Ψυχοφελή μηνύματα...

[aposal]

«Εκείνος που ατιμάζει το φτωχό, εξοργίζει εκείνον που τον δημιούργησε».
Παρ. ιζ'5

[toula]

Από την μια το θυμιατό και από την άλλη το πούρο.
----------------------------------
Πως να μιλήσουμε για τα πνευματικά, όταν η ζωή μας είναι τόσο ρυπαρή;
Κι όμως το κάνουμε. Και το κάνουμε φωνακτά, το κάνουμε επιδεικτικά, να δείξουμε σε όλους ότι ενδιαφερόμαστε για τα αιώνια ενώ συγχρόνως εμμένουμε στα πρόσκαιρα. Μιλούμε για την αγάπη και την ταπείνωση του Θεού ενώ συγχρόνως επιζητούμε πρωτοκαθεδρίες και δικαιώματα. Προβάλλουμε τον Χριστό και συγχρόνως ρίχνουμε λάσπη στο πρόσωπό Του με την αμετανοησία μας. Μιλούμε για πνευματική ζωή ενώ παραμένουμε χωρίς πνευματικό, χωρίς άσκηση, χωρίς συγχώρεση.
Μιλούμε για πνευματική ζωή. Ποια ζωή; Γι’αυτήν που καταναλώνουμε διαδικτυακά; γι’αυτήν που καταναλώνουμε σε μπαρ, σε διασκεδάσεις, σε αθλητικούς αγώνες;
----------------------------------
Ποια ζωή ποθούμε τελικά;
Και σ’αυτήν την ερώτηση απαντούμε, την εν Χριστώ ζωή.
Κι όμως δεν κάνουμε τίποτα για να την ζήσουμε. Πηγαίνουμε στον πνευματικό γιατί «πρέπει», και δεν νιώθουμε να μας ελέγχει τίποτα, δεν έχουμε κάτι να του πούμε. Γιατί;
Διοτι ή ζωή μας είναι ήσυχη, χωρίς ταραχές, χωρίς απρόοπτα, χωρίς προβλήματα, αλλά συνάμα είναι χωρίς πνευματική προσπάθεια. Δεν νιώθουμε την αμαρτία μας γιατί η συνείδησή μας είναι χοντρή, θολωμένη. Δεν μπαίνουμε στην διαδικασία του πνευματικού αγώνος. Μένουμε στην επιφάνεια των πραγμάτων.
Δεν νιώθουμε την αμαρτία μας γιατί έχουμε πάθει ένα είδος ανοσίας σ’αυτήν.
Νομίζουμε ότι πνευματική ζωή είναι ο εκκλησιασμός, η ήρεμη ζωή, το να μην πέφτεις σε μεγάλα αμαρτήματα (κυρίως σαρκικά), η νηστεία.
Ποιος προσεύχεται όμως; Ποιος γονατίζει καθημερινά; Ποιος αγαθοποιεί αγνώστους; Ποιος μελετά τις Γραφές, ποιος εξετάζει σε βάθος τον εαυτό του;
Δεν τα κάνουμε αυτά, κι όμως νομίζουμε ότι είμαστε καλά πνευματικά.
Εάν αυτό δεν είναι υποκρισία, τότε τί είναι; Εάν αυτό δεν είναι πώρωση καρδιάς τότε τί είναι;
Και ενώ βρισκόμαστε μέσα στο λιμάνι ναυαγούμε.
----------------------------------
Το πιο επικίνδυνο στην πνευματική ζωή είναι η ασφάλεια. Η ασφάλεια της ηρεμίας μας, του μισθού μας, της οικογένειάς μας, της ζωής μας. Νιώθουμε ασφαλείς και ξεχνούμε να απασφαλίσουμε τα πνευματικά μας όπλα, αυτά τα όπλα που δίνει η Εκκλησία, που μας έχουν δώσει οι Θεοφόροι Πατέρες μας τα οποία είναι η προσευχή, η μετάνοια, το χαροποιό πένθος, η σιωπή, η ανεξικακία, η αγαθότητα, η καθαρότητα βίου, η νηστεία, η αγρυπνία, η μετοχή στα Μυστήρια, η μνήμη θανάτου, η υπακοή.
Νιώθουμε ασφαλείς και ξεχνούμε τον Θεό ως τον κύριο στόχο της ζωή μας. Γι’αυτό και την κάθε μας αστοχία δεν την θεωρούμε αμαρτία μα κάτι το δεδομένο, φυσιολογικό, αποδεχτό. Έχουμε συνθηκολογήσει με την αμαρτία, γι’αυτό και η πνευματική μας ζωή είναι νεκρή.
----------------------------------
Δεν είμαι απαισιόδοξος, απλά μία διαπίστωση κάνω.
Συνεχώς ξερνούμε και μετά γυρίζουμε και τρώμε τα ξερατά μας. Αμαρτάνουμε και πριν καλά καλά η μεταμέλεια μας κτυπήσει την πόρτα ξαναμαρτάνουμε. Και το φοβερό είναι ότι δεν θεωρούμε ότι σφάλαμε, δεν θεωρούμε ότι αδικήσαμε, δεν θεωρούμε ότι παρεκκλίναμε του σκοπού της ζωή μας. Εάν πέσουμε μία φορά δεν σταματούμε, δεν τρέχουμε αμέσως στο πετραχήλι του πνευματικού μας για να αναστηθούμε αλλά λέμε με το λογισμό μας «αφού έπεσα μία φορά τώρα δεν πειράζει...ας ξαναπέσω. Όταν θα ξαναεπισκεφτώ τον πνευματικό μου τότε θα σταματήσω». Έχουμε δηλαδή την πτώση μας σχεδιασμένη. Όμως δεν ξέρουμε φίλοι μου πότε θα μας βρει ο θάνατος.
----------------------------------
Το να έχουμε αδελφοί μου εμπιστοσύνη στην αγάπη του Θεού δεν σημαίνει ότι μπορούμε να παραμένουμε ράθυμοι, αμελείς, αμετανόητοι. Η ουσία της χριστιανικής ελπίδος είναι ενεργητική, αυτό σημαίνει αγώνα και προσπάθεια στο στίβο των αρετών. Η ελπίδα χωρίς προσωπικό αγώνα είναι πλάνη και όλεθρος διότι οδηγεί τον άνθρωπο στην αιώνια απώλεια.
Χωρίς πραγματικό αγώνα και δίψα για τον Θεό, θα κοινωποιούμε το πρωί το συναξάρι της ημέρας και το βράδυ θα ποστάρουμε την φωτογραφία μας σε κάποιο μπαρ μ'ένα ποτό στο χέρι.
Από την μια το θυμιατό και από την άλλη το πούρο.
Και όλα αυτά θα γίνονται χωρίς κανέναν ενδιασμό. Θα μας είναι πολύ φυσικό και το ένα και το άλλο. Ίδια αξία για μας θα έχει η αγρυπνία σε ένα μοναστήρι και το ξενύχτι μας σε ένα κέντρο διασκέδασης.
Θα κάνουμε κυρήγματα περί Ορθοδόξου πνεύματος και συγχρόνως με την συμπεριφορά μας θα διχάζουμε, θα κατακρίνουμε, θα αυτοπροβαλόμαστε, χωρίς υπακοή, χωρίς ταπεινό και εκκλησιαστικό φρόνημα, χωρίς διάθεση για ομόνοια και ειρήνη. Θα "ορθοδοξούμε" πολεμώντας και θα νομίζουμε ότι είμαστε και "μάρτυρες της αληθείας", ενώ είμαστε φερέφωνα του διαβόλου.
Πώς είναι δυνατόν να μιλάς για τα πνευματικά ενώ συγχρόνως το μόνο που σε ενδιαφέρει είναι ο τραπεζικός σου λογαριασμός, η ομορφιά του προσώπου σου, τα μοδάτα ρούχα σου, η αίγλη της κοινωνικής σου ζωής;
----------------------------------
Φυσικά η πνευματική μας πρόοδο και σωτηρία πραγματώνεται δια της Χάριτος του Παρακλήτου όμως η Χάρις δεν έρχεται ουρανοκατέβατα, μαγικά, αλλά ενεργοποιείται δια της προσωπική μας προσπάθειας.
Ο Παράκλητος σκηνώνει μέσα μας όταν βρίσκει χώρο να το κάνει. Εάν δεν αδειάσουμε τον εαυτό μας απ΄όλα αυτά τα περριτά και μάταια ο Παράκλητος θα παραμένει εξόριστος.
Πως να μιλήσουμε για τα πνευματικά, όταν η ζωή μας είναι τόσο ρυπαρή;

π. Παύλος Παπαδόπουλος

[toula]

Θα ήθελα να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ για τα εκατοντάδες μηνύματα σας, που έχουν μέσα αγάπη και στήριξη στο πρόσωπο μου. Πραγματικά μου δίνεται δύναμη.
Να σας πω όμως και ένα μεγάλο συγνώμη για τα εκατοντάδες μηνύματα σας, που έχουν μέσα πόνο, αγωνία και καημούς περιμένοντας μια απάντηση μου.
Όπως καταλαβαίνεται είναι αδύνατον να απαντήσω σε όλα αυτά μέσα σε μια ή δυο μέρες. Είναι τόσα πολλά και είμαι ένας.
Επίσης πρέπει να έχετε κατά νου ότι έχω μια Ενορία, μια πνευματική οικογένεια στην οποία πρέπει να είμαι Παρόν. Έχω λατρευτικές και ποιμαντικές υποχρεώσεις αυξημένες.
Μαζί σε αυτά όλα προσθέστε την οικογένεια μου. Τους ανθρώπους του χωριού, τις τόσες ανάγκες τους, και σαφέστατα το γράψιμο και την ετοιμασία ομιλιών.
Οπότε δεν θέλω να στεναχωριέστε που δεν μπορώ να απαντήσω αμέσως στα μηνύματα σας. Θα απαντώ. Σε όλους απαντώ. Όμως χρειάζεται λιγάκι υπομονή.
Θα σας πω όμως και κάτι άλλο το οποίο θέλω να κρατήσετε καλά μέσα μας. Από το facebook δε λύνονται προβλήματα. Αυτός ο χώρος είναι πιο πολύ ένα πεδίο έκφρασης. Να βγάζουμε δηλαδή τα μεράκια μας. Κάτι σαν ένα ηλεκτρονικό ημερολόγιο.
Η δουλειά με τον εαυτό μας και τα προβλήματα του, γίνεται στην προσευχή, στην εκκλησία, στο πετραχήλι του πνευματικού μας. Εκεί που μπορούμε να κοιταχτούμε πρόσωπο με πρόσωπο και να κοινωνήσουν εν αγίω πνεύματι οι καρδιές μας. Να βλέπει ο ένας το πρόσωπο του άλλου και να κοιτάει τα μάτια του.
Από δω μέσα μην περιμένετε τίποτα ουσιαστικό. Ίσως μονάχα αφορμές και ερεθίσματα για να δούμε αλλιώς τα πράγματα. Αλλα η δουλειά με τα πάθη μας, θα γίνει μέσα μας, στο προσευχητάρι, στον πνευματικό και στην εκκλησία μας....
Εγώ όσο μπορώ θα σας συντροφεύω, όσο και όπως θέλει ο Κύριος.
Σας ευχαριστώ όλους.......

π. Λίβυος

[toula]

"Να αποφεύγεις να μιλάς για την αρετή και την ευσέβεια στους πολλούς. Δεν το λέω αυτό από φθόνο, αλλά γιατί κατά την γνώμη μου θα φανείς γελοίος στους ανόητους.
Το όμοιο χαίρεται με το όμοιό του. Οι λόγοι για την αρετή και την ευσέβεια έχουν λίγους ακροατές και ίσως εντελώς μετρημένους που καταλαβαίνουν.
Καλύτερα να μην μιλάς, παρεκτός μόνο εκείνα που θέλει ο Θεός για την σωτηρία του ανθρώπου".

Άγιος Αντώνιος ο Μέγας

[toula]

Μικρά μικρά βήματα, μικρές καθημερινές νίκες, και όλα με την Χάρι του Θεού αθόρυβα και απαλά αλλάζουν. Το θηρίο μέσα μας θέλει αγκαλιά. Η απόρριψη το αποθηριώνει. Ότι αρνούμαστε δεν θεραπεύεται. Αλλά να θυμόμαστε ότι θεραπεία δεν σημαίνει πάντα εξάλειψη αλλά συνήθως ομαλή διαχείριση του τραύματος. Μαθαίνω να ζω με τις πληγές μου. Το τραύμα μου κι εγώ πίνουμε καφέ το πρωί μαζί, και το βράδυ λέμε καληνύχτα…

π. Λιβυος

[aposal]

«Εμπαίχτηκαν και μαστιγώθηκαν, ενώ άλλοι πριονίστηκαν και άλλοι εσφάγησαν με μαχαίρι».
Εβρ. ια' 36

[toula]

Αχ και να ξέρες ότι αυτά τα λάθη για τα οποία τόσο άσχημα ένιωσες. Αυτές οι αποτυχίες για τις οποίες θρήνησες. Τα σκοτάδια στα οποία βυθίστηκες και ανάσες δεν έπαιρνες, είναι η αιτία που σήμερα λάμπει το πρόσωπο σου και το κορμί ευωδιάζει. Δίχως αυτές τις κολασμένες μέρες δεν θα μου μιλούσες τώρα από τον παράδεισο…

π. Λίβυος

[toula]

Η αυτονομία ως κατάργηση του προσώπου
---------------------------
Οι αποτυχίες μέσα στην ζωή μας είναι δεδομένες. Σε άλλους είναι περισσότερες σε άλλους λιγότερες, σε άλλους μεγαλύτερες σε άλλους μικρότερες. Όλοι μας όμως έχουμε αποτύχει σε κάτι. Σε ένα διαγώνισμα στο σχολείο, στην δουλειά μας, σε μία σχέση μας. Το σημαντικό είναι να μην μείνουμε στην βυθομέτρηση της αποτυχίας μας αλλά να την αποδεχτούμε και να την ξεπεράσουμε, να αποδεχτούμε την ανεπάρκειά μας. Αυτό δεν είναι κακό. Δεν είναι κακό το να είσαι ανεπαρκείς και να το παραδέχεσαι. Κακό –να μου επιτραπεί- είναι το να είσαι ανεπαρκείς και να νομίζεις ότι δεν είσαι ή να καταλαβαίνεις ότι είσαι ανεπαρκείς και να πέφτεις στην απόγνωση, στην μιζέρια, στην απραξία, στην απελπισία.
---------------------------
Στην πνευματική ζωή όλα παίζουν τον ρόλο τους. Ακόμα και εκείνα που νομίζουμε ότι μας έβλαψαν μπορεί να μας ωφέλησαν, και εκείνα που μας ωφέλησαν και θεωρούνται ατομικές μας επιτυχίες τελικά μας έβλαψαν.
Και ερχόμαστε σ’αυτό το μεγάλο ζήτημα που είναι η «ατομικότητα» και η «πνευματική ζωή».
Η μεγαλύτερη τελικά αποτυχία μας δεν είναι η αμαρτία μας, αλλά η προσέγγιση της πνευματική ζωής ατομικά. Αυτή είναι η λέπρα μας που έχει κολλήσει πάνω μας και δεν λέει να φύγει.
Γι’αυτό και πολλοί χριστιανοί δεν μπορούν να σηκώσουν μια πτώση τους, διότι προσεγγίζουν την πνευματική ζωή μέσα από το πρίσμα μιας αλάνθαστης ατομικής ζωής και όχι ως σχέση προσώπων και κοινωνίας συγχώρεσης.
---------------------------
Υπάρχει λοιπόν μια αντικατάσταση του εκκλησιαστικού φρονήματος από μια ατομική θρησκευτικότητα. Ο εκκλησιασμός λογίζεται ως ένα ατομικό καθήκον του χριστιανού, το να κοινωνήσουμε Σώμα και Αίμα Χριστού μία ατομική δικαίωση των κόπων μας, της νηστείας μας, της εγκράτειάς μας, η προσευχή ένα ατομικό γεγονός, οι αρετές μας ατομικά κατορθώματα και η σωτηρία μας μια ατομική αιώνια εξασφάλιση.
Πιστεύουμε ότι θα νικήσουμε την αμαρτία γαντζωμένοι απεγνωσμένα στην προσπάθεια για ατομική εξασφάλιση και αυτάρκεια, ηθικής αναγνώρισης και κοινωνικής καταξίωσης. Και το μόνο που καταφέρνουμε είναι μία τήρηση κανόνων ως ένα ρυθμικό στρατιωτικό ποδοβολητό που αν λίγο ξεφύγει φτάνουμε στον παραλογισμό.
---------------------------
Μαχόμαστε να αποκτήσουμε αρετές και όχι τον Χριστό, μαχόμαστε να αποδείξουμε στους άλλους ότι δεν είμαστε τυχαίοι, ότι είμαστε σπουδαίοι, ενάρετοι, και από την άλλη μεριά αντιδικούμε με όποιον τολμήσει και μας κάνει μια παρατήρηση ή μας αμφισβητήσει.
Οι άλλοι για εμάς δεν είναι συνταξιδιώτες στον δρόμο προς την σωτηρία αλλά αντικείμενα που ομορφαίνουν ή όχι την ατομική μας ζωή. Νομίζουμε ότι εμείς ξεχωρίζουμε, ότι διαφέρουμε, ότι δεν ανήκουμε στους «λοιπούς των ανθρώπων», ότι δεν έχουμε ανάγκη τους άλλους, αλλά οι άλλοι έχουν ανάγκη από εμάς.
Οι άλλοι όμως είναι το «κλειδί» τελικά της σωτηρία μας. Πνευματική ζωή δεν λογίζεται χωρίς σχέση με τους άλλους, χωρίς σχέση με τον Θεό. Διότι αν αντιμετωπίζουμε τους άλλους ανθρώπους ως χρηστικά αντικείμενα της ατομικής μας ευζωίας το ίδιο κάνουμε και με τον Θεό τον οποίον αντιμετωπίζουμε ως μία απρόσωπο θαυματουργική δύναμη.
Βλέπουμε ότι μέσα στην Εκκλησία όλοι μας έχουμε μία ιερή εξάρτηση μεταξύ μας. Αυτός είναι ο τρόπος ύπαρξης του Θεού, αυτός είναι ο τρόπος ύπαρξης της Εκκλησίας του. Πατήρ, Υιός και Πνεύμα συνυπάρχουν σε μία οντολογική αγαπητική εξάρτηση. Έτσι λοιπόν και μέσα στην Εκκλησία όλοι μας συσχετιζόμαστε με τους άλλους. Όλοι δίνουμε λόγο σε κάποιον, όλοι μας είμαστε πεμπόμενοι από κάποιον. Μέσα στην Εκκλησία η υπακοή είναι η απόδειξη αυτής της αλληλοεξάρτησης, της αλληλοπεριχώρησης η οποία στηρίζεται στο ταπεινό και θυσιαστικό φρόνημα. Η σχέση μας με τους άλλους καθορίζεται όχι από μία καταναγκαστική επιβολή αλλά από πνεύμα σταυρικής ελευθερίας κατα μίμηση Κυρίου.
---------------------------
Η πνευματική ζωή δεν μετριέται με το πόσο αμαρτήσαμε ατομικά ή όχι αλλά με το πόσο αγαπήσαμε τους άλλους ή όχι, με το πόσο θυσιαστήκαμε για τους άλλους ή όχι, με το πόσο μετανοήσαμε ή όχι, με το πόσο ο Χριστός είναι ο Νυμφίος μας ή όχι, με το πόσο ο πλησίον μας είναι ο αδελφός μας ή όχι.
Η πνευματική ζωή δεν μετριέται με το πόσες φορές πήγα στον ναό, ή πόσα κεριά άναψα ή αν είμαι παρθένος ή όχι, ή αν η φούστα μου είναι στο γόνατο ή στον αστράγαλο.
Η πνευματική ζωή δεν οριοθετείται σε συνθήματα ηθικής βελτίωσης που ευνουχίζουν τα πρόσωπα στο βωμό μιας «αντικειμενικής ευσεβούς βιοτής».
Πολλές φορές πίσω από τα ευσεβή προσωπεία των χριστιανών που θρησκεύουν κρύβεται μίσος για τους αμαρτωλούς, μία δίψα για ανικανοποίητες επιθυμίες και πάθη που δημιουργούν κόμπλεξ και ψυχική ανισορροπία. Το "καθαρό τους κούτελο" γίνεται το υπαρξιακό τους ναυάγιο.
---------------------------
Στην πνευματική ζωή η ελευθερία εκφράζεται ως αγάπη και η αγάπη ως ελευθερία. Και όλα αυτά προϋποθέτουν σχέση, όχι ατομικά κατορθώματα αλλά μια συμπόρευση προσώπων από τα φθαρτά στα αιώνια από τα επίγεια στα ουράνια από τα ανθρώπινα στα θεανθρώπινα.
Ας είμαστε αμαρτωλοί, ας μας τριγυρίζει ο πειρασμός, αρκεί να μην είμαστε μόνοι. Όταν είσαι μόνος θα δικαιώσεις την αμαρτία σου, θα παραδοθείς στον πειρασμό, θα προσπαθήσεις μόνος σου να βρεις λύση. Και αυτό πολλές φορές οδηγεί σε λάθος δρόμους ή σε αδιέξοδο.
---------------------------
Το να ζητήσεις βοήθεια όχι μόνο δεν είναι κακό αλλά αντιθέτως είναι και θεάρεστο. Γι’ αυτό λέγει και η Εκκλησία «Ουαί το ενί…» δηλαδή αλλοίμονο σε αυτόν που μένει μόνος του, κλεισμένος στον εαυτό του και δεν συμβουλεύεται κανέναν.
Επειδή πληγωθήκαμε από τους άλλους σκεφτόμαστε ότι είναι καλύτερο να μείνουμε μόνοι μας, τελείως μόνοι μας. Αυτό όμως είναι καταστροφικό για την ύπαρξή μας γιατί μας οδηγεί στην κατάργηση του προσώπου μας, στην διαστρέβλωση του κατ’εικόνα και στην απώλεια κάθε ελπίδος για το καθ’ομοίωση.
Πρόσωπο, σημαίνει τον άνθρωπο σε κοινωνία, τον άνθρωπο σε σχέση.
Ο χώρος αυτής της σχέσης είναι η Εκκλησία, χώρος κοινωνίας προσώπων, ζώντων και κεκοιμημένων, αμαρτωλών και αγίων, χοϊκών και επουρανίων, μικρών και μεγάλων, διάσημων και άσημων που ενώνονται στο ένα Σώμα του Χριστού.
Και γίνονται οι άνθρωποι μυστηριακά μια σχέση, ένα σώμα, ένα πνεύμα, μια ψυχή. Όλοι γίνονται Χριστός. Κανείς δεν χάνεται, κανείς δεν παύεται μα κανείς δεν αυτονομείται.
Όλοι ντύνονται στο ίδιο φως της φιλαδελφείας, όλοι ασκούνται στην αγάπη αιωνίως, αδιαλείπτως.
---------------------------
“Ίνα πάντες εν ώσιν”, μέχρι όλοι να γίνουμε ένα. Ένας Άνθρωπος. Ένας απειροπρόσωπος Χριστός σύμφωνα με τον Ενδοτριαδικό τρόπο ύπαρξης.

π. Παύλος Παπαδόπουλος

[toula]

Σου ρίχνουν λάσπη;
Μάλλον την χρειάζεσαι.
Πρέπει να το δούμε ως λασπόλουτρα.
Κάπου κάπου καλό μας κάνει και λίγη λάσπη. Βλέπουμε τελικά ποιοι είμαστε, πόσο αντέχουμε, πόσο εγωισμό έχουμε.
----------------------
Σίγουρα και δεν είναι ευχάριστη η «λάσπη» όμως στην πραγματικότητα δεν μπορεί να μας αγγίξει, δεν μπορεί να μας βλάψει.
Αργά ή γρήγορα θα φύγει από μόνη της και θα αποκαλυφθεί και πάλι η αλήθεια του προσώπου μας.
----------------------
Μερικοί άνθρωποι πληρώνουν για να βάλουν λάσπη στο πρόσωπό τους, κάνει καλό στην επιδερμίδα, λένε.
Έτσι και η λάσπη από το στόμα των ανθρώπων κάνει καλό στην ψυχή μας.
----------------------
Σου ρίχνουν λάσπη;
Κάνε το λασπόλουτρό σου. Μην ανησυχείς.
Ούτως ή άλλως από λάσπη είμαστε.
----------------------
Την λάσπη να μην την φοβάσαι, να θλίβεσαι αν λυπείς τον Θεό.

π. Παύλος Παπαδόπουλος

[toula]

Τις μεγαλύτερες ασκήσεις να κάνουμε,
αν δεν έχουμε ταπείνωση θα συνεχίζουμε να πέφτουμε
εύκολα σε σαρκικά αμαρτήματα, στην κατάκριση και στην οργή.
Και αν δεν γίνει η πτώση μας αφορμή ταπείνωσης, τότε ...αλίμονο.

π. Παύλος Παπαδόπουλος