Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Ψυχή καθαρή είναι εκείνη που ελευθερώθηκε από τα πάθη και εφραίνεται ακατάπαυστα με τη θεία αγάπη .
Αγ. Μάξιμος ο Ομολογητής

[toula]

Ζήσε όμορφα , συγχώρεσε στο χρόνο και αγάπησε αληθινά ....!!!!
Π. Χρυσόστομος Φιλιπεσκου....!!!!

[toula]

Αγίου Γρηγορίου τού Θεολόγου
Παραινετικὸν πρὸς Ὀλυμπιάδα
Ὁ Αγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ἔστειλε σὲ μιὰ πνευματική του θυγατέρα, τὴν Ὀλυμπιάδα, τὴν κατωτέρω ἐπιστολὴ ὡς «δῶρο» γιὰ τὸν γάμο της, ποὺ μόλις τέλεσε. Ἡ κατωτέρω ἐπιστολὴ ἔχει βάθος Θεολογίας καὶ ψυχολογίας. Καὶ πάνω ἀπ᾿ ὅλα δίνει στὴ σύζυγο πολύτιμες συμβουλὲς γιὰ ἕναν πετυχημένο γάμο. Απὸ τὸ βιβλίο «ΓΑΜΟΣ – Πνευματικὸ Γυμναστήριο», Ἀρχ. Βασιλείου Π. Μπακογιάννη.
...Κόρη μου, στοὺς γάμους σου ἐγὼ ὁ πνευματικός σου πατέρας, ὁ Γρηγόριος, σοῦ κάνω δῶρο τοῦτο τὸ ποίημα. Καὶ εἶναι ὅ,τι καλλίτερο ἡ συμβουλὴ τοῦ πατέρα. Νὰ εἶσαι ἁπλή. Τὸ χρυσάφι, δεμένο σὲ πολύτιμες πέτρες, δὲν στολίζει γυναῖκες σὰν καὶ σένα. Πολὺ περισσότερο τὸ βάψιμο. Δὲν ταιριάζει στὸ πρόσωπό σου, τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, νὰ τὴν παραποιῇς καὶ νὰ τὴν ἀλλάζῃς, μόνο καὶ μόνο γιὰ νὰ ἀρέσῃς. Ξέρε τὸ ὅτι αὐτὸ εἶναι φιλαρέσκεια καὶ νὰ μένῃς ἁπλὴ στὴν ἐμφάνιση. Τὰ βαρύτιμα καὶ πολυτελῆ φορέματα, ἂς τὰ φοροῦν ἐκεῖνες, ποὺ δὲν ἐπιθυμοῦν ἀνώτερη ζωή, ποὺ δὲν ξέρουν τί θὰ πῇ πνευματικὴ ἀκτινοβολία. Ἐσύ, ὅμως ἔβαλες μεγάλους καὶ ὑψηλοὺς στόχους στὴ ζωή σου. Κι αὐτοὶ οἱ στόχοι σοῦ ζητοῦν ὅλη τὴ φροντίδα κι ὅλη τὴν προσοχή. (…)
Μὲ τὸ γάμο, ἡ στοργὴ καὶ ἡ ἀγάπη σου νὰ εἶναι φλογερὴ καὶ ἀμείωτη γιὰ κεῖνον, ποὺ σοῦ ῾δωσε ὁ Θεός. Γιὰ κεῖνον, πού ῾γινε τὸ μάτι τῆς ζωῆς σου καὶ σοῦ εὐφραίνει τὴν καρδιά. Κι ἂν καταλάβῃς πὼς ὁ ἄνδρας σου σὲ ἀγαπάει περισσότερο ἀπ᾿ ὅσο τὸν ἀγαπᾶς ἐσύ, μὴ κυττάξῃς νὰ τοῦ πάρῃς τὸν ἀέρα, κράτα πάντα τὴ θέση ποὺ σοῦ ὁρίζει τὸ Εὐαγγέλιο.
Ἐσὺ νὰ ξέρῃς ὅτι εἶσαι γυναίκα, ἔχεις μεγάλο προορισμό, ἀλλὰ διαφορετικὸ ἀπὸ τὸν ἄνδρα, ποὺ πρέπει νὰ εἶναι ἡ κεφαλή. Ἄσε τὴν ἀνόητη ἰσότητα τῶν δύο φύλων καὶ προσπάθησε νὰ καταλάβῃς τὰ καθήκοντα τοῦ γάμου. Στὴν ἐφαρμογή τους θὰ δῇς πόση ἀντοχὴ χρειάζεται γιὰ ν᾿ ἀνταποκριθῇς, ὅπως πρέπει, σ᾿ αὐτὰ τὰ καθήκοντα, ἀλλὰ καὶ πόση δύναμη κρύβεται στὸ ἀσθενὲς φύλο.
Θὰ ξέρῃς, πόσο εὔκολα θυμώνουν οἱ ἄνδρες. Εἶναι ἀσυγκράτητοι καὶ μοιάζουν μὲ λιοντάρια. Σ᾿ αὐτὸ τὸ σημεῖο ἡ γυναίκα πρέπει νὰ εἶναι δυνατότερη καὶ ἀνώτερη. Πρέπει νὰ παίζῃ τὸ ρόλο τοῦ θηριοδαμαστῆ. Τί κάνει ὁ θηριοδαμαστὴς ὅταν βρυχᾶται τὸ θηρίο; Γίνεται περισσότερο ἤρεμος καὶ μὲ τὴν καλωσύνη καταπραΰνει τὴν ὀργή. Τοῦ μιλάει γλυκὰ καὶ μαλακά, τὸ χαϊδεύει, τὸ περιποιεῖται καὶ πάλι τὸ χαϊδεύει κι ἔτσι τὸ καταπραΰνει (…)
Ποτὲ μὴ κατηγορήσῃς καὶ ἀποπάρῃς τὸν ἄνδρα σου γιὰ κάτι ποὺ ἔκανε στραβό. Οὔτε πάλι γιὰ τὴν ἀδράνειά του, ἔστω κι ἂν τὸ ἀποτέλεσμα δὲν εἶναι αὐτὸ ποὺ ἤθελες ἐσύ. Γιατί ὁ διάβολος εἶναι αὐτός, ποὺ μπαίνει ἐμπόδιο στὴν ὁμοψυχία τῶν συζύγων (…)
Νὰ ἔχετε κοινὰ τὰ πάντα καὶ τὶς χαρὲς καὶ τὶς λύπες. Γιατί ὁ γάμος ὅλα σᾶς τὰ ἔκανε κοινά. Κοινὲς καὶ οἱ φροντίδες, γιατί ἔτσι τὸ σπίτι θὰ στεριώση. Νὰ συμβάλλῃς ἐκφράζοντας τὴ γνώμη σου, ὁ ἄνδρας ὅμως ἂς ἀποφασίζη.
Ὅταν τὸν βλέπῃς λυπημένο, συμμερίσου τὴ λύπη του ἐκείνη τὴν ὥρα. Γιατὶ εἶναι μεγάλη ἀνακούφιση στὴ λύπη, ἡ λύπη τῶν φίλων. Ὅμως ἀμέσως νὰ ξαστεριάζῃ ἡ ὄψη σου καὶ νά ῾σαι ἤρεμη χωρὶς ἀγωνία. Ἡ γυναίκα εἶναι τὸ ἀκύμαντο λιμάνι γιὰ τὸ θαλασσοδαρμένο σύζυγο.
Νὰ ξέρῃς ὅτι ἡ παρουσία σου στὸ σπίτι σου εἶναι ἀναντικατάστατη, γι᾿ αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ἀγαπήσῃς μ᾿ ὅλες τὶς φροντίδες τοῦ νοικοκυριοῦ. Νὰ τὸ βλέπῃς σὰν βασίλειό σου, καὶ νὰ μὴ συχνοβγαίνῃς ἀπὸ τὸ κατώφλι σου. Ἄφησε τὶς ἔξω δουλειὲς γιὰ τὸν ἄνδρα. Πρόσεχε τὶς συναναστροφές σου. Πρόσεξε τὶς συγκεντρώσεις, ποὺ πηγαίνεις. Μὴ πᾶς σὲ ἄπρεπες συγκεντρώσεις, γιατὶ εἶναι μεγάλος κίνδυνος γιὰ τὴν ἁγνότητά σου. Αὐτὲς οἱ συναναστροφὲς ἀφαιροῦν τὴν ντροπὴ κι ἀπ᾿ τὶς ντροπαλές, σμίγουν μάτια μὲ μάτια, κι ὅταν φύγῃ ἡ ντροπὴ γεννιοῦνται ὅλα τὰ χειρότερα κακὰ («αἰδὼς οἰχομένη, πάντων γενέτειρα κακίστων»).
Τὶς σοβαρὲς ὅμως συγκεντρώσεις μὲ συνετοὺς φίλους νὰ τὶς ἐπιζητῆς, γιὰ νὰ ἐντυπώνεται στὸ νοῦ σου ἕνας καλὸς λόγος, ἢ κάποιο ἐλάττωμα νὰ κόψῃς ἢ νὰ καλλιεργήσῃς τοὺς δεσμούς σου μὲ ἐκλεκτὲς ψυχές. Μὴ ἐμφανίζεσαι ἀνεξέλεγκτα σὲ ὁποιονδήποτε, ἀλλὰ στοὺς σώφρονες συγγενεῖς σου, στοὺς ἱερεῖς καὶ σὲ σοβαροὺς νεώτερους ἢ ἡλικιωμένους. Μὴ συναναστρέφεσαι φαντασμένες γυναῖκες, ποὺ ἔχουν στὸ νοῦ τους στὸ ἔξω, γιὰ ἐπίδειξη. Οὔτε ἀκόμα ἄνδρες εὐσεβεῖς, ποὺ ὁ σύζυγός σου δὲν θέλει στὸ σπίτι, ἂν καὶ σὺ τόσο πολύ τους ἐκτιμᾶς. Ὑπάρχει γιὰ σένα πιὸ ἀκριβὸ πράγμα ἀπὸ τὸν καλό σου σύζυγο, ποὺ τόσο ἀγαπᾶς;
Ἐπαινῶ τὶς γυναῖκες, ποὺ δὲν τὶς ξέρουν οἱ πολλοὶ ἄνδρες. Μὴ τρέχῃς σὲ τραπέζια κοσμικὰ καὶ ἂς εἶναι γιὰ γάμο ἢ γιὰ γενέθλια. Ἐκεῖ ἀνάβουν ἄνομοι πόθοι, μὲ τοὺς χορούς, τοὺς πήδους καὶ τὰ γέλια, τὴν ψεύτικη εὐχαρίστηση, ποὺ παραπλανεύουν ἀκόμη καὶ τοὺς ἁγνοὺς καὶ σώφρονες. Καὶ ἡ ἁγνότητα εἶναι τόσο λεπτὸ πράγμα! Σὰν τὸ κερὶ στὶς ἀκτίνες τοῦ ἥλιου! Ἀπόφευγε ἀκόμα καὶ στὸ σπίτι σου τὰ κοσμικὰ τραπέζια. Ἂν μπορούσαμε νὰ περιορίσουμε τὶς ὀρέξεις τῆς κοιλιᾶς, θὰ κυριαρχούσαμε στὰ πάθη μας.
Κράτα τὴν μορφή σου γαλήνια καὶ μὴ τὴν ἀλλοιώνῃς οὔτε μὲ μορφασμούς, ὅταν εἶσαι θυμωμένη. Στολίδια τ᾿ αὐτιὰ νἄχουν ὄχι μαργαριτάρια, ἀλλὰ ν´ ἀκοῦν καλὰ λόγια καὶ νὰ βάζουν γιὰ τὰ ἄσχημα λουκέτο στὸ νοῦ. Ἔτσι, εἴτε κλειστὰ εἶναι, εἴτε ἀνοιχτά, ἡ ἀκοὴ θὰ μένῃ ἁγνή.
Ὅσο γιὰ τὰ μάτια, εἶναι κεῖνα, ποὺ δείχνουν ὅλο τὸ ἐσωτερικὸ τῆς ψυχῆς. Ἂς σταλάζῃ ἁγνὸ κοκκίνισμα ἡ παρθενικὴ ντροπὴ κάτω ἀπὸ τὰ βλέφαρά σου καὶ ἂς προκαλῇ τὴ σεμνότητα καὶ τὴν ἁγνὴ ντροπὴ σὲ ὅσους σὲ βλέπουν καὶ σ᾿ αὐτὸν ἀκόμα τὸ σύζυγό σου. Εἶναι πολλὲς φορὲς προτιμότερο, γιὰ πολλὰ πράγματα, νὰ κρατᾷς κλειστὰ τὰ μάτια, χαμηλώνοντας τὸ βλέμμα.
Καὶ τώρα στὴ γλώσσα. Θἄχῃς πάντα ἐχθρὸ τὸν ἄνδρα σου, ἂν ἔχῃς γλώσσα ἀχαλίνωτη, ἔστω κι ἂν ἔχῃς χίλια ἄλλα χαρίσματα. Γλώσσα ἀνόητη βάζει, πολλὲς φορές, σὲ κίνδυνο καὶ τοὺς ἀθώους. Προτίμα κι ὅταν ἀκόμα ἔχῃς δίκιο, τὴ σιωπή. Εἶναι προτιμότερη γιὰ νὰ μὴ ριχοκινδυνεύσῃς νὰ πῆς ἕνα ἄτοπο λόγο. Κι ἂν ἔχῃς τὴν ἐπιθυμία νὰ λὲς πολλά, τὸ καλλίτερο εἶναι νὰ σωπαίνῃς.
Πρόσεχε ἀκόμα καὶ τὸ βάδισμά σου. Μετράει στὴ σωφροσύνη.
Καὶ τοῦτο πρόσεξε καὶ ἄκουσε: Μὴν ἔχῃς ἀδάμαστη σαρκικὴ ὁρμή. Πεῖσε καὶ τὸν ἄνδρα σου νὰ σέβεται τὶς ἱερὲς ἡμέρες. Γιατὶ οἱ νόμοι τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀνώτεροι ἀπὸ τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ.
(…)
Ἂν ἀπὸ μένα τὸν γέροντα πῆρες κάποιο λόγο πνευματικό, σοῦ συνιστῶ νὰ τὸν φυλάξῃς στὰ βάθη τῆς ψυχῆς σου. Ἔτσι μὲ ὅτι πῆρες ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ἄκουσες καὶ μὲ τὴν ἠθική σου ἀνωτερότητα, θὰ θεραπεύσῃς τὸν ἐξαίρετο σύζυγό σου καὶ περίφημο πολιτικὸ ἄνδρα ἀπὸ τὴν ὑπερηφάνεια.
Αὐτὸ τώρα τὸ παρὸν δῶρο, κειμήλιό σου προσφέρω. Ἂν θέλῃς πάλι νὰ σοῦ εὐχηθῶ καὶ τὸ καλλίτερο, σοῦ εὔχομαι νὰ γίνῃς ἀμπέλι πολύκαρπο, μὲ τέκνα τέκνων, γιὰ νὰ δοξάζεται ἀπὸ περισσότερους ὁ Θεός, γιὰ τὸν ὁποῖον γεννιόμαστε καὶ πρὸς τὸν Ὁποῖον πρέπει ἀπ᾿ αὐτὴ τὴ ζωὴ νὰ ὁδεύουμε».

[toula]

Θρησκεία και προφήτες

Μπορείτε να δείτε, το τι δημιουργεί η θρησκεία στη σημερινή εποχή. Για παράδειγμα στην Ανατολή, στη Μέση Ανατολή, αλλά όπου υπάρχει και λειτουργεί ο Μουσουλμανισμός, ο Ισλαμισμός, βλέπουμε εκεί καθαρά την αρρώστια της θρησκείας.

Εν ονόματι της θρησκείας δημιουργούνται μάχες, αντιπαραθέσεις, αποκεφαλισμοί, βιασμοί, βιαιότητες, και είναι χαρακτηριστικό ότι ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, σε μια συνάντηση που είχε κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας του με κάποιον ο οποίος ήταν υπεύθυνος για τον ενταφιασμό των Μουσουλμάνων, έναν τασιμάνη, μεταξύ των άλλων του είπε ότι ο Μουσουλμανισμός διαδόθηκε σε όλο τον κόσμο με την βία και την ηδονή. Προσέφερε ο Μωάμεθ τη βία και την ηδονή στους ανθρώπους και δημιουργούνται τέτοιες καταστάσεις αρρωστημένες με τρομοκρατικές εκδηλώσεις, με αποκεφαλισμούς, με βιαιότητες και νοοτροπίες πολεμικές.


Αυτή είναι η αρρώστια της θρησκείας εναντίον της οποίας πάλεψαν και αγωνίστηκαν οι προφήτες, και μας απάλλαξε ο Χριστός και δημιούργησε την Εκκλησία Του. Αλλά προφήτες δεν υπήρχαν μόνο στην Παλαιά Διαθήκη, προφήτες υπάρχουν και στην Καινή Διαθήκη. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς θα κάνει αυτή την επισήμανση και τη διάκριση: Οι προφήτες στην Παλαιά Διαθήκη έβλεπαν τον άσαρκο Λόγο και συγχρόνως προέβλεπαν και προεφήτευαν την ενανθρώπιση και έβλεπαν τον σεσαρκωμένο Λόγο που θα γεννιόταν στον κατάλληλο καιρό. Οι προφήτες της Καινής Διαθήκης είναι εκείνοι που έχουν κοινωνία με τον σεσαρκωμένο Λόγο, τον ενανθρωπίσαντα Χριστό και ομιλούν και ζουν για την δευτέρα έλευση του σεσαρκωμένου Λόγου, οπότε θα γίνει και η ανάσταση των νεκρών και θα έλθει η Βασιλεία του Θεού.

Το προφητικό χάρισμα δεν εξέλειπε από την Εκκλησία, παραμένει και σήμερα. Ο επίσκοπος δεν είναι μόνον ο προεστός της ευχαριστιακής συνάξεως είναι και ο προφήτης ο οποίος κηρύττει το Λόγο του Θεού. Είναι ο προφήτης ο οποίος στρέφεται εναντίον κάθε λατρείας ψεύτικης, κάθε θρησκευτικής πίστης η οποία είναι ξένη από τον ζωντανό Θεό, και ομιλεί για το πώς ο άνθρωπος θα αποκτήσει κοινωνία με τον ζώντα Θεό. Κι έτσι δεν είναι μόνο προεστός ευχαριστιακής συνάξεως, αλλά είναι και προφήτης που διδάσκει και καθοδηγεί τον λαό. Είναι το προφητικό χάρισμα που έχει ο επίσκοπος, όπως έχει και το βασιλικό χάρισμα και το αρχιερατικό χάρισμα και την ευλογία του Θεού.

Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ιεροθέου

[toula]

Στην Κιβωτό της Ορθοδοξίας

Το να βαδίζει κανείς με την κοιλιά είναι αλήθεια ότι σημαίνει την ηδονή, επειδή αιτία όλων σχεδόν των ηδονών είναι η κοιλιά. Όταν αυτή γεμίσει ακολουθούν δυνατές επιθυμίες και για τις άλλες ηδονές· όταν όμως είναι άδεια οι επιθυμίες είναι πιο ήμερες και σταθερές.

Ο φιλήδονος λοιπόν περπατάει με την κοιλιά αφού ολόκληρος γέρνει στην απόλαυση και τις ηδονές. Αυτός που μόλις αρχίζει να ζει με αρετή αφαιρεί το λίπος της κοιλιάς αποφεύγοντας τις τροφές που παχαίνουν.

Εκείνος που βελτιώνεται στην ενάρετη ζωή καθαρίζει το εσωτερικό της κοιλιάς, και ο τέλειος καθαρίζει ολόκληρη την κοιλιά απορρίπτοντας τελείως ο,τι ξεπερνάει τα απολύτως απαραίτητα. Ταιριάζει πάρα πολύ λοιπόν η φράση “θα περπατάς με το στήθος και την κοιλιά”, γιατί η ηδονή δεν χαρακτηρίζει εκείνους που στέκονται όρθιοι και ήρεμοι αλλά όσους έχουν πάθη και είναι γεμάτοι ταραχή.

Και πιο κοντά στο πάθος της γαστριμαργίας είναι το σεξουαλικό. Έτσι και η φύση για να δείξει την ομοιότητά τους τοποθέτησε τα γενετήσια όργανα κάτω από την κοιλιά, δείχνοντας με την εγγύτητα τη συγγένεια.

Αν είναι ασθενικό το γενετήσιο πάθος αυτό οφείλεται στην κοιλιά που είναι άδεια, κι αν είναι ισχυρό και έντονο, από την κοιλιά πέρνει τη δύναμή του.

Όσιος Νείλος ο ασκητής

[toula]

Στην Κιβωτό της Ορθοδοξίας

Και αν με την καθαρή προσευχή που ενώνει άυλα με τον Θεό τον άυλο νού έφτασες να δείς σαν σε καθρέφτη τη ζωή που θα διαδεχθεί το τέλος της εδώ ζωής σου, επειδή δέχτηκες τον αρραβώνα του Πνεύματος και απόκτησες μέσα σου τη βασιλεία των ουρανών με όλες τις αισθήσεις και τις σκέψεις σου, κι αν το κατόρθωσες αυτό, μην ανεχθείς όμως ν᾽ απολυθείς από τη σάρκα σου χωρίς να έχεις προβλέψει τον θάνατό σου· αλλά και να προσεύχεσαι θερμά γι᾽ αυτό και να ελπίζεις ότι θα το πετύχεις, κοντά στην έξοδό σου αν σε συμφέρει.

Και να προετοιμάζεις τον εαυτό σου γι᾽ αυτή την έξοδο αποβάλλοντας κάθε δειλία· ώστε να μπορέσεις να διαπεράσεις τον αέρα, να ξεφύγεις από τα πονηρά πνεύματα και να περάσεις θαρραλέα και άφοβα τις ουράνιες αψίδες, να ενωθείς με τις αγγελικές τάξεις, να προστεθείς στους εκλεκτούς και τους δίκαιους όλων των αιώνων, και να βλέπεις τον Θεό όσο αυτό είναι δυνατό.

Θα χαίρεσαι τα αγαθά που χαρίζει ο Θεός και θα νοιώθεις τον Λόγο του Θεού να ακτινοβολεί τα υπερουράνια και να Τον λατρεύουν με την άχραντη σάρκα Του, σε κοινή προσκύνηση μαζί με τον Πατέρα και το Πνεύμα, ολόκληρη η επουράνια στρατιά και όλοι οι άγιοι.

Όσιος Θεόγνωστος

[toula]

Στην Κιβωτό της Ορθοδοξίας

Δεν οφελείται καθόλου από την προσευχή του δίκαιου εκείνος που τη χρειάζεται, εφόσον συνεχίζει να χαίρεται με τις αμαρτίες και όχι με τις αρετές.

Και ο Μέγας Σαμουήλ ήταν κάποτε λυπημένος για τον Σαούλ και τις αμαρτίες που έκανε, αλλά δεν μπόρεσε να εξιλεώσει τον Θεό γιατί δεν προστέθηκε στη δική του λύπη η απαραίτητη μετάνοια του αμαρτωλού.

Έτσι ο Θεός απότρεψε τον πιστό του από το ανόητο πένθος μ᾽ αυτά τα λόγια, “πόσο καιρό θα πενθείς για τον Σαούλ; Ακόμη κι εγώ του αφαίρεσα το δικαίωμα να βασιλεύει στο Ισραήλ.

Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής

[toula]

Ο λειτουργικός χρόνος στον Άθωνα

Του Δημητρίου Λυκούδη, θεολόγου

Ο χρόνος στον Άθωνα σταματά. Δεν είναι μόνο γιατί οι προσκυνητές θέλουν και έχουν την ανάγκη να αλλάξουν περιβάλλον, κάτι να πάρουν από την αγιορείτικη Πολιτεία. Το αγιορείτικο τυπικό, το καθημερινό πρόγραμμα των μονών, η ιλαρότητα των προσώπων τους, το αβίαστο και αναγχώδες των κινήσεών τους, εξαιρέτως δε, η χάρις που αποπνέει το Περιβόλι της Κυρίας Θεοτόκου, όλα συνηγορούν και μεταρσιώνουν τους πιστούς, προβληματίζουν τους επισκέπτες, επηρεάζουν και τους πλέον αδιάφορους.

Ο χρόνος στον Άθωνα σταματά. Εδώ, τίποτε δε βιάζεται. Η ησυχία του τόπου, το φυσικό κάλλος της ευρύτερης αγιορείτικης φύσης, πιότερο η έσω ανάπαυση και ησυχία του νοός των μοναχών είναι ικανά να «αλλοιώνουν» κάθε προσκυνητή και να κάνουν πολλούς να θέλουν να έρθουν και πάλι, και πάλι να σπεύσουν προσκυνητές στην Αγιώνυμη Πολιτεία.

Στις προτερόχρονες περιηγήσεις μας στα μονοπάτια του Άθωνα συναντήσαμε μοναχούς και ερημίτες βγαλμένους από το Γεροντικό. Με τον φτωχό ντορβά στην πλάτη, παλαιωμένα ράσα και σκονισμένα από την οδοιπορία τους, άλλα πάλι σχεδόν ξεφτισμένα, τρύπια υποδήματα που έβγαιναν τα δάκτυλα των ποδιών τους έξω και όμως ένα ατελείωτο γλυκό και ουράνιο μειδίαμα δεν απουσίαζε, δεν έλειπε σχεδόν ποτέ από αυτές τις ασκητικές μορφές, ακόμη και στους πλέον αυστηρούς που συναντούσαμε.

Άλλοι πάλι, μόλις καταλάβαιναν την παρουσία μας στο ίδιο μονοπάτι με αυτούς, αμέσως, άλλαζαν πορεία, χάνονταν μέσα στους θάμνους και, είναι αλήθεια, όσο και αν προσπαθήσαμε να τους ακολουθήσουμε, κάθε προσπάθεια απέβαινε άκαρπη και εκ των πραγμάτων αδύνατη.

Άλλοτε πάλι ακούγαμε λυγμούς και ικετευτικές φωνές να φωνάζουν σαν ερημοπούλια το Θεό, εκζητώντας και ικετεύοντας για το θείο Του έλεος: «Κύριε, Ιησού Χριστέ, ελέησόν με και τον κόσμο σου» και δάκρυα ασταμάτητα πότιζαν το βρώμικο από την πολυκαιρία ζωστικό τους και μαζί κατέβρεχαν αυτή την ευλογημένη αγιορείτικη γη, μεταμορφώνοντας το χώμα σε νωπό και ευλογημένο. Αυτούς ποτέ δεν τολμήσαμε να τους ενοχλήσουμε! «Να φεύγετε, να φεύγετε μακριά, μην ενοχλείτε ποτέ και κανέναν από τους μοναχούς και ερημίτες», μάς έλεγε ο μακαριστός Γέροντας μου, πρώην Δικαίος της Σκήτης του Αγίου Ανδρέα στο Σεράι, Αρχιμ. Εφραίμ. «Γι᾿ αυτούς εγγράφει ότι η πνευματική ομιλία είναι ασήμι, αλλά η εν Χριστώ σιωπή είναι χρυσός», συμπλήρωνε ο Γέροντας και, πράγματι, έκτοτε, ποτέ δεν ενοχλήσαμε ή μιλήσαμε σε κάποιον άγνωστο μοναχό που συναντήσαμε στο αγιορείτικο διάβα μας, παρά μόνον κάναμε υπόκλιση με σεβασμό και ταπείνωση και, συνήθως, λαμβάναμε και εμείς την ίδια απάντηση!

Ο χρόνος στον Άθωνα σταματά. Εδώ, τίποτε δε βιάζεται. Όσα χρόνια όμως και αν περάσουν, αυτές οι αποστεωμένες μορφές των ασκητών, αυτά τα μοναστικά αναστήματα που μάς αξίωσε ο Θεός να γνωρίσουμε, έστω και εξ όψεως, παραμένουν ανεξίτηλα στη μνήμη μας και μπορούν και σήμερα να μάς διδάσκουν και μόνο με την αμυδρά θύμηση της θέας της ιλαρότητας του προσώπου τους!

[toula]

Κάθε αγρυπνία και ένας ακόμη άγιος στον Ουρανό

Γράφει ο Δημήτριος Λυκούδης, θεολόγος

Στο Γεροντικό διαβάζουμε για τον Όσιο Ησύχιο, στο Όρος Χωρήβ. Υπέφερε από σοβαρή ασθένεια και πέθανε. Με θαυματουργικό τρόπο, όμως, επανήλθε στη ζωή. Έκτοτε, έζησε δώδεκα ολόκληρα χρόνια αυτοκλεισμένος στο κελί του. Τα μόνα λόγια που ακούγονταν από τα χείλη του ήταν τα κάτωθι: «Ουδείς μνήμην θανάτου εγνωκώς, δυνήσεται αμαρτήσαι ποτέ».

Είναι φορές που η φιλαυτία, ο εγωϊσμός και η υπερηφάνεια δεν μας επιτρέπουν να δούμε καθαρά τα πνευματικά θέματα. Λέμε πολλά και πράττουμε ελάχιστα, αν όχι και τίποτε. Απουσιάζει η ταπείνωση και μάλιστα η «αποστολική» ως λέγεται, η υποστατική και μόνιμη ταπείνωση. Οι Νηπτικοί Πατέρες μάς λέγουν ότι ο τρόπος σκέψης μας, αυτός καθορίζει την ποιότητα του προσώπου μας. Και ο Όσιος Ισαάκ ο Σύρος, αυτός ο πρύτανης της μυστικής θεολογίας, ο συγγραφεύς του βιβλίου «Τα Ασκητικά», έργο που ολοκλήρωσε σε ηλικία 75 χρόνων ως έμπειρος πια μύστης και γνώστης της νήψεως, διδάσκει ότι ο άνθρωπος άρχεται το αμαρτητικό έργο ευθύς αμέσως, μόλις σταματήσει την προσευχή. Είναι ο ίδιος Όσιος που κάμνει αναφορά περί της «ανέτου» προσευχής, της προσευχής δηλαδή που δεν κουράζει, διότι δεν έχει λογισμούς, είναι καθάρια, κρυστάλλινη, αρέμβαστος.

Στην ίδια πνευματική συχνότητα και ο Άγιος Νεκτάριος πρώην Πενταπόλεως, ο θαυματουργός. Αναφέρεται στην «εν Κυρίω χαρά» που συνοδεύει όσες και όσους προσεγγίζουν τον Κύριο Ιησού Χριστό με καθαρή συνείδηση, δηλαδή με ωκεάνια ταπείνωση και αυτοκριτική διάθεση. Αυτή η καλλιέργεια της καθαρής συνείδησης, το «κατά Θεόν πολιτεύεσθε» ως λέγει ο άγιος, σταδιακά αλλά σταθερά, οδηγεί στην «πνευματική ή καλή μέθη», στην πληρότητα δηλαδή του πιστού με τα χαρίσματα του Παναγίου Πνεύματος. Τότε κυριαρχεί η ειρήνη, η μακροθυμία, η πίστη, η χαρά, η αγαθοσύνη, η αγάπη, η εγκράτεια. Τότε βασιλεύει η λησμοσύνη κάθε λύπης που προέρχεται από τους άλλους, εγκαθιδρύεται η μακροθυμία, η ανεξικακία, η απλότητα προς πάντας. Τότε ο πιστός ορέγεται διακαώς, διαπύρως και ακορέστως την υψοποιό εγκράτεια, που στην προκείμενη πνευματική φάση ο Μέγας Βασίλειος ονοματίζει ως «απάρνηση της αμαρτίας».

Σχετικά με όσα προηγήθηκαν, ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος τονίζει: «Ήλιος γαρ άνευ φωτός, πώς αν λεχθείη ήλιος; Και άνθρωπος δίχα της του Παναγίου Πνεύματος μετουσίας, πώς αν κληθείη άγιος;» (Κατήχησις, 10). Και ο Όσιος Ισαάκ ο Σύρος, ο εραστής της κατά Θεόν μονώσεως και ησυχίας, συμπληρώνει: «Όστις μανθάνει διά της δοκιμής την γλυκύτητα της ησυχίας εντός του κελίου του, αυτός ουχί ως καταφρονών τον πλησίον του αποφεύγει την μετ᾿ αυτού συναναστροφήν, αλλά χάριν του καρπού τον οποίον τρυγά εκ της ησυχίας» (Επιστολή Α’ ).

Έχεις διαβάσει, φίλε αναγνώστα, για τον άγιο Ιννοκέντιο Βενιαμίνωφ (1797-1879); Είναι Μέγας Ιεραπόστολος και φωτιστής της Αλάσκας. Παρά τις λαμπρές θεολογικές του σπουδές, προτίμησε να γίνει ιεραπόστολος. Μετέβη στην Αλάσκα στα 1823. Ίδρυσε εκεί σχολεία, ευαγή ιδρύματα, ναούς, μετέφρασε βιβλία στη γλώσσα των αυτόχθονου πληθυσμού. Στα 1840 χειροτονείται πρώτος επίσκοπος Καμτσάτκας και αργότερα Μητροπολίτης Μόσχας (1868-1879). Κοιμήθηκε Μεγάλο Σάββατο στα 1879, λίγο πριν την Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία (η αγιοκατάταξή του έγινε στις 6/10/1977). Αυτός, λοιπόν, ο ταπεινός ιεραπόστολος συνήθιζε να λέγει: «Αναπαύουμε τον Χριστό ή μόνο τους ανθρώπους; αυτό το ερώτημα πρέπει να μάς συνέχει καθημερινά, νύχτα και ημέρα».

Θυμούνται συχνά οι αγιορείτες Πατέρες, μεταξύ άλλων, και έναν ταπεινό μοναχό στα Καυσοκαλύβια. Αυτός είχε ιδιαίτερη αγάπη και ευλάβεια στην Κυρία Θεοτόκο. Όταν έψελνε το «Άξιον Εστίν» έμπροσθεν της παναγίας Εικόνος Της, έκλαιγε με λυγμούς, δεν επρόφτανε να το ολοκληρώσει. Άνοιγε διάπλατα και ικετευτικά τα ευλογημένα χέρια του και τα κονδύλια κουνιόντουσαν, συμμετέχοντας και αυτά στην πνευματική και αναστάσιμη χαρά του!

Ο Ιερός Χρυσόστομος μάς προτρέπει να αγαπήσουμε την προσευχή, να αφεθούμε ολοκληρωτικά στο προσευχητικό έργο. Μάλιστα δε, μάς παρακινεί να μεταποιήσουμε τα βράδια μας σε μικρές αγρυπνίες, μικρές παννυχίδες στ᾿ όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού: «Κάμνε κάθε νύχτα και μια αγρυπνία προσευχής. Κάθε νύχτα, και ας φροντίζουμε όλοι, ώστε τελειώνοντας την ημέρα να μη γινόμαστε γελοίοι». Και αν τόσα έχουν ειπωθεί και γραφτεί για τον άγιο Εφραίμ τον Κατουνακιώτη, αλήθεια είναι, και μόνο αυτό που θα παραθέσω εδώ, έχω την αίσθηση, είναι ικανό για να αντιληφθεί καθένας ευκολόπιστα και αβίαστα, το υψηλό μέτρο της αγιότητος του ανδρός: «Κάθε νύχτα που δεν είναι εξ ολοκλήρου αφιερωμένη στην προσευχή, στερεί ακόμη έναν άγιο στον Ουρανό!».

Ο άγιος Σωφρόνιος Σαχάρωφ (1896-1993), όσο ζούσε στα Καρούλια στο Άγιον Όρος, συνήθιζε να προσεύχεται με υψωμένα τα χέρια στον Ουρανό, λέγοντας αργά το «Πάτερ ημών». Ξεκινούσε το εσπέρας της ημέρας, μετά την ακολουθία του Εσπερινού και ολοκλήρωνε την αγρυπνία του με την ανατολή του ηλίου της επομένης ημέρας! Ως έκαμνε και ο Μέγας Αρσένιος (εορτάζει 8 Μαΐου) και η Οσία Ειρήνη (828-932), η ηγουμένη της Μονής των Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ του Χρυσοβαλάντου, στα περίχωρα της Κωνσταντινουπόλεως, η οποία τα βράδια προσευχόταν με υψωμένα τα χέρια κάτω από τον έναστρο Ουρανό και αιωρείτο περίπου ένα μέτρο από το έδαφος, Μάλιστα δε, μία εκ των μοναζουσών της Μονής είχε αναλάβει το διακόνημα να βοηθάει την Αγία Ειρήνη να κατεβάσει αργά-αργά τα υψωμένα χεράκια της, που παρέμεναν υψωμένα σε προσευχή από το απόγευμα της ημέρας έως το μεσημέρι, σχεδόν, της επόμενης!

Μακριά, λοιπόν, από φίλαυτες και εγωπαθείς συμπεριφορές, ας αγαπήσουμε άπαντες το προσευχητικό έργο και ας αγκαλιάσουμε την «αποστολική» και υποστατική ταπείνωση. Και, το επόμενο βράδυ που θα σημάνει και θα πλησιάσει, παράλληλα με το χρυσοστομικό ρηθέν «γλυκύς ο ύπνος, αλλ᾿ ουδέν γλυκύτερον προσευχής», θυμήσου εκείνα τα λόγια του ιερού ψαλμωδού και προφητάνακτος και φρόντισε ώστε, ακόμη και την ύστατη ώρα και στιγμή, ν᾿ αποκτήσουν τα επόμενα βράδια της εδώ επί της γης παραμονής σου, ουσιαστικό νόημα και περιεχόμενο: «Μεσονύκτιον εξεγειρόμην του εξομολογείσθε σοι επί τα κρίματα της δικαιοσύνης σου (Ψαλμ. 118, 62).

[toula]

Ριζωμένοι στον Θεό

Ποιος δίνει τα φύλλα στο δένδρο; Ο Θεός. Ποιος σου δίνει τις καλές σκέψεις; Ο Θεός. Ποιος δίνει στα δένδρα την ικανότητα να μεγαλώνουν και να σχηματίζουν τους ιστούς τους, και να παράγουν και να αναπτύσσουν φύλλα και καρπούς; Ο Θεός. Ποιος σου δίνει την ικανότητα του λόγου και της σκέψης; Ο Θεός.

Χρησιμοποιούν τα δένδρα με λάθος τρόπο τις δυνάμεις και τις ικανότητες που τους δίνει ο Θεός; Όχι. Χρησιμοποιούν οι άνθρωποι με λάθος τρόπο τις δυνάμεις και τις ικανότητες που τους δίνει ο Θεός; Ναι.

Τις χρησιμοποιούν με λάθος τρόπο με τον νου, τον οποίο πήραν από τον Θεό, για να γνωρίζουν τον Θεό και τις αλήθειές Του. Τις χρησιμοποιούν με λάθος τρόπο με την καρδιά τους, η οποία δημιουργήθηκε για να αγαπά τον Θεό και τους ανθρώπους, και να δοκιμάζει την μακαριότητά της με την ένωσή της με τον Θεό. Και τέλος τις χρησιμοποιούν με λάθος τρόπο με την ελεύθερη θέλησή τους, η οποία τους δόθηκε για να τελειοποιούνται πάντοτε στην αρετή.


Μπορούν τα φύλλα να υπάρξουν χωρίς το δένδρο και μπορεί αυτό το δένδρο να υπάρξει χωρίς χώμα, αέρα, νερό, θερμότητα; Έτσι και η ψυχή δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τον Θεό, χωρίς τον Υιό Του, χωρίς το Άγιό Του Πνεύμα. Ο Θεός είναι η ύπαρξή μου, η πνοή μου, το φως μου, η δύναμή μου, το ποτό μου, η τροφή μου. Αυτός με περιβάλλει όπως η μητέρα το βρέφος στην αγκαλιά της. Και ακόμη περισσότερο: Περιβάλλει το σώμα μου και την ψυχή μου και κατοικεί μέσα μου και είναι ενωμένος μαζί μου.

Το δένδρο που είναι στερεά ριζωμένο στην γη αυξάνει και καρποφορεί· και η ψυχή του ανθρώπου, που είναι στερεά ριζωμένη στον Θεό με τις ρίζες της πίστης και της αγάπης, που είναι πνευματικές ρίζες, επίσης ζει, αυξάνει πνευματικά και καρποφορεί αρετές αρεστές στον Θεό, με τις οποίες η ψυχή ζει στον παρόντα κόσμο και θα ζει και στον μέλλοντα.

Όταν το δένδρο εκριζωθεί από το έδαφος, παύει να ζει με την ζωή που έπαιρνε με τις ρίζες του. Έτσι και η ψυχή του ανθρώπου που έχασε την πίστη και την αγάπη προς τον Θεό και δεν παραμένει εν τω Θεώ, που τότε μόνο μπορεί να ζει, παύει να ζει πνευματικά. Ό,τι είναι η γη στα φυτά, αυτό είναι ο Θεός στην ψυχή.

Συμβαίνει στην φύση το εξής αξιοσημείωτο φαινόμενο: αν βάλετε ένα φυτό σε ένα μεγάλο και πλατύ δοχείο θα δείτε ότι μεγαλώνουν οι ρίζες του φυτού, παχαίνουν, πολλαπλασιάζονται, ενώ το ίδιο το φυτό δεν μεγαλώνει σε ύψος και κάνει πολύ λίγα φύλλα και άνθη. Αν όμως το βάλετε σε ένα μικρό δοχείο, οι ρίζες μένουν μικρές, το φυτό όμως γρήγορα μεγαλώνει σε ύψος και παράγει ωραία φύλλα και άνθη – στην φύση του φυτού είναι να παράγει άνθη.

Το ίδιο δεν συμβαίνει και με τον άνθρωπο; Όταν ζει σε πλήρη ελευθερία, σε αφθονία και ευτυχία, το μεν σώμα του αυξάνει και παχαίνει, το πνεύμα του όμως δεν αναπτύσσεται, δεν παράγει καρπούς – καλά έργα· ενώ όταν ζει σε φτώχεια, στενοχώρια, αθλιότητα, ασθένεια και λύπες, με άλλες λέξεις όταν η κτηνώδης φύση του είναι συντετριμμένη, τότε αυξάνει πνευματικά, παράγει άνθη αρετών και πλούσιους καρπούς. Να λοιπόν γιατί είναι στενή η οδός εκείνων, οι οποίοι αγαπούν τον Θεό.

Από το βιβλίο: Αγίου Ιωάννου πρωθιερέως της Κρονστάνδης, Η ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΖΩΗ. Εκδόσεις «Το Περιβόλι της Παναγίας», Θεσσαλονίκη 2003, σελ. 38, 40, 43, 37 (αποσπάσματα).