Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Όταν δεν ζούμε αυτά πού λέμε στην προσευχή, αυτές οι προσευχές είναι μάταιες.
Πρέπει να επιμένουμε στην εσωτερική εργασία. Όταν δεν ζούμε αυτά πού λέμε στην προσευχή, αυτές οι προσευχές είναι μάταιες. Μέχρι τώρα μπορούσαμε να ξεπερνάμε τις καθημερινές μας δυσκολίες κάνοντας κάποια επιφανειακά θρησκευτικά καθήκοντα, αλλά αυτό δεν θα είναι αρκετό για τούς καιρούς πού έρχονται. Αν δεν έχουμε συντετριμμένη καρδιά, δεν θα μπορούμε να αντέξουμε στα ψυχολογικά βασανιστήρια.
Θα έρθει εποχή πού μόνο αυτοί πού έχουν πείρα της χάριτος τού Θεού θα μπορέσουν να διακρίνουν το καλό από το κακό. Θα γίνουν φοβερές προδοσίες, γι’ αυτό προσευχηθείτε, προσευχηθείτε, για να μην πέσετε στην παγίδα της προδοσίας.

π. Ιουστίνος Πίρβου
proskynitis

[toula]

Μέγας Βασίλειος: από την Καισαρεία και όχι από το «Νιου Γιορκ»
Δημήτρης Νατσιός, δάσκαλος-Κιλκίς

Όσοι δάσκαλοι «απομείναμε πιστοί στην παράδοση, όσοι δεν αρνηθήκαμε το γάλα που βυζάξαμε, αγωνιζόμαστε, άλλος εδώ, άλλος εκεί, καταπάνω στην ψευτιά. Καταπάνω σ’ αυτούς που θέλουνε την Ελλάδα ένα κουφάρι χωρίς ψυχή, ένα λουλούδι χωρίς μυρουδιά». (Κόντογλου).
Έχω την εικόνα των Τριών Ιεραρχών στην αίθουσα. Από τότε που διορίστηκα, την αγόρασα, την κουβαλώ και την αναρτώ σε κάθε τάξη. Όταν ξεκινά η σχολική χρονιά, το πρώτο μάθημα είναι γι’ αυτούς τους τρεις μεγίστους φωστήρες της Εκκλησίας και του Γένους των Ρωμιών. Για να κατανοήσουν τα παιδιά την ιερότητα και την σοβαρότητα του έργου που μας περιμένει, τους λέω ότι ενώ οι άλλοι κλάδοι των εργαζομένων έχουν έναν συνήθως άγιο προστάτη, εμείς, δάσκαλοι και μαθητές, έχουμε τρεις. Και μάλιστα τους πιο μορφωμένους όλων των εποχών, προ Χριστού και μετά Χριστόν. Κι ας μου συγχωρεθεί το πρώτο πρόσωπο, δεν περιαυτολογώ, «εν οίδα ότι ουδέν ειμί», στους τοίχους της αίθουσας αναρτώ και καμμιά δεκαριά κάδρα ηρώων του Εικοσιένα, του Παύλου Μελά και το δώρο ενός φίλου ζωγράφου, την ζωγραφιά του Αλέξανδρου Διάκου, του πρώτου πεσόντος αξιωματικού κατά την εποποιία του 1940. Η αίθουσα δεν είναι προέκταση του παιδικού δωματίου ούτε κακέκτυπο του διαδικτύου. Είναι χώρος μάθησης και κυρίως σύνδεσης με το παρελθόν, ένταξης στον πολιτισμό που δημιούργησαν όσοι προηγήθηκαν. Όταν το σχολείο καλλιεργεί μίσος ή γελοιοποιεί το παρελθόν, την μνήμη, αυτοακυρώνεται. Το πιο ισχυρό αμυντήριο που διαθέτουμε είναι η μνήμη μας. Το πιο δυνατό όπλο. Αυτό μας κράτησε στους αιώνες, όταν τηγανιζόμασταν από ποικίλους επίβουλους και εχθρούς. Είναι το «εμείς» του πατριδοφύλακα στρατηγού Μακρυγιάννη. Αποστολή του σχολείου είναι να υπερασπίζεται την ελευθερία και την αλήθεια. Αλήθεια σημαίνει, από το «α» το στερητικό και την «λήθη», αυτό που δεν ξεχνιέται, το ακίβδηλο, το αγέραστο.

Όταν πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, διδάσκω στα παιδιά, όχι τις μαγαρισιές των βιβλίων τύπου «Φρικαντέλλα η μάγισσα που μισούσε τα κάλαντα», στην Ε’ Δημοτικού, αλλά τα καλούδια των τρανών λογοτεχνών μας.
(Κατά το κείμενο, η κακιά μάγισσα, όταν πήγαν «κάτι σκουπιδόπαιδα» - έτσι ακριβώς τα αποκαλεί- να της πουν τα κάλαντα, οργίστηκε και με το μαγικό ραβδί της, τα μεταμόρφωσε σε βατραχάκια, γατούλες, κατσίκια, παπάκια και λοιπά ζωντανά. Τέλος πάντων, με τα πολλά ηρέμησε η μέγαιρα και άκουσε τα κάλαντα. Ερωτώ: Η νεοελληνική λογοτεχνία κοσμείται από απαράμιλλης ομορφιάς κείμενα για τα Χριστούγεννα, γραμμένα από επιφανείς του λόγου και του πνεύματος -Καρκαβίτσας, Μωραϊτίδης, Κόντογλου, Παπαδιαμάντης -αυτό το κουρελούργημα βρήκαν να βάλουν; Τα Χριστούγεννα είναι γιορτή Ορθόδοξη, γιορτή αρωματισμένη από την παράδοση του Γένους μας, τι δουλειά έχουν σκύβαλα για κακόψυχες μάγισσες στα σχολεία; Πού να καταλάβουν οι βέβηλοι ότι η παράδοσή μας είναι η βασιλική οδός για να επιβιώσουμε στην σακάτικη εποχή μας; Η παράδοσή μας και το εξ αυτής απορρέον ρωμαίικο ήθος, μάς έδωσαν ήρωες της πίστεως και της πατρίδας σαν τον Πατροκοσμά και τον Μακρυγιάννη, που άκουγαν και διάβαζαν «Χριστού τη θεία γέννηση να πω στ’ αρχοντικό σας», και όχι για μάγισσες που μισούν τα κάλαντα).

Όταν γίνεται λόγος για τον Άγιο Βασίλειο, τους δείχνω την εικόνα και τους εξηγώ ποιος ήταν ο ουρανοφάντωρ άγιος. Ούτε παχύσαρκος ούτε μέλος των επτά νάνων ούτε κουβαλούσε ταγάρι με κινητά και λάπτοπ ή κοκακόλες. Δεν φορούσε τα ρούχα της κοκκινοσκουφίτσας ούτε έβγαζε άναρθρες κραυγές σαν πίθηκος. Αυτές οι κρανιοκενείς ανοησίες είναι για τους Δυτικούς που περιορίζουν και ταυτίζουν τα Χριστούγεννα, με τα δώρα του σαντακλάους κι έχουν εξορίσει από την ζωή τους το ταπεινό σπήλαιο της Βηθλεέμ. Όταν δεν σου λείπει τίποτε πώς να καταλάβεις αυτόν που δεν είχε τίποτε, «πού τη κεφαλήν κλίνη». Και εκπλήσσονται ευχάριστα τα παιδιά, γιατί βλέπουν έναν άγιο εντελώς διαφορετικό από την τηλεοπτική εικόνα. Που έκτισε την πιο πρωτότυπη πόλη όλων των εποχών, που την ονόμασαν Βασιλειάδα, γιατί φιλοξενούσε και περιποιόταν όλα τα «πάθια και τους καημούς του κόσμου», όπως θα έλεγε ο Παπαδιαμάντης . Ο άγιος που έλεγε κάτι καταπληκτικό. «Ώστε τοσούτους αδικείς όσοις παρέχειν εδύνασο». Και ήταν αρχοντόπουλο. Τίποτε δεν κράτησε από την περιουσία του. Μόνο το ράσο του… Και σπούδασε όλες τις επιστήμες του καιρού του, πανεπιστήμονας, ο πιο μορφωμένος άνθρωπος της εποχής του. Και ήταν Έλληνας, δικός μας, και καμαρώνουμε. Και στο τέλος ερωτώ: Τι δουλειά έχουμε εμείς οι Ρωμιοί με τα χαζοχαρούμενα μηνύματα που μας σερβίρει η αρρωστημένη αφθονία της Δύσεως, που βλέπει τα πορτοφόλια των γονέων σας και όχι τις καρδιές σας; Τι θέλετε να σας λέω την αλήθεια ή ψέματα; Σοφότερα, πολλές φορές, τα παιδιά από τους μεγάλους, επιλέγουν την αλήθεια.
Ακούω από συναδέλφους ότι κάποιοι γονείς διαμαρτύρονται, όταν διδάσκουν για το ποιος είναι ο Μέγας Βασίλειος, ο δικός μας, που έρχεται, όχι από το «Νιου Γιόρκ», αλλά από την Καισαρεία. Με «τα γράμματα που διαβάζουνε οι αγράμματοι κι αγιάζουνε» και όχι το ξωτικό της «κοκακόλας».
Κατ’ αρχάς παρατυπούν οι γονείς λόγω Συντάγματος και του εν ισχύ ακόμη άρθρου 16, 2 που προβλέπει «ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης», της Ορθόδοξης και όχι της φράγκικης.

Ακόμη υπάρχει το ταλαιπωρημένο μάθημα των Θρησκευτικών. Στο πλαίσιο του μαθήματος οφείλεις να παρουσιάσεις στους μαθητές σου τον αληθινό βίο του ασκητικού και φιλανθρώπου αγίου. Άλλο το σπίτι και άλλο η αίθουσα. Άλλο ο γονέας και άλλο ο δάσκαλος. Ας το καταλάβουν αυτό οι γονείς. Το σπίτι είναι το παλάτι μας -«καλήν ημέρα άρχοντες»- με τα παιδιά αρχοντόπουλα. Μια ανθοδέσμη αγάπης και χαράς.
Το σχολείο είναι το παλάτι της γνώσεως, της μαθητείας, της υπακοής, του σεβασμού για την πνευματική κληρονομιά μας. Είναι θεσμός συντήρησης και μετάδοσης στους νεότερους του πολιτισμού των προγόνων. Την αλήθεια δηλαδή συντηρεί. Αν αύριο-μεθαύριο καταργήσουν οι ποικιλώνυμοι «δικαιωματιστές» τις ευχές «καλά Χριστούγεννα» ή «καλή Ανάσταση», γιατί θίγονται αλλόθρησκες μειοψηφίες, θα υπακούσουμε; Όχι. Στο σπίτι οι γονείς είναι ελεύθεροι να μεταδίδουν στα παιδιά τους ό,τι πιστεύουν. Στο σχολείο, κατά την συνταγματική επιταγή, με σεβασμό στην διαφορετική αντίληψη, την Πίστη των αγίων Πατέρων μας.

Το έργο του δασκάλου σήμερα, εν μέσω της περιρρέουσας παράνοιας, είναι ιερό. Και μια αθώα ψυχή να σώσουμε κερδίζουμε πολλά ελαφρυντικά. Δεν είμαστε λίγοι. Υπάρχουν πολλοί αφανείς, αληθινοί συνάδελφοι, που αγωνίζονται. Είναι πολύ σπουδαίο, όταν θα βλαστήσει ο καλός σπόρος που ρίχνουμε, να έχουμε την συμμαρτυρία των μαθητών μας, εμείς οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί Έλληνες δάσκαλοι, ενώπιον του Χριστού μας.

[toula]

“ΒΗΘΛΕΕΜ ΕΤΟΙΜΑΖΟΥ”
π. Νικηφόρου Νάσσου

Τήν παραμονή τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Δεσποτικῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων, τῆς Μητροπόλεως τῶν ἑορτῶν κατά τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο, ἀκοῦμε στούς Ναούς νά ψάλλεται μεταξύ ἄλλων, ἕνας θαυμάσιος ὕμνος, ἕνα ἰδιόμελο τῶν Μεγάλων Ὡρῶν (Α΄ Ὥρας), τό ἑξῆς: «Βηθλεὲμ ἑτοιμάζου· εὐτρεπιζέσθω ἡ φάτνη· τὸ Σπήλαιον δεχέσθω, ἡ ἀλήθεια ἦλθεν· ἡ σκιὰ παρέδραμε· καὶ Θεὸς ἀνθρώποις, ἐκ Παρθένου πεφανέρωται, μορφωθείς τὸ καθ᾿ ἡμᾶς, καὶ θεώσας τὸ πρόσλημμα. Διὸ Ἀδὰμ ἀνανεοῦται σὺν τῇ Εὔᾳ, κράζοντες· Ἐπὶ γῆς εὐδοκία ἐπεφάνη, σῶσαι τὸ γένος ἡμῶν».
Πρόκειται περί ποιήματος, Σωφρονίου, Πατριάρχου τῆς Ἁγίας Πόλεως τῶν Ἱεροσολύμων καί ψάλλεται σέ ἦχο πλ. τοῦ Δ΄.
Ὁ ὕμνος αὐτός εἶναι θεολογικώτατος καί ἐμπερικλείει ὅλο τό νόημα τῆςἘνανθρωπήσεως τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ!
Στά πλαίσια τῆς πνευματικῆς μας προετοιμασίας γιά τήν Μεγίστη ἑορτή, ἄς δοῦμε δι᾿ ὀλίγων ἑρμηνευτικῶν σχολίων τό ἱερό αὐτό ὑμνολόγημα.
«Βηθλεέμ ἑτοιμάζου»…

Ὁ ἱερός ὑμνωδός, προτρέπει τήν μικρή Βηθλεέμ, τήν πολίχνη, νά ἑτοιμαστεῖ πρός ὑποδοχήν Ἐκείνου πού ἔρχεται, μᾶλλον κατέρχεται ἀπό τά δυσθεώρητα ὕψη τοῦ οὐρανίου κόσμου, γιά νά κατοικήσει ὡς ἄνθρωπος στόν μικρό πλανήτη μας… «Βηθλεέμ ἑτοιμάζου», διότι ἦρθε ἡ προκαθορισμένη ἀπό τήν ἀΐδιο βουλή ὥρα καί στιγμή, κατά τήν ὁποία ἑνώνεται ἡ γῆ μέ τό οὐρανό, ἀφοῦ «ὁ ἄκτιστος κτίζεται καί ὁ ἀχώρητος χωρεῖται καί ὁ πλουτίζων πτωχεύει καί ὁ πλήρης κενοῦται· κενοῦται γάρ τῆς ἑαυτοῦ δόξης ἐπί μικρόν, ἵν᾿ ἐγώ τῆς ἐκείνου μεταλάβω πληρώσεως».[1]
Ὁ πνευματέμφορος ποιητής, κατόπιν, συνιστᾶ νά εὐτρεπισθεῖ ἡ φάτνη τῶνἀλόγων, προκειμένου νά ἀναπαυθεῖ τό Θεῖον Βρέφος, ὁ Παντέλειος Θεός.«Εὐτρεπιζέσθω ἡ φάτνη», διότι ἔρχεται νά ἀνακλιθεῖ Ἐκεῖνος ὁ Ὁποῖος - ὅπως λέγουν οἱ Πατέρες - ἐγεννήθη στήν φάτνη τῶν ἀλόγων ζώων, γιά νά μᾶς ἀπαλλάξει ἀπό τήν ἀλογία τῶν παθῶν…

Προτρέπει ἀκόμη ὁ μελωδός τό Σπήλαιο νά εἶναι καί αὐτό ἕτοιμο, γιά νά δεχθεῖ καί νά οἰκήσει τόν οἰκήτορα καί οἰκοφύλακα τοῦ σύμπαντος, τόν «μηδαμοῦ χωρούμενον Θεόν»…
Καί στή συνέχεια, ὁ θεολογικός κάλαμος τοῦ Σωφρονίου, ἀφήνει τά ὑλικά,ἀφοῦ τά χρησιμοποίησε ὡς προϋπόθεση τῆς συμμετοχῆς στήν θείαἘνανθρώπηση καί ἐπικεντρώνεται στό ὑπέρ πᾶν πνευματικόν γεγονός, τόΜέγα μυστήριον, ὑπογραμμίζοντας τόν σκοπό τῆς φανερώσεως τῆς εὐδοκίαςτοῦ Θεοῦ στόν κόσμο, διά τῆς Σαρκώσεως τοῦ Χριστοῦ. «Ἡ ἀλήθεια ἦλθεν· ἡ σκιά παρέδραμε»! Ἡ Ἀλήθεια τοῦ φωτίζοντος τόν κόσμο Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ ἦλθε, προκειμένου νά φωτίσει καί νά λάμψει τόν κόσμο. Πραγματοποιήθηκε ἡ λυτρωτική εἰσβολή τοῦ Ἀκτίστου μέσα στόν κτιστό κόσμο, ἡ εἴσοδος τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ ἐν σαρκί μέσα στόν χώρο καί τόν χρόνο τῆς δημιουργίας, μέ σκοπό τήν ἐπανάκτηση τοῦ ἀνθρώπου «εἰς τό ἀρχαῖον ἀξίωμα διά τῆς συγκράσεως»[2], τήν παλιγγενεσία καί τήν ἀπελευθέρωση συμπᾶσης τῆς δημιουργίας ἀπό το φθοροποιό καί διαβρωτικό ἔργο τῆς ἁμαρτίας καί τοῦ διαβόλου.

Σαφέστατα καί ρεαλιστικά εἶναι τά ὅσα λέγει ὁ ἅγιος Κύριλλος ἈρχιεπίσκοποςἈλεξανδρείας ἐπί τούτου: «ὁ τῆς κενώσεως σκοπός, εἰς τό διασώσαι τούς ἐπίγῆς».[3] Ὁ ἀσάρκως ἐνεργών στήν Παλαιά Διαθήκη Θεός Λόγος, ἔρχεται «ὅτε ἦλθε τό πλήρωμα τοῦ χρόνου»[4] καί γίνεται ἔνσαρκος· «καί γέγονεν ὁ Ὤν, ὅ οὐκ ἦν δι᾿ ἡμᾶς».[5] Ἔρχεται φιλανθρώπως καί ὑπερφυῶς[6], γιά νά φανερωθεῖ ὡς Ἔνσαρκη Ἀλήθεια ἡ ὁποία σώζει καί ἐλευθερώνει τόν ὑπόδουλο στήν ἁμαρτία καί τόν θάνατο ταλαίπωρο ἄνθρωπο. Ἔρχεται ὁ Προαιώνιος καί «μορφήν δούλου λαμβάνει ἐξ Ἀπειρογάμου Μητρός προελθών, οὐ τροπήν ὑπομείνας»[7]…

Διά τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, λοιπόν, «εὕρομεν τήν ἀλήθειαν». Ἀναζητεῖ ὁ κόσμος τήν ἀλήθεια, διαχρονικῶς, ἀλλά, βεβαίως, ἡ ἀλήθεια εἶναι Πρόσωπο, εἶναι ἡ ἔνσαρκη Παναλήθεια, ὁ Ἴδιος ὁ Ἐνανθρωπήσας Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ, πού ἀποκαλύπτει στό Πρόσωπό Του τόν Πατέρα καί ὁδηγεῖ τόν ἄνθρωπο πρός Αὐτόν. Δέν εἶναι ἡ ἀλήθεια κάποια ἰδέα, νόημα, ἤ ἰδεολόγημα, ἀλλά εἶναιΠρόσωπο. Δέν ἔχει νά κάνει μέ αὐτό, τό ὁποῖο λανθασμένα ρώτησε τόν Ἰησοῦ ὁ Πιλάτος, τό «τί» («τί ἐστίν ἀλήθεια»), ἀλλά εἶναι τό «τίς», ἀκριβῶς ἐπειδή ἡ ἀλήθεια ὑποστασιάζεται στο Πρόσωπο τοῦ Θεναθρώπου Λυτρωτοῦ. Καί ἐμεῖς οἱ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, ὅπως ψάλλουμε στόν Ὄρθρο τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων, «εὕρομεν τήν ἀλήθειαν»[8], στό Πρόσωπο τοῦ Ἐνσαρκωθέντος Λόγου τοῦ Θεοῦ. «Ἡ Ἀλήθεια ἦλθε· ἡ σκιά παρέδραμε». Ἡ σκιάζουσα τό σπήλαιο τῶν ἀλόγων ὁμίχλη παρέρχεται ἤδη καί διαλύεται, φωτιζομένη ἀπό τό Θεῖο Φῶς, δηλαδή ἀπό τή Σοφία καί Χάρη, τήν ἐκπορευομένη ἀπό τό Θεῖο βρέφος, τόν τεχθέντα Χριστό, ὁ Ὁποίος, ἐγχωρεῖται, ἐγχρονίζεται καίἐνανθρωπίζει, «ἄγων ἅπαντας πρός σέλας ζωηφόρον».

Ἔκτοτε, ἡ πρώην ἐσκοτισμένη Οἰκουμένη, ὁδηγεῖται ἀπό τό Θεῖο Φῶς τοῦ ταπεινοῦ σπηλαίου τῆς Βηθλεέμ. Καί ὅσοι πιστεύουν στόν ἐνανθρωπήσαντα Θεάνθρωπο Χριστό καί προσπαθοῦν νά ζοῦν κατά τόν θεῖο Νόμο Του, ὑπό κατάλληλες προϋποθέσεις γίνονται θεαταί αὐτοῦ τοῦ ἐνυποστάτου Φωτός, θεαταί τῆς Δόξης τοῦ Θεοῦ, κατά τήν ἀξία καί τό πνευματικό «δοχεῖο» πού διαθέτουν[9]. Αὐτοί ἑορτάζουν πραγματικά Χριστούγεννα!
Αὐτοί γεύονται «ἐν πᾶσῃ αἰσθήσει» τούς καρπούς τῆς θείας Ἐνανθρωπήσεως καί βλέπουν, μᾶλλον ἐντάσσονται στήν «καινή κτίση» πού ἔφερε ὁ Θεός στόν κόσμο μέ τή Σάρκωσή Του. Καί προπάντων, αὐτοί μετέχουν τοῦ Φωτός! Αὐτοί μποροῦν νά διαβεβαιώσουν, μαζί μέ ὅλους τούς Ἁγίους τούς θεασαμένους τό Φῶς, ὅπως λ. χ. εἶναι ὁ φωτοφόρος καί θεόπτης Συμεών ὁ Ν. Θεολόγος, ὅτι «ὁ Θεός φῶς ἐστι καί οἱ αὐτόν καταξιωθέντες ἰδεῖν πάντες ὡς φῶς ἐθεάσαντο καί οἱ λαβόντες αὐτόν, ὡς φῶς αὐτόν ἔλαβον, ὅτι προπορεύεται ἔμπροσθεν αὐτοῦ τό φῶς τῆς δόξης αὐτοῦ καί δίχα φωτός ἀμήχανον ἐστι φανῆναι αὐτόν. Καί οἱ μή ἰδόντες τό φῶς αὐτοῦ, οὐδέ ἐκεῖνον εἶδον, ὅτι ἐκεῖνος τό φῶς ἐστι».[10]

Ἄς εὐχηθοῦμε, τό ἀνατείλαν Φῶς τῆς Βηθλεέμ, τό «φωτίζον καί ἁγιάζον πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τόν κόσμον», νά διαυγάζει τίς ψυχές ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποίοι, προσπαθοῦν νά προευτρεπίσουν τήν μυστική Βηθλεέμ τῆς καρδίας τους, ὥστε νά ἀναπαυθεῖ ὁ Σαρκωθείς Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ. Αὐτός, γεννηθείς «ἐν τῷ σπηλαίῳ» ἅπαξ ὡς ἄνθρωπος, «ἀεί γεννᾶται θέλων κατά πνεῦμα διά φιλανθρωπίαν τοῖς θέλουσιν», ὅπως γράφει ὁ Ὁμολογητής Μάξιμος[11], στή μυστική Βηθλεέμ τῆς ὑπάρξεώς μας, μορφοποιώντας τόν ἑαυτό Του ἐντός μας μέ τίς θεοειδεῖς ἀρετές.
Και μή λησμονοῦμε ὅτι διά τῶν ἀρετῶν (σέ συνδιασμό μέ τή μυστηριακή καίτήν ὅλη ἐκκλησιαστική πνευματική ζωή), ἀποκτοῦμε ἐμπειρία τοῦ ἀκτίστου,ὑπαρξιακή γνώση τοῦ Θεοῦ, στά ὅρια ἀκόμη τῆς παρούσης ζωῆς. Με αυτόν τόν τρόπο ἐκπληρώνεται ἡ σωτηριώδης στοχοθεσία τῆς Ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου, ὅπως διατυπώνεται στή γνωστή περιεκτική ρῆση τοῦ Μ. Ἀθανασίου:«Αὐτός ἐνηνθρώπησεν, ἵνα ἡμεῖς θεοποιηθῶμεν».

[1] Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Λόγος ΜΕ΄, ΕΠΕ, 5, 170
[2] Βλ. Προσόμοια ἐσπερινοῦ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, «Βουλήν προαιώνιον».
[3] Γλαφυρά, Εἰς τήν Γέννεσιν, MPG. 69, 368Α
[4] Γαλ. 4, 4. Τό «πλήρωμα τοῦ χρόνου», πού ἀναφέρεται ἀπό τόν Ἀπόστολο τῶν Ἐθνῶν, συν­δέ­εται α) μέ τήν ἐξάπλωση καὶ τὴν παγκόσμια κυριαρχία τῆς ρωμαΐκῆς αὐτοκρατορίας, β) μέ τήν καθολική ἐπικράτηση τῆς «κοινῆς» ἑλληνιστικῆς γλώσσας, ἡ ὁποία ὄντως τὴν περίοδο ἐκείνη πρυτάνευε σὲ ὅλο σχεδόν τόν γνωστό τότε κόσμο ὡς μία οἰκουμενική γλώσσα τοῦ πολιτισμοῦ, τῆς Φιλοσοφίας, ἀλλά καί τῆς ἐμπορικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἐπικοινωνίας τῶν λαῶν καί γ) μὲ τὸ πρόσωπο τῆς Ἀειπαρθένου Μαρίας, ἐκείνης ἡ ὁποία ἔγινε «ἡ χώρα τοῦ ἀχωρήτου, ὁ θρόνος τοῦ ἐπουρανίου βασιλέως», ἡ Μητέρα τοῦ Θεοῦ. (Βλ. ὑμέτερον πόνημα, «Τό μόνον καινόν ὑπό τόν ἥλιον», Βόλος 2011, Κεφ. Β΄, «Ο ΛΟΓΟΣ ΣΑΡΞ ΕΓΕΝΕΤΟ»).
[5] Βλ. Καθίσματα τοῦ Ὄρθρου τῆς Ἑορτῆς.
[6] Ὁ ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας θά σημειώσει ὅτι «παράδοξος δέ καί ὑπέρ νοῦν καί λόγον τῆς μετά σαρκός οἰκονομίας ὁ τρόπος. Καί τό μέγα τοῦτο καί σεπτόν ὡς ἀληθῶς μυστήριον, οὐκ ἀρτιφανές οὐ νέον οὔτε μήν ἐκ φιλονείκου γνώμης ἐξευρημένον, ἀρχαιότατον δέ καί πρό τῆς τοῦ κόσμου καταβολῆς, ἐν Θεῷ κατά πρόγνωσιν». MPG. 76, 929C.
[7] Βλ. Ἐσπέρια τῶν Χριστουγέννων, Α΄, «Δεῦτε ἀγαλλιασώμεθα τῷ Κυρίῳ, τό παρόν μυστήριον ἐκδιηγούμενοι».
[8] Βλ. Ἐξαποστειλάριον Χριστουγέννων, «Ἐπεσκέψατο ἡμᾶς».
[9] «Καί τό μέν θεῖον τοῦτο φῶς, μέτρῳ δίδοται, καί τό μᾶλλον καί ἧττον ἐπιδέχεται, κατά τήν ἀξίαν τῶν ὑποδεχομένων». Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, «Ὀμιλία εἰς τήν Μεταμόρφωσιν», MPG. 151, 448 Β.
[10] Βλ. Συγγράμματα ἁγίου Συμεών Νέου Θεολόγου, Κατήχησις ΚΗ΄.
[11] Ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ, Κεφάλαια διάφορα, MPG. 1181A.
[12] MPG. 26, 192Β

[toula]

Τον οδηγεί στην εγκατάλειψη.
Επειδή ο άνθρωπος δεν φροντίζει για τις δικές του κακίες, επειδή δεν κλαίει, τον πεθαμένο εαυτό του, δεν μπορεί σε τίποτε απολύτως
να διορθώσει τον εαυτό του, αλλά πάντοτε απασχολείται με τον πλησίον.
Και τίποτα δεν παροργίζει τόσο τον Θεό, τίποτα δεν ξεγυμνώνει τόσο
τον άνθρωπο και δεν τον οδηγεί στην εγκατάλειψη,
όσο η καταλαλιά, η κατάκριση και η εξουδένωση του πλησίον.

Αββάς Δωρόθεος

[toula]

Ποιος είναι ο Παλαιός Των Ημερών της όρασης του Δανιήλ;

Ο Δανιήλ είδε τον Θεό Λόγο ως Παλαιό τών Ημερών
Η υμνολογία της Εκκλησίας και η πλειονότητα των αγίων Πατέρων είναι ομόφωνοι στην απάντηση αυτού του ερωτήματος, όπως και η Αποκάλυψη του Ιωάννη. Μήπως όμως υπάρχει και κάποια "παραφωνία";

1. Τα χωρία για τον Παλαιό των Ημερών
Ο Παλαιός των Ημερών, εμφανίζεται στην Αγία Γραφή σε δύο βιβλία της. Το πρώτο είναι του Δανιήλ, και το δεύτερο της Αποκάλυψης. Ξεκινώντας από το βιβλίο του Δανιήλ, θα δούμε αρχικά την περιγραφή της όρασης αυτής, όπου εμφανίζεται ο Παλαιός των Ημερών:
Δανιήλ ζ/7: 9,10,22: “Εθεώρουν έως ότου οι θρόνοι ετέθησαν, και παλαιός ημερών εκάθητο, και το ένδυμα αυτού λευκόν ωσεί χιών, και η θρίξ της κεφαλής αυτού ωσεί έριον καθαρόν, ο θρόνος αυτού φλόξ πυρός, οι τροχοί αυτού πυρ φλέγον·
10 ποταμός πυρός είλκεν έμπροσθεν αυτού· χίλιαι χιλιάδες ελειτούργουν αυτω, και μύριαι μυριάδες παρειστήκεισαν αυτω· κριτήριον εκάθισε, και βίβλοι ηνεώχθησαν...
...22 έως ου ήλθεν ο παλαιός ημερών και το κρίμα έδωκεν αγίοις Υψίστου, και ο καιρός έφθασε και την βασιλείαν κατέσχον οι άγιοι.”
Κατ' αρχήν, παρατηρώντας τα παραπάνω χωρία, βλέπουμε ότι δεν υπάρχουν σημαντικές διαφορές στο Εβραϊκό από το Ελληνικό κείμενο, όσον αφορά τον Παλαιό των Ημερών. Έχουμε λοιπόν ένα έγκυρο και καθαρό κείμενο, για να ερευνήσουμε την ταυτότητα του Παλαιού των Ημερών.

2. Η αποκάλυψη της Αποκάλυψης
Προτού όμως δούμε πώς κατανόησε την ταυτότητα αυτή η Εκκλησία, ας δούμε πώς την απεκάλυψε ο Θεός στον Ιωάννη, δίνοντάς του μια σχετική όραση του βιβλίου της Αποκάλυψης. Η Αποκάλυψη φανερώνει ότι στην πραγματικότητα ο Παλαιός των Ημερών, είναι ο Ίδιος ο Υιός του Ανθρώπου! Προσέξτε την περιγραφή:
"Αποκάλυψις 1/α΄ 12-15,17,18: "Και επέστρεψα βλέπειν την φωνήν ήτις ελάλει μετ' εμού. Και επιστρέψας είδον επτά λυχνίας χρυσάς, και εν μέσω τών λυχνιών όμοιον υιόν ανθρώπου, ενδεδυμένον ποδήρη και περιεζωσμένον προς τοις μαστοίς ζώνην χρυσάν. Η δε κεφαλή αυτού και αι τρίχες λευκαί ως έριον λευκόν, ως χιών, και οι οφθαλμοί αυτού ως φλοξ πυρός, και οι πόδες αυτού όμοιοι χαλκολιβάνω, ως εν καμίνω πεπυρωμένης, και η φωνή αυτού ως φωνή υδάτων πολλών... και ότε είδον αυτόν έπεσα προς τους πόδας αυτού ως νεκρός. Και έθηκεν την δεξιάν αυτού προς εμέ λέγων: "Μη φοβού! Εγώ ειμι ο πρώτος και ο έσχατος, και ο ζων, και εγενόμην νεκρός και ιδού ζων ειμί εις τους αιώνας τών αιώνων...".
Δείτε την κοινή περιγραφή του Δανιήλ και της Αποκάλυψης, η οποία μας αποκαλύπτει ποιος ήταν ο Παλαιός των Ημερών. Και στα δύο βιβλία βλέπουμε τον Υιό του Ανθρώπου, και στα δύο βλέπουμε άσπρα μαλλιά με τις ίδιες περιγραφές, βλάπουμε τη "φλόγα πυρός", βλέπουμε το "καμίνι πεπυρωμένο", κλπ. Μόνο που τα χαρακτηριστικά του Παλαιού των Ημερών του Δανιήλ, τα βλέπουμε να τα έχει στην Αποκάλυψη ο Υιός του Ανθρώπου! Είναι προφανές ότι τους ταυτίζει.

Θα σταθούμε λίγο και στο εξής: Εκτός από τα όμοια χαρακτηριστικά που είδαμε, στον Δανιήλ, λέει για τον Υιό τού Ανθρώπου (δηλαδή για την ανθρώπινη φύση τού Ιησού Χριστού), ότι του δίνεται η εξουσία να τον ΛΑΤΡΕΥΟΥΝ οι άνθρωποι: "Είδον εν οράμασι νυκτός, και ιδού, ως Υιός ανθρώπου ήρχετο μετά τών νεφελών τού ουρανού, και έφθασεν έως τού Παλαιού τών ημερών, και εισήγαγον αυτόν ενώπιον αυτού. Και εις αυτόν εδόθη η εξουσία, και η δόξα, και η βασιλεία, δια να λατρεύωσιν αυτόν πάντες οι λαοί, τα έθνη και οι γλώσσαι..." (Δανιήλ 7/ζ: 13). Όμως μόνο τον Θεό επιτρέπεται να λατρεύουμε! Άρα ο Υιός τού Ανθρώπου, είναι ο Ίδιος ο Θεός που έγινε άνθρωπος για εμάς.
Μα τότε, αν στην Αποκάλυψη ο Υιός τού ανθρώπου ταυτίζεται με τον Παλαιό τών Ημερών, γιατί στον Δανιήλ αναφέρεται ξεχωριστά ο "Παλαιός τών Ημερών", από τον "Υιό τού Ανθρώπου"; Μια πιο προσεκτική ματιά θα μας το δείξει:
Προσέξτε, ότι ο Υιός τού ανθρώπου φτάνει "έως τού Παλαιού τών ημερών". Ούτε πιο πάνω, ούτε πιο κάτω. Μάλιστα φθάνει εκεί "επί τών νεφελών". Μήπως θυμόσαστε πώς αναλήφθηκε ο Χριστός στον ουρανό; Ας το θυμηθούμε:

"Και ταύτα ειπών βλεπόντων αυτών επήρθη, και νεφέλη υπέλαβεν αυτόν από τών οφθαλμών αυτών" (Πράξεις 1/α΄ 9).
Στις Πράξεις, μας δείχνει τι έγινε μέχρι τη στιγμή που τον άρπαξαν οι νεφέλες. Στον Δανιήλ, μας δείχνει προφητικά τι συνέβη μετά ακριβώς από αυτό που είδαμε στις Πράξεις. Οι νεφέλες, έφεραν την ανθρώπινη φύση τού Χριστού ΣΤΟ ΥΨΟΣ ΤΗΣ ΘΕΪΚΗΣ. Αυτό σημαίνει ότι "κάθισε στα δεξιά τού Θεού". Δόθηκε στην νικήτρια ανθρώπινη φύση τού Χριστού, ΙΣΗ ΕΞΟΥΣΙΑ ΜΕ ΤΗ ΘΕΪΚΗ ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΛΟΓΟΥ, στο πρόσωπο της μίας υποστάσεως του Θεανθρώπου. Όταν λοιπόν βλέπουμε τον Υιό τού Ανθρώπου να φτάνει ως τον Παλαιό τών Ημερών, αυτό ακριβώς μας δείχνει: Ότι στην ανθρώπινη φύση τού Χριστού, δόθηκε ΘΕΪΚΗ εξουσία, ΝΑ ΛΑΤΡΕΥΕΤΑΙ ΩΣ ΘΕΟΣ, όπως ήταν ήδη στον ουρανό η Θεϊκή του φύση. Γι' αυτό άλλωστε τον ονομάζει: "Υιό τού Ανθρώπου". Για να τονίσει την ανθρώπινη φύση του.

3. Η μαρτυρία των πατέρων και της υμνολογίας της Εκκλησίας
Επειδή η Αποκάλυψη που μας ξεκαθάρισε την ταυτότητα του Παλαιού των Ημερών, άργησε να μπει στον κανόνα της Αγίας Γραφής για αιώνες, ώσπου την έβαλα για πρώτη φορά ο Άγιος Αθανάσιος, και την καθιέρωσε η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος, δεν ήταν ευρύτατα γνωστή. Και έτσι το ξεκαθάρισμα αυτό άργησε για κάποιους αιώνες. Όμως μετά την εισαγωγή της Αποκάλυψης στον Κανόνα, έγινε πλέον ξεκάθαρη η ταυτότητα του Παλαιού των Ημερών από όλη την Εκκλησία, έτσι ώστε τόσο οι άγιοι Πατέρες, όσο και η υμνολογία της Εκκλησίας να το διατυπώνουν σαφέστατα:
Ας δούμε όμως, τι έγραψαν διάφοροι Πατέρες, και τι ψάλλουμε για το ζήτημα αυτό στην Εκκλησία:
«Την δε ανθρωπότητα αυτού, Υιόν ανθρώπου ονομάζει». (Αγ. Αθανασίου, επιστολή πρός Αντίοχον άρχοντα, οβ΄ ΒΕΠ 35, 121).
«Ο Δανιήλ είδε τον τύπο και την εικόνα όσων επρόκειτο να συμβούν, δηλαδή ότι ο αόρατος Υιός και Λόγος του Θεού θα γινόταν άνθρωπος αληθινός, ώστε να ενωθεί με τη δικιά μας φύση» -Αγ. Ιω. Δαμασκηνός. [Και Δανιήλ είδε... τον τύπον, και την εικόνα του μέλλοντος έσεσθαι. Έμελλε γάρ ο Υιός και Λόγος του Θεού ο αόρατος, άνθρωπος γίνεσθαι εν αληθεία, ίνα ενωθεί τη φύσει ημών... (Αγ. Ιω. Δαμασκηνού, Περί εικόνων, Λόγος γ΄ PG 85, 1380A).].

«Στην μορφή του Υιού του Ανθρώπου, βλέπει (ο προφήτης) την ενσάρκωση του Μονογενούς Υιού, ονομάζοντας Υιό Ανθρώπου Αυτόν που έμελλε να γεννηθεί από τη Μαρία» -Άγ. Αμμώνιος. [«Ως ομοίωσις Υιού ανθρώπου». Προθεωρεί την σάρκωσιν του Μονογενούς, Υιόν ανθρώπου ονομάζων τον μέλλοντα γενέσθαι Υιόν της αγίας Μαρίας και ενανθρωπήσαι. (Αμμώνιος, PG 56, 1380Α)].
«Αλλά τι να πω και τι να λαλήσω; Με εκπλήσσει το θαύμα. Ο Παλαιός των Ημερών έγινε βρέφος, Αυτός που κάθεται σε θρόνο υψηλό και απρόσιτο βρίσκεται στη φάτνη». -Αγ. Ιω. Χρυσόστομος) ["Αλλά τι είπω, ή τι λαλήσω; Εκπλήττει γάρ με το θαύμα. Ο Παλαιός των Ημερών παιδίον γέγονεν, ο επί θρόνου υψηλού και επηρμένου καθήμενος εν φάτνη τίθεται..." (Ιω. Χρυσοστόμος, Λόγος εις γενέθλιον του Σωτήρος, PG 56, 389. Σύναξ. ΙΒ΄ σελ. 677)].

«Ας προσκυνήσει όλη η γη, ας ψάλλει κάθε γλώσσα κι ας δοξολογήσει τον Θεό ως βρέφος τεσσαρακονθήμερο και προαιώνιο, βρέφος μικρό και Παλαιό των Ημερών, βρέφος που θηλάζει και Ποιητή των αιώνων» -Κύριλλος Ιεροσολύμων. ["Πάσα η γη προσκυνησάτω, πάσα γλώσσα Αασάτω, πάσα ψαλλέτω, πάσα δοξολογησάτω παιδίον Θεόν, τεσσαρακονθήμερον και προαιώνιον, παιδίον μικρόν και Παλαιόν των Ημερών, παιδίον θηλάζων και των αιώνων ποιητήν". (Κύριλλος Ιεροσολύμων, Λόγος εις την Υπαπαντήν, Δ΄ ΒΕΠ 39, 278.6).].
«Ο δίκαιος Συμεών υποδέχθηκε στη γέρικη αγκαλιά του τον παλαιό των ημερών ως νήπιο, και δόξασε το Θεό λέγοντας: απόλυσέ με τώρα τον δούλο σου με ειρήνη...» -Μεθόδιος Ολύμπου. ["Υπεδέξατο μεν ο δίκαιος ταις γηραλέαις αγκάλαις τον εν νηπιότητι Παλαιόν των Ημερών, ευλόγησε δε τον Θεόν και είπε: νυν απολύεις..." (Μεθόδιος Ολύμπου, Εις τον Συμεώνα και εις την Άνναν..., η΄ PG 18, 365 B).].
«Ο Παλαιός των Ημερών παιδίον γέγονε». -Μ. Αθανάσιος. (ΒΕΠ 36, 225.20).
«Νηπιάζει δι’ εμέ ο Παλαιός των Ημερών...» (Κάθισμα όρθρου υπαπαντής)
«Ο Παλαιός των Ημερών, που και παλιότερα στο Σινά έδωσε τον νόμο στον Μωσή, φανερώνεται σήμερα ως βρέφος». -Στιχηρόν ιδιόμελον λιτής Υπαπαντής. (Ο Παλαιός των Ημερών, ο και τον νόμον πάλαι εν Σινά δους τω Μωσεί, σήμερον βρέφος οράται).
«Ο Παλαιός των Ημερών, σαν τη βροχή στην προβιά, κατέβηκε Πάναγνε στην αγιασμένη σου κοιλιά, και φανερώθηκε σαν νέος Αδάμ, ο φίλος του ανθρώπου». -Θεοτόκιον. ["Ο Παλαιός των Ημερών, ως επί πόκον υετός πάναγνε, επί την σην γαστέρα κατήλθε την ηγιασμένην, και νέος εφάνη Αδάμ ο φιλάνθρωπος". (Θεοτοκίον ε΄ ωδής ακολ. Αγ. Πολυκάρπου Σμύρνης, 23 Φεβρ.)].
«Με απερίγραπτο τρόπο γέννησες Παρθένε, τον Παλαιό των Ημερών σαν βρέφος μικρό, που έδειξε στους ανθρώπους καινούριους δρόμους αρετής πάνω στη γη». -Θεοτόκιον. ["Νέον παιδίον υπέρ λόγον τέτοκας, τον Παλαιόν των Ημερών, νέας εν γη τρίβους αρετής δεικνύμενον..." (Θεοτοκίον α΄ ωδής ακολ. Οσίου Αθανασίου Αθωνίτου, 5 Ιουλ.).].

«Σαν βρέφος μικρό, γέννησες για χάρη μας Παρθένε αγνή, τον Παλαιό των Ημερών...» -Θεοτόκιον. ["Νέον βρέφος ημίν, τον Παλαιόν Ημερών, αγνή Παρθένε απεκύησας". (Παρακλητική, Θεοτοκίον α΄ ωδής πλ. α΄, Παρασκ. πρωϊ).].
«Ξεφεύγοντας παράδοξα από τους νόμους της φύσεως Παρθένε, έφερες στον κόσμο αγνή, τον νομοδότη και Παλαιό των Ημερών, σαν βρέφος πρωτόγνωρο, νοητέ ουρανέ του ποιητή των όλων». -Θεοτόκιον. ["Νόμους της φύσεως Κόρη, υπέρ φύσιν λαθούσα, νέον Παιδίον επί γης, εκύησας αγνή νομοδότην όντα, και Παλαιόν Ημερών, νοητέ Ουρανέ, του των πάντων Ποιητού. (Τριώδιον, Κυριακή Ε΄ Νηστειών, Θεοτοκίον θ΄ ωδής).].
"Σαν Παντοκράτορα και σαν Παλαιό. Γέρος μεν εμφανίσθηκε ο Θεός στον Δανιήλ, έχοντας άσπρο το κεφάλι του σαν καθαρό μαλλί, κατά το οποίο και Παλαιός των Ημερών ονομάσθηκε. αλλά και νεώτερος από ασπρομάλλη γέροντα, όταν σαν άνδρας εμφανίσθηκε στον Αβραάμ με τους αγγέλους... Και ασπρομάλλης και νέος: Άλλοτε μεν ασπρομάλλης, άλλοτε πάλι νέος ο Κύριος γράφεται, όπως το: «Ιησούς Χριστός χθες και σήμερα ο Ίδιος, και στους αιώνες»" - Άγιος Μάξιμος Ομολογητής. ["Ως Παντοκράτορα και ως παλαιόν: Πολιός μεν ώφθη ο Θεός τω Δανιήλ, λευκήν έχων την κεφαλήν ως ερίον, καθ' ό και 'Παλαιός Ημερών' ωνομάσθη· νεώτερος δε του πολιού γέροντος, όταν ως ανήρ ώφθη τω Αβραάμ μετά των αγγέλων... Και πολιός και νέος: Πώς ποτε μεν πολιός, ποτε δε νέος ο Κύριος γράφεται, ως το· «Ιησούς Χριστός χθες και σήμερον ο αυτός, και εις τους αιώνας»". (Αγίου Μαξίμου Ομολογητού, "Σχόλια εις τα του αγ. Διονυσίου: Εις το περί Θείων ονομάτων, εις το κεφάλαιον Ι).].
Είναι φανερό ότι η Αγία Γραφή και η υμνολογία και οι λόγοι των αγίων, δεν επιτρέπουν καμιά αμφιβολία για τη γνώμη της Εκκλησίας πάνω σ’ αυτό το θέμα.

4. Διαφωνεί ο άγιος Νικόδημος;
Παρ' όλα τα ανωτέρω, έχουμε στο Πηδάλιο, στο σχολιασμό που κάνει ο άγιος Νικόδημος γενικά για τους Κανόνες της 7ης Οικουμενικής Συνόδου, μια δήλωση που αρχικά μοιάζει παράταιρη στις σαφέστατες θέσεις της Εκκλησίας για την ταυτότητα του Παλαιού των Ημερών. Γιατί μοιάζει σαν ο άγιος Νικόδημος να παραθεωρεί το ότι ο Παλαιός των Ημερών είναι ο Υιός, και εφαρμόζει την απεικόνιση του γέροντος στον Πατέρα. Γράφει λοιπόν ο άγιος Νικόδημος:
"Πρέπει να σημειώσωμεν, ότι επειδή η παρούσα Σύνοδος εις την επιστολήν οπού στέλλει προς την Αλεξανδρέων Εκκλησίαν, μακκαρίζει μεν εκείνους οπού ηξεύρουν και αποδέχονται, επομένως δε και εικονίζουν και τιμώσι τας οράσεις και θεοφανείας των Προφητών, καθώς αυτός ο Θεός εσχημάτιζε ταύτας και ετύπωνεν εις το ηγεμονικόν αυτών, αναθεματίζει δε εξ εναντίας εκείνους, οπού δεν δέχονται τας εικονογραφίας των τοιούτων οράσεων προ της σαρκώσεως του Θεού Λόγου (σελ. 905 του β΄ τόμου). Συμπεραίνεται ότι και ο άναρχος Πατήρ πρέπει να ζωγραφίζεται καθώς εφάνη εις τον προφήτην Δανιήλ ως Παλαιός Ημερών... δεν ζωγραφούμεν Αυτόν κατά την Θείαν φύσιν. Επειδή αδύνατόν φησιν, είναι ιστορήσει και ζωγραφήσαι φύσιν Θεού... ζωγραφούμεν Αυτόν ως εφάνη εις τον Προφήτην..."

Αρχικά να σχολιάσουμε, ότι θα μπορούσε κάλλιστα αυτή η δήλωση να είναι ένα λάθος του αγίου Νικοδήμου. Γιατί Θεόπνευστοι και Αλάθητοι είναι οι Κανόνες και οι αποφάσεις των Οικουμενικών Συνόδων που βρίσκονται στο Πηδάλιο, και όχι η ερμηνεία τους από τον άγιο Νικόδημο. Φαίνεται όμως παράξενο, να μη γνώριζε ο άγιος Νικόδημος αυτό το Θεολογικό ζήτημα, και να έκανε ένα τέτοιο λάθος. Μήπως λοιπόν θα τον αδικούσαμε αν χαρακτηρίζαμε τη δήλωσή του αυτή εσφαλμένη, πριν εξετάσουμε τι ακριβώς προσπαθεί να πει με τα λόγια αυτά;
Η γνώμη του γράφοντος, είναι ότι ο άγιος Νικόδημος έβλεπε το θέμα βαθύτερα από την απλή απεικόνιση της όρασης του Δανιήλ, γι' αυτό ΔΕΝ ήταν αντιφατική η δήλωσή του αυτή με την πίστη της Εκκλησίας, όσο παράξενη και αν φαίνεται εκ πρώτης όψεως. Και αυτό θα προσπαθήσω να δείξω στη συνέχεια:
Μιλήσαμε προηγουμένως, για το συμβολισμό της όρασης αυτής, ως προς την άνοδο της ανθρώπινης φύσης του Κυρίου Ιησού Χριστού, στο ύψος της Θεϊκής Του φύσης. Το πρώτο λοιπόν που πρέπει να σκεφθούμε, είναι η δήλωση του Κυρίου Ιησού Χριστού, περί της αναλήψεώς του. Πού είπε ο Κύριος ότι πάει; Ας δούμε:

"Αναβαίνω προς τον πατέρα μου και πατέρα υμών, και Θεόν μου και Θεόν υμών" (Ιωάννης 20/κ: 17). Διαχωρίζοντας με τα λόγια αυτά ο Ιησούς, τον εαυτό Του από τους μαθητές του, (γιατί δεν λέει: "Πατέρα ΜΑΣ" ή "Θεό ΜΑΣ", αλλά "Πατέρα ΜΟΥ και Πατέρα ΣΑΣ" και "Θεό ΜΟΥ και Θεό ΣΑΣ"), δείχνει τη διαφορά που είχε από αυτούς. Αυτός ήταν κατά φύσιν Υιός του Θεού κατά τη Θεϊκή Του φύση, ενώ των μαθητών του ήταν μόνο κατά χάριν. Και ακόμα, του Ιησού ο Πατέρας ήταν Θεός Του, μόνο κατά την ανθρώπινη κτιστή Του φύση, ενώ των μαθητών Του ήταν Θεός όλης τους της ύπαρξης! Κάνοντας λοιπόν τη διάκριση αυτή, ξεκαθαρίζει την Θεανθρώπινη φύση Του, κάτι που μας θυμίζει έντονα τον Υιό του Ανθρώπουν ενώπιον του Παλαιού των Ημερών, δηλαδή τη συμβολική αυτή όραση του Δανιήλ, που έδειχνε τις δύο φύσεις του Κυρίου Ιησού.
Πού είπε λοιπόν, ότι ανεβαίνει ο Χριστός; "Στον Πατέρα Του"!!! Γιατί η ανθρώπινη φύση Του, ΔΕΝ έφθασε μόνο στο ύψος της Θεϊκής φύσεως απλώς του Υιού, αλλά και του Ιδίου του Πατρός, μια και είναι ΙΣΟΙ κατά την Θεότητα. Αυτό είναι ένα πρώτο στοιχείο, στο τι ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ στην φανέρωση του Παλαιού των Ημερών.

Ένα δεύτερο στοιχείο, είναι ο ίδιος ο συμβολισμός του Παλαιού των Ημερών. Τι συμβόλισε; Δεν συμβόλισε την αιωνιότητα; Άραγε μόνο ο Υιός είναι "Παλαιός των Ημερών"; Γιατί αν είναι ο Υιός "Παλαιός των Ημερών", είναι σαφέστατα και ο Πατέρας! Δεν είναι ο Υιός παλαιότερος από τον Πατέρα Του. Και αυτό είναι εμφανές (για όποιον θέλει να δει περισσότερα), στην ειδική μελέτη που κάναμε για τον Χριστό, αποδεικνύοντας ότι τόσο Αυτός, όσο και ο Πατέρας, είναι "το Α και το Ω", "ο Πρώτος και ο Έσχατος". Και στην ίδια αυτή μελέτη, αν τη διαβάσετε, θα δείτε, ότι στον ίδιο θρόνο κάθεται και ο Πατέρας και ο Υιός, και η ουσία τους συγχέεται ενώ φανερώνονται να κάθονται στον ουράνιο θρόνο.
Και παρά το ότι θα μπορούσαμε να αναφέρουμε αμέτρητα άλλα παραδείγματα, θα αρκεσθούμε σε ένα τρίτο, ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ και τελευταίο εδώ: Στην αναφορά της Θεότητας. Δεν είναι η Αγία Τριάδα "ομοούσια και αχώριστη" κατά την Ουσία; Είναι δυνατόν να είναι ο Υιός εκεί που δεν είναι ο Πατέρας, και ο Πατέρας, εκεί που δεν είναι ο Υιός; Δείτε τι είπε ο Ιησούς Χριστός: "ο εωρακώς εμέ εώρακε τον Πατέρα· και πως συ λέγεις, δείξον ημίν τον Πατέρα; 10 ου πιστεύεις ότι εγώ εν τω Πατρί και ο Πατήρ εν εμοί εστι;" (Ιωάννης 14/ιδ: 10).

Προσέξτε αυτό το εδάφιο! Είναι ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΟ ως απάντηση στο πρόβλημα που εξετάζουμε. Λέει ο Ίδιος ο Χριστός: "Αυτός που είδε Εμένα, είδε τον Πατέρα"!!! Και είδαμε τον άγιο Νικόδημο να μιλάει για "εμφάνιση του Πατρός", εκεί που η Εκκλησία ομόφωνα βλέπει να εμφανίζεται ο Υιός! Και ο άγιος Νικόδημος, φυσικά ξέρει πολύ καλά τι γράφει. Γιατί όποιος είδε τον "Παλαιό των Ημερών" εν τω Υιώ, "είδε ΚΑΙ τον Πατέρα", σύμφωνα με τη μαρτυρία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Ο Παλαιός των Ημερών, βεβαίως είναι ο Υιός. Όμως είναι ταυτόχρονα ο Θεός. Ο ένας Θεός, γιατί Παλαιός των Ημερών, είναι ολόκληρος ο Τριαδικός Θεός, και όχι μόνο ένα από τα πρόσωπα της Αγίας Τριάδος. Και τα λόγια του αγίου Νικοδήμου κρύβουν αυτή τη βαθύτερη έννοια, και όχι θεολογικό λάθος.

Δεν χρειάζεται βεβαίως να εξηγήσουμε, ότι η απεικόνιση της Θεϊκής φύσεως του Χριστού (και γενικά της Θεότητας) στην όραση αυτή, είναι καθαρά ΣΥΜΒΟΛΙΚΗ, και δεν τίθεται ούτε καν σκέψη για πραγματική απεικόνιση της απερίγραπτης Ουσίας του Θεού! Ο ασπρομάλλης της όρασης αυτής, συμβολίζει απλώς το "άναρχο", και (λόγω συνειρμών σκεπτόμενοι έναν έμπειρο ηλικιωμένο), τη "σοφία" και τη "δικαιοσύνη" του Θεού. Τίποτα δεν απεικονίζει ως προς την Ουσία του Θεού.

5. Μία ακόμα παρεξήγηση
Φυσικά, το ότι ο Πατέρας εμφανίζεται εν τω Υιώ ως Παλαιός των Ημερών, δεν δικαιολογεί καθόλου, εκείνους που χρησιμοποιούν τα λόγια του αγίου Νικοδήμου, ως δικαιολογία για την κατασκευή και προσκύνηση της αντικανονικής δυτικόφερτης "εικόνας της Αγίας Τριάδος". Πρόκειται για τη γνωστή εικόνα - είδωλο που υπάρχει σε πάρα πολλούς Ορθόδοξους (!!!) ναούς και παρουσιάζει δήθεν την Αγία Τριάδα. Εκεί παριστάνεται ο Πατέρας ως ένας ασπρομάλλης, ο Υιός ως ένας σκουρομάλλης νέος, και το Άγιο Πνεύμα ως περιστέρι.

Από την περιγραφή και μόνο αυτή, είναι προφανές, ότι αυτή η εικόνα, έχει ελάχιστη σχέση με την όραση που είδε ο Δανιήλ. Ο άγιος Νικόδημος, μιλάει σαφέστατα, ότι επιτρέπεται η απεικόνιση ΜΟΝΟ των οράσεων. Όμως ο Δανιήλ δεν είδε τίποτα τέτοιο, σαν αυτό που παρουσιάζει η εικόνα αυτή. Ούτε περιστέρι είδε, ούτε ο Υιός του Ανθρώπου ήταν το ένα πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, ούτε ο Παλαιός των Ημερών παρουσιάσθηκε ως το ένα πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, ο Πατέρας. Αλλά αντιθέτως, όπως είδαμε, τόσο ο Υιός, όσο και ο Πατέρας κατά την ΚΟΙΝΗ Τους Θεϊκή φύση, προκύπτουν από κοινού από τα λόγια του αγίου Νικοδήμου ως "ο Παλαιός των Ημερών". Και ο Υιός, σε καμία περίπτωση δεν εμφανίζεται ως "μαυρομάλλης" κατά τη Θεϊκή του φύση, ούτε είναι νεώτερος από τον Παλαιό των Ημερών, εφόσον ο Ίδιος είναι ο Παλαιός των ημερών.
Όμως περισσότερα γι' αυτό το είδωλο, το οποίο περιέχει και πλήθος άλλων αιρετικών χαρακτηριστικών, και κατασκευάζεται και προσκυνείται από απληροφόρητους πατέρες και αδελφούς μας σε Ορθόδοξους ναούς κατά παράβασιν Συνοδικών αποφάσεων της Εκκλησίας, θα αναλύσουμε σε ξεχωριστό εκτενές άρθρο.

Ν. Μ.
www.oodegr.com

[toula]

Καιρός για προσευχή γιατί ίσως έτσι επιβιώσουμε ψυχικά και σωματικά...
Φτιάξτε τον δικό σας χώρο προσευχής όσοι μπορείτε σε μια γωνιά του σπιτιού σας, δεν χρειάζονται πολλά αλλά θα είναι το καταφύγιό σας κι ο μυστικός χώρος όπου η ψυχή θα μπορεί να αναπνεύσει μαζί με τον φύλακα άγγελό σας… Δύσκολη η εποχή μας, καιρός για προσευχή γιατί ίσως έτσι επιβιώσουμε ψυχικά και σωματικά, και θα παραμείνουμε Άνθρωποι κοντά στους πιο πιστούς μας φίλους Αγίους και Μάρτυρες της Ορθόδοξης πίστης μας ..

(proskynitis)

[toula]

ΟΙ ΣΥΓΚΛΗΡΟΝΟΜΟΙ ΤΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΙΑΣ

"Πίστει παρῴκησεν ᾿Αβραὰμ εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας ὡς ἀλλοτρίαν, ἐν σκηναῖς κατοικήσας μετὰ ᾿Ισαὰκ καὶ ᾿Ιακὼβ τῶν συγκληρονόμων τῆς ἐπαγγελίας τῆς αὐτῆς" (Εβρ. 11, 9)
" Ὁ Ἀβραάμ μὲ τὴν πίστη ἐγκαταστάθηκε στὴ γῆ ποὺ τοῦ εἶχε ὑποσχεθεῖ ὁ Θεός, ξένος σὲ ἄγνωστη χώρα, ζώντας σὲ σκηνὲς μὲ τὸν ᾿Ισαὰκ καὶ τὸν ᾿Ιακώβ, ποὺ κι αὐτοὶ ἦταν κληρονόμοι τῆς ἴδιας ὑποσχέσεως".
Η Κυριακή της προ Χριστού γεννήσεως είναι για την Εκκλησία μας μια ευκαιρία για να θυμηθούμε την θρησκευτική ιστορία που οδήγησε τον κόσμο στη μεγάλη συνάντηση με τον Θεό που έγινε άνθρωπος. Από την μία, στην ευαγγελική περικοπή που προέρχεται από την αρχή του κατά Ματθαίον ευαγγελίου, καταγράφεται η γενεαλογία του Χριστού ως προς την ανθρώπινη πλευρά Του, η οποία ξεκινά από τον Αβραάμ, τον γενάρχη και πατριάρχη των Εβραίων, περνά 42 γενεές, αγίων και αμαρτωλών, και φτάνει στην Γέννηση του Κυρίου Ιησού.
Η παράδοση αναφέρει ότι ο ευαγγελιστής Ματθαίος έγραψε το ευαγγέλιό του απευθυνόμενος περισσότερο στους συμπατριώτες του τους Εβραίους και με την καταγραφή της γενεαλογίας του Κυρίου θέλει να τους δείξει ότι ο Χριστός είναι ο Μεσσίας τον οποίο περίμεναν. Από την άλλη, στο αποστολικό ανάγνωσμα που προέρχεται από την επιστολή προς τους Εβραίους , ο απόστολος Παύλος αναφέρεται όχι τώρα στα ονόματα, αλλά στα έργα της πίστης τα οποία οι προπάτορες του Κυρίου, με επικεφαλής τον Αβραάμ έπραξαν, ζώντας την πίστη στον αληθινό Θεό, κληρονομώντας την υπόσχεσή Του, ότι μέσα από αυτή την πίστη θα λάβουν το μοναδικό προνόμιο να είναι οι γενάρχες τώρα όχι μόνο ενός λαού στον οποίο θα σαρκωθεί ο Θεός, αλλά και μιας άλλης ανθρωπότητας.

Διότι όσοι θα ακολουθήσουν την πίστη του Αβραάμ και των προπατόρων του Κυρίου, θα προσλάβουν τον ερχόμενο Μεσσία, όχι όμως περιορισμένο στα όρια του εβραϊκού λαού και κόσμου, αλλά ως Εκείνον που ήρθε να λυτρώσει όλη την ανθρωπότητα από τα δεσμά του θανάτου, πρώτα του πνευματικού και του αιώνιου και, στην συνέχεια, του σωματικού διά της αναστάσεως.
Ήταν συγκληρονόμοι μιας υπόσχεσης όσοι ακολούθησαν τον Αβραάμ στην περίοδο της Παλαιάς Διαθήκης. Ο Θεός είχε υποσχεθεί στον Αβραάμ, όταν έφυγε από την Μεσοποταμία, για να πάει στην γη της επαγγελίας, την Παλαιστίνη, ότι θα "κάνει από εκείνον ένα μεγάλο έθνος και ευλογημένο και το όνομα του Αβραάμ θα γίνει ξακουστό"(Γεν. 12, 2-3). Και επανέλαβε την υπόσχεσή Του, όταν ο Αβραάμ αισθανόταν τα χρόνια να περνούν και να μην έχει απογόνους. "Κοίτα τον ουρανό και μέτρα τ’ αστέρια, αν μπορείς να τα μετρήσεις. Έτσι αναρίθμητοι θα είναι και οι απόγονοί σου» (Γεν. 15,5).
Και θα επαναλάβει τρίτη φορά την υπόσχεσή Του: "Θα συνάψω μαζί σου διαθήκη, και θα σου δώσω πολλούς απογόνους… Θα γίνεις πατέρας ενός πλήθους εθνών. Και βασιλιάδες θα προέλθουν από σένα. Τη διαθήκη μου τη συνάπτω μαζί σου αλλά θα ισχύει και για όλες τις γενιές των απογόνων –διαθήκη αιώνια, ώστε να είμαι Θεός δικός σου και των απογόνων σου"(Γεν. 17, 2-6). Και αμέσως μετά την θυσία του Αβραάμ, επαναλήφθηκε για τέταρτη φορά η επαγγελία: «Εγώ ο Κύριος ορκίζομαι στον εαυτό μου, ότι επειδή έκανες την πράξη αυτή και δε μου αρνήθηκες το μοναχογιό σου, θα σε ευλογήσω με το παραπάνω και θα σου δώσω αναρίθμητους απογόνους σαν τ’ αστέρια του ουρανού και σαν την άμμο που είναι στις ακτές της θάλασσας.
Ο απόγονός σου θα κατακτήσει τις πόλεις των εχθρών του. Με τον απόγονό σου θα ευλογηθούν όλα τα έθνη της γης, επειδή υπάκουσες στην εντολή μου" (Γεν. 22, 16-18). Οι υποσχέσεις του Θεού ίσχυαν, επειδή ο Αβραάμ και οι απόγονοί του αισθάνονταν την χαρά της πίστης. Και έτσι, εκπληρώθηκε και η πρώτη υπόσχεση του Θεού, όχι στον Αβραάμ, αλλά στην Εύα, όταν αναφέρθηκε στο φίδι που οδήγησε στην παρακοή στο θέλημα του Θεού: "Τότε είπε ο Κύριος ο Θεός στο φίδι: Έχθρα θα βάλω ανάμεσα σ’ εσένα και στη γυναίκα, κι ανάμεσα στο σπέρμα σου και στο σπέρμα της. Εκείνος θα σου συντρίψει το κεφάλι κι εσύ θα του πληγώσεις τη φτέρνα" (Γεν. 3, 15).

Ο Χριστός είναι το πρόσωπο εκείνο που θα αποτελέσει την κορωνίδα στην εκπλήρωση των υποσχέσεων του Θεού. Ο Χριστός είναι αυτός που θα κατακτήσει τις πόλεις των εχθρών του Θεού όχι με τα όπλα, αλλά με την αγάπη. Και ο Χριστός θα ευλογήσει όλα τα έθνη της γης, διότι η πίστη δεν είναι κλειστή υπόθεση, για έναν λαό, αλλά δωρεά για όλο τον κόσμο, για όλους τους ανθρώπους, πέρα από τον χρόνο.
Με αυτή την πίστη ας πορευτούμε προς τα Χριστούγεννα. Ενθυμούμενοι ότι ο Θεός τηρεί την υπόσχεση της σωτηρίας, τηρεί την υπόσχεση της ευλογίας και μας βοηθά να καρποφορήσουμε καρπούς πίστης, που είναι η αγάπη και τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, αλλά και μας σώζει από τον θάνατο και το κακό. Και δεν χρειάζεται πολλά να μας δοθούν. Έναν γιο έκανε ο Αβραάμ, τον Ισαάκ.
Του μετέδωσε όμως την εμπιστοσύνη στις υποσχέσεις του Θεού και αυτό έφτανε για να σωθεί ο κόσμος. Ας μην ξεχνάμε λοιπόν ότι δεν χρειάζεται να περιμένουμε πολλά από τον Θεό. Δεν μας ξεχνά μεν ως προς τα της υλικής μας επιβίωσης, κυρίως όμως μας καλεί στην Εκκλησία, για να παλέψουμε να ζήσουμε έναν και μεγάλο καρπό: αυτόν της πίστης που γεννά τα πάντα.

Καλά Χριστούγεννα!
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

[toula]

Ο ΑΓΙΟΣ ΣΕΒΑΣΤΙΑΝΟΣ Ο τρωθείς υπό βελών ένδοξος μάρτυς του Χριστού

Μεταξύ των ενδόξων μαρτύρων του 3ου μ.Χ. αιώνα, που έλαβαν από τον στεφανοδότη Κύριο τον αμάραντο στέφανο της αιωνίου δόξας είναι και ο τιμώμενος από την Ορθόδοξη Εκκλησία μας στις 18 Δεκεμβρίου Άγιος Σεβαστιανός και οι συν αυτῴ μαρτυρήσαντες Ζωή, Τραγκυλίνος, Νικόστρατος, Κλαύδιος, Κάστωρ, Τιβούρτιος, Κάστουλος, Μαρκελλίνος και Μάρκος. Ο Άγιος Σεβαστιανός έζησε και μαρτύρησε επί των ημερών του αυτοκράτορος Διοκλητιανού (245 - 313μ.Χ.) , ο οποίος υπήρξε σκληρότατος διώκτης των χριστιανών και βασίλευσε μεταξύ των ετών 284-305μ.Χ. Καταγόταν από τα Μεδιόλανα της Ιταλίας, το σημερινό Μιλάνο, το οποίο ανακηρύχθηκε από τον Διοκλητιανό πρωτεύουσα του δυτικού τμήματος της αυτοκρατορίας.
Ο Σεβαστιανός ήταν γόνος εκλεκτών γονέων, οι οποίοι διακρίνονταν για την υψηλή κοινωνική τους θέση, τη μεγάλη τους ευσέβεια και τη βαθιά χριστιανική πίστη. Γι’ αυτό και ανατράφηκε με τα νάματα της αληθινής πίστεως στον Ιησού Χριστό. Παράλληλα η ευφυΐα, η γενναιότητα, το ήθος και η υπευθυνότητά του απέσπασαν τον θαυμασμό και την εκτίμηση του αυτοκράτορος Διοκλητιανού, ο οποίος τον προσέλαβε στην αυτοκρατορική του φρουρά. Μάλιστα τον ανέδειξε ως πρώτο της συγκλήτου και πρώτο του στρατιωτικού καταλόγου, γεγονός που αποδεικνύει τη μεγάλη ευαρέσκεια του αυτοκράτορος και την αμέριστη εμπιστοσύνη στο πρόσωπο και τις ικανότητες του.

Όμως ο Διοκλητιανός δεν γνώριζε και δεν φανταζόταν ποτέ ότι ο Σεβαστιανός, ο αναδειχθείς από αυτόν στην αξιοζήλευτη θέση του πρώτου στο τάγμα των πραιτωριανών, ήταν χριστιανός. Ήταν όμως «κεκρυμμένος» όχι από φόβο για το μαρτύριο υπέρ της χριστιανικής πίστεως, αλλά για να μπορεί ανυποψίαστα να διδάσκει τον λόγο του Θεού μέσα στα ανάκτορα και για να μπορεί να μπαίνει μέσα στις φυλακές και να στηρίζει στην πίστη τους χριστιανούς, εμψυχώνοντάς τους και προετοιμάζοντάς τους για το μαρτύριο. Είναι ενδεικτικό ότι παρηγορούσε τους φυλακισμένους χριστιανούς, τους δίδασκε δε ότι η παρούσα ζωή είναι μάταια και πρόσκαιρη και ότι θα πρέπει να προσβλέπουν μόνο στην απόλαυση των αιωνίων αγαθών.

Μεταξύ των συλληφθέντων χριστιανών ήταν και δύο αδέλφια, ο Μαρκελλίνος και ο Μάρκος, οι οποίοι μετά τα σκληρά βασανιστήρια που υπέστησαν, ήταν καταδικασμένοι σε θάνατο. Όμως ο έπαρχος της πόλεως Χρωμάτιος έδωσε προθεσμία τριάντα ημερών για να προσέλθουν οι γονείς και συγγενείς τους για να τους μεταπείσουν να αρνηθούν τον Χριστό και έτσι να μην θανατωθούν. Ο πατέρας τους, ονόματι Τραγκυλίνος, επισκέφθηκε τα δύο παιδιά του και άρχισε οδυρόμενος να τα παρακαλεί να αλλάξουν στάση και να λυπηθούν τα νειάτα και την ομορφιά τους. Επιπλέον τους επισήμανε ότι ως πατέρας δεν θα έχει πλέον κανέναν να τον φροντίσει στα γηρατειά του, να τον ενταφιάσει και να γίνει ο κληρονόμος του. Η μητέρα τους, ονόματι Μαρκία, έκλαιγε απαρηγόρητη και παρακαλούσε τα παιδιά της να μην την εγκαταλείψουν και την αφήσουν μόνη μέχρι τα γεράματά της. Έτσι το κελί της φυλακής γέμισε θρήνους και οδυρμούς, αφού και πολλοί φίλοι προσπαθούσαν να μεταπείσουν τα δύο παιδιά να αναλογισθούν τη γλυκύτητα και την ομορφιά της ζωής. Ο Σεβαστιανός παρακολουθώντας τα κλάματα και τους θρήνους των γονέων και των φίλων, επισκέφθηκε τη φυλακή για να ενθαρρύνει τους δύο συλληφθέντες και καταδικασθέντες χριστιανούς. Εκεί αποκάλυψε τη χριστιανική του ιδιότητα και απευθυνόμενος προς όλους κήρυξε το μεγαλείο της χριστιανικής πίστεως. Στον λόγο του ο Άγιος Σεβαστιανός τόνισε ότι η παρούσα ζωή είναι πρόσκαιρη, ενώ η ζωή που χαρίζει ο Κύριος σ’ αυτούς που θα μαρτυρήσουν για το πάντιμο όνομά Του είναι αιώνια και ατελεύτητος, αφού θα λάβουν ως ανταμοιβή τη Βασιλεία των Ουρανών. Άλλωστε ο ίδιος ο Κύριος λέγει: «ὅστις γὰρ ἀρνήσηταί με ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ἀρνήσομαι αὐτόν κᾀγώ ἔμπροσθεν τοῦ Πατρός μου, τοῦ ἐν οὐρανοῖς». Παράλληλα έθεσε ο Σεβαστιανός τον εαυτό του ως εγγυητή για τα ουράνια αγαθά που θα λάβουν ο Μαρκελλίνος και ο Μάρκος μετά τη θυσία τους για την αγάπη του Χριστού, αφού θα συνευφραίνονται μαζί με τον Ιησού Χριστό και θα θυμούνται τους γονείς και τους συγγενείς τους επικαλούμενοι το όνομα του Κυρίου και τη βοήθειά Του. Γι’ αυτό και παρότρυνε τους γονείς να σταματήσουν να θρηνούν για την απώλεια της ζωής των παιδιών τους, στα δε παιδιά επέστησε την προσοχή τους, εμψυχώνοντάς τα και λέγοντάς τους να μην υποκύψουν στις παγίδες του διαβόλου, ο οποίος επιδιώκει με κάθε τρόπο να τους στερήσει τη σωτηρία και την αιώνια ζωή. Και καθώς ο Σεβαστιανός ενθάρρυνε με αυτά τα λόγια τους δύο νεαρούς αθλητές του Χριστού, ένα υπερκόσμιο ουράνιο φως περιέλουσε τον χώρο και τον ίδιο, την ίδια δε στιγμή ένας λαμπροφόρος νεανίας παρουσιάσθηκε και στάθηκε δίπλα του.

Όμως και ένα άλλο θαυμαστό γεγονός έλαβε χώρα, γεγονός που επιβεβαίωσε στους παριστάμενους την παντοδυναμία του ενός και αληθινού Θεού. Την εποχή αυτή μια γυναίκα που ονομαζόταν Ζωή και ήταν σύζυγος του Νικοστράτου, ο οποίος είχε το αξίωμα του πριμικηρίου, ήταν εντελώς βουβή. Ακούγοντας τον Σεβαστιανό να μιλάει για τον Ιησού Χριστό, εντυπωσιάσθηκε και συγκινήθηκε τόσο πολύ, ώστε άρχισε να ικετεύει τον Σεβαστιανό να της χαρίσει την υγεία και την πλήρη θεραπεία της. Ο Άγιος Σεβαστιανός επικαλέσθηκε τότε το όνομα του Χριστού και αμέσως ξαναβρήκε η Ζωή τη λαλιά της. Αμέσως ευχαρίστησε και δόξασε τον Θεό για τη θεραπεία που της χάρισε και ασπάσθηκε τη χριστιανική πίστη. Μόλις είδε το θαύμα ο Νικόστρατος, απελευθέρωσε τους δύο νεαρούς αθλητές του Χριστού, τον Μαρκελλίνο και τον Μάρκο, και αφού τους ζήτησε συγνώμη για τα βασανιστήρια που υποβλήθηκαν, τους προέτρεψε να φύγουν από τη Ρώμη. Όμως οι δύο μάρτυρες αρνήθηκαν να φύγουν και έτσι να χάσουν τον στέφανο της δόξας από τον Δωρεοδότη Κύριο, ενώ στον Νικόστρατο που επέδειξε προθυμία στο να μαρτυρήσει για τον Χριστό, του πρότειναν να συγκεντρώσει στο σπίτι του όλους τους φυλακισμένους, τους οποίους και να προσφέρει ως δώρο στον Θεό, στη συνέχεια δε να μαρτυρήσει για το όνομα Του.

Τη συνάθροιση των φυλακισμένων χριστιανών στο σπίτι του Νικοστράτου πληροφορήθηκε ο έπαρχος Χρωμάτιος, ο οποίος έδωσε εντολή στον Κλαύδιο να συλλάβει τον Νικόστρατο και να τον οδηγήσει ενώπιον του. Ο Χρωμάτιος θέλησε να μάθει τον λόγο της συγκέντρωσης όλων των φυλακισμένων στο σπίτι του και τότε εκείνος για να προστατεύσει τους χριστιανούς, του απάντησε ότι το έκανε για να προκαλέσει τον φόβο των χριστιανών. Ο έπαρχος άφησε ελεύθερο τον Νικόστρατο, ο οποίος μίλησε στον Κλαύδιο για τη βαθιά χριστιανική πίστη του Σεβαστιανού, ο οποίος αδιαφορώντας για τα αξιώματα και την αυτοκρατορική δόξα, ενθάρρυνε τους χριστιανούς με τον λόγο του για τον Ιησού Χριστό, γεγονός που επιβεβαιώνεται και με τα τελούμενα θαύματα διὰ της χάριτός Του. Μόλις άκουσε αυτά ο Κλαύδιος, πήγε αμέσως στο σπίτι του και αφού πήρε τα δύο άρρωστα παιδιά του, πήγε στο σπίτι του Νικοστράτου και πέφτοντας στη γη παρακαλούσε για τη θεραπεία των παιδιών του. Στο σπίτι είχαν συγκεντρωθεί άνδρες και γυναίκες, οι οποίοι κατηχούνταν στη χριστιανική πίστη και προετοιμάζονταν για το άγιο Βάπτισμα. Εκλήθη μάλιστα ένας ευσεβής ιερέας, ονόματι Πολύκαρπος, ο οποίος βάπτισε όλους τους κατηχούμενους , οι δε ασθενείς θεραπεύτηκαν πλήρως από τις ασθένειές τους. Πρώτα βαπτίσθηκαν τα δύο άρρωστα παιδιά του Κλαυδίου και ακολούθησαν και οι υπόλοιποι. Συνολικά ασπάσθηκαν τη χριστιανική πίστη 64 άτομα, μεταξύ δε αυτών οι δύο γονείς των νεαρών αθλητών, Τραγκυλίνος και Μαρκία, και όλη η οικογένεια του Νικοστράτου. Μάλιστα ο Τραγκυλίνος θεραπεύτηκε και από την αρθρίτιδα που τον ταλαιπωρούσε για πολλά χρόνια.

Όταν πέρασαν οι τριάντα ημέρες που είχε δώσει ως προθεσμία ο Χρωμάτιος για να μεταπεισθούν ο Μαρκελλίνος και ο Μάρκος, ο έπαρχος απευθυνόμενος στον Τραγκυλίνο τον ρώτησε, εάν εξακολουθούν τα παιδιά του να πιστεύουν στον Χριστό και να αρνούνται να θυσιάσουν στους προγονικούς θεούς. Τότε ο Τραγκυλίνος απάντησε ότι όχι μόνο τα παιδιά του, αλλά και εκείνος γνώρισε τον Χριστό και πιστεύει σ’ Αυτόν, γεγονός που τους κάνει να αισθάνονται ευτυχισμένοι. Τότε ο Χρωμάτιος εξεπλάγη από αυτή την αποκάλυψη και αμέσως ο Τραγκυλίνος βρήκε την ευκαιρία να μιλήσει για τον Ιησού Χριστό ως τον μόνο αληθινό Θεό, ο οποίος δημιούργησε τον άνθρωπο και όλο το σύμπαν. Τόνισε μάλιστα ότι όσοι Τον αγνοούν, ζουν μέσα στην πλάνη, ενώ διακήρυξε την παντοδυναμία Του και μέσα από το θαύμα που έκανε στον ίδιο, αφού ενώ ήταν παράλυτος λόγω της αρθρίτιδας, τώρα μπορεί πλέον να περπατήσει. Ακούγοντας ο έπαρχος, ο οποίος έπασχε και αυτός από αρθρίτιδα, αυτή την ομολογία πίστεως και τις συγκλονιστικές αποκαλύψεις, εντυπωσιάσθηκε σε τέτοιο βαθμό, ώστε είπε στον Τραγκυλίνο να φέρει την επόμενη ημέρα κρυφά τον Σεβαστιανό και τον ιερέα Πολύκαρπο, οι οποίοι με την κατήχηση και το άγιο Βάπτισμα θα μετέτρεπαν τον πρώην διώκτη των χριστιανών σε ένθερμο αγωνιστή της πίστεως στον Ιησού Χριστό. Την επόμενη ημέρα παρουσιάσθηκαν μπροστά στον έπαρχο ο Τραγκυλίνος μαζί με τον Σεβαστιανό και τον Πολύκαρπο. Ο Χρωμάτιος άρχισε να τους παρακαλεί να τον θεραπεύσουν από την ασθένειά του και εκείνος υποσχέθηκε να τους προσφέρει όσα αγαθά επιθυμούν. Τότε ο Σεβαστιανός και ο Πολύκαρπος του ζήτησαν ως απαραίτητη προϋπόθεση να πιστέψει στον Θεό με όλη του την καρδιά, αλλά παράλληλα να καταστρέψει και όλα τα είδωλα που υπήρχαν στο σπίτι του. Ο έπαρχος έπραξε όπως ήθελαν, αλλά ο γιος του, ονόματι Τιβούρτιος, διατηρούσε τις αμφιβολίες του σχετικά με τη χριστιανική πίστη και την παντοδυναμία του Θεού. Παρόλο που είχαν συντριβεί όλα τα είδωλα, υπήρχε και ένα, στο οποίο είχε σκαλισθεί όλη η αστρολογία και η κίνηση των ουρανίων σωμάτων και είχε απομείνει όρθιο. Το αξιοθαύμαστο αυτό για τη τέχνη του είδωλο το κρατούσε ο Τιβούρτιος επίμονα και προειδοποίησε, ότι εάν δεν θεραπευτεί ο πατέρας του από τη νόσο μετά τη συντριβή αυτού του ειδώλου, θα ριχθούν μέσα σε πυρακτωμένα καμίνια ο Σεβαστιανός και ο Πολύκαρπος. Εάν όμως αποκατασταθεί η υγεία του, τότε θα γίνει χριστιανός και θα λάβει και το άγιο Βάπτισμα. Οι δύο χριστιανοί αποδέχθηκαν την πρόταση - πρόκληση του Τιβούρτιου και αμέσως μετά τη συντριβή του ειδώλου και την προσευχή τους στον Κύριο, ένα υπέρλαμπρο φως περιέλουσε τον Χρωμάτιο. Ταυτόχρονα ένας ολόφωτος νεανίας παρουσιάσθηκε και του είπε ότι ο Χριστός τον απέστειλε για να τον απαλλάξει από την ασθένεια που τον βασανίζει. Εκείνη τη στιγμή ο Χρωμάτιος έγινε εντελώς υγιής και το θαύμα ανατάραξε την ψυχή του γιου του, ο οποίος επιθυμούσε πλέον να βαπτισθεί χριστιανός. Αφού πατέρας και γιος προετοιμάσθηκαν για το μεγάλο και ιερό μυστήριο του Βαπτίσματος, προσευχόμενοι και νηστεύοντας μερικές ημέρες, έγιναν χριστιανοί και βαπτίσθηκαν στο όνομα του Τριαδικού Θεού. Κατόπιν ο Χρωμάτιος παραιτήθηκε από το αξίωμα του επάρχου, ενώ διαμοίρασε την περιουσία του στους φτωχούς και απελευθέρωσε τους περίπου 1.400 δούλους του, οι οποίοι ασπάσθηκαν τη χριστιανική πίστη και έμειναν στην υπηρεσία του.

Όμως την εποχή αυτή ο διωγμός εναντίον των χριστιανών άρχισε να γίνεται σκληρότερος , αφού κανένας δεν μπορούσε να πουλήσει ή να αγοράσει αγαθά, εάν δεν πρόσφερε θυσία στους ειδωλολατρικούς θεούς. Γι’ αυτό και ο Χρωμάτιος με την πνευματική καθοδήγηση του Επισκόπου Γαΐου συγκέντρωσε στο σπίτι του όλους τους χριστιανούς, στους οποίους παρείχε όλα τα αγαθά. Αλλά η απειλητική κατάσταση με τους διωγμούς άρχισε να εντείνεται ολοένα και περισσότερο. Έτσι ο Χρωμάτιος πρότεινε στον Γάιο να πάρει τους ασθενέστερους χριστιανούς και να τους μεταφέρει σε κτήμα του στην Καμπανία, όπου θα μπορούσαν εκεί να συντηρηθούν και να ζήσουν με ασφάλεια και χωρίς να διατρέχουν κίνδυνο. Η μετάβαση των ασθενέστερων χριστιανών στην Καμπανία θα έπρεπε να συνοδευτεί και με την παρουσία είτε του Σεβαστιανού είτε του ιερέως Πολυκάρπου. Όμως στο σημείο αυτό υπήρξε διαφωνία μεταξύ των δύο ανδρών, αφού και οι δύο επιθυμούσαν να μείνουν στη Ρώμη για να μαρτυρήσουν. Όμως καθ’ υπόδειξη του Γαΐου ο ιερέας Πολύκαρπος αναχώρησε με την ομάδα των ασθενέστερων χριστιανών για την Καμπανία, ενώ ο Σεβαστιανός έμεινε στη Ρώμη για να υπερασπισθεί τους διωκόμενους χριστιανούς. Ενδεικτικό είναι ότι ο Τιβούρτιος, ο γιος του Χρωματίου, επέμενε να μείνει στη Ρώμη και όχι να ακολουθήσει τον πατέρα του και μ’ αυτό τον τρόπο να λάβει τον στέφανο του μαρτυρίου. Το αίτημά του έγινε αποδεκτό από τον Γάιο και έτσι έμεινε μαζί με τους αγωνιζόμενους και διωκόμενους χριστιανούς. Ο Γάιος ανέλαβε το δύσκολο έργο της εμψύχωσης του αγωνιστικού φρονήματος των δοκιμαζομένων χριστιανών και χειροτόνησε διακόνους τον Μαρκελλίνο και τον Μάρκο, ενώ ο πατέρας τους, ο Τραγκυλίνος, χειροτονήθηκε πρεσβύτερος, τον δε γενναίο Σεβαστιανό τον κατέστησε έκδικο της Εκκλησίας (defensor Ecclesiae), δηλαδή προστάτη και υπερασπιστή των φτωχών και των αδυνάτων. Την εποχή αυτή συνέβη όμως και ένα θαυμαστό γεγονός, που ενίσχυσε την πίστη και επιβεβαίωσε την παντοδυναμία του αληθινού Θεού. Κάποιος έπεσε από μεγάλο ύψος και όλοι πίστευαν ότι ήταν νεκρός. Τον βαριά τραυματισμένο πλησίασε ο Τιβούρτιος, ο οποίος αφού προσευχήθηκε στον Κύριο, αποκαταστάθηκε πλήρως η υγεία του ασθενούς. Η οικογένεια του παρ’ ολίγο νεκρού συγκινήθηκε από το θαύμα διά της χάριτος του Κυρίου και αφού κατηχήθηκε από τον Γάιο, έλαβε και το άγιο Βάπτισμα.

Όμως ο αδυσώπητος διωγμός εναντίον των χριστιανών εξακολουθούσε να μαίνεται και φρικτά βασανιστήρια ανέμεναν τους χριστιανούς για την άρνησή τους να θυσιάσουν στα είδωλα. Έτσι η Ζωή, η σύζυγος του Νικοστράτου, συνελήφθη να προσεύχεται στον τάφο του Αποστόλου Πέτρου και αρνούμενη να προσφέρει θυσία στον ανδριάντα του Άρεως, φυλακίσθηκε και κατόπιν κρεμάσθηκε κατωκέφαλα. Αφού την κατέκαυσαν, έδεσαν στο σώμα της μια βαρειά πέτρα και την πέταξαν στον ποταμό Τίβερη. Ο ιερέας Τραγκυλίνος πληροφορούμενος τα συνταρακτικά αυτά γεγονότα, εντυπωσιάσθηκε από τη γενναιότητα και το αγωνιστικό φρόνημα της Ζωής και αμέσως μετέβη στον τάφο του Αποστόλου Παύλου για να προσευχηθεί. Εκεί συνελήφθη και ρίχθηκε και αυτός στον Τίβερη. Στην προσπάθεια όμως του Νικοστράτου και του Κλαυδίου να βρουν το σώμα του Τραγκυλίνου και να το ενταφιάσουν, συνελήφθηκαν και αυτοί και μετά από πολλά βασανιστήρια, τους έριξαν και αυτούς στον Τίβερη, ενώ μαζί μ’ αυτούς βρήκαν φρικτό θάνατο μεταξύ άλλων και τα παιδιά του Κλαυδίου. Όμως τη σύλληψη δεν διέφυγε και ο Τιβούρτιος, ο οποίος προδόθηκε από τον Κουρτουνάτο που υποδυόταν τον χριστιανό και μάλιστα τη στιγμή που και οι δύο προσεύχονταν. Ο Τιβούρτιος οδηγήθηκε μαζί με τον υποτιθέμενο χριστιανό ενώπιον του επάρχου Φλαβιανού και αφού ξεσκέπασε την υποκρισία του Κουρτουνάτου και αρνήθηκε να θυσιάσει στους ψεύτικους θεούς, οδηγήθηκε έξω από την πόλη, όπου και αποκεφαλίσθηκε. Αλλά και ο Κάστουλος, ο οποίος έκρυβε τους χριστιανούς, συνελήφθη και αφού μαστιγώθηκε ανελέητα, ρίχθηκε μέσα σε βόθρο. Ενδεικτικό είναι ότι και ο Μαρκελλίνος και ο Μάρκος, οι δύο αυτοί θαρραλέοι αγωνιστές της πίστεως, συνελήφθηκαν και έμειναν δεμένοι σ’ έναν πάσσαλο δεχόμενοι τις ύβρεις του όχλου. Παρέμειναν όμως σταθεροί και ακλόνητοι στην πίστη τους στον Σωτήρα και Λυτρωτή Χριστό και παρέδωσαν το πνεύμα τους στον Κύριο από τις πληγές που προκάλεσαν οι λόγχες των στρατιωτών.
Όλη αυτή την περίοδο των διωγμών ο γενναίος αθλητής του Χριστού Σεβαστιανός δεν μένει αδρανής. Εμψυχώνει τους φυλακισμένους χριστιανούς, τους φέρνει στη φυλακή το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου για να κοινωνήσουν, ενώ περισυλλέγει τα σώματα των μαρτυρικώς τελειωθέντων χριστιανών και τα μεταφέρει στις κατακόμβες για να μην συλληθούν. Όμως μια ημέρα αποκαλύφθηκε και στον ίδιο τον αυτοκράτορα Διοκλητιανό ότι ο ευφυής, ικανός και γενναίος Σεβαστιανός είναι χριστιανός. Μόλις πληροφορήθηκε ο σκληρόκαρδος χριστιανομάχος αυτοκράτορας τη χριστιανική ιδιότητα του Σεβαστιανού, εκλήθη να δώσει εξηγήσεις. Και τότε ο μακάριος και αξιοθαύμαστος Σεβαστιανός ομολόγησε ενώπιον του Διοκλητιανού το μεγαλείο και την ανωτερότητα του ενός και αληθινού Θεού και την παραφροσύνη της λατρείας των ψεύτικων και αναίσθητων θεών που είναι κατασκευασμένοι από ανθρώπους. Η θαρραλέα αυτή ομολογία εξαγρίωσε σε τέτοιο βαθμό τον παρανοϊκό αυτοκράτορα, ο οποίος έδωσε την εντολή να οδηγήσουν τον Σεβαστιανό έξω από τα ανάκτορα και αφού τον γδύσουν και τον δέσουν πάνω σ’ ένα δένδρο, να του ρίξουν απειράριθμα δηλητηριώδη βέλη για να τον φονεύσουν. Ο ένδοξος μάρτυς του Χριστού δέχθηκε με αγαλλίαση το φρικτό μαρτύριο και στρέφοντας τα μάτια του στον Ουρανό, προσευχήθηκε ζητώντας από τον Θεό να συγχωρήσει τους δολοφόνους του. Όταν οι στρατιώτες πίστεψαν ότι είναι πλέον νεκρός, τον άφησαν και αποχώρησαν. Όταν νύχτωσε, ήρθε η σύζυγος του Καστούλου στον χώρο του μαρτυρίου για να ενταφιάσει το υπό των δηλητηριωδών βελών χτυπημένο άψυχο σώμα του μάρτυρος. Όμως με έκπληξη διαπίστωσε ότι ο Σεβαστιανός ανέπνεε και ήταν ακόμη ζωντανός. Αμέσως τον πήρε στο σπίτι της και αφού του πρόσφερε την πρέπουσα περιποίηση, επανάκτησε πλήρως την υγεία του. Μόλις οι χριστιανοί πληροφορήθηκαν ότι ο Σεβαστιανός ζει, τον επισκέφθηκαν και τον παρακάλεσαν να εγκαταλείψει τη Ρώμη όσο το δυνατόν γρηγορότερα, διότι τον περιμένουν ακόμη σκληρότερα βασανιστήρια. Όμως ο γενναίος υπερασπιστής των φτωχών και των αδυνάτων και αήττητος στρατιώτης του Χριστού επιθυμώντας να λάβει τον αμάραντο στέφανο του μαρτυρίου, όχι μόνο δεν εγκατέλειψε την πόλη, αλλά πληροφορούμενος ότι ο Διοκλητιανός θα μετέβαινε στον ναό για να προσφέρει θυσία στα είδωλα, επεδίωξε να τον συναντήσει. Έτσι παρουσιάσθηκε ενώπιον του χριστιανομάχου αυτοκράτορος, ο οποίος μόλις τον αντίκρισε, νόμιζε ότι έβλεπε ένα φάντασμα. Όταν όμως έκπληκτος ρώτησε, εάν πρόκειται για τον Σεβαστιανό, ο οποίος κατ’ εντολήν του φονεύθηκε με βέλη, εκείνος απάντησε ότι πράγματι είναι ο Σεβαστιανός, του είπε δε ότι τον ανέστηκε εκ νεκρών ο Κύριος, ο Οποίος του έδωσε και πάλι τη ζωή. Γι’ αυτό και τώρα θα πρέπει να σταματήσει να προσκυνά τα ακάθαρτα δαιμόνια και να καταδιώκει τους χριστιανούς. Στο άκουσμα αυτών των λόγων διέταξε οργισμένος ο Διοκλητιανός να συλληφθεί αμέσως ο ένδοξος μάρτυς του Χριστού και να χτυπηθεί ανελέητα με ρόπαλα μέχρι να ξεψυχήσει. Μέσα από το φρικτό αυτό μαρτύριο ο γενναίος Σεβαστιανός παρέδωσε το πνεύμα του και έτσι έλαβε από τον Κύριο τον αμάραντο στέφανο του μαρτυρίου, συναριθμούμενος στην ατελείωτη χορεία των ενδόξων μαρτύρων της πίστεώς μας.

Ο Άγιος ένδοξος μάρτυς Σεβαστιανός, του οποίου η μνήμη τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία μας στις 18 Δεκεμβρίου, υπολογίζεται ότι μαρτύρησε το 295 - 296μ.Χ. , ενώ σύμφωνα με τα λατινικά συναξάρια αναφέρεται ως έτος μαρτυρίου το 298μ.Χ., η δε μνήμη του εορτάζεται από την Καθολική Εκκλησία στις 20 Ιανουαρίου. Μετά τη μαρτυρική τελείωση του Αγίου Σεβαστιανού δόθηκε η εντολή να ριχθεί το τίμιο σώμα του μέσα σ’ έναν βόθρο για να αποφευχθούν οι εκδηλώσεις λατρείας κατά τη διάρκεια του ενταφιασμού του από τους χριστιανούς. Όμως τη νύχτα μετά το μαρτύριο του Αγίου εμφανίσθηκε σε όραμα ο Άγιος Σεβαστιανός σε μια ευσεβή γυναίκα, ονόματι Λουκίνη, και αφού της υπέδειξε τον ακριβή τόπο, όπου βρισκόταν το σώμα του, της έδωσε την εντολή να το ενταφιάσει στην Κρύπτη, όπως και έγινε. Η Κρύπτη φέρει μέχρι σήμερα την ονομασία «Κατακόμβη του Αγίου Σεβαστιανού», επ’ ονόματι του οποίου κτίσθηκε από πάνω ο περιώνυμος ναός της Ρώμης, ρυθμού βασιλικής. Ο Άγιος Σεβαστιανός είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στη Δυτική Εκκλησία, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από την ευρεία διάδοση της τιμής του στην Ιταλία, την Ισπανία και τη Γαλλία. Πολλές πόλεις της Ευρώπης και της Λατινικής Αμερικής φέρουν το όνομά του, ενώ πολυάριθμοι είναι και οι ναοί που έχουν ανεγερθεί προς τιμήν του στις ρωμαιοκαθολικές χώρες. Η πόλις της Παβίας στη Βόρεια Ιταλία τον τιμά ως προστάτη και πολιούχο, αφού απάλλαξε και έσωσε την πόλη από επιδημία, ενώ ιδιαίτερη τιμή απολαμβάνει ο Άγιος και από την Καθολική Κοινότητα της Άνω Σύρου, όπου υπάρχει ομώνυμος ενοριακός ναός. Στην πατρίδα μας ο Άγιος Σεβαστιανός τιμάται επίσης με ομώνυμο ιερό ναό στο Λινοπότι της Κω, ο οποίος βρίσκεται εντός του Στρατοπέδου «ΙΑ΄ Παλαιολόγος» και είναι ο μοναδικός ορθόδοξος ναός προς τιμήν του Αγίου. Επίσης τιμάται με ιδιαίτερη ευλάβεια και στην Κωνσταντινούπολη, όπου παραπλεύρως του Ιερού Ναού του Αγίου Δημητρίου Σαρμασικίου υπάρχει το περίφημο Αγίασμα του Αγίου Σεβαστιανού. Σύμφωνα με την παράδοση κατά τις αρχές του 19ου αιώνα παρουσιάσθηκε ο Άγιος σε όραμα σε μια γυναίκα και της υπέδειξε τον τόπο, όπου βρισκόταν το Αγίασμα.
Η ευχή όλων μας είναι ο Άγιος ένδοξος μάρτυς Σεβαστιανός, ο τρωθείς υπό βελών και γι’ αυτό τον λόγο καθιερωθείς ως προστάτης άγιος των σκοπευτών, να αποτελέσει ένα ολόφωτο πρότυπο και σύμβολο σταθερότητος «ἄχρι θανάτου» για την πίστη του στον Ιησού Χριστό, διδάσκοντας και παραδειγματίζοντας τους σημερινούς χριστιανούς με την παρρησία της ομολογίας του και με το ακμαίο αγωνιστικό του φρόνημα.

Αριστείδης Γ. Θεοδωρόπουλος
Εκπαιδευτικός

Βιβλιογραφία
Μαρτύριον, Ιερά Ακολουθία και Παρακλητικός Κανών του Αγίου ενδόξου μεγαλομάρτυρος Σεβαστιανού και των συν αυτῴ, ων η μνήμη τῃ ΙΗ΄ Δεκεμβρίου, Εκδίδονται επιμελείᾳ Αρχιμ. Δοσιθέου, Ηγουμένου της κατ’ Ευρυτανίας Ιεράς και Σεβασμίας Σταυροπηγιακής Μονής Παναγίας Τατάρνης
Επιτρέπεται η αναδημοσίευση με την απαραίτητη προϋπόθεση της αναφοράς του συγγραφέα και του ιστολογίου της πρώτης δημοσίευσης
Syndesmosklchi
Imchiou
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Συγκλήτου σφαλλομένης παριδῶν τὰ συνέδρια, Σεβαστιανὲ πανολβίαν, συναγείρεις συνέλευσιν, Μαρτύρων ἀληθῶς πανευκλεῶν, σὺν σοῖ καταβαλόντων τὸν ἐχθρόν, μεθ' ὧν θείας συναυλίας ἀξιωθεῖς, φαιδρύνεις τοὺς βοώντας σοι, δόξα τῷ δεδωκότι σοι ἰσχύν, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργούντι διὰ σοῦ, πάσιν ἰάματα.

[toula]

ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΤΟΥ ΝΑΒΟΥΧΟΔΟΝΟΣΟΡΟΣ

Σήμερα, ἀγαπητοί μου, εἶνε διπλῆ ἑορτή. Τὸ πρῶτο ποὺ ἑορτάζουμε εἶνε ἡ Κυριακή. Τί θὰ πῇ Κυριακή; Εἶνε μιὰ ἡμέρα τῆς ἑ­βδομάδος ἀφιερωμένη στὴ λατρεία τοῦ Κυρίου. Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο ἐργασία, δουλειά. «Ὅποιος δὲν θέλει νὰ δουλεύῃ», λέει ἡ Καινὴ Διαθήκη, «δὲν πρέπει μήτε νὰ τρώῃ» (Β΄ Θεσ. 3,10). Ἀλλὰ ξημέρωσε Κυριακή, χτύπησαν οἱ καμ­πάνες; τότε στόπ, σταματᾷ κάθε ἐργασία καὶ οἱ Χριστιανοὶ πρέπει νὰ τρέχουν ὅλοι στὴν ἐκκλησία, γιὰ νὰ ποῦν ἕνα εὐχαριστῶ στὸ Θεό, ἕνα «Δόξα σοι, ὁ Θεός», ἕνα «Κύριε, ἐλέησον», ἕνα «Μνήσθητί μου, Κύριε, ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σου» (Λουκ. 23,42). Τὸ κάνουμε αὐτό; Ἐὰν τὸ κάνουμε, τότε ἡ Κυριακὴ θὰ εἶνε μιὰ ἡμέρα εὐ­λογημένη καὶ θά ᾿νε εὐλογημένη κι ὅλη ἡ ἑ­βδο­μάδα· τότε χῶμα θὰ πιάνουμε καὶ μάλαμα θὰ γίνεται. Ἐὰν ὅμως δὲν τιμοῦμε τὴν Κυρια­κὴ ὅπως θέλει ὁ Θεός, ἀλλ᾿ ἐξακολουθοῦμε καὶ τότε νὰ ἁμαρτάνουμε, τότε καὶ οἱ πέτρες θὰ γίνουν φίδια νὰ μᾶς φᾶνε. Καὶ δυστυχῶς τώρα οἱ Χριστιανοὶ δὲν τιμοῦν τὴν Κυριακή. Στὰ χρόνια τῆς τουρκοκρατίας χωρὶς καμπάνες ὅλοι ἦταν στὴν ἐκκλησία, ἄκουγαν τὴ θεία λειτουργία μὲ δάκρυα, ἔπαιρναν τὸ ἀντίδωρο – ἦταν ἕνας κόσμος ἁγιασμένος. Τώρα ἄδεια­σαν οἱ ἐκκλησίες. Καὶ τὸ εἶπε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰ­τωλός, «Ὅταν ἀδειάσουν οἱ ἐκκλησιές, θὰ γε­μίσουν οἱ φυλακές»· καὶ τὸ εἴδαμε στὶς ἡ­μέρες μας.

Τὸ ἄλλο ποὺ ἑορτάζουμε σήμερα εἶνε ὅτι ἡ Κυριακὴ αὐτή, ὅπως λένε τὰ βιβλία μας, ὀνομάζεται Κυριακὴ Πρὸ τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως, εἶνε δηλαδὴ ἡ πρὸ τῶν Χριστουγέννων Κυριακή. Ἔφθασε πλέον ἡ μεγάλη ἑορτή.
Γι᾿ αὐτὸ ἡ Ἐκκλησία μας σήμερα παρουσι­άζει ἕνα κατάλογο μὲ πολλὰ ὀνόματα, κατάλογο ποὺ ἀνατρέχει στὸ παρελθόν (βλ. Ματθ. 1,1-16). Τί δείχνει ὁ κατάλογος αὐτός; Ὅτι κανένας ἄνθρωπος δὲν γεννήθηκε ἀπὸ βράχο· ὅλοι γεννηθήκαμε ἀπὸ μιὰ μάνα κι ἀπὸ ἕνα πατέρα. Ὁ Χριστὸς ὅμως γεννήθηκε μόνο ἀπὸ μάνα, ὄχι καὶ ἀπὸ πατέρα. Γεννήθηκε δηλαδὴ ὄχι μὲ φυσι­κὸ τρό­πο, ὅπως ἐμεῖς, ἀλλὰ μὲ τρόπο ὑπερφυσικό, θεϊκό. Ἡ Παναγία μητέρα του ἦταν παρθένος προτοῦ νὰ τὸν γεννήσῃ, καὶ ἔμεινε παρθένος ὅταν τὸν γεννοῦσε, καὶ παρθένος μετὰ τὴ γέννησί του! γι᾿ αὐτὸ λέγεται ἀειπάρθενος· σὲ ὅλη τὴ ζωή της ἔμεινε παρθένος ἡ Μαριάμ.

Ὁ Χριστὸς γεννήθηκε ἀπὸ τὴν Παναγία, ἡ Παναγία γεννήθηκε ἀπὸ τὸν Ἰωακεὶμ καὶ τὴν Ἄννα, ὁ Ἰωακεὶμ καὶ ἡ Ἄννα γεννήθηκαν ἀπὸ τοὺς δικούς τους γονεῖς, ἐκεῖνοι πάλι ἀπὸ ἄλ­λους, καὶ οὕτω καθεξῆς. Ἔτσι σχηματίζεται μιὰ ἁλυσίδα προγόνων, τὸ γενεαλογικὸ δέντρο τοῦ Χριστοῦ, τοῦ ὁποίου ῥίζα εἶνε ὁ μεγάλος πατριάρχης, ὁ Ἀβραάμ. Ἀπὸ ᾿κεῖ, ἀ­πὸ τὸ γένος τοῦ Ἀβραάμ, κατάγεται ὁ Χριστός μας. Ὀνόματα πολλά, 50 περίπου ὀνόματα ἔχει ὁ κατάλογος· ἀπὸ τὸν Ἀβραὰμ μέχρι τὸ Δαυῒδ 14 γενεές, ἀπὸ τὸ Δαυῒδ μέχρι τὴ μετοικεσία στὴ Βαβυλῶνα 14 γενεές, καὶ ἀπὸ τὴ μετοικεσία στὴ Βαβυλῶνα μέχρι τὸ Χριστὸ ἄλλες 14 γενεές· ἐν ὅλῳ 42 γενεές, δηλαδὴ 2.000 χρόνια.
Ὀνόματα πολλά, τὰ ὁποῖα ἀκούσαμε. Κάθε ὄνομα ἔχει καὶ μιὰ ἱστορία. Γιὰ νὰ διηγηθοῦμε τὴν ἱστορία κάθε ὀνόματος, πρέπει νὰ κάνουμε 50 κηρύγματα, πρᾶγμα δύσκολο. Ὅ­ποιος θέλει νὰ μάθῃ τὴν ἱστορία τῶν προσώπων αὐτῶν, ἂς ἀνοίξῃ τὴν ἁγία Γραφὴ νὰ τὰ βρῇ. Ἐγὼ τώρα, ἀπ᾿ ὅλα τὰ ὀνόματα θέλω νὰ κρατήσετε ἕνα· φτάνει αὐτὸ νὰ μᾶς διδάξῃ. Καὶ τὸ ὄνομα αὐτὸ εἶνε «Βαβυλών» (Ματθ. 1,11-12).
* * *
Τί θὰ πῇ Βαβυλών; Εἶνε μιὰ ἀρχαία μεγάλη πόλις τῆς Ἀνατολῆς. Ὅπως τὴ Φλώρινα διαρρέει ποταμός, ἔτσι καὶ ἡ Βαβυλὼν χωριζόταν σὲ δυὸ μέρη ἀπὸ τὸ μεγάλο ποταμὸ Εὐφράτη. Ἦταν πλούσια πόλις. Ἦταν ἡ μεγαλύτερη τότε πόλις τῆς ἀνθρωπότητος· ὅπως εἶνε σήμερα ἡ Νέα Ὑόρκη, ἔτσι ἦταν τότε ἡ Βαβυλών. Εἶχε δρόμους, πλατεῖες, κτήρια, διοικητήρια καὶ παλάτια μὲ τοὺς περίφημους κρεμαστοὺς κήπους ποὺ ποτίζονταν ἀπὸ τὰ νερὰ τοῦ ποταμοῦ. Οἱ κάτοικοί της ἦταν ὅλοι εἰδωλολάτρες. Ζοῦσαν ἄνετα, γλεντοῦσαν, διασκέ­δαζαν, ὠργίαζαν. Ἀπ᾿ ὅλα ὅμως αὐτὰ τώρα δὲν ὑπάρχει τίποτα. Ἔγινε σεισμὸς κ᾿ ἔπεσαν τὰ κτήρια, ἄνεμος σήκωσε πελώρια σύννεφα ἀπὸ ἄμμο καὶ τὰ κάλυψε. Σήμερα οἱ ἀρ­χαιολό­γοι σκάβουν νὰ βροῦν τὰ μνημεῖα τῆς Βαβυλῶνος· κουκουβάγιες λαλοῦν στὰ ἐρείπια.

Αὐτὰ δημιουργοῦν μελαγχολικὲς σκέψεις. Καὶ σήμερα ὑπάρχουν μεγαλουπόλεις μὲ πολ­λὰ ἑκατομμύρια πληθυσμό· ποιό θὰ εἶνε ἆραγε τὸ μέλλον τους; Μήπως, ὅπως καταστράφηκε ἡ Βαβυλών, καταστραφοῦν κι αὐτές; Ὁ κόσμος ἁμάρτησε, ἔφυγε ἀπὸ τὸ Θεό, ὠργίασε. Καμμιὰ μέρα θὰ πετάξουν μαυροπούλια, ὅπως εἶπε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς, ἀεροπλάνα δηλα­δὴ μὲ πυρηνικὲς βόμβες. Ἕνα κουμπὶ θὰ πατήσουν οἱ πιλότοι, καὶ κάτω στὴ γῆ θὰ γίνῃ γῆ Μαδιάμ. Φτάνει γιὰ τὴν κάθε πρωτεύουσα ἀ­πὸ μιὰ βόμβα, καὶ θὰ σβήσουν· ἡ Θεσσαλονίκη, ἡ Σόφια, ἡ Μόσχα, ἡ Νέα Ὑόρκη, τὸ Λονδῖνο, θὰ σβήσουν ὅλα. Διότι κι αὐτὲς ἔγιναν Βαβυλών. Καὶ λέει ἡ Ἀποκάλυψις, ὅτι θὰ ἔρθῃ μέρα ποὺ θ᾿ ἀκουστῇ ἡ φωνή «Ἔπεσε, ἔπεσε ἡ Βαβυλών…» (Ἀπ. 14,8· 18,2)· δηλαδή, θὰ καταστρα­φῇ ὁ ἁμαρτωλὸς κόσμος ποὺ ζῇ ὅπως οἱ παλαιοὶ εἰδωλολάτρες καὶ εἶνε μία ἄλλη σημερινὴ Βαβυλών.
Βασιλιᾶς στὴ Βαβυλῶνα ἦταν ὁ Ναβουχοδονόσορ. Ζοῦσε μὲ χλιδὴ στὰ παλάτια του. Μιὰ μέρα ὅμως ξύπνησε ἀνήσυχος. Εἶχε δεῖ ἕνα ὄνειρο ποὺ τὸν τάραξε· ἀλλ᾿ ὅταν σηκώθηκε τὸ πρωὶ δὲν μποροῦσε νὰ τὸ θυμηθῇ. Κάλεσε τοὺς σοφοὺς καὶ τοὺς μάγους του καὶ τοὺς εἶπε· –Σᾶς δίνω διορία νὰ μοῦ πῆτε τί ὄ­νειρο εἶδα καὶ ποιά εἶνε ἡ ἐξήγησί του. Οἱ μάγοι ἀπήντησαν· –Δὲν μποροῦμε· πές μας τὸ ὄνειρο, νὰ σοῦ ποῦμε τὴν ἐξήγησι. Ὁ Ναβουχοδονόσορ, γιὰ τὴν ἀδυναμία τους, σκόπευε νὰ τοὺς σκοτώσῃ ὅλους. Τότε ἔρχεται ὁ προφήτης Δανιὴλ καὶ τοῦ λέει· –Μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Θεοῦ μου, τοῦ μόνου ἀληθινοῦ Θεοῦ, θὰ σοῦ πῶ τὸ ὄνειρό σου.

Εἶδες ἕνα ἄγαλμα πελώριο, ποὺ ἡ κεφαλή του ἦταν χρυσῆ, τὸ στῆθος καὶ τὰ χέρια του ἀσημένια, ἡ κοιλιὰ καὶ οἱ μηροὶ χάλκινοι, καὶ τὰ πόδια ἐν μέρει σιδερένια καὶ ἐν μέρει πήλινα. Καὶ κατόπιν εἶδες κάτι ἄλλο· ὅτι ἕνα πετραδάκι κόπηκε ἀπὸ ἕνα βουνὸ χωρὶς ἀνθρώπινο χέρι, χτύπησε τὸ ἄγαλμα στὰ πόδια, τὰ συνέτριψε, καὶ μαζί τους συνέτριψε κι ὅλα τὰ ἄλλα μέρη του· ἔτσι τὸ ἄγαλμα ἔπεσε κ᾿ ἔγινε σκόνη. Αὐτὸ ἦταν τὸ ὄνειρό σου. Καὶ ἡ ἐξ­ή­γησί του εἶνε ἡ ἑξῆς. Ἐσύ, βασιλιᾶ τῶν Βαβυλωνίων, εἶσαι ἡ χρυσῆ κεφαλή, ποὺ μάζεψες τὰ πλούτη ὅλου τοῦ κόσμου. Ὕστερ᾿ ἀπὸ σένα θὰ ἔρθῃ μιὰ ἄλλη βασιλεία (=ἡ βασιλεία τῶν Μήδων καὶ τῶν Περσῶν) ποὺ θὰ εἶνε κατώτερη. Μετὰ ἀπ᾿ αὐτὴν θὰ ἔρθῃ μιὰ βασιλεία χάλκινη, ποὺ θὰ κυριεύσῃ ὅλη τὴ γῆ (=ἡ βασιλεία τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου). Τέλος θὰ ἔρθῃ μία βασιλεία, ποὺ θὰ εἶνε ἰσχυρὴ σὰν τὸ σίδερο ἀλλὰ διαιρεμένη (=ἡ βασιλεία τῶν Ῥωμαίων). Τὶς ἡμέρες ὅμως ἐκεῖνες ὁ Θεὸς θὰ ἱ­δρύσῃ μία βασιλεία αἰωνία καὶ ἀκατάλυτη, ποὺ θ᾿ ἀφανίσῃ ὅλες τὶς ἄλλες βασιλεῖες.
Ὁ Ναβουχοδονόσορ ἀναγνώρισε τὸ ὄνειρο καὶ ἱκανοποιήθηκε ἀπὸ τὴν ἑρμηνεία τοῦ Δανιήλ. Ἡ δὲ προφητεία αὐτὴ πραγματοποιή­θηκε μετὰ ἀπὸ 600 χρόνια κατὰ τρόπο θαυμαστό. Τότε, μὲ τὴν ὑπερφυσικὴ γέννησι τοῦ Χριστοῦ ἐκ Παρθένου, ἐγκαθιδρύθηκε ἡ αἰώνιος βασιλεία του. Ἐκεῖνος εἶνε τὸ πετραδάκι ποὺ κατέλυσε τὶς βασιλεῖες τοῦ κόσμου. Ξεκίνησε σὰν ἀδύναμο νήπιο καὶ ἅπλωσε σ᾿ ὅλο τὸν κόσμο τὴ βασιλεία του, τῆς ὁποίας «οὐκ ἔσται τέλος» (Λουκ. 1,33 & Συμβ. πίστ. 7).
* * *
Ἀδελφοί μου! Ἡ Βαβυλὼν καὶ ὁ Ναβουχοδονόσορ μᾶς προσφέρουν σπουδαῖο μάθημα. Τὸ Θεῖο βρέφος, ποὺ θὰ προσκυνήσουμε κ᾿ ἐ­μεῖς μαζὶ μὲ τοὺς μάγους καὶ μὲ τοὺς ποιμένας, μπορεῖ νὰ φαίνεται ἀδύναμο, ἀλλὰ εἶνε παντοδύναμο. Εἶνε ὁ κραταιὸς καὶ μέγας καὶ ἰσχυρὸς Θεός, ποὺ διαλύει τὰ βασίλεια τοῦ κόσμου καὶ ἱδρύει τὴ δική του βασιλεία, δηλαδὴ τὴν Ἐκκλησία.
Σήμερα ἡ Ἐκκλησία καὶ ἡ πίστις μας πολεμεῖται. Πολεμεῖται μὲ λύσσα καὶ μὲ ποικίλα μέ­­σα. Ἐφημερίδες, περιοδικά, ῥαδιοφωνικοὶ καὶ τηλεοπτικοὶ σταθμοί, μικροὶ καὶ μεγάλοι ἄνοιξαν τὰ στόματά τους, βρίζουν καὶ βλαστη­μοῦν τὸ Χριστό. Πολεμοῦν νὰ ξερριζώσουν τὴν ἁ­γία μας θρησκεία. Θέλουν νὰ γκρε­μίσουν τὶς ἐκκλησίες, νὰ σφάξουν τοὺς παπᾶδες, νὰ κάψουν τὶς εἰκόνες, νὰ ἐξοντώσουν τὴν πίστι.
Ματαιοπονοῦν ὅμως. Τὸ πετραδάκι θὰ τοὺς συντρίψῃ. Ἡ ἱστορία μαρτυρεῖ, ὅτι ὅποιος πῆ­γε κόντρα μὲ τὸ Χριστό, ἔγινε στάχτη. Δὲν θὰ νικήσουν οἱ ἄθεοι, οἱ ἄπιστοι, οἱ μασόνοι· θὰ νικήσῃ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁ εὐ­λογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας.

Περίοδος Δ΄ – Ἔτος ΚΒ΄
Φλώρινα – ἀριθμ. φύλλου 1216
Κυρ. Πρὸ τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως (Μθ 1,1-25)
18 Δεκεμβρίου 2022
Του Μητροπολίτου Φλωρινης π. Αυγουστίνου
(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος
Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ὁσίου Ναοὺμ Ἀρμενοχωρίου – Φλωρίνης τὴν 23-12-1984 μὲ ἄλλο τίτλο. Καταγραφὴ καὶ σύντμησις 18-12-2005, ἐπανέκδοσις 19-10-2022.

[toula]

ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ[: Ματθ.1,21]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«Ο ΚΥΡΙΟΣ ΙΗΣΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΩΤΗΡ;»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 20-12-1987] (Β187)

Το μήνυμα, αγαπητοί μου, του αρχαγγέλου Γαβριήλ προς τον απορούντα Ιωσήφ περί της Μαρίας της μνηστής του ήτο: «Ἰωσὴφ υἱὸς Δαυΐδ, μὴ φοβηθῇς παραλαβεῖν Μαριὰμ τὴν γυναῖκά σου· τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθὲν ἐκ Πνεύματός ἐστιν Ἁγίου. Τέξεται δὲ υἱὸν καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν· αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν».
Το μήνυμα αυτό, αγαπητοί μου, του αρχαγγέλου Γαβριήλ προς τον Ιωσήφ ήταν θεμελιακό. «Αὐτὸς», λέγει, «σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν». «Σώσει». Θα είναι Σωτήρας. «Σώσει». Ή, όπως ακριβώς ο άγγελος είπε στους ποιμένας, όπως μας περιγράφει ο Ευαγγελιστής Λουκάς, ότι «ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον Σωτήρ». Σωτήρ! Και ετέχθη αυτός ο Σωτήρ σήμερον.

Βέβαια, το θέμα του σωτήρος δεν ήταν άγνωστο εις τον κόσμο τον αρχαίον. Αυτός ούτος ο αυτοκράτωρ ελέγετο «σωτήρ». Αλλά κατά πόσο βεβαίως ο αυτοκράτωρ ήταν σωτήρας, μόλις και ανάγκη να το πούμε· εφόσον γνωρίζομε από την Ιστορία ότι βασικά άνθρωποι δεν μπορούν να σταθούν σωτήρες, πολύ δε παραπάνω αυτοκράτορες και δη Ρωμαίοι αυτοκράτορες, οι οποίοι ήσαν οι εξουσιασταί των ζωών των υπηκόων των. Τι είδους λοιπόν σωτήρες μπορούσαν να υπάρχουν; Εντούτοις, κάποιοι από αυτούς έπαιρναν και την προσωνυμία πλάι στο όνομά τους, και την προσωνυμία «σωτήρ». Όπως και οι βασιλείς της Αιγύπτου, οι Πτολεμαίοι· έπαιρναν πλάι τους και την προσωνυμία «σωτήρ».
Όμως, όταν ο άγγελος είπε γι’ Αυτόν τον Σωτήρα που θα ‘ρθει στον κόσμον, αυτός ο Σωτήρ ήταν μοναδικός. Ήταν ιδιάζων Σωτήρ. Όχι όπως ακριβώς θα πίστευαν ή θα ενόμιζαν οι άνθρωποι. Ή ακόμη, άνθρωποι που θα απαιτούσαν από τους άλλους να τους προσφωνούν ως σωτήρες.
Αλλά όταν λέμε ότι ο Χριστός είναι Σωτήρας, τι σημαίνει σωτήρας; Σημαίνει ότι είναι κομιστής μιας σωτηρίας. Αλλά τι σημαίνει αυτή η σωτηρία; Σήμερα για τους πάρα πολλούς Χριστιανούς μας κατά δυστυχίαν, σωτηρία σημαίνει κάλυψις υλικών αναγκών. Όπως και υπάρχει η κοινοτάτη έκφρασις, όταν λέμε ότι «πήρα μεγάλο μισθό και σώθηκα». Ή «μπήκα σε μία θέση και πληρώνομαι και σώθηκα». Ή ακόμα ότι «ο τάδε γιατρός ή η επιστήμη με έσωσε». Ή ό,τι άλλες τέτοιες εκφράσεις γύρω από τις ανάγκες τις βιολογικές μας, τις υλικές μας ανάγκες, μπορούμε να λέμε με κάποια ευκολία ότι «έχομε σωθεί». Ή ακόμη προς πρόσωπα, να τα λέμε ότι είναι οι σωτήρες μας. Ότι «αυτός είναι ο σωτήρας μου».

Βέβαια, αν θα έπρεπε να πούμε ότι ο όρος είναι καταχρηστικός, ότι καταχρηστικά μπορούμε να λέμε ότι όλοι αυτοί είναι σωτήρες μας και όλα αυτά τα άλλα πράγματα είναι η σωτηρία μας, ε, δεν θα είχε και πάρα πολλή σημασία. Εάν όμως ξεχωρίζαμε την πραγματική σωτηρία, αλλά όμως, αλλά όμως δεν ξεχωρίζουμε, και το δυστύχημα είναι ότι τον Χριστόν κάποτε τον βάζομε πιο κάτω από αυτούς τους σωτήρες μας. Διότι αν πούμε ότι «ο Χριστός είναι ο Σωτήρας του σώματός σου», «καί αὐτός ἐστίν», λέει ο Απόστολος Παύλος, «ὁ σωτήρ τοῦ σώματος», «και αυτός είναι», λέγει, «ο σωτήρ του σώματος» , ο Χριστός, αλλά εγώ ποτέ δεν θα θεωρούσα μέσα μου ότι μπορεί να είναι σωτήρας μου ο Χριστός, όσο ο γιατρός, άρα τότε δεν είναι μία απλή καταχρηστική έκφρασις· είναι μία πεποίθησις. Γι΄αυτό τον λόγο θα πρέπει να βγούμε από αυτήν την αντίληψιν.

Γιορτάζομε σε λίγες μέρες το γεγονός της Γεννήσεως του Χριστού, ως τι; Ως Σωτήρος. Διότι όπως σας είπα, αυτό ανηγγέλθη από τον ουρανόν, ότι είναι Σωτήρ. Αν θέλετε ακόμη και το όνομα «Ιησούς» το οποίον προκαθορίστηκε, ο άγγελος είπε στον Ιωσήφ: «Καί καλέσεις τό ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν». Το όνομα Ιησούς μεταφράζεται «Σωτήρ» ελληνικά. Ό,τι θα λέγαμε σήμερα «ο Σωτήρης», να το πω στην απλοελληνική. Ο Σωτήριος, ο Σωτήρης. Αυτό θα πει Ιησούς. Αυτός ο Οποίος σώζει. Συνεπώς θα πρέπει να δούμε πια στο πρόσωπο του Χριστού τον αληθινό Σωτήρα.
Αλλά πώς θα Τον δούμε; Πώς θα μπορούμε να διακρίνουμε ότι πράγματι ο Χριστός είναι ο Σωτήρας; Καταρχάς, ο Χριστός δίδει απάντηση σε όλα τα μεταφυσικά προβλήματα. Όχι «δίδει απάντηση»· είναι η απάντησις. Είναι και τα δυο. Διότι ποιος θα μπορούσε να γνωρίζει ποιο είναι το νόημα της υπάρξεως του ανθρώπου, ή, αν θέλετε, αυτός ούτος ο άνθρωπος; Ξέρετε ότι έξω από τον Θεό, έξω από τη μαρτυρία του Ιησού Χριστού, δεν γνωρίζομε τι είναι ο άνθρωπος. Είναι εκείνο που παλεύει η φιλοσοφία και η Επιστήμη εν τινι μέτρω, να ανακαλύψουν και να βρουν τι είναι ο άνθρωπος. Έχομε εκφράσεις, φιλότιμες ίσως, της σοφίας, όπως και από την αρχαιότητα, «να, ο άνθρωπος». Κάποτε, λέγεται για τον Αριστοτέλη, που πήρε έναν μαδημένο κόκορα και είπε: «Να, ο άνθρωπος!». Δηλαδή; Δηλαδή ότι είναι μια ύπαρξις που έχει δύο ποδάρια και δύο χέρια. Ωραία απάντησις, θα μου πείτε, ε; Ωραία απάντησις... Πάντως είναι η προσπάθεια του ανθρώπου να γνωρίσει τον εαυτό του. Ποτέ δεν θα μπορούσε να γνωρίσει ο άνθρωπος ποιος είναι ο εαυτός του, εάν δεν του απεκαλύπτετο εν Χριστώ Ιησού. Και, αποκαλυπτομένης της αληθείας περί του ανθρώπου, ο άνθρωπος αναφέρεται πλέον, ανάγεται εις αυτόν τον ουρανόν. Γίνεται παιδί του Θεού κατά χάριν. Μπαίνει μέσα στη θεία δόξα.

Ερωτώ, σας παρακαλώ: Ποιος θα μου το πει αυτό; Υπάρχει…,τι υπάρχει μετά θάνατον; Γιατί να υπάρχει κάτι μετά θάνατον, κι αυτό που υπάρχει, τι είναι; Η ψυχή; Υπάρχει ψυχή; Έχομε φθάσει στο σημείο, από τον περασμένο ήδη αιώνα, που ξεκίνησε η επιστήμη της Ψυχολογίας, να μιλάμε για ψυχολογία χωρίς ψυχή. Δεν δεχόμεθα πνευματική ψυχή. Εννοείται, οι γιατροί εκείνοι, οι Ψυχολόγοι, οι οποίοι έχονται υλιστικών αντιλήψεων. Δεν γνωρίζομε… έχει ο άνθρωπος ψυχή, δεν έχει; Μην το πάρετε ότι είναι αυτονόητο. Δεν είναι καθόλου αυτονόητο. Ο Κύριος θα μας απαντήσει σε αυτό. «Τί γάρ ὠφελήσει ἄνθρωπον, ἐάν τόν κόσμον ὅλον κερδήσῃ τόν κόσμον ὅλον, καί ζημιωθῇ τήν ψυχήν αὐτοῦ;»· κ.ο.κ. Και του λέγει του ληστού: «Σε βεβαιώνω, σήμερα θα είσαι μαζί μου…». Πού; Ένας που πεθαίνει, εκεί τελειώνει; Πού; Θα είσαι μαζί μου; Στον τάφον;

Αντιλαμβάνεστε λοιπόν, αγαπητοί μου, ότι ο Χριστός δίδει την απάντηση σε όλα αυτά τα μεγάλα αγωνιώδη μεταφυσικά προβλήματα. Όχι «δίδει την απάντηση». Είναι η απάντησις. Διότι αν ο Χριστός δεν σημείωνε τον μεγάλον σταθμόν της Ενανθρωπήσεώς Του και τους επιμέρους σταθμούς της επιγείου ζωής Του, όπως είναι η Σταύρωσις, η Ανάστασις και η Ανάληψις, δεν θα μπορούσαμε ποτέ να βαδίσομε τον δρόμον αυτού του μεγάλου προορισμού μας που είναι ο ουρανός. Έτσι ο Χριστός έρχεται να απαντήσει σε όλα αυτά. Μάλιστα ο Ίδιος είπε: «Ἐγώ εἰμί ἡ Ζωή». Είπε: «Ἐγώ εἰμί ἡ Ἀνάστασις». Είπε: «Ἐγώ εἰμί ἡ ἀλήθεια». Είπε: «Ἐγώ εἰμί ἡ ἀνάπαυσις». Όταν είπε: «Δεῦτε πρός μέ πάντες οἱ κοπιῶντες καί πεφορτισμένοι κἀγώ ἀναπαύσω ὑμᾶς». Πώς «ἐγώ ἀναπαύσω ὑμᾶς»; Γιατί Εγώ είμαι η ανάπαυσις. Προηγουμένως που κάναμε το μνημόσυνον, που λέγει εκεί: «Συ είσαι η ανάπαυσις και η ζωή και η ανάστασις». Ναι! Προσέξτε. Δεν ήρθε να πει: «Ήρθα να σας πω την αλήθεια, ήρθα να σας πω να κατακτήσετε τη ζωή σας, ήρθα να σας πω να βρείτε τον τρόπο με τον οποίον θα αναπαυθείτε». Όχι. «Εγώ είμαι η Ζωή, Εγώ είμαι η Αλήθεια, Εγώ είμαι η Ανάστασις». Θυμηθείτε τι είπε στις αδελφές του Λαζάρου ο Κύριος. «Δεν πιστεύεις ότι ο αδελφός σου θα αναστηθεί;». «Ξέρω», λέει, «Κύριε, ότι κάποτε, στο τέλος της Ιστορίας, θα γίνει η ανάστασις των νεκρών». «Εγώ είμαι η Ανάστασις», λέει ο Κύριος. «Κι αφού εγώ είμαι η Ανάστασις, όποιος ενσωματούται σε μένα, θα αναστηθεί εις ζωήν αιώνιον».

Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, αγαπητοί μου, Ποιο είναι το πρόσωπον του Ιησού Χριστού; Μπορεί να συγκριθεί με τους σωτήρες αυτοκράτορες της Ρώμης ή τους όποιους άλλους της Ιστορίας σωτήρες, που υπόσχονται την σωτηρία και επαγγέλλονται την σωτηρίαν εις τους ανθρώπους; Φτώχεια, αλήθεια, φτώχεια που υπάρχει, όταν στον άνθρωπο αποδίδεται ένας τέτοιος τίτλος, που ανήκει μόνον εις τον Χριστόν.
Αλλά ακόμη ο Χριστός είναι Σωτήρ γιατί διαλύει την ενοχήν. Είδατε τι είπει ο άγγελος εις τον Ιωσήφ; «Αὐτός γάρ σώσει τόν λαόν αὐτοῦ ἀπό τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν». «Αυτός θα σώσει τον λαό Του, από τις αμαρτίες του». Δηλαδή; Είναι εκείνο που είπε αργότερα ο Κύριος: «Εάν δεν πιστεύσετε ότι Εγώ είμαι…-Τι;- θα πεθάνετε στις αμαρτίες σας». «Εγώ είμαι». Τι; «Ο Κύριος. Εκείνος που συγχωρεί τις αμαρτίες». Συνεπώς είναι Εκείνος που πραγματικά συγχωρεί τις αμαρτίες. Όταν λέμε «συγχωρεί» σημαίνει ότι δεν υπάρχει πια για τον Θεό όρασις αμαρτιών. «Μακάριοι», λέει, «ὧν ἀφέθησαν αἱ ἀνομίαι καί ὧν ἐπεκαλύφθησαν αἱ ἁμαρτίαι». «Ἐπικαλύπτω»: σκεπάζω. Αν βάλω σε μία πληγή έναν επίδεσμο, η πληγή δεν φαίνεται. Αλλά για τον Θεό, κάθε κτίσις είναι γυμνή και τετραχηλισμένη. Πώς λοιπόν ο Θεός δεν θα έβλεπε τι υπάρχει κάτω από τον επίδεσμον; Όταν, λοιπόν, λέγει ότι στα μάτια του Θεού είναι σκεπασμένες οι αμαρτίες, σημαίνει ότι δεν τις βλέπει. Αλλά…δεν τις βλέπει, σημαίνει δεν υπάρχουν πια. Αφού ο Θεός όλα τα βλέπει. Δεν υπάρχουν διαχωριστικά σώματα που να κρύπτουν ένα αντικείμενο από τα μάτια, την όραση του Θεού. Άρα δεν υπάρχει ενοχή. Το συλλάβατε αυτό; Γνωρίζετε παρακαλώ ότι ο πυρήν όλων των ψυχολογικών προβλημάτων είναι η ενοχή; Το γνωρίζετε αυτό; Εκείνα από όλα που πάσχει ο άνθρωπος και δεν λέω μόνο τις ποικίλες αρρώστιες αλλά λέγω τις ψυχολογικές, τις ψυχικές αρρώστιες, και εντοπίζω το θέμα, είναι για όλα αλλά μένω σ’ αυτό ιδιαίτερα, ξέρετε ότι ο πυρήνας όλων αυτών των ασθενειών των ψυχικών, είναι η ενοχή; Δεν το λέγω εγώ. Το λέγει η Ψυχολογία. Αν λοιπόν την ενοχή, με κάποιο τρόπο την εξαλείψουμε, δεν θα έχομε προβλήματα ψυχολογικά. Ή αρρώστιες ψυχικές.

Πώς όμως θα εξαλειφθεί η ενοχή, αφού η ενοχή, είτε το θέλομε είτε δεν το θέλομε, έχει μίαν μεταφυσικήν διάστασιν; Δεν είναι δυνατόν λοιπόν ποτέ να μπορέσομε να την εξαλείψουμε παρά μόνον εάν την εξαλείψει ο Θεός. Και ο Θεός έρχεται δι΄εκείνου του φιλανθρωποτάτου μυστηρίου της Εξομολογήσεως. Για να δώσει άφεση αμαρτιών. Με τόσο εύκολο τρόπο. Αρκεί να υπάρξει από την πλευρά του ανθρώπου ένα «μετανοώ», ένα εκ καρδίας «μετανοώ». Και «μετανοώ» θα πει αλλάζω νοοτροπία. Μετά-νοῶ. Αλλάζω τρόπον σκέψεως. Αλλάζω τρόπον ζωής. Πλέον δεν ξαναγυρίζω σε ό,τι παλιό. Να γιατί λοιπόν είναι τόσο φιλάνθρωπον μυστήριον το μυστήριον της Εξομολογήσεως. Διότι δημιουργεί την εξάλειψιν των αμαρτιών, το σβήσιμο των αμαρτιών. Αυτό κάνει τον Χριστόν, Σωτήρα. Ήρθε προχθές κάποιος νεαρός, ο οποίος άρχισε να χάνει την πίστη του στο Θεανθρώπινο πρόσωπο του Χριστού. Του λέγω: «Αχ, καημένο παιδί, μου έδεσες τα χέρια· διότι μόνο αν πιστεύεις ότι ο Ιησούς είναι ο Θεός που ενηνθρώπησε, θα μπορεί να ενεργήσει το μυστήριον της αφέσεως των αμαρτιών σου. Τώρα λες και επιμένεις και μάλιστα, εντόνως επιμένεις ότι δεν πιστεύεις ότι ο Χριστός είναι ο Ενανθρωπήσας Θεός. Λυπούμαι. Δεν είναι δυνατόν να σου δοθεί άφεσις αμαρτιών». Απήλθε... Αυτό είναι... Έφυγε. Έτσι, όπως ήρθε, έφυγε... Δεν υπάρχει άφεσις αμαρτιών αν δεν πιστέψεις. Έτσι, αγαπητοί μου, έρχεται ο Χριστός και διαλύει την ενοχήν, την πηγή και το κέντρον και την αφετηρία όλων των ψυχολογικών, σας είπα, προβλημάτων και ψυχικών ασθενειών.

Ακόμη ο Χριστός είναι Σωτήρ του σώματος κατά οντολογικόν τρόπον. Το σκεφθήκατε αυτό; Όπως λέει, σας είπα προηγουμένως, ο Απόστολος Παύλος: «Καί Αὐτός ἐστίν σωτήρ τοῦ σώματος». Πώς είναι σωτήρ του σώματος; Σημαίνει αυτό το ταλαίπωρο σώμα, που είναι εικόνα του Ενανθρωπήσαντος Υιού του Θεού, είναι εικόνα του Ενανθρωπήσαντος Υιού του Θεού, διότι δεν πήρε ο Χριστός την εικόνα μας, αλλά πήραμε εμείς τη δική Του εικόνα, δεν έγινε άνθρωπος κατά την εικόνα του Αδάμ, αλλά ο Αδάμ έγινε κατά την εικόνα του Χριστού, έστω κι αν ο Αδάμ ο παλιός ιστορικά προηγείται. Έστω και αν έχομε αυτό το μεθύστερον σχήμα. Όμως προηγείται ο Χριστός, ως μοντέλο. Αυτό το σχήμα που λέγεται «άνθρωπος», αυτό το σχήμα ήταν ενόψει να γίνει ο Υιός του Θεού. Και κάνει, κατά την εικόνα Του και κατά την ιδέα Του, τον Αδάμ. Και όταν θα γεννηθεί το πρώτο παιδί του Αδάμ, θα είναι κατά την εικόνα και κατά την ιδέα του πατέρα του, του Αδάμ. Ώστε λοιπόν το ανθρώπινο σώμα είναι κατά την εικόνα του Χριστού. Αυτό το σώμα η αμαρτία το κατήντησε εις τον θάνατον, εις τον τάφον. Και γίνεται εξ ων συντίθεται. Δηλαδή χώμα. Διαλύεται. Συνεπώς αυτό το σώμα δεν δύναται να μείνει ανορθωμένο και συντεθειμένον. Αλλά μία των ημερών θα γίνει διάλυσις από εκείνα που συνετέθη. Ποιος θα επανοικοδομήσει αυτό το σώμα; Όχι με την έννοια ότι έρχεται η καινούρια γενεά και επανοικοδομείται το ανθρώπινον γένος. Εγώ, επί παραδείγματι, δίνω την ύπαρξή μου, δίνω την ουσία μου να γίνει ένα καινούριο παιδί, ένας καινούριος άνθρωπος. Αυτός είναι εγώ; Αυτός δεν είμαι εγώ. Αλλά αυτός είναι μία καινούρια ύπαρξις. Έδωσα τα υλικά εκείνα που χρειάζεται για να δομηθεί αυτός ο άνθρωπος. Εγώ όμως, πηγαίνω εις την φθοράν.

Για μένα η σωτηρία πώς νοείται; Όχι ότι αναστήνομαι εγώ εν τω προσώπω του παιδιού μου. Κι εκείνο το… βέβαια συναισθηματικό είναι, δεν βαριέστε, άντε, ας το πάρομε κι έτσι, αλλά ανόητο, αν φθάνομε να μαλώνομε, να δώσω το όνομά μου στο εγγόνι μου για να… μείνω. Πού να μείνεις, φτωχέ άνθρωπε! Θα ονομάσεις τον εγγονό σου Αθανάσιον; Ε, πόσοι άλλοι Αθανάσιοι υπάρχουν και τι βγήκε απ’ αυτό; Ύστερα, δεν είσαι εσύ ο εγγονός σου. Εσύ είσαι ανεπανάληπτος ύπαρξις, ανεπανάληπτος προσωπικότης. Για σένα ο Χριστός πώς μπορεί να είναι Σωτήρας; Με το να σου αναστήσει αυτό το σώμα το δικό σου. Γι΄αυτό ο Χριστός είναι Σωτήρ, οντολογικά Σωτήρ. Έρχεται να αναστήσει αυτή την ίδια την ύπαρξή μου. Εγώ είμαι άλλος, το παιδί μου είναι άλλο και ο εγγονός μου είναι άλλο. Είμεθα τρία πρόσωπα. Τέσσερα, εκατό, ένα εκατομμύριο. Αλλά εν τοιαύτη περιπτώσει έχομε την ατομικήν, την προσωπικήν σωτηρία και όχι την γενικήν, την ονομαστικήν, θα λέγαμε, σωτηρίαν. Όχι. Ο κάθε άνθρωπος έχει τον προσωπικό του σωτήρα,τον Ιησούν Χριστόν. Όλοι εν Χριστώ Ιησού, ευσεβείς και ασεβείς, θα αναστηθούμε.
Ώστε, λοιπόν, αγαπητοί μου, ο Χριστός είναι ο οντολογικός Σωτήρ. Δυνάμει τίνος; Δυνάμει της Αναστάσεώς Του. Δεν είναι λόγια. Είναι πραγματικότητα. Όπως ο Χριστός έγινε άνθρωπος και ανεστήθη, αφού απέθανε, παίρνοντας τη δική μου φύσιν την θνητήν, και τώρα της δίδει ζωήν, δυνάμει αυτού του γεγονότος, εγώ θα αναστηθώ.

Εάν λοιπόν, αγαπητοί μου, η ανθρωπότητα δεχθεί έτσι τον Χριστόν, τότε και όλα τα άλλα αγαθά, στα οποία δίνομε διαστάσεις σωτηρίας, μπορούμε να τα έχομε. Λέμε «το ψωμί μου, σωτηρία, το επάγγελμά μου, σωτηρία…». Όλα αυτά τα αγαθά, τα δίδει ο Θεός, εφόσον όμως έχομε τοποθετηθεί σωστά, το τι είναι σωτηρία. Αυτές τις μέρες θα γιορτάσομε τον Ιησούν Χριστόν, Σωτήρα του κόσμου. Πώς θα γιορταστεί; Με ένα χριστουγεννιάτικο δένδρον; Με ένα πλούσιο τραπέζι; Με διακοπές; Με χρήματα; Με διασκεδάσεις; Με χορούς; Αν θέλετε ακόμη, και με πορνείες και αμαρτίες ποικίλες; Θα πάει να βρει ο άλλος τη φιλενάδα του να κάνει Χριστούγεννα. Τι οξύμωρα πράγματα! Τι αντιφατικά πράγματα! Θα πάει να βρει τη φιλενάδα του, για να κάνει Χριστούγεννα... Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, αγαπητοί μου, πώς ο κόσμος γιορτάζει; Απλώς παίρνει την αφορμή μιας διακοπής, τίποτε άλλο. Κατά τα άλλα; Δεν έχει ουδεμίαν γνώσιν περί της εορτής των Χριστουγέννων. Δηλαδή περί του γεγονότος της Ενανθρωπήσεως του Σωτήρος Χριστού. Ας αφήσομε λοιπόν αυτές τις αντιλήψεις. Όσο για τα νόμιμα εκείνα, «τόν ἄρτον ἡμῶν τόν ἐπιούσιον δός ἡμῖν σήμερον» που λέμε εις την Κυριακήν προσευχήν, αυτά θα μας δοθούν. Αρκεί να βάλομε κορυφαίο γεγονός τον Σωτήρα Χριστόν. Λέγει ο ίδιος ο Θεός στην Παλαιά Διαθήκη: «Εάν με ακούσετε, θα φάτε τα αγαθά της γης». Θα το μετατρέπαμε λιγάκι και θα λέγαμε: «Εάν κατά κάποιον τρόπον, εννοήσετε το νόημα των γεγονότων, των εορτών που είναι πίσω από αυτές κάποια γεγονότα, τότε τα αγαθά της γης θα φάτε». Αλλά εάν εννοήσετε. Μη λοιπόν ειδωλολοποιούμε τα πράγματα του κόσμου τούτου. Μη ειδωλοποιούμε το σώμα μας, την υγεία μας, τα αγαθά μας και να νομίζομε ότι αυτά είναι οι σωτήρες μας. Σωτήρας μας είναι μόνος ο Χριστός και μόνος Αυτός.

Λέει ένα τροπάριο των ημερών: «Δεῦτε ἴδωμεν, πιστοί, ποῦ ἐγεννήθη ὁ Χριστός». Είναι τόσο χαριτωμένο! Μάλιστα όλη η υμνολογία των ημερών, όπως και όλου του έτους η υμνολογία, είναι χαριτωμένη. Είναι τόσο χαριτωμένη! Είναι τόσο ανθρώπινη! Είναι τόσο συναισθηματική! Είναι τόσο ποιητική! Που, αν κανείς ξαναγυρίσει και γίνει ένα παιδί στην καρδιά, αλλά με σώας τας φρένας και πλήρεις, δηλαδή με σοφό μυαλό, τότε χαίρεται αυτές τις εκφράσεις. «Δεῦτε ἴδωμεν,πιστοί, ποῦ ἐγεννήθη ὁ Χριστός». «Ελάτε, πιστοί, να δούμε πού εγεννήθη ο Χριστός». Σκεφτείτε μία ομάδα μικρών παιδιών, που λέει το ένα στο άλλο: «Ελάτε, παιδιά, να δούμε πού είναι ο κρυμμένος θησαυρός». Με εκείνο το γνωστό παιχνίδι. «Ελάτε παιδιά…». Μόνο άμα είναι κανείς παιδί μπορεί να νιώσει αυτή τη φράση: «Ελάτε παιδιά». Και με όλη εκείνη την ευχαρίστηση που νιώθει το κάθε παιδί, άμα του πει το άλλο: «Πάμε να δούμε…». Τι να δούμε; Έτσι, γι΄αυτό σας είπα, έχει τόσο αίσθημα η υμνολογία μας. Ε, «δεῦτε», λοιπόν, «ἴδωμεν,πιστοί», ελάτε πιστοί να δούμε, πού εγεννήθη ο Χριστός».
Αλήθεια,να μάθομε δηλαδή με άλλα λόγια, ποιο είναι το νόημα της Ενανθρωπήσεως. Πού εγεννήθη ο Χριστός; Στην Βηθλεέμ; Αυτό έγινε εφάπαξ. Αν πάω στη Βηθλεέμ και προσκυνήσω τούτες τις μέρες, θα εκπληρώσω αυτό το «Δεῦτε ἴδωμεν,πιστοί, ποῦ ἐγεννήθη ὁ Χριστός»; Κι εκείνοι οι οποίοι δεν θα πάνε, θα λέγαμε, στον τόπον εκείνον, δεν θα το μάθουν αυτό; Δεν θα γνωρίσουν ποτέ τίποτε; Όχι, αγαπητοί. Πολλοί είναι εκείνοι οι προσκυνηταί, χωρίς βέβαια να προσβάλω την έννοια της προσκυνήσεως, οι οποίοι πηγαίνουν, αλλά μένουν πάντως ανύποπτοι, στο πού γεννήθηκε ο Χριστός. Έτσι, είτε πάω είτε δεν πάω, το θέμα είναι…πρέπει να μάθω πού εγεννήθη ο Χριστός.

Και ο Χριστός εγεννήθη, αγαπητοί μου…, πού εγεννήθη; Εφάπαξ στη Βηθλεέμ. Αλλά πάντοτε μέσα στην κάθε ανθρώπινη καρδιά. Δεν είναι σχήμα λόγου. Δεν είναι ποιητικό σχήμα, να πούμε ότι γεννιέται ο Χριστός μέσα στην καρδιά. Είναι μία πραγματικότητα. Όταν λέμε ότι ο Χριστός γεννήθηκε σε μία φάτνη, σε ένα παχνί, δηλαδή ζώων, και ότι η καρδιά γίνεται ένα παχνί, δεν είναι ένα σχήμα λόγου. Είναι μία μεταφορά. Αν το θέλετε, το πρώτο, δεν έχει και πολλή αξία και σημασία, το ότι εγεννήθη σε ένα παχνί. Εδώ έχει σημασία. Αν ο Χριστός γεννηθεί μέσα στη δική μου την καρδιά. Και την κάνει παχνί Του. Με άλλα λόγια, πραγματικά να γεννηθεί ο Χριστός μέσα στην καρδιά μου. Και γεννιέται με τη γνώση, με την κατανόηση τη θεολογική. Γεννιέται ακόμη με το να έρθει να μείνει μέσα μου με την Ενανθρώπησή Του την πλήρη· το σώμα Του και το αίμα Του. Γιατί, τι σημαίνει ότι ανεκλήθη σε μία φάτνη; Σημαίνει ότι εκεί τοποθετήθηκε. Όταν λοιπόν κοινωνώ, τι σημαίνει; Σημαίνει ότι τοποθετώ τον Σωτήρα μου Χριστό μέσα μου. Για να με κάνει αιώνιον, να με κάνει αθάνατον, να μου διαλύσει την ενοχή. Να μου απαντήσει σε όλα τα αγωνιώδη προβλήματα της υπάρξεως και του προορισμού μου.
Αυτός είναι ο Σωτήρας του κόσμου. Αυτού την Γέννησιν, την Ενανθρώπηση γιορτάζομε, αγαπητοί μου, τούτες τις μέρες. Γι΄αυτό ας συλλάβομε το νόημα του μεγάλου αυτού γεγονότος. Και συλλαμβάνοντες το νόημα αυτό, τότε μπορούμε να γιορτάζομε το γεγονός σαν το πιο μεγάλο και κεντρικότερο της Ιστορίας.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια:Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
http://www.arnion.gr/.../omiliai.../omi ... vn_379.mp3