.
Ὅσοι τούς θαυμάζανε, ἅς καμαρώσουνε σήμερα τά φαρμακερά μανιτάρια πού φυτρώσανε μέσα στίς καρδιές καί στίς ψυχές τῆς γαγγραινιασμένης ἀνθρωπότητος». Ἀπέναντι λοιπόν σέ αὐτό τό Δυτικό μοντέλο, τοῦ ὁποίου ἡ καρποφορία εἶναι πλέον ἐμφανής στή συμπεριφορά τῶν νέων μᾶς, ἀρχίζουμε ὅλοι καί προβληματιζόμαστε.

Ἡ ἱστορία ἐπαναλαμβάνεται: Ὁ Ἑλληνορωμαϊκός κόσμος εἶχε παρακμάσει καί ὑπῆρχαν καί τότε παρόμοια φαινόμενα, τήν ἐποχή πού ζοῦσαν οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες. Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος στό γνωστό τοῦ ἔργο «Περί κενοδοξίας καί ἀνατροφῆς τῶν τέκνων», μᾶς παρουσιάζει ἀκριβῶς ποιά ἦταν ἡ παιδευτική κατάσταση τῶν χρόνων τοῦ. Εἶχε προχωρήσει ὁ ἐκχριστιανισμός ἀλλά ἐξακολουθοῦσε ἡ παλαιά παιδευτική ἀντίληψη, ἡ ρωμαϊκή. Ἡ διαφθορά ἐξακολουθοῦσε νά ὑπάρχει ἀκόμη καί μέσα στή χριστιανική κοινωνία, ἐνῶ βέβαια ἕνα μεγάλο μέρος τοῦ πληθυσμοῦ ἐξακολουθοῦσε νά εἶναι εἰδωλολάτρες. Μᾶς λέει, λοιπόν, ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος στό ἔργο αὐτό, ὅτι στή κοινωνική νοοτροπία τῆς ἐποχῆς ἐκείνης κυριαρχοῦσαν τρεῖς ἔρωτες: ὁ ἔρωτας τῆς δόξας, ὁ ἔρωτας τῶν χρημάτων καί ὁ ἔρωτας τῶν ἁμαρτωλῶν ἡδονῶν. Παρουσιάζει μία εἰκόνα τῆς δικῆς τοῦ παρακμιακῆς ἐποχῆς, ἡ ὁποία δέν διαφέρει καθόλου ἀπό τή σημερινή πραγματικότητα. Ὅταν λέει, οἱ γονεῖς παροτρύνουν τά παιδιά τούς γιά νά σπουδάσουν καί νά μάθουν γράμματα, δέν τούς λένε πρέπει νά γίνεις καί καλός ἄνθρωπος, νά ἔχεις ἁγιότητα, νά ἔχεις ἀρετή, νά γίνεις ἀγαθός, ἀλλά τούς λένε, πρέπει νά τελειώσεις τό σχολεῖο, νά πάρεις δίπλωμα, νά πάρεις μιά καλή θέση, νά παντρευτεῖς, νά πάρεις μιά πλούσια νύφη, νά ἔχεις χρήματα νά διασκεδάζεις, νά γίνεις ὑπουργός, νά πᾶς κοντά στό βασιλιά… Καί τό χειρότερο εἶναι, λέει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, ὅτι ἐκτός τοῦ ὅτι ὑπέθαλπαν ἔτσι στά παιδιά τούς τήν τάση πρός τήν δόξα καί τόν πλοῦτο, ἔσπρωχναν τότε ὅπως τά σπρώχνουν καί τώρα, ἀκόμη καί στίς ἔκλυτες ἡδονές.

Καί ὅπως ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἀγανάκτησε γιά τήν τότε κατάσταση,ἔτσι πρέπει κι ἐμεῖς ἐπιτέλους νά ἀγανακτήσουμε· τό ἀναφέρω αὐτό, διότι ἔτσι κατόρθωσαν τότε οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες καί ὅλοι οἱ ἄλλοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας αὐτόν τόν παρηκμασμένο κόσμο νά τόν ἀλλάξουν καί νά ἐμφανιστοῦν ἅγιοι, ὅσιοι, ἁγνοί νέοι.
Σήμερα δυστυχῶς τό δυτικό μοντέλο παιδείας πού ἐπικράτησε, ξέφυγε πλέον, ἐξαιτίας τῆς ἀθεΐας καί τοῦ ὑποτιθέμενου Διαφωτισμοῦ, καί ἔγινε ἕνα ζωῶδες, ὑλιστικό καί ἡδονιστικό μοντέλο παιδείας.
Μπορεῖ ἡ ἀσθένεια νά εἶναι βαριά ἀλλά ὑπάρχει θεραπεία. Τό μέλλον θά εἶναι λαμπρό ἄν ρίξουμε μιά ματιά στό παρελθόν ὥστε νά ἀκολουθήσουμε τό φῶς πού ἤδη λάμπει μέσα ἀπό τούς Τρεῖς μεγίστους Φωστῆρες τῆς Τρισηλίου Θεότητος πού ἑορτάζουμε σήμερα.

Ἅς δοῦμε τά θεμέλια τοῦ μέλλοντος τῆς Παιδείας μέσα ἀπό τούς Τρεῖς Ἱεράρχες:
Νά βροῦμε τίς ἰσορροπίες μᾶς σέ σχέση μέ τόν Θεό καί τόν συνάνθρωπο. Νά βροῦμε τό Ὀρθόδοξο ἦθος τῆς παραδόσεως πού χάσαμε. Ὄχι μέ τήν ἔννοια τῆς Θρησκειοποίησης ἀλλά μέ τήν ἔννοια τῆς ὑπάρξεως. Σχέση μέ τόν Χριστό σημαίνει ἀνεβαίνω στόν σταυρό γιά τόν ἄλλον. Παίρνω τήν ἀρρώστια τοῦ ἄλλου καί τοῦ δίνω τήν ὑγεία μοῦ. Νά χαθῶ ἐγώ γιά νά ὑπάρξει ὁ ἄλλος. Αὐτός εἶναι ὁ ἀναγεννημένος ἐν Χριστῶ ἄνθρωπος μέσα ἀπό τά προστάγματα τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν καί τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μᾶς.
Νά ἑστιάσουμε στήν παιδεία μέ κέντρο τήν καρδιά τοῦ ἀνθρώπου ὡς κέντρο ὑπάρξεως. O σκοπός τῆς παιδευτικῆς λειτουργίας εἶναι κατά τoν Μ. Βασίλειο «ὁμοιωθῆναι Θεῶ κατά τo δυνατόν ἀνθρώπου φύσει. Ὁμοίωσις δέ οὐκ ἄνευ γνώσεως, ἡ δέ γνῶσις οὐκ ἐκτός διδαγμάτων» (ΡG 32, 69). Σ' αὐτό τό σημεῖο ἀναδύεται ἡ προβληματική τῆς στοχοθεσίας τῶν ἐκπαιδευτικῶν προγραμματισμῶν.

Ἡ παιδεία κατά τούς Τρεῖς Ἱεράρχες εἶναι ἀναζήτηση τῆς Ἀλήθειας καί μύηση σ' αὐτήν. Αὐτό σημαίνει καί ὁ ἑλληνικός ὅρος φιλοσοφία. Ἡ ζητούμενη δέ σοφία εἶναι κατ' αὐτούς ὁἸησοῦς Χριστός ὡς ἔνσαρκη Παναλήθεια. Ἡ ἐπιστήμη θεραπεύεται ὡς λειτουργία ψηλάφησης τῶν θείων ἐνεργειῶν μέσα στήν Κτίση. Οἱ τέχνες ἀσκοῦνται ὡς πραγμάτωση τῆς ψυχῆς τοῦ ἀνθρώπου καί ἀλληλοδιακονία. Ἡ ζήτηση τῆς Ἀλήθειας (φιλοσοφία), ἡ ἀγάπη γιά τό ὡραῖο (φίλο-καλία), ἡ θεραπεία τοῦ δικαίου, ἀστασίαστα συστατικά τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης, καταφάσκονται ἀπό τούς Πατέρες μᾶς καί κυρίως ἀπό τόν Μ. Βασίλειο, πού κατεῖχε σέ ὑπέρτατο βαθμό ὅλες τίς ἐπιστῆμες στήν ἐποχή τοῦ (ΡG 31, 389-392. 416).Τήν εὐγνωμοσύνη τοῦ γιά τήν Ἑλλάδα ὅπου σπούδασε ( Ἀθήνα) καί τήν ἐκτίμηση τοῦ γιά τούς Ἕλληνες πού γρήγορα καί ἀβίαστα δέχθηκαν τόν Χριστιανισμό ἐκφράζει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος σέ ἕνα ἐπίγραμμά τοῦ ἀπό τή σειρά «Ἔπη εἰς ἑαυτόν»(3). Μιμούμενος ἀριστοτεχνικά τά ἀρχαιοελληνικά ἐπιγράμματα γράφει: «Ἑλλάδα μοῦ, ἀγαπημένη, ὅπου πέρασα τή νεότητά μοῦ καί ὅσα μέ συγκροτοῦν καί σῶμα μοῦ, σᾶς ἀγαπῶ, διότι προθύμως δοθήκατε στόν Χριστό! »Αὐτό εἶναι τό τελικό κριτήριο γιά κάθε παιδευτικό ἀγαθό πού προσφέρει ἡ ἑλληνική παιδεία, μᾶς λέγει ὁ Ἅγιος. Ἡ ἀναφορά στόν Χριστό, ὁ πνευματικός προσανατολισμός μᾶς πρός τόν ἀληθινό Θεό καί τό Εὐαγγέλιό τοῦ. Ἡ ἑλληνική παιδεία εἶναι ἕνα πολύ χρήσιμο ἐργαλεῖο ἀρκεῖ νά ὁδηγεῖ στήν Χριστιανική ἀγωγή καί νά μή μᾶς ἀποκόπτει ἀπό αὐτή.

Ἡ Εὐρώπη σκότωσε τόν Θεό μέ πράξεις καί ἔργα διακηρύττοντας «Ὁ Θεός εἶναι νεκρός».
Τόν ἔκανε ἀπρόσωπο εἴδωλο ἐκμετάλλευσης καί ἐπεκτατισμοῦ νέου τύπου δικαιωμάτων καί πολιτισμῶν. Σέ αὐτό δείχνουμε νά παρασυρόμαστε καί ἐμεῖς μέ μιά ἐπιστροφή στά εἴδωλα. Ἕνας Θεός πού δέν ἔχει καμία σχέση μέ τήν ἀγάπη , τόν ἄνθρωπο καί τόν Κόσμο. Καί ξαφνικά ὁ Δυτικός πολιτισμός ἀποφάσισε καί θυμήθηκε τόν Θεό μέσα ἀπό τά ἀνθρώπινα δικαιώματα καί ἐρωτεύτηκε τόν Θεό τοῦ Ἰσλάμ. Δυστυχῶς ὅμως ὅπως βλέπουμε αὐτός ὁ γάμος καταλήγει σέ τραγωδία κάθε λεπτό. Ἅς γκρεμίσουμε ὅλους αὐτούς τούς ψεύτικους θεούς καί τά εἴδωλα σάν ἄλλος Μωυσῆς, καί ἅς βάλουμε ὡς κέντρο τῆς Παιδείας τήν ἐν Χριστῶ διαπαιδαγώγηση. Διότι πάνω σέ αὐτές τίς ράγες τῆς παραδόσεως ὁ ἄνθρωπος θά μπορέσει μέ ἀσφάλεια νά προχωρήσει στήν πληρότητά τοῦ πού εἶναι ἡ Κατά χάριν Θέωση, ὥστε νά γίνει φιλόθεος καί φιλάδελφος.
Οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες ὅταν μιλοῦν γιά Θεοκεντρική (Μήν σᾶς τρομάζει ἡ λέξη) παιδεία δέν ἀοριστολογοῦν. Μέ κέντρο τήν ένσαρκο Χριστοῦ παρουσία οἱ Ἐπιστῆμες, ἡ γνώση, οἱ Κοινωνίες παίρνουν ἄλλες μορφές :θυσιαστικές, ἀγαπητικές, μορφές διακονίας καί ἐλεημοσύνης. Τά παραδείγματα εἶναι πολλά μέσα ἀπό τά συναξάρια τῆς Ἐκκλησίας. Ἅγιοι γιατροί, δικηγόροι, μάγειρες, κηπουροί, αὐτοκράτορες, δέν κράτησαν τίποτα γιά τόν ἑαυτό τούς. Γιά αὐτούς ζωή καί γνώση ἦταν ἡ ἀγάπη καί ἡ θυσία γιά τόν ἄλλον μέ κέντρο τήν σχέση μέ τόν Χριστό.

Οἱ Ἅγιοι κράτησαν τήν παγκόσμια γλώσσα, τά Ἀρχαία μᾶς Ἑλληνικά. Αὐτή τήν ζωντανή γλώσσα ὅλου τοῦ κόσμου ἡ Ἐκκλησία τήν ἔχει κορωνίδα. Τή γλώσσα τῶν πολιτισμῶν, τῆς τεχνολογίας, τῆς Θεογνωσίας ἐμεῖς τήν ὀνομάζουμε νεκρή καί μέσα σέ αὐτή τήν θανάσιμη δυσωδία δυστυχῶς αὐτοκτονοῦμε.
Στή Ρωσία γίνεται βασική ξένη γλώσσα καί ἐμεῖς θέλουμε νά τήν ἀποκαλοῦμε νεκρή, μᾶλλον ἐπειδή ἀγαπήσαμε περισσότερο τά Greeklish.
Ἀκούγεται πολλές φορές τά τελευταία χρόνια ἡ λέξη προσανατολισμός: Σεξουαλικός, θρησκευτικός, πολιτικός, πολιτισμικός. Oι Πατερές καί οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες μιλοῦν ξεκάθαρα. Τό πρότυπο τῆς ἀνθρωπίνης ὑποστάσεως εἶναι ὁ Χριστός. Αὐτός εἶναι τό πρότυπο , αὐτός εἶναι ὁ προορισμός, αὐτή εἶναι ἡ ἐνσαρκωμένη Ἀλήθεια ὄχι ὡς θρησκευτική εἰκόνα καί ὡς συμβολισμός ἀλλά ὡς Θεός κοινωνούμενος πού δρᾶ μέσα στήν ἱστορία ὡς ἀγάπη , ὡς ἀγκαλιά, ὡς πηγή ὕδατος ζῶντος , ὡς ἄρτος ζωῆς, ὡς γενονός μέ τό Σῶμα τοῦ καί τό Αἷμα τοῦ μέσα στό Μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Αὐτός εἶναι ὁ προσανατολισμός μᾶς. Τό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ. Ο,τιδήποτε ἄλλο συνιστᾶ ἐκτροπή καί ἀπώλεια στόχου. Ἔχουμε μιά σπουδαία πρόσκληση νά γίνουμε θεούμενοι. Θά πᾶμε ἄραγε στό μεγάλο τραπέζι νά συναντήσουμε τόν Νυμφίο ὥστε νά ὁλοκληρωθοῦμε ὡς ὑπάρξεις; Ἤ θά χορεύουμε στό χάος τῆς φιλαυτίας τόν χορό τοῦ Ζαλόγγου μέ τά γνωστά ἀποτελέσματα ;

Ἡ παιδεία, συνεπῶς, πού καλλιέργησαν οἱ τρεῖς Ἱεράρχες πού σώζει τήν πεμπτουσία τῆς ἑλληνικῆς καί τῆς ὀρθόδοξης κληρονομιᾶς, εἶναι ἡ παιδεία, πού χρειάζεται καί ἡ Ἑνωμένη Εὐρώπη σήμερα, γιά νά ξαναβρεῖ τά ὑπαρκτικά καί πνευματικά τῆς θεμέλια.
Ὅπως ἐὐστοχότατα ἔχει ἐπισημάνει καί ὁ Ἅγιος π. Ἰουστίνος Πόποβιτς, Σέρβος ὀρθόδοξος Θεολόγος καί πρώην Καθηγητής τοῦ Πανεπιστημίου Βελιγραδίου: «Ἰδού εἰς τί μετεβάλλετο καί τελικῶς μετεβλήθη ἀπό τήν Ἀναγέννησιν ἕως σήμερον ἡ Εὐρώπη. εἰς ἐργαστήριον ρομπότ.
Τό δέ ρομπότ εἶναι ὁ ἀθλιώτερος τύπος ἀνθρώπου. Ὅστις ἔχει ὀφθαλμούς διά νά βλέπη, ἄς ἴδη. Δέν ὑπῆρξεν ἐπί τοῦ πλανήτου ἀθλιώτερος, ἀσχημότερος καί ἀπανθρωπότερος ἄνθρωπος ἀπό τό εὐρωπαϊκό ρομπότ... Ἄνθρωπος χωρίς Θεό καί χωρίς ψυχήν... Ἀφοῦ ἐφόνευσε τόν Θεόν καί τήν ψυχήν μέσα τοῦ ὁ τύπος κάθε εὐρωπαίου ἀνθρώπου... βαθμηδόν αὐτοκτονεῖ. Διότι ἡ αὐτοκτονία εἶναι ὁ ἀναπόφευκτος ἀκόλουθος τῆς Θεοκτονίας».

Κλείνοντας θά ἤθελα νά θέσω κάποια ἐρωτήματα γιά προβληματισμό, ὡς πρός τό μέλλον τῆς παιδείας μᾶς. Τί παιδιά θέλουμε τελικά; Τί κοινωνία θέλουμε νά φτιάξουμε ; Κοινωνία πού θά χαρακτηρίζεται ἀπό ἡδονές σεξουαλικές καί μή ἤ ἀπό γνώση , πνεῦμα, ἀρετή, ἀγάπη , καί θυσία;
Τό πρῶτο ἐργαστήρι τῆς Παιδείας εἶναι ἡ οἰκογένεια. Νά ἀφήσουμε λοιπόν τίς ἀλληλοκατηγορίες καί νά κοιτάξουμε προσεκτικά τόν ἑαυτό μᾶς στόν καθρέφτη τῆς Ἀλήθειας τοῦ Χριστοῦ ὥστε νά βροῦμε τήν πορεία γιά ἕνα ἔνδοξο καί λαμπρό μέλλον. Νά μήν μᾶς ἐνδιαφέρει μόνο ἄν θά βγάλουμε καλούς ἐπιστήμονες ἤ ἀνθρώπους τῆς γνώσης, ἀλλά ἄν τά παιδιά μᾶς θά μπορέσουν νά γίνουν Ἅγιες Μητέρες καί Ἅγιοι Πατεράδες, νά πάρουν τήν εὐθύνη στά χέρια τούς καί νά γράψουν τήν δική τούς Ἱστορία ὄχι μέ πρότυπα πού μυρίζουν ἡδονή, θάνατο καί αὐτοκαταστροφή ἀλλά μέ πρότυπα πού εὐωδιάζουν αἴσθηση ζωῆς αἰωνίου καί αὐτά τά πρότυπα εἶναι οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες πού ἑορτάζουν σήμερα καί γενικῶς ὅλοι οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μᾶς. Νά εὐχηθοῦμε οἱ τρεῖς φωστῆρες τῆς Τρισηλίου θεότητος νά βοηθήσουν μέ τό φῶς τούς νά βρεῖ ὁ κόσμος τόν δρόμο πού ἔχασε καί ἔτσι νά ὁδηγηθοῦμε στήν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν.
Θά κλείσω μέ μιά φράση τοῦ Ἱεροῦ Χρυσοστόμου πού ὀφείλει νά γίνει ὁ ὕμνος τῆς Παιδείας .«Ἡ παιδεία μετάληψις ἁγιότητος ἐστί».

π.Σπυρίδων Σκουτής - euxh . gr
Το μέλλον της Παιδείας υπό τήν σκέπη των Τριών Ιεραρχών - ΕΥΧΗ.gr

[toula]

Η παρουσία του Θεού στο Σύμπαν - Αρχιμανδρίτης Επιφάνιος Χατζηγιάγκου

[toula]

" Ενώ ο ίδιος δεν είμαι τίποτε, θεωρώ τον εαυτό μου ότι είναι κάτι σπουδαίο. Ενώ ανακρίνομαι γι' αυτά, προσελκύω προς τον εαυτό μου τη δόξα της αγιότητος. Ενώ είμαι ακάθαρτος στο νου βγάζω καταδικαστική απόφαση εναντίον των πόρνων. Ενώ κατακρίνω τους κλέφτες, αδικώ τους φτωχούς. Στήνω δικαστήριο για τους λοίδορους, ενώ ο ίδιος είμαι ανάξιος για τιμή. ..Απαιτώ τιμή, ενώ μου χρειάζεται ντροπή. Δέχομαι ασπασμούς, ενώ μου πρέπουν εμπτυσμοί. Αντικρύζω μοναχούς και κάνω τον σοβαρό. Βλέπω μοναχούς και αλαζονεύομαι. Στις γυναίκες θέλω να φανώ θελκτικός και στους πλούσιους ευσεβής. Στους ξένους σκυθρωπός και στους γνωστούς μου συνετός και φρόνιμος. Στους συγγενείς μου διάσημος και στους συνετούς πιο τέλειος. Στους ευσεβείς παρουσιάζομαι πιο σοφός, τους ανόητους μάλιστα τους περιφρονώ σαν κτήνη...Αγανακτώ όταν με ελέγχουν, αν δε με κολακεύουν οργίζομαι...Δεν θέλω να τιμήσω τον άξιο, αλλά αν και είμαι ανάξιος, απαιτώ τιμές.."
Το συμπέρασμα δικό μας....

Οσίου Εφραίμ του Σύρου, Έργα, τ. Α', εκδ. Το περιβόλι της Παναγίας, Θεσσαλονίκη 1988, σ. 326-327

[toula]

"Δέσποτα ξέρεις ότι ο άνθρωπος που έπλασες δημιουργήθηκε από πηλό, ότι έχει φύση αδύναμη, ότι έχει αντοχή που εύκολα λυγίζει. Διότι, αν δεν κοιμηθεί τη νύχτα, δεν μπορεί να κρατηθεί• αν δε φάει κατά τη διάρκεια της μέρας, δεν αντέχει. Τον χειμώνα τρέμει από το κρύο, το θέρος καίγεται από τη ζέστη• το σούρουπο δε βλέπει, τη νύχτα δε τολμά να βαδίσει. Αν περπατά εξαντλείται• αν ησυχάζει, ζαλίζεται• αν καθίσει, στεναχωρείται• αν μιλήσει, κουράζεται• αν ξαπλώσει, υποφέρει• αν σταθεί όρθιος πολλή ώρα, εξαντλείται. Και θέλεις, Δέσποτα, αυτή η αδύναμη φύση να νικήσει σύντομα την αμαρτία; Ο άνθρωπος βρίσκεται μέσα σε πολλούς λογισμούς και μέσα σε αβέβαιες επιθυμίες της ψυχής• μέσα σε αμφίβολες πράξεις, μέσα σε άτακτα έργα...
Ελέησε, Δέσποτα, λυπήσου το πλάσμα σου. Σπλαχνίσου τον πηλό, που θέλησες να δοξάσεις."

~Όσιος Εφραίμ ο Σύρος(+28 Ιανουαρίου)

[toula]

Αποφθέγματα και διδάγματα Ιωάννου Χρυσοστόμου.

Τα πουλιά έχουν φτερά για να αποφεύγουν τις παγίδες και οι άνθρωποι το λογικό για να αποφεύγουν τα αμαρτήματα.
Δεν θα χρειαζότανε λόγια, αν έλαμπε η ζωή μας. Δεν θα χρειαζότανε δάσκαλοι, αν επιδεικνύαμε έργα. Κανείς δεν θα παρέμενε άπιστος, αν εμείς είμασταν πραγματικοί Χριστιανοί.
Να σεβόμαστε ο ένας τον άλλον, για να μάθουμε να σεβόμαστε και τον Θεό. Εκείνος που είναι θρασύς στους ανθρώπους, είναι θρασύς και στον Θεό.
Πραγματικά πλούσιος είναι εκείνος που δεν έχει ανάγκη από τίποτε. Δηλαδή ο ολιγαρκής.
Άχρηστοι είναι οι πλούσιοι, ναι, άχρηστοι, εκτός κι αν είναι ελεήμονες και φιλάνθρωποι.
Η Εκκλησία όταν πολεμιέται, νικά· όταν σκέφτονται εναντίον της κακά, αυτή εξαγνίζεται, όταν υβρίζεται, γίνεται πλέον λαμπρά. Δέχεται επιθέσεις, όμως δεν νικιέται ποτέ, κλυδωνίζεται μεν, χωρίς όμως να καταποντίζεται, υφίσταται διάφορα κακά, δεν ναυαγεί όμως ουδέποτε. Παλεύει, χωρίς ποτέ να ηττάται.
Οι ισχυροί θεωρούν αυτονόητο να αδικούν τους πιο αδύνατους, όπως τα ψάρια στη θάλασσα όπου το μεγάλο τρώει το μικρό.
Το πίπτειν ανθρώπινον, το εμμένειν εωσφορικόν, το μετανοείν θείον.
Όταν διαθρέψης τον πένητα, σαυτόν νόμιζε διατρέφειν.
Ο πλούσιος μπορεί να δικαιωθεί με την ελεημοσύνη, αλλά και ο φτωχός με τη υπομονή.
Αν σου παρουσιαστεί καμιά λύπη, σκύψε στην Καινή Διαθήκη, σαν σε αποθήκη φαρμάκων.
Δεν πρέπει να μισούμε τους αιρετικούς, αλλά την αίρεση, όχι τον άνθρωπο, αλλά την πονηρή πράξη, την διεφθαρμένη γνώμη.
Όπου αποφασίζει ο Θεός, υποχωρεί η φυσική τάξη, γιατί εφόσον αποφάσισε, μπόρεσε και το έκανε.
Ούτε η δικαιοσύνη σου να είναι άκαμπτη, ούτε η φρόνηση σου περίπλοκη. Παντού το μέτρο είναι το άριστο.
Τίποτε δεν είναι πιο πολύτιμο από τον άνθρωπο, παρά το γεγονός ότι είναι και παραμένει θνητός.
Ο Θεός απαιτεί από τους ενάρετους σαν να είναι πλούσιοι, από τους αμαρτωλούς σαν να είναι φτωχοί.
Αυτό κυρίως είναι το γνώρισμα του πράου, τις μεν αδικίες που γίνονται σ' αυτόν να τις παραβλέπει, τους αδικούμενους όμως να τους υπερασπίζεται.
Ο Κύριος δέχεται αυτόν που έρχεται την τελευταία στιγμή με τον ίδιο τρόπο που αναπαύει τον εργάτη της πρώτης ώρας.
Κάθε επιεικής και πράος εύκολα οδηγείται στη φιλανθρωπία, γιατί τη φτώχεια των άλλων τη θεωρεί σαν δική του δυστυχία.
Τίποτε δεν μας ανακουφίζει τόσο πολύ, όσο η θλίψη που μας απομακρύνει από όλα τα κοσμικά πράγματα.
Ένας από τους λόγους για τους οποίους ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο με σώμα και ψυχή, δηλαδή με ένα στοιχείο υλικό και με ένα πνευματικό, είναι και τούτος: όταν κυριεύεται από την αλαζονεία, να ταπεινώνεται από την ευτέλεια του φθαρτού σώματος, και όταν του έρχεται λογισμός εξευτελιστικός για τη θεόπλαστη φύση του, να ενθαρρύνεται από την ευγένεια της αθάνατης ψυχής του.
Όταν δεις το μέγεθος της περιουσίας της Εκκλησίας, σκέψου και τα κοπάδια των εγγεγραμμένων φτωχών, τα πλήθη των αρρώστων, τους σκοπούς των χιλιάδων δαπανών, υπολόγισε, μέτρα, κανείς δε θα σε εμποδίσει, αλλά έτοιμοι είμαστε να δώσουμε λογαριασμό για όλα.
Πλήθος μάγοι και αγύρτες και πλάνοι πέρασαν, αλλά ξε­χάστηκαν όλοι, χωρίς ν’ αφήσουν το παραμικρό ίχνος· μαζί με τη ζωή τους έσβησαν κι οι μαγγανείες τους. Η φήμη όμως κι η δόξα κι οι πιστοί του Χριστού κάθε μέρα αυξάνουν κι απλώνονται σ’ όλη την οικουμένη.

[toula]

Όταν καταφεύγεις στην Εκκλησία, δεν κατα­φεύγεις σε τόπο. Γιατί η Εκκλησία δεν είναι οι τοίχοι και η σκεπή, αλλά η πίστη και ο βίος, το δόγμα και το ήθος. Τίποτα δεν είναι ίσο με την Εκκλησία. Μη μου αναφέρεις όπλα και τείχη. Γιατί τα τείχη με τον και­ρό παλιώνουν, ενώ η Εκκλησία ποτέ δεν γερνάει. Τα τείχη τα γκρεμίζουν οι βάρβαροι, την Εκκλησία ωστόσο ούτε οι δαίμονες δεν τη νικούν. Και ότι δεν είναι κούφια κομπορρημοσύνη τα λό­για μου, το μαρτυρούν τα πράγματα. Πόσοι και πόσοι δεν πολέμησαν την Εκκλησία! Όλοι τους χά­θηκαν, αυτή όμως υψώθηκε πάνω από τους ουρανούς! Τέτοιο μέγεθος και τέτοιαν ιδιότητα έχει η Εκκλησία: Όταν πολεμείται, νικά· όταν υπονομεύεται, δυναμώνει· όταν συκοφαντείται, γίνεται λα­μπρότερη. Δέχεται τραύματα, μα δεν πέφτει κάτω από τις πληγές· κλυδωνίζεται, μα δεν καταποντίζεται· χειμάζεται, μα δεν ναυαγεί· παλεύει, μα δεν καταβάλλεται· πυγμαχεί, μα δεν νικιέται. Γιατί παραχωρήθηκε ο πόλεμος; Για να παρου­σιαστεί εξαίσιο το τρόπαιο! Ήσασταν παρόντες εκείνη την ημέρα και βλέπατε πόσα όπλα κραδαίνονταν. Η εξαλλοσύνη των στρατιωτικών είχε φουντώσει σαν φωτιά, κι εμείς τρέχαμε στη βασι­λική αυλή. Αλλά τί έγινε; Με τη χάρη του Θεού, τίποτα δεν μας έκανε να δειλιάσουμε. Τα λέω τούτα, για να μεταγγίσω και σ’ εσάς τόλμη και θάρρος. Πώς εμείς δεν δειλιάσαμε; Απλούστατα, γιατί δεν φοβηθήκαμε κανένα από τα τότε δεινά. Αλλωστε τί είναι δεινό; Ο θάνατος; Κά­θε άλλο, αφού γρήγορα καταπλέουμε στο ακύμαντο λιμάνι τ’ ουρανού. Οι δημεύσεις; «Γυμνός βγήκα απ’ την κοιλιά της μάνας μου, γυμνός και θα γυρί­σω πίσω στη μάνα γη» (Ιώβ 1:21). Οι εξορίες; «Στον Κύριο ανήκει η γη και ό,τι τη γεμίζει» (Ψαλμ. 23:1). Οι συκοφαντίες; «Να αισθάνεσθε χαρά και αγαλλίαση, όταν σας κακολογήσουν με κάθε ψεύ­τικη κατηγορία, γιατί θ’ ανταμειφθείτε με το παραπάνω στους ουρανούς» (πρβλ. Ματθ. 5:11-12). Ατένιζα τα σπαθιά, και τον ουρανό συλλογιζό­μουν. Περίμενα τον θάνατο, και την ανάσταση σκε­φτόμουν. Έβλεπα τα επίγεια παθήματα, και αριθμούσα τα επουράνια βραβεία. Αντίκρυζα τις επιβουλές, και είχα στο νου μου το αμαράντινο στε­φάνι. Γιατί ο σκοπός τού αγώνα μου ήταν αρκετός να με παρηγορήσει. Πρόστρεχα στις αρχές, αλλ’ αυτό δεν ήταν για μένα προσβολή και ξεπεσμός. Ξεπεσμός ένα μόνο είναι: η αμαρτία! Κι αν ακόμα όλος ο κόσμος σε προσβάλει, εφόσον εσύ δεν προσβάλεις τον εαυτό σου, δεν έχεις προσβληθεί. Μια και μόνη προδοσία υπάρχει: η προδοσία της συνειδήσεως! Μην προδώσεις εσύ τη συνείδησή σου, και κανείς δεν θα σε προδώσει.

Πέρασε η νύχτα και φάνηκε η μέρα. Ελέγχθηκε η σκιά και παρουσιάστηκε η αλήθεια. Διδαχή ήταν τα γεγονότα. Και έλεγα ενδόμυχα: “Αραγε θα μεί­νουν σωφρονισμένοι, ή θα περάσουν δυο εικοσιτε­τράωρα και θα ξεχάσουν τα πάντα;”. Πάλι τα ίδια και τα ίδια να λέω; Ποιό το κέρδος; Μα ναι! Πολύ κέρδος! Κι αν δεν με ακούσουν όλοι, θα με ακούσουν οι μισοί· κι αν όχι οι μισοί, το ένα τρίτο· ή έστω το τέταρτο· ή έστω δέκα· ή έστω πέντε· ή έστω ένας. Κι αν ούτ’ ένας, εγώ τον μισθό μου τον έχω!
Μη στέκεσαι μακριά από την Εκκλη­σία! Τίποτα δεν είναι ισχυρότερο από την Εκκλη­σία! Η ελπίδα σου η Εκκλησία, η σωτηρία σου η Εκκλησία, το καταφύγιό σου η Εκκλησία! Είναι υψηλότερη από τον ουρανό, είναι πλατύτερη από τη γη! Ποτέ δεν γερνάει, πάντοτε ακμάζει. Η Γραφή την αποκαλεί βουνό, για να δηλώσει την ασάλευτη στερρότητά της· παρθένο, για την αφθορία της· βασίλισσα, για τη μεγαλοπρέπειά της· θυγατέρα, για τη συγγένεια με τον Θεό· στεί­ρα που γέννησε εφτά, για την πολυτεκνία της… Μύριες ονομασίες, για να παραστήσει την ευγένειά της, όπως ακριβώς και ο Κύριός της έχει πολλά ονόματα. Για όλα τούτα ας ευχαριστήσουμε τον Θεό, για­τί σ’ Αυτόν αποκλειστικά ανήκει η δόξα στους αι­ώνες των αιώνων. Αμήν!

Λόγος Β΄Εις Ευτρόπιον

[toula]

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ

Νίψον ανομήματα μη μόναν όψιν( καρκινική επιγραφή στην φιάλη της Αγιασοφιάς).

Ζήτα απ’ το Θεό να σου είναι σπλαχνικός, σαν όμως εύσπλαχνος είσαι και εσύ.
Ο ευεργετημένος πρέπει να θυμάται το καλό που του έκαναν, ο ευεργέτης όμως καθόλου.
Ας κερδίζουμε τις ψυχές μας με τις ελεημοσύνες, ας δώσουμε από τα υπάρχοντά μας στους φτωχούς, για να γίνουμε πλούσιοι σε ουράνια αγαθά.
Μη θέλεις να πείσεις με τα λόγια, αλλά με τα έργα. Μισώ την διδασκαλία που δεν συμβαδίζει με την πολιτεία σου.
Η αλήθεια είναι απλή, το ψέμα πολύπλοκο.
Όποιος απαρνιέται επίγειους θρόνους, κερδίζει τους ουράνιους.
Θράσος είναι το θάρρος γι’ αυτά που δεν πρέπει να τολμά κανείς.
Οι νόμοι που είναι σκληροί για τις γυναίκες, γράφτηκαν από άντρες.
Φωτίσου πρώτα και φτάσε στην κάθαρση πριν αποτολμήσεις να φωτίσεις και να καθάρεις τους άλλους.
Θα μας ζητηθεί να λογοδοτήσουμε όχι για κάθε λόγο και πράξη μας, αλλά και για κάθε χρόνο, ακόμη και για κάθε στιγμή και λεπτό της ώρας.
Πρέπει κανείς να βαδίζει στη μέση, πιο φιλοσοφικά από τους εντελώς άσχετους και πιο ανθρώπινα από όσους φιλοσοφούν δίχως μέτρο.
Ούτε να έχεις μεγάλο θάρρος, ούτε να απελπίζεσαι υπερβολικά. Το πρώτο σε εξασθενεί, το δεύτερο σε ρίχνει κάτω.
Καλύτερα να νικιέται κάποιος όταν πρέπει, παρά να νικά με τρόπο αθέμιτο και επικίνδυνο.
Εύκολα εξαπατά καθετί που περιέχει ηδονή.
Αρετή που δεν ασκείται έμπρακτα, γρήγορα κάτω από την επήρεια των διαφόρων περιστάσεων εξαφανίζεται.
Το Άγιο Πνεύμα πάντοτε υπήρχε και υπάρχει και θα υπάρχει, δεν έχει ούτε αρχή ούτε τέλος, αλλ' είναι πάντοτε ενωμένο και αριθμείται μαζί με τον Πατέρα καί τον Υιό.
Ο Θεός μας είναι φωτιά που αφανίζει την μοχθηρία.
› Ο Θεός από κάθε άνθρωπο που είναι βαφτισμένος, αυτά τα τρία ζητάει: Από την ψυχή ορθή πίστη ,από τη γλώσσα την αλήθεια και από το σώμα τη σωφροσύνη.
Τα γυμνά κοκκαλα πείθουν όσους τα βλέπουν ότι τίποτε από τα γήινα δεν είναι δικό μας.
Είναι δύσκολο να υποψιασθεί το κακό εκείνος που με δυσκολία στρέφεται στην κακία.
Η νωθρότητα είναι σύζυγος του ύπνου, και η οκνηρία μητέρα της πείνας.
«Τίς δ’ ό Αντίχριστός; Πλήρες ιού θηρίον, άνήρ δυνάστης». (Ποιος είναι ο Αντίχριστος; Θηρίο όλο δηλητήριο, άνθρωπος δυναστής).
Όταν δίνει ο Θεός, δεν έχει δύναμη ο φθόνος και όταν δεν δίνει, δεν έχει δύναμη ο κόπος.
Όπως όλα τα άλλα, έτσι και οι γάμοι των χριστιανών πρέπει να έχουν και την κοσμιότητα, και κοσμιότητα είναι η σεμνότητα.
Ας κερδίσουμε τις ψυχές με τις ελεημοσύνες, ας δώσουμε από τα υπάρχοντα μας στους φτωχούς, για να γίνουμε πλούσιοι σε ουράνια αγαθά.
› Είναι γνώρισμα της ψυχής που αγαπά τον Θεό να υποτάσσει στα θεία καθετί το ανθρώπινο.
Περισσότερο εξέταζε τον εαυτό σου και όχι τους άλλους’ γιατί στο ένα θα είσαι κερδισμένος εσύ, στο άλλο οι άλλοι.
Υπάρχει τρόπος να δείξουμε καλή πλεονεξία: Ας δώσουμε κάτι μικρό κατά την παρούσα ζωή, για να πλουτίσουμε στην μέλλουσα.
Σπουδαιότερο είναι να αγωνίζεσαι, παρά να προετοιμάζεις άλλους να αντιμετωπίζουν τις συμφορές.
› Πράγματι, είναι στενός ο δρόμος της αλήθειας, είναι μονοπάτι που και από τις δύο πλευρές έχει γκρεμό, γεμάτο από δυσκολίες.
Για τους ανθρώπους μεγάλη δόξα στη ζωή είναι η γνώση, αλλά και κακό για όσους την χρησιμοποιούν άσχημα.
Τι είναι η βασιλεία του Θεού; Θεωρία του Θεού, δοξολογία και υμνωδία μαζί με τους αγγέλους.
«Μέμψις δ’ ανεύθυνος τις η βλασφημία» (Η βλασφημία είναι μια μορφή απερίσκεπτη).
› «Λάμπει άστρων μάλλον ευσεβής βίος» (Λάμπει περισσότερο από τα αστέρια ο ευσεβής βίος).
Ο σπουδαίος άνθρωπος αποδέχεται μάλλον την ελευθερία των φίλων παρά των εχθρών την κολακεία.
Είναι κοντά στον Θεό και στα θεία νοήματα όσοι αγαπούν το αγαθό της Ειρήνης.
Αγαπημένη ειρήνη!Είσαι αγαθό που πολλοί επαινούν και λίγοι φυλάττουν!
Πρέπει να ηττηθείς για να νικήσεις.
Ο Θεός ενώνεται και να επιτρέπει να τον γνωρίσουν θεοί, και μάλιστα τόσο πολύ, όσο γνωρίζει κιόλας εκείνους τους οποίους γνωρίζει.
Είναι λοιπόν άπειρο το θείο και δυσκολονόητο. Το μόνο δε το οποίον είναι κατανοητό απ’ αυτό είναι το ότι είναι άπειρο και ακατανόητο.
Φρόντισε να γευθείς χολή, πιες ξύδι, ζήτησε εμπτυσμούς, δέξου κτυπήματα και ύβρεις, στεφανώσου με τα αγκάθια του δύσκολου δρόμου του Θεού, ντύσου το κόκκινο ένδυμα, δέξου το καλάμι, άφησε να σε προσκυνήσουν εκείνοι οι οποίοι ειρωνεύονται την αλήθεια. Τέλος, σταυρώσου μαζί με το Χριστό, νεκρώσου μαζί του, κατέβα πρόθυμα μαζί του στον τάφο, για να αναστηθείς και μαζί του, για να δοξασθείς και να βασιλεύσεις μαζί του, βλέποντας, όσο είναι δυνατόν και όπως μπορείς να τον δεις, τον Θεό που προσκυνείται και λατρεύεται ως Τριάδα!

[toula]

Ένας "γήινος" Άγιος .
Δεν ήξερα ότι θα έπρεπε να ιππεύω ευγενή άλογα,
ή να κάνω λαμπρή εμφάνιση καθισμένος πάνω σε άμαξα,
ή ότι αυτοί που με συναντούν θα όφειλαν να μου φέρονται με δουλοπρέπεια,
ή ότι όλοι θα έπρεπε να παραμερίζουν για μένα σαν να ήμουνα άγριο θηρίο.
...Ρωτᾶς πῶς τὰ πάω. Λοιπόν, πίκρα μεγάλη. Στεροῦμαι τὸν Βασίλειο καὶ τὸν Καισάρειο, τὸν πνευματικὸ ἀδελφὸ καὶ τὸν σωματικό. Ὁ πατέρας καὶ ἡ μάνα μὲ ἐγκατέλειψαν, ὅπως λέει ὁ Δαβίδ. Ἡ ὑγεία μου πάσχει, γερνάω· οἱ ὑποχρεώσεις μπερδεμένες, τὰ προβλήματα συσσωρευμένα· οἱ φίλοι μὲ προδίδουν· ἡ Ἐκκλησία βαδίζει χωρὶς ποιμένες. Χάθηκαν τὰ καλά, κυριαρχοῦν τὰ κακά. Πλέω μέσα στὸ σκοτάδι, πουθενὰ φῶς, ὁ Χριστὸς κοιμᾶται.
Τί μοῦ μέλλεται νὰ πάθω; Ἡ μόνη λύση τῆς δυστυχίας εἶναι ὁ θάνατος. Φοβᾶμαι ὅμως τὰ μετὰ θάνατον ἂν κρίνω ἀπὸ τὰ παρόντα.
...Αν βρείτε άλλον Γρηγόριο για το θρόνο, να τον λυπηθείτε περισσότερο απ' όσο λυπηθήκατε εμένα...Βρείτε δικό σας αρχιεπίσκοπο που να σας αρέσει κι αφήστε εμένανε στην ερημιά μου. Είναι λάθος, όμως, να ζητάτε ρήτορες κι όχι ιερείς... θησαυροφύλακες κι όχι ποιμένες ψυχών... ιερείς με πολιτική δύναμη κι όχι αγιασμένους ιερείς.
Κάντε μου, λοιπόν, την χάρη, κι αφήστε με να αναχωρήσω ήρεμα για την έρημο!

[toula]

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ
ΜΕΡΟΣ Α'

Ένας ευαίσθητος ποιητής, ένας πληγωμένος αετός του πνεύματος, ένας υμνητικός ερωδιός της εσταυρωμένης Αγάπης, υψιπέτης και ουρανόφρων ησυχαστής που μόνο με ένα βλέμμα του σιωπηλό αναχαίτισε τους εχθρούς του… ο Γρηγόριος. Ποιος τον γνώρισε, έστω και λίγο και δε σαγηνεύτηκε, δε τον αγάπησε!
Η ευαισθησία χαρακτήριζε το είναι του και τον οδηγούσε σε αλλεπάλληλες απογοητεύσεις, σ’ ένα είδος συνεχούς φυγής από καταστάσεις… γιατί δεν μπορούσε ν’ αντέξει τις δολοπλοκίες, τις ίντριγκες. Ποιητής με ευγενική και βαθειά ψυχή. Εκ φύσεως έρρεπε προς τη σιωπή και την αποχώρηση, και πάντα ζητούσε την απομόνωση για να μπορέσει να αφιερωθεί στην προσευχή. Η μόνωση, έλεγε ο ιερός «αετός» της θεολογίας, αποτελεί «έρως του καλού της ησυχίας και της αναχωρήσεως». Σε άλλο έργο του σημειώνει ότι η απομόνωση από τον κόσμο είναι η συνεργός και η μητέρα της θείας και θεοποιού αναβάσεως. Μόνο έτσι η ψυχή θα μπορέσει να προσεγγίσει το Θεό. Η «απραξία», δηλαδή ο μοναχικό βίος που σκοπό έχει τη θεοπτία θεωρείται για το Γρηγόριο ως η μέγιστη πράξη της ζωής του.

Πίστευε ότι «μεγίστη πράξις εστιν η απραξία» (Επιστ. 49), ο θεωρητικός ή θεοπτικός βίος. Η αλλαγή του κόσμου αρχίζει από την εσωτερική μας αλλαγή: “Καθαρθήναι δεί πρώτον, είτα καθάραι∙ σοφισθήναι και ούτω σοφίσαι∙ γενέσθαι φως και φωτίσαι∙ εγγίσαι Θεώ και προσαγαγείν άλλους∙ αγιασθήναι και αγιάσαι, χειραγωγήσαι μετά χειρών, συμβουλεύσαι μετά συνέσεως”.(Λόγος 3. 71. PG 35. 480 B). Απέφευγε συστηματικά την δραστηριοποίηση του στο έργο της Εκκλησίας, αλλά τελικά και ποιμαντική φροντίδα ανέλαβε και τα μεγάλα θεολογικά προβλήματα αντιμετώπισε.
Γράφει ο ιερός νηπτικός: «Ποιος θα μού δώσει», λέει ο θείος Δαβίδ δυσκολευόμενος από τα κατ’ αυτόν, «φτερά σαν του περιστεριού, για να πετάξω και να ηρεμήσω;» (Ψαλμ. 54.7) Προκειμένου να απομακρυνθεί από τα παρόντα κακά, επιζητεί φτερά περιστεριού• είτε επειδή είναι ελαφρύτερα και ταχύτερα, γιατί τέτοιος είναι ο κάθε δίκαιος• είτε επειδή σκιαγραφούν το Άγιον Πνεύμα, με μόνη την βοήθεια του οποίου αποφεύγουμε τα δεινά. (PG 35.965 εξ.Τίς δώσει μοι πτέρυγας ωσεὶ περιστεράς;) Ο άγιος Γρηγόριος, ένας πληγωμένος ποιητής, ένας αποτραβηγμένος στην ερημιά πατέρας, για την ειρήνη της Εκκλησίας. Εξυμνώντας σε μια ομιλία του την ειρήνη, αναφωνεί: «Ειρήνη φίλη, το γλυκύ και πράγμα και όνομα… Ειρήνη το εμόν μελέτημα και καλλώπισμα… Ειρήνη φίλη, το παρά πάντων μεν επαινούμενον αγαθόν, υπ’ ολίγων δε φυλασσόμενον..». Σε επιστολή (20) προς τον αδελφό του Καισάριο, που πέρασε κάποια δοκιμασία, γράφει: «Κάμνουσα… ψυχή εγγίζει Θεώ». Το κέρδος του πόνου είναι ότι η ψυχή στον πόνο της προσεγγίζει το Θεό. Και αλλού γράφει: Η μόνωση, είναι η συνεργός και η μητέρα της θείας και θεοποιού αναβάσεως. Μόνο έτσι η ψυχή θα μπορέσει να προσεγγίσει το Θεό. «Εμοί δε μεγίστη πράξίς εστιν η απραξία». Απεχώρησε για να πάη να βρη “την φίλη του ησυχία”. Έγραψε στον Βοσπόριο, επίσκοπο Καισαρείας, «θα αποσυρθώ στο Θεό, που είναι ο μόνος καθαρός και χωρίς δολιότητα. Θα αποσυρθώ στον εαυτό μου. Η παροιμία λέγει ότι μόνον οι ανόητοι σκοντάφτουν δυο φορές στην ίδια πέτρα». «Είναι καλό να ακολουθείς το Χριστό, όταν εκείνος διώκεται». «Καλύτερα να προσεύχεται ο άνθρωπος και να συνομιλεί με το Θεό, παρά ν’ αναπνέει• και αν μπορεί κανείς να πει και τούτο, πως πρέπει κανείς να μην κάνει τίποτε άλλο παρά τούτο μονάχα το έργο, δηλαδή να προσεύχεται».

[toula]

ΜΕΡΟΣ Β '

Αποσύρθηκε για τέσσερα περίπου χρόνια στη Σελεύκεια (Ισαυρίας) στον εκεί ναό της αγίας Θέκλας, πραγματοποιώντας το παλαιό του όνειρο για μοναστική ζωή, νηπτικό βίο, ησυχία και θεωρία. Εκεί τον βρήκε ο θάνατος του αγαπημένου φίλου του Βασιλείου και η λύπη του υπήρξε άρρητη, γιατί λόγω ασθενείας δεν μπόρεσε να τον προπέμψει.
Γράφει προς τον φίλο του τον ρήτορα Ευδόξιο αυτήν την εποχή: «Ερωτάς, πώς τα ημέτερα. Και λίαν πικρώς. Βασίλειον ουκ έχω, Καισάριον ουκ έχω, τον πνευματικό αδελφό και σωματικόν. «Ο πατήρ μου και μήτηρ μου εγκατέλειπόν με;» μετά του Δαβίδ φθέγγομαι. Τα του σώματος πονηρώς έχει, το γήρας υπέρ κεφαλής, φροντίδων επιπλοκαί, πραγμάτων επιδρομαί, τα των φίλων άπιστα, τα της Εκκλησίας αποίμαντα. Έρρει τα καλά, γυμνά τα κακά, ο πλους εν νυκτί, πυρσός ουδαμού, Χριστός καθεύδει. Τί χρη παθείν; Μία μοι των κακών λύσις, ο θάνατος. Και τα εκείθεν μοι φοβερά, τοις εντεύθεν τεκμαιρομένω». (Βλ. Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου συγγράμματα, ἐκδ. ΕΠΕ, 7, σ. 152). Δηλαδή,

«Ρωτάς, πώς πάνε τα δικά μου; Πολύ άσχημα! Δεν έχω τον Βασίλειο, δεν έχω τον Καισάριο, τον πνευματικό μου αδερφό, και το σωματικό. Ο πατέρας και η μητέρα μου μ’ εγκαταλείψαν, λέγω κι εγώ μαζί με το Δαυίδ. Το σώμα μου είναι σε κακή κατάσταση, το γήρας βαραίνει το κεφάλι μου, οι φροντίδες περιπλέκονται, τα ζητήματα επιτίθενται, η φιλία δεν έχει εμπιστοσύνη, η Εκκλησία χωρίς ποιμένες. Έφυγαν τα καλά, τα δεινά προκαλούν, το ταξίδι μας μέσα στη νύχτα, φάρος πουθενά, ο Χριστός κοιμάται. Τι μου μέλλεται τάχα; Μια μόνο βλέπω λύση των συμφορών, το θάνατο. Και τα εκεί όμως τα βλέπω ζοφερά, συμπεραίνοντας από τα εδώ».
Πώς να μην αγαπήσεις αυτόν τον αγιασμένο άνθρωπο της λεπτότητας, τον τρυφερό και ευαίσθητο ποιητή, τον αληθινό και στοργικό φίλο, τη βαθειά ευγενική ψυχή, που ολόκληρη είναι ένας πόνος, μια πληγή για όλους μας και για όλα!!! Αετός υψιπέτης του πνεύματος και της Θεολογίας αλλά και τόσο ανθρώπινος!

Το 372 ο Βασίλειος, χειροτόνησε χωρίς τη θέλησή του τον Γρηγόριο επίσκοπο για την άσημη κωμόπολη Σάσιμα. Αντί όμως να μεταβεί εκεί, κατέφυγε σε ορεινό μέρος και γύρισε μόνο όταν ο πατέρας του υποσχέθηκε ότι δεν θα τον πιέσει να πάει στα Σάσιμα, τα οποία και απλώς επισκέφτηκε. Για την πρωτοβουλία αυτή ο Γρηγόριος θα παραπονείται σε όλη του την ζωή γιατί ο Βασίλειος δεν έδειξε καμιά κατανόηση για τη λαχτάρα που είχε να ζήσει με σιωπή και ειρήνη,… Μετά τον θάνατο του πατέρα του (374) επωμίστηκε προσωρινά όλη την ευθύνη της επισκοπής. Όταν όμως διαπίστωσε ότι επίτηδες οι συμπολίτες του δεν φρόντιζαν να εκλεγεί νέος επίσκοπος (για να κρατήσουν εκεί τον ίδιο τον Γρηγόριο), έφυγε «σαν ένας φυγάς» στη Σελεύκεια (Ισαυρία) κι εγκαταστάθηκε για τέσσερα περίπου χρόνια στον εκεί ναό της αγίας Θέκλας, πραγματοποιώντας το παλαιό του όνειρο για μοναστική ζωή, νηπτικό βίο, ησυχία και θεωρία. Στο τέλος του 378 αρρώστησε τόσο, που δεν μπόρεσε να ταξιδέψει στην Καισάρεια, όπου ο Βασίλειος κοιμήθηκε και κηδεύτηκε την 1.1.379. Το γεγονός συγκλόνισε την ευαίσθητη ψυχή του. Τέλος υπέκυψε στις παρακλήσεις ορθοδόξων της Κωνσταντινουπόλεως (379) και μετέβη εκεί, όπου οι ναοί όλοι ανήκαν στους αρειανούς, που κυριαρχούσαν για σαράντα χρόνια. Στήριξε τους ορθοδόξους αλλά οι αρειανοί αντέδρασαν βίαια. Του επιτέθηκαν βάναυσα πετροβολώντας τον, και οι αντίπαλοί του τον κατηγόρησαν ότι προκαλεί φιλονικείες και διαταράσσει την ειρήνη και δεν δίστασαν να επιχειρήσουν την δολοφονία του. Ευτυχώς ο δολοφόνος, μόλις βρέθηκε μπροστά στον ασκητή και θεολόγο επίσκοπο, ξέσπασε σε κλάματα και μετανόησε. Απογοητευμένος ο Γρηγόριος αποφάσισε να φύγει, αλλά οι παρακλήσεις των ορθοδόξων τον έπεισαν να μείνει . Εξελέγη επίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως. Η Β’ Οικουμενική Σύνοδος, που συνήλθε τον Μάιο του 381, του επιφύλαξε τιμές αλλά και πικρίες, οι επίσκοποι Μακεδονίας και Αιγύπτου, που κλήθηκαν κι έφτασαν καθυστερημένα, αμφισβήτησαν την κανονικότητα του Γρηγορίου ως επισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, με την πρόφαση ότι είχε μετατεθεί από τα Σάσιμα. Η ευαισθησία του Γρηγορίου είχε τρωθεί. Αδύνατος να κάμει διπλωματικούς ελιγμούς, προκάλεσε την δυσαρέσκειαν των αντιφρονούντων. Και είπε ότι εάν αυτός ήταν αίτιος της διαιρέσεως, ας ερρίπτετο στην θάλασσα όπως ο Ιωνάς, για να παύση η τρικυμία. Και απεχώρησε για να πάη να βρη “την φίλη του ησυχία”. Έγραψε στον Βοσπόριο, επίσκοπο Καισαρείας, «θα αποσυρθώ στο Θεό, που είναι ο μόνος καθαρός και χωρίς δολιότητα. Θα αποσυρθώ στον εαυτό μου. Η παροιμία λέγει ότι μόνον οι ανόητοι σκοντάφτουν δυο φορές στην ίδια πέτρα». Έφυγε αμέσως για την πατρίδα και αποσύρθηκε οριστικά στην Αριανζό. Εκεί έζησε με άσκηση και συγγραφή (ποιημάτων) τα τελευταία χρόνια του. Ταξίδεψε στα μοναστήρια της ερήμου στη Λαμίδα και σ’ άλλα μέρη. Εξασθένησε και πολλές φορές ζήτησε ανακούφιση σε λουτροθεραπείες. Κοιμήθηκε το 390.

Iconandlight