Δεν κατάλαβα καλά το νόημα των όσων γράφηκαν από τα δύο προηγούμενα μέλη konstantinoupolitis και ROMFAIA .
Εγώ πείθομαι απολύτως στο κείμενο περί όρκου του Θαυματουργού Αγίου Νεκταρίου Μητροπολίτου Πενταπόλεως.
Σε καμία περίπτωση δεν θέλω να ερμηνεύσω την Αγία Γραφή, δήθεν «καλύτερα» από την ερμηνεία που δίνει ο Άγιος Νεκτάριος.
Για εμένα το θέμα του όρκου έχει κλείσει οριστικά, και δεν θα επανέλθω στο ίδιο θέμα σε καμία περίπτωση.
Περί όρκου ...και πάλι
Συντονιστές: konstantinoupolitis, Συντονιστές
-
konstantinoupolitis
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 1080
- Εγγραφή: Τετ Ιαν 17, 2007 6:00 am
- Τοποθεσία: Μακεδονία
Με το δεδομένο πως ο πνευματικός μου μου έδωσε ευλογία να κοινωνήσω την Κυριακή, είχα μια επιφύλαξη να απαντήσω ή όχι, καθότι πειρασμικό το θέμα ή μάλλον οι απαντήσεις του.
Καμια φορά όμως, είναι τέτοιες οι συνθήκες, που το να μη μιλήσεις μπορεί να αποβεί μεγαλύτερο κώλυμα απο το να μην εμπλακώ σε έριδες και μάχες νομικές.
Έχουμε λοιπόν και λέμε:
Στην Εκκλησία αλάθητο δεν υπάρχει όχι μόνο για τον Πάπα αλλά για τους πάντες(Βέβαια τον Πάπα τον πολεμάμε στα φανερά και του φιλάμε την παντόφλα μάλλον επίσης στα φανερά αλλά αυτό είναι άλλο ζήτημα).
Η Εκκλησία δεν έχει ανακηρύξει την θεοπνευστία και το αλάθητο κανενός Αγίου. Μέχρι τότε, χριστιανικά θα έχω το δικαίωμα της εναλλακτικής γνώμης. Σε αυτό, στα όρια βέβαια της αξιοπρέπειας, είμαι και συνταγματικά κατοχυρωμένος.
Κατα τρίτο λόγο είναι πάμπολα τα παραδείγματα Αγίων που έφεραν λανθασμένη άποψη επι Ορθοδόξων ζητημάτων πριν και μετά κάποιες φορές την επίσημη τοποθέτηση της Οικουμενικής Συνοδικής Εκκλησίας.
Μόνο το παράδειγμα της διαμάχης κατα την Αποστολική Σύνοδο περι της Περιτομής, είναι αρκετό για να καταλάβει, όποιος δεν είναι παλαιός ασκός, ότι οι άνθρωποι είναι άνθρωποι και ότι δεν έχουν, όσο φτασμένοι και ναι, μόνιμη DSL με τον Ουρανό και απόλυτο χάρισμα ερμηνείας.
Ωστόσο πολλοί Άγιοι είχαν κάτι που πολλοί εκκλησιαστικοί δεν το έχουν: θάρρος και παρρησία γνώμης. Εγώ δεν ξέρω αν έχω θάρρος ή θράσος γνώμης, Κύριος οίδε, αλλά τολμώ άλλες φορές να πω την γνώμη μου και άλλες φορές να παραθέσω την Ορθόδοξη Διδασκαλία, όταν το κάνω και αν το κάνω. Μια διδασκαλία που συχνά ενοχλεί εντός της υποτίθεται εκκλησιαστικής κοινωνίας. Και που φυσικά ενίοτε και εμένα ενοχλεί γιατί εμπαθής άνθρωπος είμαι και ασεβής όπως μέμφονταί περι εμού τίνες εκ των ώδε εστηκότων και κατα συνέπεια ελέγχομαι απο αυτήν.
Περι συγχωρήσεως θα πω το εξής:
Εν πρώτοις nkope:
Αν θα συγχωρήσει κάποιον ο Άγιος θα είμαι εγώ. Εσύ Νίκο ήσουν καλό παιδί και ευσεβής και δεν του οφείλεις συγνώμη. Εγώ πάντως δεν ήρθα σε αντιπαράθεση με τον Άγιο. Ούτε γραπτώς ούτε οραματικώς. Ακόμα τέτοια χάρη δεν μου έδωσε ο Θεός.
Ωστόσο μήπως ασέβεια είναι να θεωρούμε ανθρώπινες γνώμες ως πανάκειες; Ο Θεός και απο τις πέτρες μπορεί να αναδείξει τέκνα Αβραάμ και ερμηνευτές αναφοράς. Και οι Άγιοι δεν αναδείχθηκαν για το αλάθητό τους, ούτε για τη Θεολογία τους ανεξάρτητα αν κάποιοι απο αυτούς ήταν και σε κάποια θέματα θεολόγοι αναφορας αλλά σε καμία περίπτωση ολικώς αλάθητοι.
Για να μην αναφέρω την προτροπή του Αποστόλου Παύλου για όποιον παραδίδει διδασκαλία πέραν της Ορθοδόξου ακόμα και Άγγελος Κυρίου να είναι.
Εν δευτέροις Ιωσήφ:
Μπορείς να αποφύγεις να αρθρώσεις τον δικό σου λόγο, άλλωστε στην εκκλησία αυτό δεν γίνεται καθημερινά; Αποφεύγουμε την δική μας γνώμη, κολλάμε και την ρετσινιά στον άλλον του περίπου αιρετικού, του αντιπατερικού και του θρασυτάτου που τολμά να ερμηνεύει "δήθεν" καλύτερα απο τον Άγιο. Είναι επιλογή σου. Μόνο που η αναζήτηση της αλήθειας δεν είναι απλά η διαδικασία του "Αντιγραφή/Επικόλληση".
Πρόλαβα και είδα στα 17 μου ιδίοις όμμασι τον π. Αυγουστίνο, να μπαίνει σαν ταύρος μέσα σε αίθουσα δικαστηρίου και όχι μόνο να αρνείται να ορκιστεί αλλά να καταθέτει ΣΠΙΘΑ με πρωτοσέλιδο "μη ομώσαι όλως" χτυπώντας την στο έδρανο του προέδρου του δικαστηρίου. Βέβαια ούτε και ο γέρων είναι πανάκεια, αλλα μεταξύ των δύο γεροντάδων εν προκειμένω θα προτιμήσω τον π. Αυγουστίνο. Αυτό είναι δική μου επιλογή. Το ποιός έχει δίκιο, αναθεμα στον Κύριο.
Επι του προκειμένου όμως να σου δώσω ανάλυση της γνώμης μου περι όρκου:
Ο Κύριος πέραν των εντολών που είχαν νόημα και περιεχόμενο μόνο στην Παλαιά Διαθήκη και είναι πραγματικά λίγες, ουσιαστικά οι Εορτές, η Διαθήκη της Περιτομής, η Ααρωνική Ιεροσύνη και το θέμα του Γάμου και Διαζυγίου δεν κατήργησε στην πράξη τίποτα ! Ούτε κεραία.
Εκείνο που έκανε ήταν το εξής: Έκανε διαχωρισμό του Νομικού Δικαιώματος και του Σωτηριολογικού Συμφέροντος. Θέλεις να βάλεις τον Θεό εγγυητή στην πονηριά σου; "Πάντα σοι έξεστι αλλ΄ου πάντα συμφέρη". Δικαίωμά σου να εκτεθείς τόσο στο "Ού λήψεται το Όνομα Κυρίου επι ματαίω" όσο και στο "Ου ψευδομαρτυρήσεις μαρτυρία ψευδή". Και ακριβώς αυτήν την φιλοσοφία παραδίδει στην "Επι του Όρους", απ΄όπου και η ρήση περι Όρκου. Θέλεις να επικαλεστείς τα νομικά δικαιώματα; Μπορείς ! Δεν είναι αμαρτία. Η πεπτωκυία όμως φύση του ανθρώπου είναι δεδομένη, όποτε απο τον Κύριο λαμβάνουμε προτροπή μη επιλογής επικλήσεως των νομικών δικαιωμάτων. Δεν μας συμφέρει ο Όρκος γιατί οδηγεί στην απώλεια, αφού τον παραβαίνουμε. Βάζουμε εγγυητές τρίτους για δικές μας πράξεις, δίνοντας αφορμή για να εκτίθεται το όνομά τους και να δημιουργούμε προφάσεις εν αμαρτίαις.
Ο Άγιος Νεκτάριος κάνει διαχωρισμό επιτρεπτού και μη Όρκου κάτι που δεν δέχομαι. Η προτροπή του Κυρίου, γιατί επιμένω πως στην πραγματικότητα είναι προτροπή και όχι εντολή, μπορεί να βρίσκει αφόρμηση σε συγκεκριμένη Νομική διάταξη αλλά έχει Καθολική εφαρμογή: "Μη ομόσαι όλως".
Τα παραδείγματα που παραθέτει τα θεωρώ ατυχή:
Ο Απόστολος Παύλος παρέδωσε την ζώσα και άμεση αλήθεια που παρέλαβε στους Ουρανούς. Το ίδιο το κήρυγμά του είναι Όρκος αφού δεν ισχυρίζεται πως παραδίδει λόγους δικούς του αλλά τρίτου και εν προκειμένου του Θεού, όπως του παρεδόθη στον Ουρανό.
Ο Απόστολος δεν μπορούσε να μην ορκισθεί αν και πάλι δεν είναι το ίδιο. Γιατί στον Όρκο ο ομνύων επικαλείται την εγγύηση τρίτου, ενω στο Αποστολικό λειτούργημα ο Απόστολος εντέλλεται τρόπον τινά να ορκισθεί, δηλαδή να επικαλεσθεί και να κηρύξει την εγγύηση του τρίτου δηλαδή του Θεού, απο τον ίδιο τον τρίτο που είναι ο Ενας.
Ο Άγγελος πάλι δεν είναι άνθρωπος και αν τολμάει ας παραβεί τον Όρκο. Ο Ουρανός δεν είναι Γη, ούτε απαραίτητα οι εντολές προς τους ανθρώπους είναι παρόμοιες με αυτές προς τους Αγγέλους. Μην συγκρίνουμε ανόμοια πράγματα. Αν και πάλι λέω, ότι η αποφυγή του όρκου, προσωπικά πάντα, είναι προτροπή. Όπως και πάλι θα τονίσω όχι μερική, όπως πιστεύει ο Άγιος, αλλά καθολική.
Έστω όμως και ως προτροπή, είναι προτροπή σωτηρίας και άρα σημαντικότερη του Νόμου, προερχόμενη μάλιστα απευθείας απο τον Θεό, ούτε καν απο Απόστολο.
Εν κατακλείδι:
Έχετε σκεφτεί πως η επίκληση των απόψεων του Αγίου Νεκταρίου, μπορεί να οδηγήσει αδελφούς στην αγνόηση της προτροπής Του περι αποφυγής Όρκου, με ανυπολόγιστες συνέπειες;
Κωνσταντίνος
Παντοκράτωρ. Ψηφιδωτή παράσταση στην ανατολική κόγχη του Καθεδρικού της Cefalu Σικελιας.
ΙΒ΄ αιών
Καμια φορά όμως, είναι τέτοιες οι συνθήκες, που το να μη μιλήσεις μπορεί να αποβεί μεγαλύτερο κώλυμα απο το να μην εμπλακώ σε έριδες και μάχες νομικές.
Έχουμε λοιπόν και λέμε:
Στην Εκκλησία αλάθητο δεν υπάρχει όχι μόνο για τον Πάπα αλλά για τους πάντες(Βέβαια τον Πάπα τον πολεμάμε στα φανερά και του φιλάμε την παντόφλα μάλλον επίσης στα φανερά αλλά αυτό είναι άλλο ζήτημα).
Η Εκκλησία δεν έχει ανακηρύξει την θεοπνευστία και το αλάθητο κανενός Αγίου. Μέχρι τότε, χριστιανικά θα έχω το δικαίωμα της εναλλακτικής γνώμης. Σε αυτό, στα όρια βέβαια της αξιοπρέπειας, είμαι και συνταγματικά κατοχυρωμένος.
Κατα τρίτο λόγο είναι πάμπολα τα παραδείγματα Αγίων που έφεραν λανθασμένη άποψη επι Ορθοδόξων ζητημάτων πριν και μετά κάποιες φορές την επίσημη τοποθέτηση της Οικουμενικής Συνοδικής Εκκλησίας.
Μόνο το παράδειγμα της διαμάχης κατα την Αποστολική Σύνοδο περι της Περιτομής, είναι αρκετό για να καταλάβει, όποιος δεν είναι παλαιός ασκός, ότι οι άνθρωποι είναι άνθρωποι και ότι δεν έχουν, όσο φτασμένοι και ναι, μόνιμη DSL με τον Ουρανό και απόλυτο χάρισμα ερμηνείας.
Ωστόσο πολλοί Άγιοι είχαν κάτι που πολλοί εκκλησιαστικοί δεν το έχουν: θάρρος και παρρησία γνώμης. Εγώ δεν ξέρω αν έχω θάρρος ή θράσος γνώμης, Κύριος οίδε, αλλά τολμώ άλλες φορές να πω την γνώμη μου και άλλες φορές να παραθέσω την Ορθόδοξη Διδασκαλία, όταν το κάνω και αν το κάνω. Μια διδασκαλία που συχνά ενοχλεί εντός της υποτίθεται εκκλησιαστικής κοινωνίας. Και που φυσικά ενίοτε και εμένα ενοχλεί γιατί εμπαθής άνθρωπος είμαι και ασεβής όπως μέμφονταί περι εμού τίνες εκ των ώδε εστηκότων και κατα συνέπεια ελέγχομαι απο αυτήν.
Περι συγχωρήσεως θα πω το εξής:
Εν πρώτοις nkope:
Αν θα συγχωρήσει κάποιον ο Άγιος θα είμαι εγώ. Εσύ Νίκο ήσουν καλό παιδί και ευσεβής και δεν του οφείλεις συγνώμη. Εγώ πάντως δεν ήρθα σε αντιπαράθεση με τον Άγιο. Ούτε γραπτώς ούτε οραματικώς. Ακόμα τέτοια χάρη δεν μου έδωσε ο Θεός.
Ωστόσο μήπως ασέβεια είναι να θεωρούμε ανθρώπινες γνώμες ως πανάκειες; Ο Θεός και απο τις πέτρες μπορεί να αναδείξει τέκνα Αβραάμ και ερμηνευτές αναφοράς. Και οι Άγιοι δεν αναδείχθηκαν για το αλάθητό τους, ούτε για τη Θεολογία τους ανεξάρτητα αν κάποιοι απο αυτούς ήταν και σε κάποια θέματα θεολόγοι αναφορας αλλά σε καμία περίπτωση ολικώς αλάθητοι.
Για να μην αναφέρω την προτροπή του Αποστόλου Παύλου για όποιον παραδίδει διδασκαλία πέραν της Ορθοδόξου ακόμα και Άγγελος Κυρίου να είναι.
Εν δευτέροις Ιωσήφ:
Μπορείς να αποφύγεις να αρθρώσεις τον δικό σου λόγο, άλλωστε στην εκκλησία αυτό δεν γίνεται καθημερινά; Αποφεύγουμε την δική μας γνώμη, κολλάμε και την ρετσινιά στον άλλον του περίπου αιρετικού, του αντιπατερικού και του θρασυτάτου που τολμά να ερμηνεύει "δήθεν" καλύτερα απο τον Άγιο. Είναι επιλογή σου. Μόνο που η αναζήτηση της αλήθειας δεν είναι απλά η διαδικασία του "Αντιγραφή/Επικόλληση".
Πρόλαβα και είδα στα 17 μου ιδίοις όμμασι τον π. Αυγουστίνο, να μπαίνει σαν ταύρος μέσα σε αίθουσα δικαστηρίου και όχι μόνο να αρνείται να ορκιστεί αλλά να καταθέτει ΣΠΙΘΑ με πρωτοσέλιδο "μη ομώσαι όλως" χτυπώντας την στο έδρανο του προέδρου του δικαστηρίου. Βέβαια ούτε και ο γέρων είναι πανάκεια, αλλα μεταξύ των δύο γεροντάδων εν προκειμένω θα προτιμήσω τον π. Αυγουστίνο. Αυτό είναι δική μου επιλογή. Το ποιός έχει δίκιο, αναθεμα στον Κύριο.
Επι του προκειμένου όμως να σου δώσω ανάλυση της γνώμης μου περι όρκου:
Ο Κύριος πέραν των εντολών που είχαν νόημα και περιεχόμενο μόνο στην Παλαιά Διαθήκη και είναι πραγματικά λίγες, ουσιαστικά οι Εορτές, η Διαθήκη της Περιτομής, η Ααρωνική Ιεροσύνη και το θέμα του Γάμου και Διαζυγίου δεν κατήργησε στην πράξη τίποτα ! Ούτε κεραία.
Εκείνο που έκανε ήταν το εξής: Έκανε διαχωρισμό του Νομικού Δικαιώματος και του Σωτηριολογικού Συμφέροντος. Θέλεις να βάλεις τον Θεό εγγυητή στην πονηριά σου; "Πάντα σοι έξεστι αλλ΄ου πάντα συμφέρη". Δικαίωμά σου να εκτεθείς τόσο στο "Ού λήψεται το Όνομα Κυρίου επι ματαίω" όσο και στο "Ου ψευδομαρτυρήσεις μαρτυρία ψευδή". Και ακριβώς αυτήν την φιλοσοφία παραδίδει στην "Επι του Όρους", απ΄όπου και η ρήση περι Όρκου. Θέλεις να επικαλεστείς τα νομικά δικαιώματα; Μπορείς ! Δεν είναι αμαρτία. Η πεπτωκυία όμως φύση του ανθρώπου είναι δεδομένη, όποτε απο τον Κύριο λαμβάνουμε προτροπή μη επιλογής επικλήσεως των νομικών δικαιωμάτων. Δεν μας συμφέρει ο Όρκος γιατί οδηγεί στην απώλεια, αφού τον παραβαίνουμε. Βάζουμε εγγυητές τρίτους για δικές μας πράξεις, δίνοντας αφορμή για να εκτίθεται το όνομά τους και να δημιουργούμε προφάσεις εν αμαρτίαις.
Ο Άγιος Νεκτάριος κάνει διαχωρισμό επιτρεπτού και μη Όρκου κάτι που δεν δέχομαι. Η προτροπή του Κυρίου, γιατί επιμένω πως στην πραγματικότητα είναι προτροπή και όχι εντολή, μπορεί να βρίσκει αφόρμηση σε συγκεκριμένη Νομική διάταξη αλλά έχει Καθολική εφαρμογή: "Μη ομόσαι όλως".
Τα παραδείγματα που παραθέτει τα θεωρώ ατυχή:
Ο Απόστολος Παύλος παρέδωσε την ζώσα και άμεση αλήθεια που παρέλαβε στους Ουρανούς. Το ίδιο το κήρυγμά του είναι Όρκος αφού δεν ισχυρίζεται πως παραδίδει λόγους δικούς του αλλά τρίτου και εν προκειμένου του Θεού, όπως του παρεδόθη στον Ουρανό.
Ο Απόστολος δεν μπορούσε να μην ορκισθεί αν και πάλι δεν είναι το ίδιο. Γιατί στον Όρκο ο ομνύων επικαλείται την εγγύηση τρίτου, ενω στο Αποστολικό λειτούργημα ο Απόστολος εντέλλεται τρόπον τινά να ορκισθεί, δηλαδή να επικαλεσθεί και να κηρύξει την εγγύηση του τρίτου δηλαδή του Θεού, απο τον ίδιο τον τρίτο που είναι ο Ενας.
Ο Άγγελος πάλι δεν είναι άνθρωπος και αν τολμάει ας παραβεί τον Όρκο. Ο Ουρανός δεν είναι Γη, ούτε απαραίτητα οι εντολές προς τους ανθρώπους είναι παρόμοιες με αυτές προς τους Αγγέλους. Μην συγκρίνουμε ανόμοια πράγματα. Αν και πάλι λέω, ότι η αποφυγή του όρκου, προσωπικά πάντα, είναι προτροπή. Όπως και πάλι θα τονίσω όχι μερική, όπως πιστεύει ο Άγιος, αλλά καθολική.
Έστω όμως και ως προτροπή, είναι προτροπή σωτηρίας και άρα σημαντικότερη του Νόμου, προερχόμενη μάλιστα απευθείας απο τον Θεό, ούτε καν απο Απόστολο.
Εν κατακλείδι:
Έχετε σκεφτεί πως η επίκληση των απόψεων του Αγίου Νεκταρίου, μπορεί να οδηγήσει αδελφούς στην αγνόηση της προτροπής Του περι αποφυγής Όρκου, με ανυπολόγιστες συνέπειες;
Κωνσταντίνος
Παντοκράτωρ. Ψηφιδωτή παράσταση στην ανατολική κόγχη του Καθεδρικού της Cefalu Σικελιας.
ΙΒ΄ αιών
-
konstantinoupolitis
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 1080
- Εγγραφή: Τετ Ιαν 17, 2007 6:00 am
- Τοποθεσία: Μακεδονία
ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΙΑΚΩΒΟΥ
Κεφάλαιο Ε΄:
1. Άγε νυν οι πλούσιοι, κλαύσατε ολολύζοντες επί ταις ταλαιπωρίαις υμών ταις επερχομέναις.
2. ο πλούτος υμών σέσηπε και τα ιμάτια υμών σητόβρωτα γέγονεν,
3. ο χρυσός υμών και ο άργυρος κατίωται, και ο ιός αυτών εις μαρτύριον υμίν έσται και φάγεται τας σάρκας υμών. ως πυρ εθησαυρίσατε εν εσχάταις ημέραις.
4. ιδού ο μισθός των εργατών των αμησάντων τας χώρας υμών ο απεστερημένος αφ΄ υμών κράζει, και αι βοαί των θερισάντων εις τα ώτα Κυρίου Σαβαώθ εισεληλύθασιν.
5. ετρυφήσατε επί της γης και εσπαταλήσατε, εθρέψατε τας καρδίας υμών ως εν ημέρα σφαγής.
6. κατεδικάσατε, εφονεύσατε τον δίκαιον· ουκ αντιτάσσεται υμίν.
7. Μακροθυμήσατε ουν, αδελφοί, έως της παρουσίας του Κυρίου. ιδού ο γεωργός εκδέχεται τον τίμιον καρπόν της γης, μακροθυμών επ΄ αυτώ έως λάβη υετόν πρώϊμον και όψιμον.
8. μακροθυμήσατε και υμείς, στηρίξατε τας καρδίας υμών, ότι η παρουσία του Κυρίου ήγγικε.
9. μη στενάζετε κατ΄ αλλήλων, αδελφοί, ίνα μη κριθήτε· ιδού ο κριτής προ των θυρών έστηκεν.
10. υπόδειγμα λάβετε, αδελφοί μου, της κακοπαθείας και της μακροθυμίας τους προφήτας, οι ελάλησαν τω ονόματι Κυρίου.
11. ιδού μακαρίζομεν τους υπομένοντας· την υπομονήν Ιώβ ηκούσατε, και το τέλος Κυρίου είδετε, ότι πολύσπλαγχνος εστίν ο Κύριος και οικτίρμων.
12. Προ πάντων δε, αδελφοί μου, μη ομνύετε μήτε τον ουρανόν μήτε την γην μήτε άλλον τινά όρκον· ήτω δε υμών το ναι ναι, και το ου ου, ίνα μη εις υπόκρισιν πέσητε.
13. Κακοπαθεί τις εν υμίν; προσευχέσθω· ευθυμεί τις· ψαλλέτω.
14. ασθενεί τις εν υμίν; προσκαλεσάσθω τους πρεσβυτέρους της εκκλησίας, και προσευξάσθωσαν επ΄ αυτόν αλείψαντες αυτόν ελαίω εν τω ονόματι του Κυρίου·
15. και η ευχή της πίστεως σώσει τον κάμνοντα, και εγερεί αυτόν ο Κύριος· καν αμαρτίας η πεποιηκώς, αφεθήσεται αυτώ.
16. εξομολογείσθε αλλήλοις τα παραπτώματα, και εύχεσθε υπέρ αλλήλων, όπως ιαθήτε· πολύ ισχύει δέησις δικαίου ενεργουμένη.
17. Ηλίας άνθρωπος ην ομοιοπαθής ημίν, και προσευχή προσηύξατο του μη βρέξαι, και ουκ έβρεξεν επί της γης ενιαυτούς τρεις και μήνας εξ·
18. και πάλιν προσηύξατο, και ο ουρανός υετόν έδωκε και η γη εβλάστησε τον καρπόν αυτής.
19. Αδελφοί, εάν τις εν υμίν πλανηθή από της αληθείας, και επιστρέψη τις αυτόν,
20. γινωσκέτω ότι ο επιστρέψας αμαρτωλόν εκ πλάνης οδού αυτού σώσει ψυχήν εκ θανάτου και καλύψει πλήθος αμαρτιών.
Κεφάλαιο Ε΄:
1. Άγε νυν οι πλούσιοι, κλαύσατε ολολύζοντες επί ταις ταλαιπωρίαις υμών ταις επερχομέναις.
2. ο πλούτος υμών σέσηπε και τα ιμάτια υμών σητόβρωτα γέγονεν,
3. ο χρυσός υμών και ο άργυρος κατίωται, και ο ιός αυτών εις μαρτύριον υμίν έσται και φάγεται τας σάρκας υμών. ως πυρ εθησαυρίσατε εν εσχάταις ημέραις.
4. ιδού ο μισθός των εργατών των αμησάντων τας χώρας υμών ο απεστερημένος αφ΄ υμών κράζει, και αι βοαί των θερισάντων εις τα ώτα Κυρίου Σαβαώθ εισεληλύθασιν.
5. ετρυφήσατε επί της γης και εσπαταλήσατε, εθρέψατε τας καρδίας υμών ως εν ημέρα σφαγής.
6. κατεδικάσατε, εφονεύσατε τον δίκαιον· ουκ αντιτάσσεται υμίν.
7. Μακροθυμήσατε ουν, αδελφοί, έως της παρουσίας του Κυρίου. ιδού ο γεωργός εκδέχεται τον τίμιον καρπόν της γης, μακροθυμών επ΄ αυτώ έως λάβη υετόν πρώϊμον και όψιμον.
8. μακροθυμήσατε και υμείς, στηρίξατε τας καρδίας υμών, ότι η παρουσία του Κυρίου ήγγικε.
9. μη στενάζετε κατ΄ αλλήλων, αδελφοί, ίνα μη κριθήτε· ιδού ο κριτής προ των θυρών έστηκεν.
10. υπόδειγμα λάβετε, αδελφοί μου, της κακοπαθείας και της μακροθυμίας τους προφήτας, οι ελάλησαν τω ονόματι Κυρίου.
11. ιδού μακαρίζομεν τους υπομένοντας· την υπομονήν Ιώβ ηκούσατε, και το τέλος Κυρίου είδετε, ότι πολύσπλαγχνος εστίν ο Κύριος και οικτίρμων.
12. Προ πάντων δε, αδελφοί μου, μη ομνύετε μήτε τον ουρανόν μήτε την γην μήτε άλλον τινά όρκον· ήτω δε υμών το ναι ναι, και το ου ου, ίνα μη εις υπόκρισιν πέσητε.
13. Κακοπαθεί τις εν υμίν; προσευχέσθω· ευθυμεί τις· ψαλλέτω.
14. ασθενεί τις εν υμίν; προσκαλεσάσθω τους πρεσβυτέρους της εκκλησίας, και προσευξάσθωσαν επ΄ αυτόν αλείψαντες αυτόν ελαίω εν τω ονόματι του Κυρίου·
15. και η ευχή της πίστεως σώσει τον κάμνοντα, και εγερεί αυτόν ο Κύριος· καν αμαρτίας η πεποιηκώς, αφεθήσεται αυτώ.
16. εξομολογείσθε αλλήλοις τα παραπτώματα, και εύχεσθε υπέρ αλλήλων, όπως ιαθήτε· πολύ ισχύει δέησις δικαίου ενεργουμένη.
17. Ηλίας άνθρωπος ην ομοιοπαθής ημίν, και προσευχή προσηύξατο του μη βρέξαι, και ουκ έβρεξεν επί της γης ενιαυτούς τρεις και μήνας εξ·
18. και πάλιν προσηύξατο, και ο ουρανός υετόν έδωκε και η γη εβλάστησε τον καρπόν αυτής.
19. Αδελφοί, εάν τις εν υμίν πλανηθή από της αληθείας, και επιστρέψη τις αυτόν,
20. γινωσκέτω ότι ο επιστρέψας αμαρτωλόν εκ πλάνης οδού αυτού σώσει ψυχήν εκ θανάτου και καλύψει πλήθος αμαρτιών.
-
nkope
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 1347
- Εγγραφή: Σάβ Απρ 08, 2006 5:00 am
- Τοποθεσία: Κοζάνη
- Επικοινωνία:
Φίλε Κωνσταντίνε, ο Άγιος Νεκτάριος κάνει διάκριση μεταξύ του όρκου που δίδεται προς επιβεβαίωσιν της αληθείας μεταξύ των Χριστιανών και του όρκου που δίδεται προς τις αρχές δια την επισφράγιση της αληθείας των δηλουμένων. Θεωρώ ότι η τεκμηρίωση του Αγίου Νεκταρίου ευσταθεί περισσότερο απ΄τη δική σου. Άλλωστε ο Άγιος δεν είχε κανένα λόγο να συστήσει στους Χριστιανούς ν΄αποδέχονται τον όρκο προς τις αρχές και να πάρει επάνω του όλες τις σχετικές αμαρτίες, εάν δεν ήταν βέβαιος γι αυτό. Η δε αγιοσύνη του βεβαιώνει περί της δικαίωσής του, γι αυτό την επικαλούμαι. Αντίθετα κανείς δε βεβαιώνει ότι η άποψή σου είναι σωστή, αφού ούτε καν εξετάζεις την πιθανότητα να έχει δίκιο ο Άγιος και να μην απαγόρευσε ο Κύριος τον όρκο προς τις αρχές. Άλλωστε και στις 10 εντολές απαγορεύεται η επίκληση του Ονόματος του Θεού "επί ματαίω" κι όχι γενικώς.
Επομένως εγώ θα επιμείνω να θεωρώ εγκυρότερη την άποψη του Αγίου Νεκταρίου απ΄τη δική σου.
Επομένως εγώ θα επιμείνω να θεωρώ εγκυρότερη την άποψη του Αγίου Νεκταρίου απ΄τη δική σου.
-
konstantinoupolitis
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 1080
- Εγγραφή: Τετ Ιαν 17, 2007 6:00 am
- Τοποθεσία: Μακεδονία
Το "μη ομόσαι όλως" δεν νομίζω ότι αφήνει περιθώρια διακρίσεως προς αποδοχή περιπτώσεων όρκου. Η Θεϊκή προτροπή είναι ευρέου φάσματος. Σαφώς και ο Άγιος κάνει διάκριση απλά εγώ και πάρα πολύς κόσμος δεν συμφωνεί. Βέβαια ο περισσότερος απο αυτόν τον κόσμο αμα πληροφορηθεί την άποψη του Αγίου Νεκταρίου, μάλλον θα αλλάξει γνώμη.
Ο Άγιος υπήρξε ιερωμένος και επίσκοπος εντός του Κ΄ αιώνος και άρα βρήκε εφαρμοσμένες και πιθανόν και ο ίδιος ακολούθησε ως κληρικός μια σειρά απο αντικανονικές καινοτομίες που εισήχθησαν στην εκκλησιαστική ζωή ήδη απο την Οθωμανοκρατία. Φαντάζομαι ότι την παγιωμένη κατάσταση αυτή την ακολούθησε και λόγω και της θέσεώς του, θα δικαιολόγησε και αδικαιολόγητες πρακτικές που έχουν επικρατήσει.
Λίγες προσωπικότητες αντέδρασαν σε πάρα πολλές απο αυτές τις καινοτομίες, όπως στην περίπτωση των μνημοσύνων τις Κυριακές οι ζηλωτές με επικεφαλής των Άγιο Νικόδημο.
Η Αγιοσύνη δεν βεβαιώνει, απαραίτητα, το αληθές της απόψεως ενός Αγίου. Άλλο η Αγιοσύνη και άλλο το αληθές ή όχι των απόψεων ενος Αγίου. Η άποψή σου αυτή ισοδυναμεί, σχεδόν, με αποδοχή αλαθήτου.
Καταθέτω την προσωπική μου άποψή, που εν προκειμένω δεν είναι μόνο προσωπική μου και αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αποδέχομαι το ενδεχόμενο να έχω καταλήξη σε λάθος ερμηνεία.
Το "ου λήψεται το όνομα Κυρίου επι ματαίω", διαβάζοντας τον 2ο 10λογο που είναι πιο αναλυτικός και στην αντίστοιχη εντολή, νομίζω ότι αναφέρεται στην επίκληση των πνευματιστών. Προκύπτει απο την ανάγκη διαφοροποιήσεως μέσα σε μια έντονη αρχαία παγανιστική κοινωνία και είναι ουσιαστικά συνέχεια του "Ου ποιήσεις σεαυτόν είδωλο, ουδέ παντός ομοίωμα, όσα εν τω Ουρανώ άνω, όσα εν τη γη κάτω και όσα εν τοις ύδασι υποκάτω της γης, ου προσκυνήσεις αυτοίς,ουδέ μη λατρεύσεις αυτοίς".
Δηλαδή νομίζω ότι η 2α εντολή αναφέρεται στην απαγόρευση λατρείας ετέρων θεών και η 3η στην επικληση αυτών και όχι στον όρκο. Στις επικλήσεις συχνότατα οι πνευματιστές επικαλούνται το όνομα του Θεού ώστε να εξορκισθεί / εξαναγκασθεί το πονηρό πνεύμα να πραγματοποιήσει κάποια επιθυμία.
Αστραπάδων: Ο Προφήτης Μωυσής
τοιχογραφία Ναού Ιωακείμ και Άννης Ι.Μ. Studenica
1313-1314
Ο Άγιος υπήρξε ιερωμένος και επίσκοπος εντός του Κ΄ αιώνος και άρα βρήκε εφαρμοσμένες και πιθανόν και ο ίδιος ακολούθησε ως κληρικός μια σειρά απο αντικανονικές καινοτομίες που εισήχθησαν στην εκκλησιαστική ζωή ήδη απο την Οθωμανοκρατία. Φαντάζομαι ότι την παγιωμένη κατάσταση αυτή την ακολούθησε και λόγω και της θέσεώς του, θα δικαιολόγησε και αδικαιολόγητες πρακτικές που έχουν επικρατήσει.
Λίγες προσωπικότητες αντέδρασαν σε πάρα πολλές απο αυτές τις καινοτομίες, όπως στην περίπτωση των μνημοσύνων τις Κυριακές οι ζηλωτές με επικεφαλής των Άγιο Νικόδημο.
Η Αγιοσύνη δεν βεβαιώνει, απαραίτητα, το αληθές της απόψεως ενός Αγίου. Άλλο η Αγιοσύνη και άλλο το αληθές ή όχι των απόψεων ενος Αγίου. Η άποψή σου αυτή ισοδυναμεί, σχεδόν, με αποδοχή αλαθήτου.
Καταθέτω την προσωπική μου άποψή, που εν προκειμένω δεν είναι μόνο προσωπική μου και αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αποδέχομαι το ενδεχόμενο να έχω καταλήξη σε λάθος ερμηνεία.
Το "ου λήψεται το όνομα Κυρίου επι ματαίω", διαβάζοντας τον 2ο 10λογο που είναι πιο αναλυτικός και στην αντίστοιχη εντολή, νομίζω ότι αναφέρεται στην επίκληση των πνευματιστών. Προκύπτει απο την ανάγκη διαφοροποιήσεως μέσα σε μια έντονη αρχαία παγανιστική κοινωνία και είναι ουσιαστικά συνέχεια του "Ου ποιήσεις σεαυτόν είδωλο, ουδέ παντός ομοίωμα, όσα εν τω Ουρανώ άνω, όσα εν τη γη κάτω και όσα εν τοις ύδασι υποκάτω της γης, ου προσκυνήσεις αυτοίς,ουδέ μη λατρεύσεις αυτοίς".
Δηλαδή νομίζω ότι η 2α εντολή αναφέρεται στην απαγόρευση λατρείας ετέρων θεών και η 3η στην επικληση αυτών και όχι στον όρκο. Στις επικλήσεις συχνότατα οι πνευματιστές επικαλούνται το όνομα του Θεού ώστε να εξορκισθεί / εξαναγκασθεί το πονηρό πνεύμα να πραγματοποιήσει κάποια επιθυμία.
Αστραπάδων: Ο Προφήτης Μωυσής
τοιχογραφία Ναού Ιωακείμ και Άννης Ι.Μ. Studenica
1313-1314
Τί τράβηξε ένας φοιτητής θεολογίας από τη σχολή του....
ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ: INTRACOM-ΝΟΜΟΣ
2601/1998 ΣΤΕ (257048)
Μέγεθος Γραμμάτων
Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ/1998 (1), ΝΟΒ/1999 (349), ΠΕΙΡ.ΝΟΜΟΛ/1998 (358), ΤΟΣ/1999 (610)
Προστασία θρησκευτικής ελευθερίας. Κατά το άρθρο 13 του Συντάγματος και
το άρθρο 9 της ΕΣΔΑ κατοχυρώνεται όχι μόνο η ελευθερία της λατρείας,
αλλά και η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης. Αν ένα πρόσωπο
καλείται να δώσει θρησκευτικό όρκο και δηλώνει ενώπιον της αρμόδιας
αρχής ότι κωλύεται για λόγους θρησκευτικούς, δικαιούται αντί
θρησκευτικού όρκου να δώσει, επικαλούμενο την τιμή και την συνείδησή
του, ισότιμο, με τον όρκο, σχετική διαβεβαίωση, για το συγκεκριμένο
ζήτημα, έστω και αν δεν προβλέπεται κάτι τέτοιο. Κατά το άρθρο 192 του
ν. 5343/1932 επιβάλλεται στους επιτυγχάνοντες στις πτυχιακές εξετάσεις
φοιτητές να προβαίνουν στην καθομολόγηση, πριν τη λήψη του πτυχίου, η
οποία έχει το χαρακτήρα θρησκευτικού όρκου. Μη νόμιμη η άρνηση
ικανοποίησης του αιτήματος του αιτούντα να απαλλαγεί από την υποχρέωση
προς καθομολόγηση για λόγους θρησκευτικής συνείδησης. Περιστατικά.
Δεκτή η αίτηση ακύρωσης.
(Με σχόλιο Χ.Γαρναβού στο ΝοΒ).
T.Γ.
Αριθμός 2601/1998
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ ΣΤ'
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του την 1η Ιουνίου 1998 με την
εξής σύνθεση : Αν. Μαρίνος, Αντιπρόεδρο, Πρόεδρος του ΣΤ' Τμήματος, Π.
Χριστόφορος, Ν. Σακελλαρίου, Εμ. Δαρζέντας, Α. Συγγούνα, Σύμβουλοι, Κ.
Κουσούλης, Κ. Φιλοπούλου, Πάρεδροι. Γραμματέας ο Β. Μανωλοπουλος,
Γραμματέας του ΣΤ' Τμήματος.
Γ ι α να δικάσει την από 5 Αυγούστου 1996 αίτηση:
τ ο υ ....., φιλολόγου, αποφοίτου
του τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και
Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κατοίκου Αθηνών, οδός Καλινόβου
αρ. 9β, ο οποίος παρέστη με το δικηγόρο Χαρ. Βλάχο [Α.Μ. 13085], που
τον διόρισε με ειδικό πληρεξούσιο.
κ α τ ά 1] του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, ο οποίος
δεν παρέστη και 2] του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου
Αθηνών, το οποίο παρέστη με το δικηγόρο Ανδρέα Σάσσαλο [Α.Μ. 2026], που
τον διόρισε με πληρεξούσιο.
Με την αίτηση αυτή ο αιτών επιδιώκει ν' ακυρωθεί : 1] η υπ' αριθμ.
856/10.6.1996 απόφαση του Προέδρου του Τμήματος της Θεολογικής Σχολής -
Τμήμα Θεολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς και κάθε άλλη συναφής πράξη ή παράλειψη της Διοικήσεως.
Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως του Εισηγητή,
Συμβούλου Ν. Σακελλαρίου.
Κατόπιν το δικαστήριο άκουσε τον πληρεξούσιο του αιτούντος, ο οποίος
ανέπτυξε και προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους ακυρώσεως και ζήτησε
να γίνει δεκτή η αίτηση και τον πληρεξούσιο του Πανεπιστημίου, ο οποίος
ζήτησε την απόρριψή της.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη, σε
αίθουσα του Δικαστηρίου κ α ι
Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α
Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο Ν ό μ ο
1. Επειδή, διά την άσκηση της υπό κρίσιν αιτήσεως κατεβλήθησαν τα,
κατά νόμον, τέλη και το παράβολον [Διπλότυπο εισπράξεως του Ταμείου
Δικαστικών Εισπράξεων Αθηνών 1703926, έτους 1996 και ειδικά έντυπα
παραβόλου του Δημοσίου 3080136 και 7882306].
2. Επειδή, με την αίτησιν αυτήν και κατ' ορθήν ερμηνείαν αυτής,
ζητείται, εμπροθέσμως και εν γένει παραδεκτώς, υπό του αιτούντος,
αποφοίτου του τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του
Πανεπιστημίου Αθηνών, η ακύρωσις των εξής διοικητικών, εκτελεστών
πράξεων 1] του από 16.5.1996 πρακτικού του Διοικητικού Συμβουλίου
[Δ.Σ.] του ως άνω Τμήματος Θεολογίας [Συνεδρία 3η] και 2] της κατόπιν
του ως άνω πρακτικού εκδοθείσης υπ' αρ. 856/10.6.1996 πράξεως του
Προέδρου του αυτού ως άνω Τμήματος. Με τις προσβαλλόμενες πράξεις
απερρίφθη αίτημα του αιτούντος να απαλλαγεί, προκειμένου να του
χορηγηθεί το πτυχίον του ως άνω Τμήματος, της υπό του νόμου [άρθρον
192 του ν. 5343/1932] προβλεπομένης υποχρεώσεως προς "καθομολόγησιν"
εις την οποίαν αυτός αρνείται να προβεί διά λόγους θρησκευτικής
συνειδήσεως.
3. Επειδή, εις την διάταξιν του άρθρου 13 του Συντάγμτος ορίζεται
ότι : "1. Η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης είναι απαραβίαστη. Η
απόλαυση των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων δεν εξαρτάται από τις
θρησκευτικές πεποιθήσεις καθενός. 2. Κάθε γνωστή θρησκεία είναι
ελεύθερη και τα σχετικά με τη λατρεία της τελούνται ανεμπόδιστα υπό
την προστασία των νόμων. Η άσκηση της λατρείας δεν επιτρέπεται να
προσβάλλει τη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη. Ο προσηλυτισμός
απαγορεύεται. 3. Οι λειτουργοί όλων των γνωστών θρησκευών υπόκεινται
στην ίδια εποπτεία της Πολιτείας και στις ίδιες υποχρεώσεις απέναντί
της, όπως και οι λειτουργοί της επικρατούσας θρησκείας. 4. Κανένας δεν
μπορεί, εξαιτίας των θρησκευτικών του πεποιθήσεων, να απαλλαγεί από
την εκπλήρωση των υποχρεώσεων προς το Κράτος ή να αρνηθεί να
συμμορφωθεί προς τους νόμους. 5. Κανένας όρκος δεν επιβάλλεται χωρίς
νόμο, που ορίζει και τον τύπο του".
4. Επειδή, εις την διάταξιν του άρθρου 9 της Διεθνούς Συμβάσεως της
Ρώμης της 4ης Νοεμβρίου 1950 "περί προασπίσεως των δικαιωμάτων του
ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών", η οποία εκυρώθη το πρώτον με
τον νόμο 2329/1953 [ΦΕΚ Α 68] και εκ νέου με το ν.δ. 53/1974 [ΦΕΚ Α
256] και έχει ως εκ τούτου, κατ' άρθρον 28 παρ. 1 του Συντάγματος,
ηυξημένη τυπική ισχύ, ορίζεται : "1. Παν πρόσωπον δικαιούται εις την
ελευθερίαν σκέψεως, συνειδήσεως και θρησκείας, το δικαίωμα τούτο
επάγεται την ελευθερίαν αλλαγής θρησκείας ή πεποιθήσεων, ως και την
ελευθερίαν εκδηλώσεως της θρησκείας ή των πεποιθήσεων μεμονωμένως, ή
συλλογικώς δημοσία ή κατ' ιδίαν, διά της λατρείας, της παιδείας και
της ασκήσεως των θρησκευτικών καθηκόντων και τελετουργιών. 2. Η
ελευθερία εκδηλώσεως της θρησκείας ή των πεποιθήσεων δεν επιτρέπεται
να αποτελέση αντικείμενον ετέρων περιορισμών πέραν των προβλεπομένων
υπο του νόμου και αποτελούντων αναγκαία μέτρα, εν δημοκρατική κοινωνία
διά την δημοσίαν ασφάλειαν, την προάσπισιν της δημοσίας τάξεως, υγείας
και ηθικής, ή την προάσπισιν των δικαιωμάτων και ελευθεριών των
άλλων".
5. Επειδή, διά των προαναφερθεισών διατάξεων του Συντάγματος αλλά
και του άρθρου 9 της Συμβάσεως της Ρώμης κατοχυρώνεται στην Ελλάδα όχι
μόνον η ελευθερία της λατρείας, αλλά και η ελευθερία της θρησκευτικής
συνειδήσεως. Οι δύο αυτές ελευθερίες αποτελούν ειδικότερες εκδηλώσεις
του ατομικού δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας. Συνεπώς, εάν ένα
πρόσωπον [πολίτης ή μη] το οποίον καλείται κατ' εφαρμογήν ορισμένης
διατάξεως νόμου, να δώσει θρησκευτικόν όρκον, δηλώσει ενώπιον της κατά
περίπτωσιν αρμοδίας αρχής ότι κωλύεται να δώσει τέτοιον όρκον διά
λόγους θρησκευτικής συνειδήσεως δηλαδή είτε διότι οι αρχές της
θρησκείας την οποίαν πρεσβεύει, όπως, αυτό, τις ερμηνεύει και την
οποίαν, πάντως, πρέπει να δηλώσει, δεν του επιτρέπουν τον όρκον, είτε
διότι δηλώνει ότι είναι άθεον ή άθρησκον και συνεπώς κωλύεται να δώσει
τον όρκον αυτόν, δικαιούται, κατά την ορθήν έννοιαν των παρατεθεισών
διατάξεων του Συντάγματος, αντί θρησκευτικού όρκου [υποσχετικού ή
αποδεικτικού] να δώσει, επικαλ
ούμενον την τιμήν και την συνείδησίν
του, ισότιμον, εξ επόψεως συνεπειών, με τον θρησκευτικόν όρκον,
σχετικήν διαβεβαίωσιν, περί του συγκεκριμένου ζητήματος, έστω και εάν
τοιαύτη διαβεβαίωσις δεν προβλέπεται από την συγκεκριμένη διάταξιν. Η
τοιαύτη δε ως άνω δήλωσις περί του θρησκεύματος, το οποίον το πρόσωπον
τούτο πρεσβεύει η περί της αθείας ή αθρησκείας αυτού δεν αντιβαίνει
εις το άρθρον 13 του Συντάγματος, διότι δεν ζητείται με σκοπόν να
διωχθεί το συγκεκριμένον πρόσωπον διά τας θρησκευτικάς του
πεποιθήσεις, οι οποίες πρέπει, πάντως, να είναι σεβαστές, αλλά
απαιτείται διά να μη εξαναγκασθεί και προβεί το συγκεκριμένον πρόσωπον
εις ενέργειαν κατά παραβίασιν της θρησκευτικής του συνειδήσεως, η
οποία πρέπει να παραμείνει, σύμφωνα με την προπαρατεθείσαν διάταξιν
του Συντάγματος, "απαραβίαστος". Εξ άλλου, από την παράγραφον 5 του
αυτού άρθρου 13 του Συντάγματος δεν συνάγεται ότι αποκλείεται εις τον
έχοντα λόγους θρησκευτικής συνειδήσεως να δώσει αντί θρησκευτικού όρκου
απλή, κατά τα άνω, διαβεβαίωσιν, διότι η διάταξις αυτή ορίζει, απλώς,
δι' όσους δέχονται να δώσουν θρησκευτικόν όρκον, ότι διά την επιβολήν
αυτού απαιτείται νόμος, ο οποίος ορίζει και τον τύπον αυτού και δεν
ανατρέπει την διά της παραγράφου 1 του άρθρου 13 του Συντάγματος
κατοχυρουμένην ελευθερίαν της θρησκευτικής συνειδήσεως εκείνων οι
οποίοι αρνούνται, διά τους εκτεθέντας λόγους, να δώσουν τον όρκον
αυτόν, δικαιούμενοι να προβούν εις την κατά τα άνω διαβεβαίωσιν.
6. Επειδή, εις την διάταξιν του άρθρου 192 του ν. 5343/1932, ΦΕΚ Α
86, η οποία είναι εν προκειμένω εφαρμοστέα, ορίζεται ότι : "Ο εν ταις
πτυχιακαίς εξετάσσεσιν επιτυχών ποιείται προ της λήψεως του πτυχίου προ
του Πρυτάνεως και του Κοσμήτορος της οικείας Σχολής την ακόλουθον
καθομολόγησιν "Του πτυχίου της . . . αξιωθείς όρκον ομνύω προ του
Πρυτάνεως και του Κοσμήτορος της . . . Σχολής και πίστον καθομολογώ
τήνδε. Από του ιερού περιβόλου του σεπτού τούτου τεμένους των Μουσών
εξερχόμενος κατ' επιστήμην βιώσομαι ακσών ταύτην δίκην θρησκείας εν
πνεύματι και αληθεία. Ούτω χρήσιμον εμαυτόν καταστήσω προς άπαντας
τους δεομένους της εμής αρωγής και εν πάση ανθρώπων κοινωνία αεί προς
ειρήνην και χρηστότητα ηθών συντελέσω βαίνων εν ευθεία του βίου οδώ
προς την αλήθειαν και το δίκαιον αποβλέπων και τον βίον ανυψών εις
τύπον αρετής υπό την σκέπην της Σοφίας. Ταύτην την επαγγελίαν
επιτελούντι είη μοι συν τη ευλογία των εμών καθηγητών και πεφιλημένων
διδασκάλων ο Θεός βοηθός εν τω βίω". Οπως προκύπτει από την
διατύπωσιν της διατάξεως αυτής επιβάλλεται, με αυτήν, εις όλους,
ανεξαιρέτως, τους επιτυγχάνοντας εις τας πτυχιακάς εξετάσεις, φοιτητάς,
όπως προ της λήψεως του πτυχίου των προβαίνουν εις την προβλεπομένην
από την διάταξιν αυτήν "καθομολόγησιν", η οποία έχει, όπως συνάγεται
από αυτήν ταύτην την διατύπωσιν της, τον χαρακτήρα θρησκευτικού όρκου
ήτοι όρκου, ο οποίος δίδεται διά της επικλήσεως του Θείου.
7. Επειδή, συμφώνως προς τα ήδη εκτεθέντα, η προαναφερθείσα διάταξις
του άρθρου 192 του ν. 5343/1932, ερμηνευομένη κατά τρόπον σύμφωνον
προς τας προαναφερθείσας διατάξεις του Συντάγματος, αλλά και αυτάς της
Διεθνούς Συμβάσεως των δικαιωμάτων του ανθρώπου, έχει την έννοιαν ότι,
εάν ο επιτυγχάνων, εις τας πτυχιακάς εξετάσεις, φοιτητής, επικαλεσθεί,
διά δηλώσεώς του υποβαλλομένης, εγκαίρως, εις τας αρμοδίας
Πανεπιστημιακάς Αρχάς, λόγους θρησκευτικής συνειδήσεως κωλύοντας αυτόν,
κατά τα ήδη εκτεθέντα, όπως προβεί εις την προβλεπομένην από την
διάταξιν αυτήν "καθομολόγησιν" - η οποία, κατά τα επίσης
προαναφερθέντα, συνιστά είδος θρησκευτικού όρκου - πρέπει να
παρέχεται, εις αυτόν, η δυνατότης, όπως, αντί της καθομολογήσεως αυτής
προβαίνει, κατ' επίκλησιν της τιμής και της συνειδήσεώς του, εις
σχετικήν διαβεβαίωσιν παραλείπων όμως εκ του κειμένου της κατά τα άνω
"καθομολογήσεως" τα στοιχεία εκείνα μόνον τα οποία συνιστούν, κατά την
συνείδησίν του, επίκλησιν του Θείου, της διαβεβαιώσεως αυτής εχούσης
κατά τα εκτεθέντα, τας αυτάς ως και ο θρησκευτικός όρκος συνεπείας".
8. Επειδή, εν προκειμένω ο ήδη αιτών, φοιτητής του Θεολογικού
Τμήματος της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο οποίος είχε
περατώσει επιτυχώς τας πτυχιακάς του εξετάσεις εζήτησε, με την από
13.12.1995 αίτησίν του, προς την Γραμματείαν του ως άνω Τμήματος, όπως
απαλλαγεί διά λόγους θρησκευτικής συνειδήσεως, τους οποίους αναπτύσσει
λεπτομερώς εις αυτήν, της προβλεπομένης από την διάταξιν του άρθρου 192
του ν. 5343/1932 ορκωμοσίας προ της λήψεως του πτυχίου του και όπως
δώσει αντ' αυτής σχετικήν διαβεβαίωσιν κατ' επίκλησιν της τιμής και
της συνειδήσεώς του. Κατόπιν της αιτήσεώς του αυτής ο ήδη αιτών εκλήθη
από την Γενικήν Συνέλευσιν του προαναφερθέντος Τμήματος να υποβάλει
υπεύθυνον δήλωσιν περί του κατά πόσον τυγχάνει Χριστιανός Ορθόδοξος. Ο
ήδη αιτών υπέβαλε την 14.2.1996 υπεύθυνον δήλωσιν εις την οποίαν
ανέφερε ότι τυγχάνει χριστιανός ορθόδοξος και ότι κωλύεται εν όψει των
όσων εξέθεσε εις την προαναφερθείσα αίτησίν του να ορκισθεί και ότι
δύναται αντί ορκωμοσίας να δώσει διαβεβαίωσιν κατ' επίκλησιν της τιμής
και της συνειδήσεώς του. Επί του αιτήματός του αυτού ο ήδη αιτών
επανήλθε με νεωτέραν από 8.5.1996 αίτησίν του, με την οποίαν εζήτησε
έγγραφον απάντησιν επί του αιτήματός του. Επακολούθησε η έκδοσις των
προσβαλλομένων πράξεων ήτοι του από 16.5.1996 πρακτικού του Θεολογικού
Τμήματος της Θεολογικής Σχολής και του υπ' αρ. 856 από 10.6.1996
εγγράφου του Προέδρου του προαναφερθέντος Τμήματος, με τις οποίες
απερρίφθη το αίτημά του με την αιτιολογίαν ότι συμφώνως προς την
κειμένη νομοθεσία η καθομολόγησις αποτελεί προϋπόθεση διά την χορήγηση
του πτυχίου.
9. Επειδή, με τα δεδομένα αυτά, η εκδηλωθείσα με τις προσβαλλόμενες
πράξεις άρνησις ικανοποιήσεως του αιτήματος του ήδη αιτούντος δεν
είναι νόμιμος, εν όψει της ανωτέρω δοθείσης από το Δικαστήριον
ερμηνείας και διά τον λόγον αυτόν βασίμως προβαλλόμενον, η υπό κρίσιν
αίτησις πρέει να γίνει δεκτή και να ακυρωθούν οι προσβαλλόμενες
πράξεις καθ' ο μέρος αφορούν τον ήδη αιτούντα και να αναπεμφθεί η
υπόθεσις εις την Διοίκησιν προκειμένου αυτή να προβεί εις όλας τας
απαιτουμένας ενεργείας προκειμένου να ικανοποιηθεί το ως άνω αίτημα
του ήδη αιτούντος και ολοκληρωθεί, ούτω, νομίμως, η όλη διαδικασία
χορηγήσεως εις αυτόν του προαναφερθέντος πτυχίου.
Δ ι α τ α ύ τ α
Δέχεται την υπό κρίσιν αίτησιν.
Ακυρώνει κατά τα εις το αιτιολογικόν το από 16.5.1996 πρακτικόν του
Δ.Σ. του θεολογικού τμήματος της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου
Αθηνών και το υπ' αρ. πρωτ. 856 από 10.6.96 έγγραφον του Προέδρου το
Δ.Σ. του ως άνω Τμήματος, καθ' ο μέρος οι πράξεις αυτές αφορούν τον
ήδη αιτούντα.
Αναπέμπει την υπόθεσιν εις την Διοίκησιν προκειμένου όπως αυτή
προβεί εις τας απαιτουμένας κατά τα εις το αιτιολογικόν νομίμους
ενεργείας.
Διατάσσει την απόδοσιν του κατατεθέντος παραβόλου και
Επιβάλλει εις βάρος του Πανεπιστημίου Αθηνών την δικαστικήν δαπάνη
του ήδη αιτούντος, η οποία ανέρχεται εις το ποσόν των είκοσι οκτώ
χιλιάδων [28.000] δραχμών.
Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 4 Ιουνίου 1998 και η απόφαση
δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 18ης ιδίου μηνός και έτους.
Ο Πρόεδρος του ΣΤ'Τμήματος Ο Γραμματέας του ΣΤ'Τμήματος
Αν. Μαρίνος Β. Μανωλόπουλος
ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ: INTRACOM-ΝΟΜΟΣ
2601/1998 ΣΤΕ (257048)
Μέγεθος Γραμμάτων
Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ/1998 (1), ΝΟΒ/1999 (349), ΠΕΙΡ.ΝΟΜΟΛ/1998 (358), ΤΟΣ/1999 (610)
Προστασία θρησκευτικής ελευθερίας. Κατά το άρθρο 13 του Συντάγματος και
το άρθρο 9 της ΕΣΔΑ κατοχυρώνεται όχι μόνο η ελευθερία της λατρείας,
αλλά και η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης. Αν ένα πρόσωπο
καλείται να δώσει θρησκευτικό όρκο και δηλώνει ενώπιον της αρμόδιας
αρχής ότι κωλύεται για λόγους θρησκευτικούς, δικαιούται αντί
θρησκευτικού όρκου να δώσει, επικαλούμενο την τιμή και την συνείδησή
του, ισότιμο, με τον όρκο, σχετική διαβεβαίωση, για το συγκεκριμένο
ζήτημα, έστω και αν δεν προβλέπεται κάτι τέτοιο. Κατά το άρθρο 192 του
ν. 5343/1932 επιβάλλεται στους επιτυγχάνοντες στις πτυχιακές εξετάσεις
φοιτητές να προβαίνουν στην καθομολόγηση, πριν τη λήψη του πτυχίου, η
οποία έχει το χαρακτήρα θρησκευτικού όρκου. Μη νόμιμη η άρνηση
ικανοποίησης του αιτήματος του αιτούντα να απαλλαγεί από την υποχρέωση
προς καθομολόγηση για λόγους θρησκευτικής συνείδησης. Περιστατικά.
Δεκτή η αίτηση ακύρωσης.
(Με σχόλιο Χ.Γαρναβού στο ΝοΒ).
T.Γ.
Αριθμός 2601/1998
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ ΣΤ'
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του την 1η Ιουνίου 1998 με την
εξής σύνθεση : Αν. Μαρίνος, Αντιπρόεδρο, Πρόεδρος του ΣΤ' Τμήματος, Π.
Χριστόφορος, Ν. Σακελλαρίου, Εμ. Δαρζέντας, Α. Συγγούνα, Σύμβουλοι, Κ.
Κουσούλης, Κ. Φιλοπούλου, Πάρεδροι. Γραμματέας ο Β. Μανωλοπουλος,
Γραμματέας του ΣΤ' Τμήματος.
Γ ι α να δικάσει την από 5 Αυγούστου 1996 αίτηση:
τ ο υ ....., φιλολόγου, αποφοίτου
του τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και
Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κατοίκου Αθηνών, οδός Καλινόβου
αρ. 9β, ο οποίος παρέστη με το δικηγόρο Χαρ. Βλάχο [Α.Μ. 13085], που
τον διόρισε με ειδικό πληρεξούσιο.
κ α τ ά 1] του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, ο οποίος
δεν παρέστη και 2] του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου
Αθηνών, το οποίο παρέστη με το δικηγόρο Ανδρέα Σάσσαλο [Α.Μ. 2026], που
τον διόρισε με πληρεξούσιο.
Με την αίτηση αυτή ο αιτών επιδιώκει ν' ακυρωθεί : 1] η υπ' αριθμ.
856/10.6.1996 απόφαση του Προέδρου του Τμήματος της Θεολογικής Σχολής -
Τμήμα Θεολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς και κάθε άλλη συναφής πράξη ή παράλειψη της Διοικήσεως.
Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως του Εισηγητή,
Συμβούλου Ν. Σακελλαρίου.
Κατόπιν το δικαστήριο άκουσε τον πληρεξούσιο του αιτούντος, ο οποίος
ανέπτυξε και προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους ακυρώσεως και ζήτησε
να γίνει δεκτή η αίτηση και τον πληρεξούσιο του Πανεπιστημίου, ο οποίος
ζήτησε την απόρριψή της.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη, σε
αίθουσα του Δικαστηρίου κ α ι
Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α
Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο Ν ό μ ο
1. Επειδή, διά την άσκηση της υπό κρίσιν αιτήσεως κατεβλήθησαν τα,
κατά νόμον, τέλη και το παράβολον [Διπλότυπο εισπράξεως του Ταμείου
Δικαστικών Εισπράξεων Αθηνών 1703926, έτους 1996 και ειδικά έντυπα
παραβόλου του Δημοσίου 3080136 και 7882306].
2. Επειδή, με την αίτησιν αυτήν και κατ' ορθήν ερμηνείαν αυτής,
ζητείται, εμπροθέσμως και εν γένει παραδεκτώς, υπό του αιτούντος,
αποφοίτου του τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του
Πανεπιστημίου Αθηνών, η ακύρωσις των εξής διοικητικών, εκτελεστών
πράξεων 1] του από 16.5.1996 πρακτικού του Διοικητικού Συμβουλίου
[Δ.Σ.] του ως άνω Τμήματος Θεολογίας [Συνεδρία 3η] και 2] της κατόπιν
του ως άνω πρακτικού εκδοθείσης υπ' αρ. 856/10.6.1996 πράξεως του
Προέδρου του αυτού ως άνω Τμήματος. Με τις προσβαλλόμενες πράξεις
απερρίφθη αίτημα του αιτούντος να απαλλαγεί, προκειμένου να του
χορηγηθεί το πτυχίον του ως άνω Τμήματος, της υπό του νόμου [άρθρον
192 του ν. 5343/1932] προβλεπομένης υποχρεώσεως προς "καθομολόγησιν"
εις την οποίαν αυτός αρνείται να προβεί διά λόγους θρησκευτικής
συνειδήσεως.
3. Επειδή, εις την διάταξιν του άρθρου 13 του Συντάγμτος ορίζεται
ότι : "1. Η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης είναι απαραβίαστη. Η
απόλαυση των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων δεν εξαρτάται από τις
θρησκευτικές πεποιθήσεις καθενός. 2. Κάθε γνωστή θρησκεία είναι
ελεύθερη και τα σχετικά με τη λατρεία της τελούνται ανεμπόδιστα υπό
την προστασία των νόμων. Η άσκηση της λατρείας δεν επιτρέπεται να
προσβάλλει τη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη. Ο προσηλυτισμός
απαγορεύεται. 3. Οι λειτουργοί όλων των γνωστών θρησκευών υπόκεινται
στην ίδια εποπτεία της Πολιτείας και στις ίδιες υποχρεώσεις απέναντί
της, όπως και οι λειτουργοί της επικρατούσας θρησκείας. 4. Κανένας δεν
μπορεί, εξαιτίας των θρησκευτικών του πεποιθήσεων, να απαλλαγεί από
την εκπλήρωση των υποχρεώσεων προς το Κράτος ή να αρνηθεί να
συμμορφωθεί προς τους νόμους. 5. Κανένας όρκος δεν επιβάλλεται χωρίς
νόμο, που ορίζει και τον τύπο του".
4. Επειδή, εις την διάταξιν του άρθρου 9 της Διεθνούς Συμβάσεως της
Ρώμης της 4ης Νοεμβρίου 1950 "περί προασπίσεως των δικαιωμάτων του
ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών", η οποία εκυρώθη το πρώτον με
τον νόμο 2329/1953 [ΦΕΚ Α 68] και εκ νέου με το ν.δ. 53/1974 [ΦΕΚ Α
256] και έχει ως εκ τούτου, κατ' άρθρον 28 παρ. 1 του Συντάγματος,
ηυξημένη τυπική ισχύ, ορίζεται : "1. Παν πρόσωπον δικαιούται εις την
ελευθερίαν σκέψεως, συνειδήσεως και θρησκείας, το δικαίωμα τούτο
επάγεται την ελευθερίαν αλλαγής θρησκείας ή πεποιθήσεων, ως και την
ελευθερίαν εκδηλώσεως της θρησκείας ή των πεποιθήσεων μεμονωμένως, ή
συλλογικώς δημοσία ή κατ' ιδίαν, διά της λατρείας, της παιδείας και
της ασκήσεως των θρησκευτικών καθηκόντων και τελετουργιών. 2. Η
ελευθερία εκδηλώσεως της θρησκείας ή των πεποιθήσεων δεν επιτρέπεται
να αποτελέση αντικείμενον ετέρων περιορισμών πέραν των προβλεπομένων
υπο του νόμου και αποτελούντων αναγκαία μέτρα, εν δημοκρατική κοινωνία
διά την δημοσίαν ασφάλειαν, την προάσπισιν της δημοσίας τάξεως, υγείας
και ηθικής, ή την προάσπισιν των δικαιωμάτων και ελευθεριών των
άλλων".
5. Επειδή, διά των προαναφερθεισών διατάξεων του Συντάγματος αλλά
και του άρθρου 9 της Συμβάσεως της Ρώμης κατοχυρώνεται στην Ελλάδα όχι
μόνον η ελευθερία της λατρείας, αλλά και η ελευθερία της θρησκευτικής
συνειδήσεως. Οι δύο αυτές ελευθερίες αποτελούν ειδικότερες εκδηλώσεις
του ατομικού δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας. Συνεπώς, εάν ένα
πρόσωπον [πολίτης ή μη] το οποίον καλείται κατ' εφαρμογήν ορισμένης
διατάξεως νόμου, να δώσει θρησκευτικόν όρκον, δηλώσει ενώπιον της κατά
περίπτωσιν αρμοδίας αρχής ότι κωλύεται να δώσει τέτοιον όρκον διά
λόγους θρησκευτικής συνειδήσεως δηλαδή είτε διότι οι αρχές της
θρησκείας την οποίαν πρεσβεύει, όπως, αυτό, τις ερμηνεύει και την
οποίαν, πάντως, πρέπει να δηλώσει, δεν του επιτρέπουν τον όρκον, είτε
διότι δηλώνει ότι είναι άθεον ή άθρησκον και συνεπώς κωλύεται να δώσει
τον όρκον αυτόν, δικαιούται, κατά την ορθήν έννοιαν των παρατεθεισών
διατάξεων του Συντάγματος, αντί θρησκευτικού όρκου [υποσχετικού ή
αποδεικτικού] να δώσει, επικαλ
ούμενον την τιμήν και την συνείδησίν
του, ισότιμον, εξ επόψεως συνεπειών, με τον θρησκευτικόν όρκον,
σχετικήν διαβεβαίωσιν, περί του συγκεκριμένου ζητήματος, έστω και εάν
τοιαύτη διαβεβαίωσις δεν προβλέπεται από την συγκεκριμένη διάταξιν. Η
τοιαύτη δε ως άνω δήλωσις περί του θρησκεύματος, το οποίον το πρόσωπον
τούτο πρεσβεύει η περί της αθείας ή αθρησκείας αυτού δεν αντιβαίνει
εις το άρθρον 13 του Συντάγματος, διότι δεν ζητείται με σκοπόν να
διωχθεί το συγκεκριμένον πρόσωπον διά τας θρησκευτικάς του
πεποιθήσεις, οι οποίες πρέπει, πάντως, να είναι σεβαστές, αλλά
απαιτείται διά να μη εξαναγκασθεί και προβεί το συγκεκριμένον πρόσωπον
εις ενέργειαν κατά παραβίασιν της θρησκευτικής του συνειδήσεως, η
οποία πρέπει να παραμείνει, σύμφωνα με την προπαρατεθείσαν διάταξιν
του Συντάγματος, "απαραβίαστος". Εξ άλλου, από την παράγραφον 5 του
αυτού άρθρου 13 του Συντάγματος δεν συνάγεται ότι αποκλείεται εις τον
έχοντα λόγους θρησκευτικής συνειδήσεως να δώσει αντί θρησκευτικού όρκου
απλή, κατά τα άνω, διαβεβαίωσιν, διότι η διάταξις αυτή ορίζει, απλώς,
δι' όσους δέχονται να δώσουν θρησκευτικόν όρκον, ότι διά την επιβολήν
αυτού απαιτείται νόμος, ο οποίος ορίζει και τον τύπον αυτού και δεν
ανατρέπει την διά της παραγράφου 1 του άρθρου 13 του Συντάγματος
κατοχυρουμένην ελευθερίαν της θρησκευτικής συνειδήσεως εκείνων οι
οποίοι αρνούνται, διά τους εκτεθέντας λόγους, να δώσουν τον όρκον
αυτόν, δικαιούμενοι να προβούν εις την κατά τα άνω διαβεβαίωσιν.
6. Επειδή, εις την διάταξιν του άρθρου 192 του ν. 5343/1932, ΦΕΚ Α
86, η οποία είναι εν προκειμένω εφαρμοστέα, ορίζεται ότι : "Ο εν ταις
πτυχιακαίς εξετάσσεσιν επιτυχών ποιείται προ της λήψεως του πτυχίου προ
του Πρυτάνεως και του Κοσμήτορος της οικείας Σχολής την ακόλουθον
καθομολόγησιν "Του πτυχίου της . . . αξιωθείς όρκον ομνύω προ του
Πρυτάνεως και του Κοσμήτορος της . . . Σχολής και πίστον καθομολογώ
τήνδε. Από του ιερού περιβόλου του σεπτού τούτου τεμένους των Μουσών
εξερχόμενος κατ' επιστήμην βιώσομαι ακσών ταύτην δίκην θρησκείας εν
πνεύματι και αληθεία. Ούτω χρήσιμον εμαυτόν καταστήσω προς άπαντας
τους δεομένους της εμής αρωγής και εν πάση ανθρώπων κοινωνία αεί προς
ειρήνην και χρηστότητα ηθών συντελέσω βαίνων εν ευθεία του βίου οδώ
προς την αλήθειαν και το δίκαιον αποβλέπων και τον βίον ανυψών εις
τύπον αρετής υπό την σκέπην της Σοφίας. Ταύτην την επαγγελίαν
επιτελούντι είη μοι συν τη ευλογία των εμών καθηγητών και πεφιλημένων
διδασκάλων ο Θεός βοηθός εν τω βίω". Οπως προκύπτει από την
διατύπωσιν της διατάξεως αυτής επιβάλλεται, με αυτήν, εις όλους,
ανεξαιρέτως, τους επιτυγχάνοντας εις τας πτυχιακάς εξετάσεις, φοιτητάς,
όπως προ της λήψεως του πτυχίου των προβαίνουν εις την προβλεπομένην
από την διάταξιν αυτήν "καθομολόγησιν", η οποία έχει, όπως συνάγεται
από αυτήν ταύτην την διατύπωσιν της, τον χαρακτήρα θρησκευτικού όρκου
ήτοι όρκου, ο οποίος δίδεται διά της επικλήσεως του Θείου.
7. Επειδή, συμφώνως προς τα ήδη εκτεθέντα, η προαναφερθείσα διάταξις
του άρθρου 192 του ν. 5343/1932, ερμηνευομένη κατά τρόπον σύμφωνον
προς τας προαναφερθείσας διατάξεις του Συντάγματος, αλλά και αυτάς της
Διεθνούς Συμβάσεως των δικαιωμάτων του ανθρώπου, έχει την έννοιαν ότι,
εάν ο επιτυγχάνων, εις τας πτυχιακάς εξετάσεις, φοιτητής, επικαλεσθεί,
διά δηλώσεώς του υποβαλλομένης, εγκαίρως, εις τας αρμοδίας
Πανεπιστημιακάς Αρχάς, λόγους θρησκευτικής συνειδήσεως κωλύοντας αυτόν,
κατά τα ήδη εκτεθέντα, όπως προβεί εις την προβλεπομένην από την
διάταξιν αυτήν "καθομολόγησιν" - η οποία, κατά τα επίσης
προαναφερθέντα, συνιστά είδος θρησκευτικού όρκου - πρέπει να
παρέχεται, εις αυτόν, η δυνατότης, όπως, αντί της καθομολογήσεως αυτής
προβαίνει, κατ' επίκλησιν της τιμής και της συνειδήσεώς του, εις
σχετικήν διαβεβαίωσιν παραλείπων όμως εκ του κειμένου της κατά τα άνω
"καθομολογήσεως" τα στοιχεία εκείνα μόνον τα οποία συνιστούν, κατά την
συνείδησίν του, επίκλησιν του Θείου, της διαβεβαιώσεως αυτής εχούσης
κατά τα εκτεθέντα, τας αυτάς ως και ο θρησκευτικός όρκος συνεπείας".
8. Επειδή, εν προκειμένω ο ήδη αιτών, φοιτητής του Θεολογικού
Τμήματος της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο οποίος είχε
περατώσει επιτυχώς τας πτυχιακάς του εξετάσεις εζήτησε, με την από
13.12.1995 αίτησίν του, προς την Γραμματείαν του ως άνω Τμήματος, όπως
απαλλαγεί διά λόγους θρησκευτικής συνειδήσεως, τους οποίους αναπτύσσει
λεπτομερώς εις αυτήν, της προβλεπομένης από την διάταξιν του άρθρου 192
του ν. 5343/1932 ορκωμοσίας προ της λήψεως του πτυχίου του και όπως
δώσει αντ' αυτής σχετικήν διαβεβαίωσιν κατ' επίκλησιν της τιμής και
της συνειδήσεώς του. Κατόπιν της αιτήσεώς του αυτής ο ήδη αιτών εκλήθη
από την Γενικήν Συνέλευσιν του προαναφερθέντος Τμήματος να υποβάλει
υπεύθυνον δήλωσιν περί του κατά πόσον τυγχάνει Χριστιανός Ορθόδοξος. Ο
ήδη αιτών υπέβαλε την 14.2.1996 υπεύθυνον δήλωσιν εις την οποίαν
ανέφερε ότι τυγχάνει χριστιανός ορθόδοξος και ότι κωλύεται εν όψει των
όσων εξέθεσε εις την προαναφερθείσα αίτησίν του να ορκισθεί και ότι
δύναται αντί ορκωμοσίας να δώσει διαβεβαίωσιν κατ' επίκλησιν της τιμής
και της συνειδήσεώς του. Επί του αιτήματός του αυτού ο ήδη αιτών
επανήλθε με νεωτέραν από 8.5.1996 αίτησίν του, με την οποίαν εζήτησε
έγγραφον απάντησιν επί του αιτήματός του. Επακολούθησε η έκδοσις των
προσβαλλομένων πράξεων ήτοι του από 16.5.1996 πρακτικού του Θεολογικού
Τμήματος της Θεολογικής Σχολής και του υπ' αρ. 856 από 10.6.1996
εγγράφου του Προέδρου του προαναφερθέντος Τμήματος, με τις οποίες
απερρίφθη το αίτημά του με την αιτιολογίαν ότι συμφώνως προς την
κειμένη νομοθεσία η καθομολόγησις αποτελεί προϋπόθεση διά την χορήγηση
του πτυχίου.
9. Επειδή, με τα δεδομένα αυτά, η εκδηλωθείσα με τις προσβαλλόμενες
πράξεις άρνησις ικανοποιήσεως του αιτήματος του ήδη αιτούντος δεν
είναι νόμιμος, εν όψει της ανωτέρω δοθείσης από το Δικαστήριον
ερμηνείας και διά τον λόγον αυτόν βασίμως προβαλλόμενον, η υπό κρίσιν
αίτησις πρέει να γίνει δεκτή και να ακυρωθούν οι προσβαλλόμενες
πράξεις καθ' ο μέρος αφορούν τον ήδη αιτούντα και να αναπεμφθεί η
υπόθεσις εις την Διοίκησιν προκειμένου αυτή να προβεί εις όλας τας
απαιτουμένας ενεργείας προκειμένου να ικανοποιηθεί το ως άνω αίτημα
του ήδη αιτούντος και ολοκληρωθεί, ούτω, νομίμως, η όλη διαδικασία
χορηγήσεως εις αυτόν του προαναφερθέντος πτυχίου.
Δ ι α τ α ύ τ α
Δέχεται την υπό κρίσιν αίτησιν.
Ακυρώνει κατά τα εις το αιτιολογικόν το από 16.5.1996 πρακτικόν του
Δ.Σ. του θεολογικού τμήματος της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου
Αθηνών και το υπ' αρ. πρωτ. 856 από 10.6.96 έγγραφον του Προέδρου το
Δ.Σ. του ως άνω Τμήματος, καθ' ο μέρος οι πράξεις αυτές αφορούν τον
ήδη αιτούντα.
Αναπέμπει την υπόθεσιν εις την Διοίκησιν προκειμένου όπως αυτή
προβεί εις τας απαιτουμένας κατά τα εις το αιτιολογικόν νομίμους
ενεργείας.
Διατάσσει την απόδοσιν του κατατεθέντος παραβόλου και
Επιβάλλει εις βάρος του Πανεπιστημίου Αθηνών την δικαστικήν δαπάνη
του ήδη αιτούντος, η οποία ανέρχεται εις το ποσόν των είκοσι οκτώ
χιλιάδων [28.000] δραχμών.
Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 4 Ιουνίου 1998 και η απόφαση
δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 18ης ιδίου μηνός και έτους.
Ο Πρόεδρος του ΣΤ'Τμήματος Ο Γραμματέας του ΣΤ'Τμήματος
Αν. Μαρίνος Β. Μανωλόπουλος
ΚΑΙ ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΤΥΧΟΝ ΕΠΙΘΥΜΗΣΟΥΝ ΝΑ ΜΗ ΔΩΣΟΥΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΟΡΚΟ ΕΝΩΠΙΟΝ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ
Δικονομία στρατοδικείων. Ορκος στρατοδικών. Η μη όρκιση αυτών συνεπάγεται
απόλυτη ακυρότητα της επ` ακροατηρίω διαδικασίας λόγω κακής σύνθεσης του
δικαστηρίου. Δυνατότητα εξαίρεσης από θρησκευτικό όρκο. Η όρκιση στην τιμή
και την συνείδηση αποτελεί ισότιμη διαβεβαίωση.
ΣΤΡΑΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Αριθ. 27/2005 Πενταμ.
Προεδρεύων ο κ. Κ. ΧΑΡΙΖΟΠΟΥΛΟΣ, στρατιωτικός δικαστής (Α `)
Δικαστές οι Κ.Κ. Ε. ΧΑΡΙΤΑΚΗΣ, Α. ΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΣ, στρατιωτικοί δικαστές (Β`), Ι.
ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Ν. ΘΥΜΙΑΝΙΔΗΣ, στρατοδίκες
(...) Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 183 ΣΠΚ (που περιέχει αντίστοιχη αυτής
του άρθρου 378 ΚΠΔ που αφορά τους κληρωθέντες ενόρκους), κατά την έναρξη της
διαδικασίας στο ακροατήριο οι στρατοδίκες που μετέχουν στη σύνθεση της
διαδικασίας του στρατοδικείου, μετά από πρόσκληση του προέδρου, δίνουν τον
παρακάτω όρκο: "Ορκίζομαι ότι θα εκτελέσω πιστά και ευσυνείδητα τα καθήκοντα
του στρατοδίκη, καταβάλλοντας κάθε προσπάθεια για τη διακρίβωση της αλήθειας,
κρίνοντας αμερόληπτα και εφαρμόζοντας το νόμο για την ορθή απονομή της
δικαιοσύνης". Υπ` αυτή την έννοια, το στρατιωτικό δικαστήριο έχει νόμιμη
υπόσταση από της ορκίσεως των στρατοδικών, κατά συνέπεια η μη όρκιση αυτών
συνεπάγεται απόλυτη ακυρότητα της επ` ακροατηρίω διαδικασίας λόγω κακής
συνθέσεως του δικαστηρίου (ΑΠ 479/1960 ΠοινΧρ ΙΑ. 196). Από την
προπαρατεθείσα διάταξη δεν προβλέπεται η περίπτωση κατά την οποία ο κληρωθείς
και μη εξαιρεθείς στρατοδίκης πρεσβεύει θρησκεία που δεν επιτρέπει τον όρκο ή
που ουδεμία θρησκεία πρεσβεύει. Τέτοια πρόβλεψη υπάρχει στην §2 του άρθρου
220 ΚΠΔ για τους μάρτυρες, σύμφωνα δε μ` αυτήν ο όρκος δίδεται ως εξής:
"Δηλώνω, επικαλούμενος την τιμή και τη συνείδησή μου ότι θα πω την αλήθεια
και μόνη την αλήθεια, χωρίς να προσθέσω ή να αποκρύψω κάτι" Κατά το παρελθόν
είχε υποστηριχθεί (Μπουρόπουλος Ερμηνεία ΚΠΔ`, έκδοση Β., τ. Β` σ. 8,
Τσουκαλάς Τα ορκωτά δικαστήρια §30 σ. 169-170) ότι αν κάποιος από τους
κληρωθέντες ένορκους αρνηθεί να ορκισθεί ισχυριζόμενος ότι είναι άθεος ή ότι
η θρησκεία του απαγορεύει τον όρκο, πρέπει να αναπληρωθεί από τον πρώτο από
τους τυχόν κληρωθέντες αναπληρωματικούς. Ομως, αυτά σήμερα δεν είναι δυνατό
να γίνουν αποδεκτά, ενόψει της κατοχυρώσεως του δικαιώματος της θρησκευτικής
ελευθερίας από τα άρθρα 13 του Συντάγματος και 9 ΕΣΔΑ. Συνεπώς, αν ένα
πρόσωπο, το οποίο καλείται κατ` εφαρμογή ορισμένης διατάξεως νόμου να δώσει
θρησκευτικό όρκο, δηλώσει ενώπιον της κατά περίπτωση αρμοδίας αρχής ότι
κωλύεται να δώσει τέτοιον όρκο για λόγους θρησκευτικής συνειδήσεως (δηλαδή
είτε ότι οι αρχές της θρησκείας που πρεσβεύει, όπως αυτός τις ερμηνεύει και
την οποία, πάντως, πρέπει να δηλώσει, δεν του επιτρέπουν τον όρκο, είτε διότι
είναι άθεος ή άθρησκος και κωλύεται να δώσει αυτόν τον όρκο), δικαιούται κατά
την ορθή έννοια των προαναφερθείσων διατάξεων αντί θρησκευτικού όρκου
(υποσχετικού ή αποδεικτικού) να δώσει, επικαλούμενος την τιμή και την
συνείδησή του, ισότιμη, από πλευράς συνεπειών, με τον θρησκευτικό όρκο,
σχετική διαβεβαίωση περί του συγκεκριμένου ζητήματος. Αυτό ισχύει ακόμη και
αν τέτοια διαβεβαίωση δεν προβλέπεται σχετικά με το συγκεκριμένο ζήτημα (ΣτΕ
2601/1998 ΝοΒ 46. 349, ΕφΘ 171/1980 ΠοινΧρ Λ` 774). Στην υπό κρίση υπόθεση ο
κληρωθείς στρατοδίκης (τακτικός) Π.Ι.**, δυνάμει της υπ` αριθ.428/7-1-2005
απόφασης του Τριμελούς Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης, όταν κλήθηκε να ορκισθεί
κατ` άρθρο 183 ΣΠΚ, δήλωσε ότι δεν θέλει να ορκισθεί, διότι είναι χριστιανός
ορθόδοξος και η χριστιανική θρησκεία απαγορεύει παντελώς τον όρκο ("Εγώ δε
λέγω υμίν μη ομόσαι όλως" Ματθ. ε` 34-38). Κατόπιν των προαναφερθέντων,
πρέπει εφαρμοζόμενης κατ` αναλογία της διατάξεως της §2 του άρθρου
220 ΚΠΔ ο στρατοδίκης αυτός να δηλώσει, επικαλούμενος την τιμή και την
συνείδησή του ότι θα εκτελέσει πιστά και ευσυνείδητα τα καθήκοντα του
στρατοδίκη κλπ. Δηλαδή, θα γίνει αναφορά στο περιεχόμενο μεν του κατ` άρθρο
183 ΣΠΚ προβλεπομένου όρκου απαλειφόμενης όμως από αυτόν της λέξεως
"ορκίζομαι".
Δικονομία στρατοδικείων. Ορκος στρατοδικών. Η μη όρκιση αυτών συνεπάγεται
απόλυτη ακυρότητα της επ` ακροατηρίω διαδικασίας λόγω κακής σύνθεσης του
δικαστηρίου. Δυνατότητα εξαίρεσης από θρησκευτικό όρκο. Η όρκιση στην τιμή
και την συνείδηση αποτελεί ισότιμη διαβεβαίωση.
ΣΤΡΑΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Αριθ. 27/2005 Πενταμ.
Προεδρεύων ο κ. Κ. ΧΑΡΙΖΟΠΟΥΛΟΣ, στρατιωτικός δικαστής (Α `)
Δικαστές οι Κ.Κ. Ε. ΧΑΡΙΤΑΚΗΣ, Α. ΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΣ, στρατιωτικοί δικαστές (Β`), Ι.
ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Ν. ΘΥΜΙΑΝΙΔΗΣ, στρατοδίκες
(...) Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 183 ΣΠΚ (που περιέχει αντίστοιχη αυτής
του άρθρου 378 ΚΠΔ που αφορά τους κληρωθέντες ενόρκους), κατά την έναρξη της
διαδικασίας στο ακροατήριο οι στρατοδίκες που μετέχουν στη σύνθεση της
διαδικασίας του στρατοδικείου, μετά από πρόσκληση του προέδρου, δίνουν τον
παρακάτω όρκο: "Ορκίζομαι ότι θα εκτελέσω πιστά και ευσυνείδητα τα καθήκοντα
του στρατοδίκη, καταβάλλοντας κάθε προσπάθεια για τη διακρίβωση της αλήθειας,
κρίνοντας αμερόληπτα και εφαρμόζοντας το νόμο για την ορθή απονομή της
δικαιοσύνης". Υπ` αυτή την έννοια, το στρατιωτικό δικαστήριο έχει νόμιμη
υπόσταση από της ορκίσεως των στρατοδικών, κατά συνέπεια η μη όρκιση αυτών
συνεπάγεται απόλυτη ακυρότητα της επ` ακροατηρίω διαδικασίας λόγω κακής
συνθέσεως του δικαστηρίου (ΑΠ 479/1960 ΠοινΧρ ΙΑ. 196). Από την
προπαρατεθείσα διάταξη δεν προβλέπεται η περίπτωση κατά την οποία ο κληρωθείς
και μη εξαιρεθείς στρατοδίκης πρεσβεύει θρησκεία που δεν επιτρέπει τον όρκο ή
που ουδεμία θρησκεία πρεσβεύει. Τέτοια πρόβλεψη υπάρχει στην §2 του άρθρου
220 ΚΠΔ για τους μάρτυρες, σύμφωνα δε μ` αυτήν ο όρκος δίδεται ως εξής:
"Δηλώνω, επικαλούμενος την τιμή και τη συνείδησή μου ότι θα πω την αλήθεια
και μόνη την αλήθεια, χωρίς να προσθέσω ή να αποκρύψω κάτι" Κατά το παρελθόν
είχε υποστηριχθεί (Μπουρόπουλος Ερμηνεία ΚΠΔ`, έκδοση Β., τ. Β` σ. 8,
Τσουκαλάς Τα ορκωτά δικαστήρια §30 σ. 169-170) ότι αν κάποιος από τους
κληρωθέντες ένορκους αρνηθεί να ορκισθεί ισχυριζόμενος ότι είναι άθεος ή ότι
η θρησκεία του απαγορεύει τον όρκο, πρέπει να αναπληρωθεί από τον πρώτο από
τους τυχόν κληρωθέντες αναπληρωματικούς. Ομως, αυτά σήμερα δεν είναι δυνατό
να γίνουν αποδεκτά, ενόψει της κατοχυρώσεως του δικαιώματος της θρησκευτικής
ελευθερίας από τα άρθρα 13 του Συντάγματος και 9 ΕΣΔΑ. Συνεπώς, αν ένα
πρόσωπο, το οποίο καλείται κατ` εφαρμογή ορισμένης διατάξεως νόμου να δώσει
θρησκευτικό όρκο, δηλώσει ενώπιον της κατά περίπτωση αρμοδίας αρχής ότι
κωλύεται να δώσει τέτοιον όρκο για λόγους θρησκευτικής συνειδήσεως (δηλαδή
είτε ότι οι αρχές της θρησκείας που πρεσβεύει, όπως αυτός τις ερμηνεύει και
την οποία, πάντως, πρέπει να δηλώσει, δεν του επιτρέπουν τον όρκο, είτε διότι
είναι άθεος ή άθρησκος και κωλύεται να δώσει αυτόν τον όρκο), δικαιούται κατά
την ορθή έννοια των προαναφερθείσων διατάξεων αντί θρησκευτικού όρκου
(υποσχετικού ή αποδεικτικού) να δώσει, επικαλούμενος την τιμή και την
συνείδησή του, ισότιμη, από πλευράς συνεπειών, με τον θρησκευτικό όρκο,
σχετική διαβεβαίωση περί του συγκεκριμένου ζητήματος. Αυτό ισχύει ακόμη και
αν τέτοια διαβεβαίωση δεν προβλέπεται σχετικά με το συγκεκριμένο ζήτημα (ΣτΕ
2601/1998 ΝοΒ 46. 349, ΕφΘ 171/1980 ΠοινΧρ Λ` 774). Στην υπό κρίση υπόθεση ο
κληρωθείς στρατοδίκης (τακτικός) Π.Ι.**, δυνάμει της υπ` αριθ.428/7-1-2005
απόφασης του Τριμελούς Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης, όταν κλήθηκε να ορκισθεί
κατ` άρθρο 183 ΣΠΚ, δήλωσε ότι δεν θέλει να ορκισθεί, διότι είναι χριστιανός
ορθόδοξος και η χριστιανική θρησκεία απαγορεύει παντελώς τον όρκο ("Εγώ δε
λέγω υμίν μη ομόσαι όλως" Ματθ. ε` 34-38). Κατόπιν των προαναφερθέντων,
πρέπει εφαρμοζόμενης κατ` αναλογία της διατάξεως της §2 του άρθρου
220 ΚΠΔ ο στρατοδίκης αυτός να δηλώσει, επικαλούμενος την τιμή και την
συνείδησή του ότι θα εκτελέσει πιστά και ευσυνείδητα τα καθήκοντα του
στρατοδίκη κλπ. Δηλαδή, θα γίνει αναφορά στο περιεχόμενο μεν του κατ` άρθρο
183 ΣΠΚ προβλεπομένου όρκου απαλειφόμενης όμως από αυτόν της λέξεως
"ορκίζομαι".