Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Συνήθως θέλουμε να πλησιάσουμε τον Θεό όταν εμφανιστεί κάποια δοκιμασία στη ζωή μας. Όταν τα πράγματα μας πάνε καλά και ζούμε μέσα στην κοσμική ευδαιμονία, τότε απομακρυνόμαστε από τον Θεό, καταπατούμε τις εντολές Του, αδιαφορούμε για τα πνευματικά.
Χρειάζεται να καταλάβουμε ότι από αυτήν την κατάσταση, μόνο εμείς βγαίνουμε ζημιωμένοι. Ο Θεός δεν εξαρτάται από εμάς, ούτε μας έχει ανάγκη. Εμείς έχουμε ανάγκη τον Θεό, όχι μόνο για να φωτίζει τα σκοτάδια μας, αλλά για να ζήσουμε μετά θάνατον την αιώνια μακαριότητα και όχι την αιώνια κόλαση.

Ο Θεός θέλει να έχουμε σχέση μαζί Του. Είτε είμαστε στα καλά μας, είτε στα κακά μας. Θέλει σχέση ο Θεός, σχέση εμπιστοσύνης και αγάπης. Δεν θέλει θρησκόληπτες συναλλαγές που πηγάζουν από δεισιδαιμονίες.
Η πίστη μας προς τον Θεό αν και είναι βασική προϋπόθεση για την πνευματική μας προσπάθεια, είναι μία κατάσταση ατελής.
Πιστεύω στον Θεό σημαίνει: Αποδέχομαι την ύπαρξη του Θεού, αλλά και εμπιστεύομαι τον Θεό.
Η πίστη όμως δεν συνεπάγεται και απαραίτητα σχέση με τον Θεό. Μπορεί να αποδέχομαι ότι υπάρχει και να Του έχω εμπιστοσύνη, όμως αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι Τον έχω στην ζωή μου, στην καρδιά μου, στο μυαλό μου.
Γι' αυτό χρειάζεται από την πίστη προς τον Θεό, να περάσουμε στην αγάπη προς τον Θεό.
Αγαπώ τον Θεό σημαίνει παραδίδομαι στον Θεό, εμπιστεύομαι πλήρως την ζωή μου σ' Αυτόν, κάθε στιγμή Τον έχω μέσα στην καρδιά μου, μέσα στο μυαλό μου, στο κέντρο της ζωής μου.

Όπως όταν αγαπάς κάποιον άνθρωπο, θέλεις να μην τον στεναχωρείς με κάτι που ξέρεις ότι τον ενοχλεί και τον πειράζει, έτσι και όταν αγαπάς τον Θεό προσπαθείς να μην πράξεις ή πεις ή σκεφθείς κάτι που θα Τον θλίψει.
"Ἂν μ᾽ ἀγαπᾶτε, τηρῆστε τὶς ἐντολές μου" (Ἰω. 14, 15), μας λέγει ο ίδιος ο Κύριος. Κι αν τυχόν αποτύχουμε και αμαρτήσουμε, τουλάχιστον να δείξουμε αμέσως με την μετάνοιά μας, ότι κατ' αρχήν παραδεχόμαστε το σφάλμα μας και κατά δεύτερον προσπαθούμε να διορθωθούμε και να αλλάξουμε.
Γι' αυτό και ο φόβος του Θεού δεν ερμηνεύεται ως φόβος προς το πρόσωπο του Θεού, αλλά ως ο φόβος-η αγωνία μη τυχόν πέσουμε σε κάποια αμαρτία και διασαλευθεί (κινδυνεύσει) η σχέση μας με τον Θεό.
Ο Θεός αδελφοί μου μας αγαπά και το απέδειξε.
Καιρός κι εμείς να δείξουμε την αγάπη μας προς Αυτόν τηρώντας τις εντολές Του.
Και μία βασική εντολή είναι: "ἐντολὴν καινὴν δίδωμι ὑμῖν ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους, καθὼς ἠγάπησα ὑμᾶς ἵνα καὶ ὑμεῖς ἀγαπᾶτε ἀλλήλους" (Ἰω. 13, 34).
"Σᾶς δίνω μιὰ νέα ἐντολή: Ν᾽ ἀγαπᾶτε ὁ ἕνας τὸν ἄλλον. Ὅπως σᾶς ἀγάπησα ἐγώ, ἔτσι ν᾽ ἀγαπᾶτε κι ἐσεῖς ὁ ἕνας τὸν ἄλλον" (Ἰω. 13, 34).
Η αγάπη μας προς τον Θεό, αποδεικνύεται από την αγάπη μας προς τον αδελφό μας. Και η αγάπη προς τον αδελφό μας αποδεικνύεται με την συγχώρεση και το έλεος που θα δείξουμε σε κάποιο λάθος του, με την υπομονή μας, με την στοργή μας, με την πραότητά μας, με την προσευχή μας, με τον παρακλητικό μας λόγο, με την συμπόνοια μας, με την αγκαλιά μας, με το χαμόγελό μας...

Αρχιμ. Παύλος Παπαδόπουλος

[toula]

Εάν υπάρχει ένα μεγαλύτερο κακό
από την έχθρα της καρδιάς,
είναι μια αχάριστη καρδιά…

Αρχιμ. Παύλος Παπαδόπουλος

[toula]

Παιδιά μου, ὅλοι ξέρομε, πῶς θά σωθοῦμε, ἀλλά χάνομε τήν σωτηρία μας ἀπό τήν πνευματική μας ἀμέλεια. Πρέπει λοιπόν, ἀρχικά, νά τηροῦμε μέ ἀκρίβεια τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ, «ἀγαπήσεις Κύριον τόν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου» «καί τόν πλησίον σου ὡς σεαυτόν» (Ματθ. 22, 37-39). Αὐτή εἶναι ἡ ἀρχή τοῦ νόμου καί τό πλήρωμα τῆς χάριτος. Λίγα λόγια, ἀλλά μέ πολλή καί μεγάλη δύναμι. Ὅλες οἱ ἀρετές ἐξαρτῶνται ἀπ᾽ αὐτή, γι᾽ αὐτό καί ὁ Ἀπ. Παῦλος ὀνομάζει τήν ἀ γ ά π η τέλος τοῦ νόμου. Αὐτή εἶναι ἑπομένως ἡ σωτηρία μας, ἡ διπλῆ ἀγάπη, ἡ ἀρχή καί τό τέλος κάθε καλοῦ ἔργου τῶν ἀνθρώπων...

Ἄς προσέχῃ ὅποιος νομίζει πώς στέκεται, γιά νά μή πέσῃ. Γιατί αὐτός πού ἔπεσε, ἔχει μία μόνο φροντίδα, νά σηκωθῆ, ἐκεῖνος ὅμως, πού στέκεται, ἄς προσέχῃ νά μή πέσῃ, γιατί οἱ πτώσεις εἶναι διάφορες. Αὐτοί πού ἔπεσαν ἔχουν στερηθῆ τή θεία χάρι κι ὅταν σηκώθηκαν, ἡ ζημιά τους δέν ἦταν μικρή. Αὐτός πού στέκεται, ἄς μήν ἐξευτελίζη τόν ἄλλον πού ἔπεσε, μήπως πάθῃ κι αὐτός τά ἴδια καί βρεθῆ σέ χειρότερο βάραθρο...
Τό πόσο καλή καί σωστική εἶναι ἡ ταπεινοφροσύνη, φαίνεται καί ἀπό τό ὅτι ὁ ἴδιος ὁ Κύριος τήν ἐνδύθηκε γιά νά οἰκονομήση τούς ἀνθρώπους, ἀφοῦ μάλιστα εἶπε: «Μάθετε ἀπ᾽ ἐμοῦ ὅτι πρᾶός εἰμι καί ταπεινός τῇ καρδίᾳ» (Ματθ. 11,29). Πρόσεχε ποιός εἶναι αὐτός, πού μιλεῖ καί γίνε τέλειος μαθητής Του. Ἡ ἀρχή καί τό τέλος στά καλά ἔργα ἄς εἶναι ἡ ταπεινοφροσύνη, ἐννοῶ τό ταπεινό φρόνημα καί ὄχι μόνο τά σχήματα λόγου.
Ὅταν ἡ ψυχή σκέπτεται ταπεινά, ταπεινές θά εἶναι καί οἱ ἐξωτερικές ἐκδηλώσεις. Ἔχεις ἐφαρμόσει ὅλες τίς ἀρετές; Ὁ Κύριος τό ξέρει, ἀλλά ὁ Ἴδιος μᾶς λέει, ν᾽ ἀρχίζουμε πάλι ἀπό τήν ταπείνωση, λέγοντας, «ὅταν πάντα ποιήσητε, εἴπατε. Δοῦλοι ἀχρεῖοί ἐσμεν» (Λουκ. 17,10).

Ἡ ταπεινοφροσύνη ἀποκτᾶται μέ ὀνειδισμούς, μέ ὕβρεις καί πόνους, σέ σημεῖο πού νά σέ ποῦν τρελλό καί ἀνόητο, πτωχό, ἀδύνατο καί τιποτένιο, ἀπρόκοπτο σέ καλά ἔργα, ἀνίκανο νά μιλᾶς, ἀνυπόληπτο, ἐξουθενωμένο. Αὐτά εἶναι τά νεῦρα τῆς ταπεινοφροσύνης. Κι ὁ Κύριος τά ἴδια ἄκουσε καί ἔπαθε. Καί Σαμαρείτη τόν εἶπαν καί δαιμονισμένο. Πῆρε τήν μορφή δούλου, μαστιγώθηκε καί γέμισε στό σῶμα Του πληγές.
Πρέπει λοιπόν κι ἐμεῖς νά μιμούμεθα τίς πράξεις τῆς ταπεινοφροσύνης. Εἶναι μερικοί, πού μέ ἐξωτερικά σχήματα ὑποκρίνονται τόν ταπεινό ἀπό φιλοδοξία, ἀλλά φανερώνονται ἀπό τά ἀποτελέσματα. Ὅταν τύχη νά ὑβριστοῦν ἐλαφρά, δέν ὑπομένουν, χύνοντας ἀμέσως τό δηλητήριό τους, σάν τά δηλητηριώδη φίδια...
Ἡ ὀργή εἶναι μικρό ἁμάρτημα. Τό πιό βαρύ ὅμως ἁμάρτημα ἀπ᾽ ὅλα εἶναι ἡ μνησικακία. Γιατί ὁ θυμός διαλύεται σάν τόν καπνό, πού θολώνει γιά λίγο τήν ψυχή, ἡ μνησικακία ὅμως σάν μόνιμη κατάσταση ἐξαγριώνει τήν ψυχή περισσότερο κι ἀπό θηρίο. Καί ὁ σκύλος, ὅταν χτυπήση κάποιο μέ μανία, μέ λίγη τροφή μαλακώνει, ὅπως καί τά ἄλλα θηρία, πού πραΰνονται μέ τήν ἀγάπη. Ἐκεῖνος ὅμως, πού κυριεύεται ἀπό μνησικακία, οὔτε μέ παρακλήσεις ἀλλάζει, οὔτε μέ τροφή μαλακώνει, οὔτε μέ τόν χρόνο, πού μεταβάλλει τά πάντα, μπορεῖ νά θεραπευθῆ.
Οἱ μνησίκακοι εἶναι οἱ πιό ἀσεβεῖς καί παράνομοι ἀπ᾽ ὅλους, γιατί δέν ὑπακούουν στά λόγια τοῦ Χριστοῦ πού λέει, «Ὕπαγε πρῶτον διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου καί οὔτω προσάγαγε τό δῶρον» (Ματθ. 5,24) καί «μή ἐπιδυέτω ὁ ἥλιος ἐπί τῷ παροργισμῷ ὑμῶν» (Ἐφεσ. 4,26).
Πρέπει λοιπόν νά προσέχουμε τήν μνησικακία. Ἀπ᾽ αὐτή γεννῶνται πολλά κακά, ὅπως ὁ φθόνος, ἡ λύπη καί ἡ καταλαλιά. Ἡ ζημιά πού κάνουν, ἄν καί φαίνεται μικρή, ὅπως τά λεπτά βέλη τοῦ ἐχθροῦ, εἶναι θανατηφόρα...

Στ᾽ ἀλήθεια ἡ κατάκρισι εἶναι βαρύ καί φοβερό ἁμάρτημα. Κι ὅμως εἶναι τροφή καί ἀνάπαυσι γιά πολλούς ἀνθρώπους. Σύ μή δεχθῆς ποτέ ν᾽ ἀκούσης κάτι σέ βάρος ἄλλου. Μή κάνεις τήν ψυχή σου δοχεῖο ἀπό ξένες κακίες. Κράτησε τήν ψυχή σου ἁπλῆ, γιατί ἄν δεχθῆς τήν ἀκαθαρσία τῶν κακῶν λόγων, μέ τίς σκέψεις θά φέρης ἐμπόδια στήν προσευχητική σου διάθεσι καί θά μισήσης χωρίς αἰτία, ὅσους συναντᾶς. Ἀφοῦ πρῶτα ἡ ἀκοή σου θά ἔχη μολυνθῆ μέ τίς κακολογίες, ὅλους θά τούς κοιτᾶς μέ ἀγένεια, ὅπως παθαίνει ὁ ὀφθαλμός, ὅταν κοιτάξη στό ἔγχρωμο δυνατό φῶς καί δέν μπορεῖ νά δῆ καθαρά τό σχῆμα αὐτῶν, πού βλέπει.
Γι αὐτό πρέπει νά προσέχουμε πολύ τήν γλῶσσα καί τήν ἀκοή μας. Νά μή λέμε τίποτα ἀλλά καί νά μήν ἀκοῦμε, μέ ἐμπάθεια· γιατί ἔχει γραφῆ, «Μή ἀκοήν ματαίαν παραδέξασθαι» (Ἐξ. 23,1) καί «τόν καταλαλοῦντα λάθρα τῷ πλησίον αὐτοῦ, τοῦτον ἐξεδίωκον» (Ψαλμ. 100,5).

Άγιος Αθανάσιος ο Μέγας

[toula]

Μας δίνει ευκαιρίες ο Θεός για να αλλάξουμε, για να διορθωθούμε, για να μετανοήσουμε, για να συγχωρεθούμε.
Μας δίνει ευκαιρίες να ασκηθούμε στην υπομονή, στην ταπείνωση, στην εγκράτεια, στην συγχώρεση, στην απλότητα, στην ανεξικακία, στην αγάπη.
Μας καλεί να συναντηθούμε μαζί Του δια της προσευχής, δια της μελέτης των Θείων Γραφών, δια των Μυστηρίων.
Ο Θεός μας αναζητά, μας ποθεί, μας αγαπά.
Γι’ αυτό κι έγινε ένας από εμάς!
Είναι φοβερή η αγάπη του Θεού προς εμάς.
Μακάρι να καταλάβουμε ότι ο Θεός επιδιώκει την σωτηρία μας!

Δυστυχώς εμείς είμαστε αυτοί που βάζουμε τρικλοποδιά στα σωτήρια σχέδια του Θεού για εμάς. Και αυτό γίνεται κυρίως με την απιστία μας, με τον εγωισμό μας, με την αμετανοησία μας, με τις κατακρίσεις μας. Σαν να επιδιώκουμε την απώλειά μας!
Ας καταλάβουμε επιτέλους το συμφέρον μας, το οποίο είναι η εφαρμογή των εντολών του Θεού. Κι αν σε κάτι δυσκολευόμαστε, ας μετανοούμε κι ας γίνεται αφορμή για ταπείνωση, διότι όπως λέγει και ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσοστομος: «Στον Θεό αρέσει περισσότερο η ταπείνωση για την αμαρτία που κάναμε, παρά η υπερηφάνεια για την αρετή που κατορθώσαμε».
Γι’ αυτό ας αγωνιζόμαστε όσο μπορούμε, ας δείχνουμε έλεος προς τους άλλους, ας επιδιώκουμε την ειρήνη κι ας ζούμε ταπεινά, απλά και με μετάνοια και να είμαστε σίγουροι ότι ο Θεός θα φωτίζει τον δρόμο της ζωής μας και θα τα εξομαλύνει όλα προς το καλό μας. Όχι προς το κοσμικό καλό μας, αλλά προς το αιώνιο καλό μας.

Αρχιμ. Παύλος Παπαδόπουλος

[toula]

Η σημερινή ευαγγελική ιστορία είναι ένα θαυμάσιο παράδειγμα για το πως τα σύμβολα της Παλαιάς Διαθήκης βρίσκουν την ερμηνεία και εκπλήρωσή τους στο πρόσωπο του Χριστού. Κι ακόμα πως υπάρχει μια θαυμαστή ενότητα μεταξύ Παλαιάς και Καινής Διαθήκης.
Ο Κύριος δίνει την εξής εντολή στους δέκα λεπρούς: «πορευθέντες ἐπιδείξατε ἑαυτοὺς τοῖς ἱερεῦσι». Γιατί να πάνε στους ιερείς του Ναού κι όχι σε έναν γιατρό;
Η απάντηση βρίσκεται στα κεφάλαια 13 και 14 του Λευϊτικού. Ο Θεός δίνει στον Μωϋσή με κάθε λεπτομέρεια τα συμπτώματα της λέπρας και αναφέρει σε ποιό στάδιο έπρεπε να εκβάλουν τον λεπρό από το σπιτικό και την τοπική κοινωνία. Ακόμη, περιγράφει ο Θεός και το τελετουργικό που πρέπει να ακολουθήσουν οι ιερείς για να πιστοποιήσουν ότι κάποιος λεπρός καθαρίσθηκε καί έγινε και πάλι υγιής.
Διαβάζοντας τα δύο αυτά κεφάλαια του Λευϊτικού διαπιστώνουμε τα εξής καταπληκτικά.
Η λέπρα είναι σύμβολο της αμαρτίας. Η λέπρα είναι μια επώδυνη ασθένεια που παραμορφώνει τον άνθρωπο και τον οδηγεί στον θάνατο. Η αμαρτία δρα στην ψυχή όπως η λέπρα στο σώμα. Αν θέλουμε λοιπόν να έχουμε μια «εικόνα» της ψυχής που έχει μολυνθεί από την αμαρτία, τότε ας κοιτάξουμε το παραμορφωμένο σώμα ενός λεπρού!

Δεν είναι τυχαίο ότι στην Παλαιά Διαθήκη την πιστοποίηση της μολύνσεως αλλά και του καθαρισμού την κάμουν οι ιερείς. Ας μην ξεχνάμε τον συμβολισμό της λέπρας. Ο άνθρωπος δεν μπορεί να απαλλαγεί μόνος του από την «λέπρα» της αμαρτίας. Ο Θεός μόνο μπορεί να τον λυτρώσει και να τον θεραπεύσει. Αλλά προσέξτε ότι ο Θεός χρησιμοποιεί τους ιερείς. Ακόμα και ο Χριστός, στην εποχή της χάριτος, δεν απαξιώνει τους ιερείς.
Ο λεπρός έπρεπε να εκδιωχθεί από το σπιτικό του και να πάει να ζήσει σε έρημο τόπο. Πρακτικά για να μην μεταδώσει την νόσο. Συμβολικά για να φανερώσει πως η αμαρτία χωρίζει τον άνθρωπο από τον Θεό αλλά και από την κοινωνία με τους αδελφούς.
Ενδιαφέρον είναι το τελετουργικό της πιστοποιήσεως του καθαρισμού και θεραπείας.
Ο θεραπευμένος λεπρός έπρεπε να προσφέρει στο Ναό δύο πουλιά, ένα κομμάτι ξύλο κέδρου, ένα πλεκτό κόκκινο ύφασμα και λίγο ύσσωπο.
Ο ιερέας θυσίαζε το ένα πουλί επάνω από ένα δοχείο με καθαρό τρεχούμενο νερό ώστε το αίμα να πέσει μέσα στο δοχείο. Στη συνέχεια εμβάπτιζε μέσα στο δοχείο, μέσα στο αίμα και το νερό, το δεύτερο πουλί, το ξύλο, το ύφασμα και τον ύσσωπο. Στο τέλος ελευθέρωνε το πουλί. Συμβολικές πράξεις του χριστιανικού βαπτίσματος και της θείας ευχαριστίας. Το αίμα και το νερό μας θυμίζουν την νύξη της πλευράς του Χριστού από τον Κεντυρίωνα στο Γολγοθά. Θυσιάσθηκε Αυτός, για να ελευθερωθούμε εμείς. Το ξύλο του κέδρου έχει την ιδιότητα να μην σαπίζει. Είναι σύμβολο της θεϊκής φύσεως του Χριστού. Το ύφασμα είναι σύμβολο της ανθρώπινης φύσεώς Του. Και ο ύσσωπος, που είναι αρωματικό φυτό, είναι σύμβολο του Αγίου Πνεύματος.

Ο πρώην λεπρός έπρεπε μετά να επιστρέψει στο σπίτι του και ύστερα από επτά ημέρες να ξαναπάει στο Ναό και να προσφέρει δύο αρνιά και ένα δοχείο λάδι. Ο ιερέας τον έχριε με το λάδι στο δεξιό αυτί, στο δεξί χέρι και στο δεξί πόδι. Στη συνέχεια τον έχριε στο κεφάλι και σε όλο το σώμα με το λάδι και τον ράντιζε με το αίμα των αμνών. Η πράξη της χρίσεως με το λάδι μας θυμίζει την χρίση του κατηχουμένου με το επορκιστό έλαιο. Είναι φανεροί οι συμβολισμοί καθώς και η προέλευση της χρίσεως με το έλαιο στο χριστιανικό βάπτισμα.

Ας θυμηθούμε επίσης και κάποιες ιστορίες από την Παλαιά Διαθήκη που έχουν σχέση με τη λέπρα αλλά και με το σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα.
1. Όταν ο Θεός είπε στο Μωϋσή να επιστρέψει στην Αίγυπτο και να ηγηθεί του Ισραηλιτικού λαού, εκείνος έφερε ως εμπόδιο την βραδυγλωσσία του. Ποιά ήταν η απάντηση του Θεού; Του ζήτησε να βάλει το χέρι του στο κόρφο του και να το βγάλει πάλι έξω. Το χέρι του Μωϋσή ήταν λεπρό. Του ζητά να το βάλει δεύτερη φορά στον κόρφο του και να το ξαναβγάλει. Τώρα το χέρι του Μωϋσή είναι καθαρό. Τι ουσιαστικά λέει ο Θεός; Μωϋσή, την «λέπρα» την έχεις μέσα σου, στον κόρφο σου. Δηλαδή, γνωρίζω ότι είσαι άνθρωπος αδύναμος και αμαρτωλός. Αλλά δεν θα ενεργήσεις εσύ αλλά Εγώ. Ταπεινώσου λοιπόν κι ακολούθησε το θέλημα του Θεού με πίστη και εμπιστοσύνη.

2. Ο Νεεμάν ήταν μεγάλος Ασσύριος στρατηγός. Έπασχε όμως από λέπρα. Θεραπεία δεν υπήρχε. Ώσπου μια ημέρα μία Ισραηλίτισσα δούλη του ανέφερε τον μεγάλο Προφήτη Ελισσαίο. Ξεκίνησε ο Νεεμάν με τη συνοδεία του και πολλά δώρα κι έφτασε στις όχθες του Ιορδάνη, όπου σε μία σπηλιά κατοικούσε ο Προφήτης. Ο Ελισσαίος δεν βγήκε έξω αλλά έστειλε έναν μαθητή του, τον Γιεζί. Ο μαθητής μετέφερε στον στρατηγό την εντολή του Προφήτη. Αν θέλεις να καθαρισθείς μπες μέσα στα νερά του Ιορδάνη και πλύσου εκεί επτά φορές. Ο στρατηγός θύμωσε. Νόμισε ότι ο προφήτης τον κοροϊδεύει. Δεν ήθελε να κατέβει από το άρμα του. Ένιωσε προσβεβλημένος από την συμπεριφορά του Ελισσαίου. Τελικά πείσθηκε από τους υπηρέτες του και βαπτίστηκε επτά φορές στον Ιορδάνη. Και θεραπεύθηκε. Και μάλιστα το δέρμα του έγινε όπως του μωρού παιδιού!
Τι συνέβη με τον Νεεμάν; Ο προφήτης δεν βγήκε από το σπήλαιο για να δηλώσει ότι ο Θεός έχει τη δύναμη της θεραπείας. Το βάπτισμα στον Ιορδάνη είναι σύμβολο του χριστιανικού βαπτίσματος. Και το μεγάλο πρόβλημα του Νεεμάν ήταν ο εγωισμός του. Δεν ήθελε να κατέβει από το άρμα του. Πως είναι δυνατόν αυτός ο μεγάλος στρατηγός να κατέβει από τον εγωισμό του, την κενοδοξία του, από την ιδέα που είχε για τον εαυτό του; Όταν ταπεινώθηκε, θεραπεύθηκε…

Επιστρέφουμε στην ευαγγελική ιστορία. Ο Κύριος βλέπει τον ένα θεραπευμένο λεπρό να επιστρέφει για να αποδώσει ευχαριστία και ρωτά: «οὐχὶ οἱ δέκα ἐκαθαρίσθησαν; οἱ δὲ ἐννέα ποῦ; οὐχ εὑρέθησαν ὑποστρέψαντες δοῦναι δόξαν τῷ Θεῷ εἰ μὴ ὁ ἀλλογενὴς οὗτος;»
Είδαμε ότι η λέπρα είναι σύμβολο της αμαρτίας. Με το αίμα Του μας λύτρωσε ο Χριστός από αυτήν την φοβερή κατάσταση. Αξιωθήκαμε του Αγίου Βαπτίσματος. Αξιωθήκαμε πολλών δωρεών. Ήμασταν «αλλογενείς», γεννήματα της φθοράς και του θανάτου. Μας έδωσε την χάρη της υιοθεσίας. Μας υποδέχθηκε και πάλι στο πατρικό μας σπίτι.
Άραγε, δίνουμε « δόξαν τῷ Θεῷ»; Ή αρνούμαστε όπως ο Νεεμάν να κατεβούμε από το «άρμα μας» και ακολουθούμε τους εννέα αχάριστους θεραπευμένους λεπρούς;

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος (Τσιλης)
12η Κυριακή του Λουκά, Η θεραπεία των δέκα λεπρών.
Σκέψεις στο ευαγγελικό ανάγνωσμα.

[toula]

ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΒ' ΛΟΥΚΑ

Ο μιμητής του Ιώβ, ο θείος Χρυσόστομος, εσυνήθιζε πάντοτε να λέγη το αξιομνημόνευτον αυτό απόφθεγμα, σε κάθε περίσταση. «Δόξα τω Θεώ πάντων ένεκεν. Δεν θα παύσω να το επαναλαμβάνω πάντοτε, για όλα όσα μου συμβαίνουν». Το ίδιο εσυνήθιζε να λέγη και ο μέγας της Θεσσαλονίκης Γρηγόριος ο Παλαμάς σε κάθε υπόθεση, μιμούμενος τον θείον Χρυσόστομον, ο οποίος με την εύλαλον γλώσσα του προσθέτει: Ας ευχαριστούμε λοιπόν για όλα, για ό,τι και αν συμβή, αυτό είναι ευχαριστία. Διότι το να το κάνης αυτό όταν όλα πηγαίνουν ομαλά, δεν είναι σπουδαίον, επειδή σε αυτό ωθεί η ιδία η φύσις των πραγμάτων. Εάν όμως ευχαριστούμε ενώ ευρισκόμεθα στο βάθος των κακών, αυτό είναι θαυμαστόν. Πράγματι, όταν εμείς ευχαριστούμε για εκείνα τα οποία άλλοι βλασφημούν και αποθαρρύνονται, κοίτα πόση η φιλοσοφία! Πρώτον, εύφρανες τον Θεόν. Δεύτερον, εντρόπιασες τον διάβολο. Τρίτον, αυτό που συνέβη το απέδειξες μηδαμινό. Δηλαδή συγχρόνως και εσύ ευχαριστείς, και ο Θεός απομακρύνει την λύπη, και ο διάβολος υποχωρεί.

Τίποτε αγιώτερον δεν υπάρχει από την γλώσσα, που μέσα στα κακά ευχαριστεί τον Θεόν. Όντως δεν υστερεί σε τίποτε από την γλώσσα του μάρτυρος. Στεφανώνεται και αυτή ομοίως με εκείνον. Διότι και αυτή έναν δήμιον έχει ενώπιόν της, ο οποίος την αναγκάζει να αρνηθή τον Θεόν δια της βλασφημίας. Τον διάβολον έχει, ο οποίος με δημίους λογισμούς την σχίζει σε λωρίδες, και την σκοτίζει με την λύπη. Αν λοιπόν κάποιος υπομείνη τα βάσανα και ευχαριστήση, έλαβε στέφανον μαρτυρίου.
Λέγει και ο μέγας Βασίλειος: είναι αισχρόν όταν μεν τα πράγματα έρχονται ευνοϊκά να ευλογούμε τον Θεόν, στα δε στενόχωρα και επίπονα να σιωπούμε. Αλλά τότε πρέπει και περισσότερο να τον ευχαριστούμε, γνωρίζοντας ότι «oν αγαπά Κύριος παιδεύει, μαστιγοί δε πάντα υιόν oν παραδέχεται…».
Τι λέγω; Όχι μόνο πρέπει κανείς να ευχαριστή τον Θεό για τις θλίψεις και τους πειρασμούς της παρούσης ζωής, αλλά πρέπει να τον ευχαριστή ακόμη και για την μέλλουσαν κόλασιν. Επειδή και η κόλασις είναι συμφέρον και ωφέλιμο για τους κολαζομένους. Γιατί; Επειδή η κόλασις είναι εμπόδιον της αμαρτίας και του κακού, γι’ αυτό ονομάζεται και κόλασις, επειδή κολάζει, και εμποδίζει το κακόν. Αν δεν υπήρχε κόλασις, η αμαρτία και το κακό, θα επεκτείνετο σε άπειρον διάστημα και ποτέ δεν θα ελάμβανε τέλος. Γι’ αυτό και ο σοφώτατος Μάρκος ο Εφέσου είπε τούτον τον παράδοξον μεν στην ακοήν, όμως αληθινόν λόγον και βέβαιον, ότι δηλαδή συμφέρει στους κολαζομένους να κολάζωνται. Όθεν και ο όσιος Θεόκτιστος ο Στουδίτης, σε ένα τροπάριο εις τον Κύριον ημών Ιησού Χριστόν λέγει επί λέξει: «Και εν τη κολάσει ευχαριστώ», διότι η κόλασις δεν είναι κακόν καθ’ εαυτό, ή μάλλον είναι και καλόν. Αφ’ ενός μεν διότι εμποδίζει και συστέλλει την αμαρτίαν και δεν την αφήνει να ενεργή επ’ άπειρον, όπως είπαμε, αφ’ ετέρου δε διότι η κόλασις είναι ποινή και παίδευσις του κακού, και με αυτήν εκπληρώνεται η δικαιοσύνη του Θεού. Όθεν, αν και η κόλασις δεν είναι προηγούμενον θέλημα του Θεού, είναι όμως επόμενον θέλημά του, σύμφωνα με τους ιερούς θεολόγους. Μόνη δε η αμαρτία είναι αυτή καθ’ εαυτήν κακό, και ούτε κατά προηγούμενον θέλημα του Θεού γίνεται, ούτε κατά επόμενον, αλλά κατά μοχθηράν γνώμην του ανθρώπου.

Γι’ αυτό και ο θείος Χρυσόστομος παραγγέλλει στους χριστιανούς τα ακόλουθα: «Αυτό να είναι το έργο σας, να ευχαριστήτε στις προσευχές και για τις φανερές και για τις αφανείς ευεργεσίες, και για όσες ήταν σύμφωνες με το θέλημά σας και για όσες όχι. Και για την βασιλεία των ουρανών και για την γέεννα του πυρός, και στην θλίψη και στην άνεση. Έτσι συνηθίζουν να προσεύχωνται οι Άγιοι, και για τις κοινές ευεργεσίες να ευχαριστούν. Γνωρίζω εγώ κάποιον άγιον άνδρα ο οποίος προσεύχεται με αυτόν τον τρόπο. Δεν έλεγε τίποτε πριν από αυτά τα λόγια, αλλά ότι: ευχαριστούμε Κύριε για όλες τις ευεργεσίες που έδειξες σε μας τους αναξίους από την πρώτην ημέρα μέχρι σήμερα. Γι’ αυτές που γνωρίζουμε και γι’ αυτές που δεν γνωρίζουμε, για τις φανερές, για τις αφανείς, για όσες έγιναν με έργο, για όσες με λόγο, για όσες έγιναν με την θέλησή μας και για όσες όχι, για όλες όσες έχουν γίνει σ’ εμάς τους αναξίους. Για τις θλίψεις, για τις ανέσεις, για την γέενα του πυρός, για την κόλαση, για την Βασιλείαν των Ουρανών».

Ο δε άγιος Ισαάκ είπεν ότι όποιος ευχαριστεί, παρακινεί τον ευεργέτην του να του δίδη περισσότερες ευεργεσίες: «η ευχαριστία του λαμβάνοντος ερεθίζει τον δίδοντα να δώση δωρήματα μεγαλύτερα από τα προηγούμενα». Και πάλιν ο ίδιος ο θείος Ισαάκ λέγει: «όποιος δεν ευχαριστεί για τα μικρότερα, και στα μεγαλύτερα είναι ψεύστης και άδικος». Και επίσης: «αυτό που οδηγεί τα χαρίσματα του Θεού προς τον άνθρωπον είναι η καρδία η κινουμένη προς ευχαριστίαν αδιάλειπτον».
Γίνε λοιπόν, άνθρωπε, ευχάριστος στον Θεόν για το κάθε τι, «ευλόγει αυτόν εν παντί καιρώ, η αίνεσις αυτού ας είναι δια παντός εν τω στόματί σου». Εάν υγιαίνης, δώρον του Θεού είναι η υγεία. Εάν ασθενής, η ασθένεια του σώματος είναι σωτηρία της ψυχής. Μη λείπη λοιπόν ποτέ από το στόμα σας η δοξολογία του Θεού. Εν παντί ευχαριστείτε τον Θεόν, ω η δόξα και το κράτος εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Ομιλία του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, περί Ευχαριστίας

[toula]

Πώς έκανε κομποσκοίνι ο Άγιος Παΐσιος

Ό Γέροντας, αφού έκανε πολλές δοκιμές στον εαυτό του, προσπαθώντας να εφαρμόσει ότι γράφουν τα ασκητικά βιβλία και συμβουλευόμενος έμπειρους Γέροντες, κατέληξε σε ένα τυπικό.

Ανάλογα με τίς δυνάμεις, την ηλικία, τον χρόνο πού είχε, τον τόπο που έκανε την άσκηση του, ρύθμιζε και το τυπικό του. Έλεγε ότι «ό μοναχός πρέπει να μπει σ’ ένα μοναχικό τυπικό.

Κάθε δέκα χρόνια πρέπει να κάνη αναθεώρηση των δυνάμεων του και να κανονίσει στον εαυτό του την κατάλληλη άσκηση. Όταν κανείς είναι νέος, έχει περισσότερη ανάγκη από ύπνο καί λιγότερη από ξεκούραση. Όταν γεράσει, του χρειάζεται περισσότερη ξεκούραση και λιγότερος ύπνος. Μεγάλη δύναμη έχει ή συνήθεια. Κάτι πού το συνηθίζει ό οργανισμός καί χωρίς να το εχη ανάγκη, όταν έρθει ή ώρα θα το ζητήσει».

Το τυπικό του ήταν περίπου το εξής: Στις 3 μ.μ. (9η βυζαντινή) έκανε Ένατη καί Εσπερινό, καί μετά έτρωγε κάτι.

Ύστερα έκανε το Απόδειπνο και μερικές ώρες κομποσχοίνι.

Πριν από τα μεσάνυχτα ξυπνούσε και άρχιζε τον κανόνα και εν συνεχεία την Ακολουθία του με κομποσχοίνι.

Όταν τελείωνε, ξεκουραζόταν λίγο καί με το φώτισμα άρχιζε πάλι τα πνευματικά. Όταν ήταν απερίσπαστος από τον κόσμο, έκανε την κάθε Ώρα στην ώρα της καί ενδιάμεσα εργοχειρούσε λέγοντας την ευχή. Για ένα διάστημα ξεκουραζόταν αμέσως μετά την δύση του ηλίου, όλη τη νύχτα αγρυπνούσε και υστέρα ξεκουραζόταν λίγο το πρωί. Το μεσημέρι δεν αναπαυόταν.

Δεν είναι δυνατό να γίνει λόγος για τυπικό του Γέροντα όταν έκανε άσκηση νεώτερος στην έρημο του Σινά, διότι «ό πας δρόμος αυτού ην προσευχή αέναος και έρως προς Θεόν άνείκαστος», και πολλές ώρες εργόχειρο χωρίς να τον κουράζει.

Τότε δεν έβλεπε ανθρώπους, ήταν τελείως αμέριμνος και απερίσπαστος.

Όταν ήταν στον “Τίμιο Σταυρό” διάβαζε μόνο τον εξάψαλμο, τον κανόνα του Μηναίου και το απόγευμα το Θεοτοκάριο του αγίου Νικόδημου. Τα υπόλοιπα τα έκανε με κομποσχοινι.

Στην “Παναγούδα” έκανε τρία κομποσχοίνια (3ΟΟάρια) στον Χριστό, ένα στην Παναγία, ένα στον Τίμιο Πρόδρομο, ένα στον Άγιο της ημέρας και ένα στον Άγιο του. Μετά τα επαναλάμβανε για τους ζώντες και πάλι τρίτη φορά για τους κεκοιμημένους, και ευχόταν για ειδικές περιπτώσεις.

Στα τελευταία του, παρά τον κόσμο πού τον απασχολούσε όλη την ημέρα, έκανε πάνω από 40 κομποσχοίνια τρακοσάρια μετρητά, εκτός από τον κανόνα και την ακολουθία του.

Το Ψαλτήρι το χώριζε σε τρία μέρη και το τελείωνε σε τρεις ήμερες. Σε κάθε ψαλμό προσευχόταν για την αντίστοιχη κατηγορία ανθρώπων, σύμφωνα με τις περιπτώσεις πού ό όσιος Αρσένιος είχε χωρίσει τους ψαλμούς και μνημόνευε ονόματα. Με αυτόν τον τρόπο δεν κουραζόταν να διαβάζει ακόμη και 6-7 καθίσματα συνεχόμενα.

Την Μεγάλη Εβδομάδα κάθε χρόνο, για να συμμετέχει περισσότερο στα Πάθη του Χριστού, διάβαζε τα Ευαγγέλια των Παθών. Από την σύλληψη του Χριστού ως την Αποκαθήλωση, δηλαδή από την Μ. Πέμπτη την νύχτα ως την Μ. Παρασκευή εσπέρας, ούτε καθόταν, ούτε κοιμόταν, ούτε έτρωγε. Μάλιστα έλεγε ότι αξίζει περισσότερο να βιάσουμε τον εαυτό μας σε ασιτία αυτό το διήμερο (Μ. Παρασκευής, Μ. Σαββάτου) παρά το τριήμερο (της Καθαράς Εβδομάδος). Μόνο έπινε λίγο ξύδι, για να θυμηθεί το Δεσποτικό όξος. Αυτές τίς μέρες δεν άνοιγε σε κανέναν. Έμενε κλεισμένος στο Κελί του και ούτε του έκανε καρδιά να ψάλει. «Πρώτη φορά ένιωσα μια τέτοια κατάσταση», είπε τελευταία στην “Παναγούδα”.

Ό Γέροντας δεν παρέβαινε χωρίς λόγο το τυπικό του. Το τηρούσε με ζήλο. Ήταν ακριβής μοναχός. «Τέσσερις να με κρατάνε, τον κανόνα μου δεν τον αφήνω», έλεγε. Δηλαδή και όταν ήταν πολύ άρρωστος, ώστε να μην μπορεί να σταθεί στα πόδια του, πάλι τον κανόνα του δεν τον άφηνε. Θεωρούσε μεγάλη ζημία πνευματική να αφήσει χρέη καί να μην εκτέλεση τα μοναχικά του καθήκοντα. «Την ημέρα εκείνη είμαι…» (κουνούσε το κεφάλι του εννοώντας όχι καλά).

Στα τελευταία χρόνια πού είχαν αυξηθεί οί επισκέπτες και δεν τον άφηναν να κάνη στην ώρα του τον Εσπερινό, έλεγε, «για να μην χάσω την ακολουθία κάνω τον Εσπερινό με κομποσχοινί το πρωί καί λέω το “Φως ίλαρόν” την ώρα πού ανατέλλει ό ήλιος». Συνάμα ήταν τελείως ελεύθερος. Ενίοτε, όταν υπήρχε ανάγκη, τα θυσίαζε όλα χάριν της αγάπης. Έκανε την αγρυπνία του όχι προσευχόμενος, αλλά συμπάσχοντας και παρηγορώντας ταλαίπωρη ψυχή, γιατί ό Θεός «έλεον θέλει καί ου θυσίαν».

Από το παρακάτω απόσπασμα επιστολής του σε πνευματικό του τέκνο φαίνεται εν μέρει και το τυπικό του Γέροντα: «Δια το πρόγραμμα που μου γράφετε, εάν έχετε ευκαιρία, δοκιμάσετε ένα διάστημα μικρό, το εξής: Με την ανατολή του ηλίου να αρχίζετε την Πρώτη Ώρα. Ένα τέταρτο ή Ώρα, ένα τέταρτο μετάνοιες καί κομποσχοίνι για τα παιδάκια –«πάντα ανθρωπον ερχόμενων εις τον κόσμο»- να φυλαχτούν αγνά στον κόσμο, καί για όσους παρθενεύουν. Συμπεριλαμβάνεται και ό εαυτός μας μέσα. Μετά καθήμενος, την ευχή άλλη μισή ώρα καί έτσι συμπληρώνεται μία ώρα μετά την ανατολή, (καί τελειώνει) ή Πρώτη Ώρα. Δύο ώρες ελεύθερες με πνευματική αξιοποίηση, μελέτη, προσευχή, εάν υπάρχει διάθεση, ή ψαλμωδία. Εννοώ ελεύθερα, άνετα να κινείται ή ψυχή σε ότι θέλει το πνευματικό ή καμιά δουλειά που έχει (εργόχειρο).

Μετά να αρχίζετε την Τρίτη Ώρα, επίσης όπως την Πρώτη, με τη διαφορά (ότι είναι) αφιερωμένη στον κλήρο, καί εις τα έθνη να έλθουν εις έπίγνωσιν αληθείας. Νομίζω δεν είναι αμαρτία να λέγει κανείς, “Κύριε, ό το πανάγιόν Σου Πνεύμα εν τη τρίτη ώρα…”. Το ίδιο μετά από την Τρίτη Ώρα άλλες δύο ώρες ελεύθερες με πνευματική αξιοποίηση ή άλλη απαραίτητη εργασία, καί μετά το ίδιο την Έκτη Ώρα, με την διαφορά (ότι είναι) αφιερωμένη εις τον κόσμον, να δίδει μετάνοια ό καλός Θεός. Μετά δύο ώρες το ίδιο ή ξεκούραση μέχρι την Ένατη, καί μετά (κάνετε) την Ένατη με τον ίδιο τρόπο αφιερωμένη στους κεκοιμημένους, καί μετά Εσπερινό.

»Διά δε φαγητό δεν αναφέρω, διότι αυτό θα το ρυθμίσετε ανάλογα με την αντοχή σας. Το μόνο θα πρέπει να μη φθάνει κανείς σε σημείο ζάλης, όταν δεν υπάρχει πόλεμος, για να εχη διαύγεια να πολεμά καλύτερα, διότι ή πάλη γίνεται με λογισμούς καί χρειάζεται ό νους να βοηθιέται στις αρχές της πνευματικής ζωής, δια να βρούμε την αλήθεια. Όταν όμως ό άνθρωπος βρει την αλήθεια, τον Χριστό, ή λογική δεν του χρειάζεται πλέον. Το ίδιο καί όταν ό άνθρωπος προχώρηση, δεν του χρειάζεται τέτοια διαύγεια πού αναφέρω να επιδιώκετε, διότι βγαίνει πλέον από τον εαυτό του καί κινείται έξω από την έλξη της γης καί φωτίζεται όχι από τον αισθητόν ήλιον, από δημιούργημα, αλλά από τον Δημιουργό.

Μετά τον Εσπερινό καί το Απόδειπνο, να επιδιώκεις τρεις ώρες μετά την δύση του ηλίου προσευχή. Η μαζί με το Απόδειπνο καί τον κανόνα σου να συμπληρώνεις τίς τρεις ώρες. Είναι οι καλύτερες ώρες για προσευχή. Μετά να κοιμάστε έξι ώρες καί μετά Μεσονυκτικό καί Όρθρο. Μπορείτε να διαβάζετε ορισμένα καί μετά να λέτε την ευχή. Δια να μην έχετε την αγωνία (ή να κοιτάζετε την ώρα) ή να προσέχετε στα κομποσχοίνια, βάζετε το ξυπνητήρι να χτυπά μετά από οσες ώρες θέλετε να προσευχηθείτε.

Προσπαθήστε να κάμετε έστω καί το 1/5 άπ’ ότι σας γράφω, προκειμένου να μη σας δημιουργηθεί άγχος δια να μην πάθετε όπως τα κακόμοιρα νέα μοσχαράκια, πού εάν τα δυσκολέψουν στις αρχές στο ζυγό, μόλις δουν το ζυγό καί καταλάβουν ότι θέλουν να τα ζέψουν στο χωράφι, φεύγουν».

Από αυτό το τυπικό βλέπομε ότι το πνεύμα του Γέροντα ήταν ή πολύ πνευματική απασχόληση αλλά με άνεση καί διάθεση.

Σε άλλον μαθητή του, πού και αυτός έκανε άσκηση μόνος του, έδωσε το εξής τυπικό, οπού φαίνονται καί άλλες λεπτομέρειες για τον μοναχικό κανόνα και την ιδιαίτερη αγρυπνία:

Μοναχικό τυπικό
“Όταν έχουμε ισημερία (Μάρτιο, Σεπτέμβριο).
“Ώρα 3 μ.μ.: (9η βυζαντινή) Ένατη καί Εσπερινός.
“Ώρα 4μ.μ.: Δείπνο, εκτός Δευτέρας, Τετάρτης, καί Παρασκευής.
Απόδειπνο με το ηλιοβασίλεμα.
“Ώρα 3π.μ.: “Έγερσης.
“Ώρα 3-4 π.μ.: Κανόνας.
“Ώρα 4π.μ.: Ακολουθία.
“Ώρα 11 π.μ.: Γεύμα (όταν εχη μία τράπεζα).
“Ώρα 11-3 μ.μ.: Διακόνημα-Εργόχειρο.
Μοναχικός κανόνας

Ένα 300άρι κομποσχοίνι για τον Κύριο με σταυρούς καί μικρές μετάνοιες, μέχρι να ακουμπά το χέρι στο γόνατο. Δεν βλάπτει, αν λυγίζουν λίγο τα γόνατα. Βοήθα να μην κουράζονται τα γόνατα, και δίνει μια κατάνυξη, γιατί με την γονυκλισία δείχνουμε τη λατρεία μας προς τον Θεό.
Ένα ΙΟΟάρι για την Παναγία «Υπεραγία Θεοτόκε, σώσόν με», με μικρές μετάνοιες και σταυρούς, όπως και προηγουμένως.

«Δόξα… καί νυν… [Αλληλούια (γ’) Δόξα σοι ό Θεός»] (τρις), με τρεις μεγάλες μετάνοιες.
Τον Ν’ ψαλμό («Ελέησον με ό Θεός…») με χαμηλή φωνή καί μεγάλες μετάνοιες, όσες χρειασθούν μέχρι να τελείωση ό ψαλμός.
Τροπάρια προς την Παναγία: «Πάντων προστατεύεις Αγαθή…», «Την πασαν ελπίδα μου…» κ.α. με μεγάλες μετάνοιες.
«Σοι δόξα πρέπει, Κύριε ό Θεός ημών…». Δοξολογία, χαμηλοφώνως με μεγάλες μετάνοιες.
«Άξιον εστί…» με μεγάλες μετάνοιες.
«Δόξα… καί νυν… [Αλληλούια (γ’) Δόξα σοι ό Θεός»] (τρις), με τρεις μεγάλες μετάνοιες.
Οι μετάνοιες μπορεί να είναι πυκνές ή αραιές, ανάλογα με την διάθεση του καθενός.

Αυτή είναι ή πρώτη φάση για τον εαυτό μας. Τα ίδια επαναλαμβάναμε λέγοντας, «Κύριε Ιησού Χριστέ, Ελέησον τους δούλους σου» καί «Ύπεραγία Θεοτόκε, σώσον τους δούλους σου». Προσευχή για τον κόσμο. Μπορούμε να μνημονεύουμε καί ονόματα πού έχουν ανάγκη.

Τα ίδια πάλι για τρίτη φορά λέγοντας: «Ανάπαυσον Κύριε τάς ψυχάς των δούλων σου». «Ύπεραγία Θεοτόκε, βοήθησαν τους δούλους σου».

Στο τέλος κάνουμε ένα ΙΟΟάρι για τον Άγιο της Μονής. Ύστερα διαβάζουμε την ακολουθία και μετά ξεκουραζόμαστε λίγο.

Προτού να κοιμηθή ό μοναχός, να σταύρωση τα χέρια του στο στήθος καί να λέγει νεκρώσιμα τροπάρια, για να θυμάται τον θάνατο.

Ό κανόνας του μεγαλόσχημου είναι 300 μετάνοιες και 12 κομποσχοίνια (εκατοστάρια), του ρασοφόρου (μικρόσχημου) 150 μετάνοιες και 12 κομποσχοίνια καί του δοκίμου 60 μετάνοιες και 6 κομποσχοίνια.

Τυπικό αγρυπνίας με κομποσχοίνι
Δόξα σοι ό Θεός… 300άρια κομποσχοίνια (3)κομποσχοίνια
Χαίρε, Νύμφη Ανύμφευτε… (1)
Κύριε Ίησοϋ Χριστέ Ελέησον με (3)
Ύπεραγία Θεοτόκε.. (1)
Κύριε Ιησού Χριστέ… (δια τους πατέρας)(3)
Ύπεραγία Θεοτόκε… (δια τους πατέρας) (1)
Σταυρέ του Χριστού… (3)
Κύριε Ιησού Χριστέ… (υπέρ των κεκοιμημένων) (3)
Ύπεραγία Θεοτόκε… (υπέρ των κεκοιμημένων)(1)
Παράκλησις-Ανάγνωσης.

Κύριε Ιησού Χριστέ… (δια τους ευεργέτες) (3)
Ύπεραγία Θεοτόκε.. (δια τους ευεργέτες) (1)
Κύριε Ιησού Χριστέ…(δια το κόσμο) (3)
Ύπεραγία Θεοτόκε.. …(δια το κόσμο) (1)
Κύριε Ιησού Χριστέ.. (δια τους ασθενείς) (3)
Ύπεραγία Θεοτόκε.. .. (δια τους ασθενείς) (1)
Κύριε Ιησού Χριστέ.. ..(δια την αδελφότητα) (3)
Ύπεραγία Θεοτόκε.. ..(δια την αδελφότητα) (1)
Δια τους νεκρούς, εις Αγίους πού τους ευλαβούμαστε ιδιαιτέρως.

Από τα παραπάνω φαίνεται ή ελευθερία του Γέροντα, πού δεν δεσμεύεται από τυπικά καί κανόνες. Έδωσε ένα μέτρο για να βοηθήσει τον μοναχό, αλλά το θέμα του ύπνου καί του φαγητού δεν το καθόρισε λεπτομερώς. Άφησε να το ρύθμιση ό ίδιος ανάλογα με τίς δυνάμεις καί την αγωνιστικότητα του. Την δική του υψηλή ζωή, δεν την επέβαλε σε κανένα. Όλοι οι άνθρωποι δεν χωράνε στο ίδιο καλούπι. Άνετα μπορεί να διακρίνει κανείς μερικά στοιχεία, όπως την μετάνοια, την δοξολογία, καί την προσευχή για ζώντες καί κεκοιμημένους.

Τέλος παραθέταμε τυπικό αγρυπνίας πού έδωσε σε γυναικείο Μοναστήρι για την κατ’ ιδίαν αγρυπνία στο Κελί. Είναι από τα τελευταία έτη της ζωής του. Σε αυτό κυριαρχεί ή προσευχή για τον κόσμο.

Σειρά αγρυπνίας
Τον κανόνα τον κάνουμε στην αρχή ή στο τέλος της αγρυπνίας, όπως προτίμα ό καθένας. Αρχίζομε με λίγη μελέτη.
Μετά κάνουμε τα εξής κομποσχοίνια λέγοντας:
1 300άρι: Δόξα Σοι ό Θεός ημών, δόξα Σοι.
1 ΙΟΟάρι: Χαίρε, Νύμφη Ανύμφευτε.
Μετά, Δόξα καί νυν. Αλληλούια, αλληλούια, αλληλούια• δόξα σοι, ό Θεός (εκ γ’.) Κύριε, ελέησόν γ’. Δόξα καί νυν. Ό Ν’ Ψαλμός. «Υπό την σήν εύσπλαγχνίαν…». Δοξολογία καί «Άξιον εστίν». Όλα αυτά γίνονται με μετάνοιες.

Μετά συνεχίζομε ως έξης:
1 300άρι: Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με.
1 ΙΟΟάρι: Ύπεραγία Θεοτόκε, σώσόν με.

Μετά κάνομε την Παράκληση (προαιρετικά).
1 ΙΟΟάρι: Σταυρέ του Χριστού, σώσον ημάς τη δυνάμει σου.
1 ΙΟΟάρι: Βαπτιστά του Χριστού, πρέσβευε υπέρ εμού (για την μετάνοια).
1 ΙΟΟάρι: Άγιε (Απόστολε) του Χριστού, πρέσβευε υπέρ εμού (στον άγιο Ιωάννη Θεολόγο για την αγάπη).
1 ΙΟΟάρι: Άγιε του Θεού, πρέσβευε υπέρ εμού (στον άγιο Αρσένιο για την υγεία).

Μετά τα εξής αιτήματα: Για τους Γεροντάδες:
1 300άρι: Κύριε Ίησού Χριστέ, ελέησον τους δούλους σου.
1 ΙΟΟάρι: Ύπεραγία Θεοτόκε, σώσον τους δούλους σου.

Για την αδελφότητα:
1 300άρι: Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησον ημάς.
1 ΙΟΟάρι: Ύπεραγία Θεοτόκε, σώσον ημάς.

Για τους κεκοιμημένους:
1 300άρι: Κύριε Ιησού Χριστέ, ανάπαυσαν τους δούλους σου.
1 ΙΟΟάρι: Ύπεραγία Θεοτόκε, ανάπαυσαν τους δούλους σου.

Για τους ευεργέτες:
1 300άρι: Κύριε Ιησού Χριστέ, Ελέησον τους δούλους σου.
1 ΙΟΟάρι: Ύπεραγία Θεοτόκε, σώσον τους δούλους σου

Τρία κομποσχοινια 300άρια με γενικό αίτημα ως εξής.
-Θεέ μου, μην εγκαταλείπεις τους δούλους Σου πού ζουν μακριά από την Εκκλησία, ή αγάπη Σου να ενεργήσει καί να τους φέρει όλους κοντά Σου.
-Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου πού υποφέρουν από τον καρκίνο.
-Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου πού υποφέρουν από μικρά ή μεγάλα νοσήματα.
-Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου πού υποφέρουν από σωματικές αναπηρίες.
-Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου πού υποφέρουν από ψυχικές αναπηρίες.
-Μνήσθητι Κύριε τους άρχοντες (προέδρους, υπουργούς…) καί βοήθησαν αυτούς να κυβερνούν χριστιανικά.
-Μνήσθητι Κύριε τα παιδιά πού προέρχονται από προβληματικές οικογένειες.
-Μνήσθητι Κύριε τίς προβληματικές οικογένειες και τους διαζευγμένους.
-Μνήσθητι Κύριε τα ορφανά όλου του κόσμου, όλους τους πονεμένους καί τους αδικημένους στην ζωή, τους χήρους καί τίς χήρες.
-Μνήσθητι Κύριε όλους τους φυλακισμένους, τους αναρχικούς, τους ναρκομανείς, τους Φονείς, τους κακοποιούς, τους κλέφτες, φώτισον καί βοήθησον αυτούς να διορθωθούν.
Μνήσθητι Κύριε όλους τους ξενιτεμένους.
-Μνήσθητι Κύριε όλους όσους ταξιδεύουν στην θάλασσα, στην ξηρά, στον αέρα καί φύλαξον αυτούς.
-Μνήσθητι Κύριε την Εκκλησία μας, τους πατέρες (κληρικούς) της Εκκλησίας καί τους πιστούς.
-Μνήσθητι Κύριε όλες τίς μοναστικές αδελφότητες, ανδρικές καί γυναικείες, τους γέροντες καί τίς γερόντισσες και όλες τίς αδελφότητες καί τους αγιορείτες πατέρες.
-Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου πού είναι σε καιρό πολέμου.
-Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου πού καταδιώκονται στα βουνά καί στους κάμπους.
-Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου πού είναι σαν κυνηγημένα πουλάκια.
-Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου πού άφησαν τα σπίτια τους και τίς δουλειές τους καί ταλαιπωρούνται.
-Μνήσθητι Κύριε τους φτωχούς, άστεγους και πρόσφυγες.
-Μνήσθητι Κύριε όλα τα έθνη, να τα έχεις στην αγκαλιά σου, να τα σκεπάζεις με την αγία Σου Σκέπη, να τα φυλάγεις από κάθε κακό και από τον πόλεμο. Καί την αγαπημένη μας Ελλάδα μέρα καί νύκτα να την έχεις στην αγκαλιά σου, να την σκεπάζεις με την αγία Σου Σκέπη, να την φυλάγεις από κάθε κακό καί από τον πόλεμο.
-Μνήσθητι Κύριε τίς ταλαιπωρημένες, εγκαταλελειμμένες, αδικημένες, δοκιμασμένες οικογένειες καί δώσε πλούσια τα ελέη σου σ’ αυτές.
-Μνήσθητι Κύριε τους δούλους σου πού υποφέρουν από ψυχικά καί σωματικά προβλήματα πάσης φύσεως.
-Μνήσθητι Κύριε τους δούλους σου πού ζήτησαν τίς προσευχές μας.

Οι κεκοιμημένοι να βοηθηθούν μόνοι τους δεν μπορούν καί περιμένουν από εμάς να τους βοηθήσουμε, όπως περιμένουν οι φυλακισμένοι μια πορτοκαλάδα.

Διάλειμμα στην αγρυπνία δεν υπάρχει• οποίος θέλει, ας κάνη.

Ό Γέροντας επιθυμούσε ό μοναχός πού ασκείται μόνος να εχη τυπικό, για να τον βοηθά στον αγώνα του. Συμβούλευε: «Να προετοιμάζεσαι από το κελί με προσευχή για το διακόνημα καί από το διακόνημα για το κελί. Έτσι θα είσαι πάντα ήρεμος καί χαρούμενος. Όταν είναι κανείς αφηρημένος, το μυαλό του γυρνάει. Βοηθά να εχη κανείς ένα πρόγραμμα από το πρωί, για να μη δημιουργείται σύγχυση από τους λογισμούς».

Σε όσους δεν είχε ευθύνη πνευματική καί δεν μπορούσε να τους παρακολούθηση δεν έδινε τυπικό. Φοιτητής του ζήτησε κάποτε να του δώσει ένα τυπικό, ό Γέροντας του απάντησε: «Δεν μπορώ, διότι ό γιατρός, όταν δώσει μια συνταγή στον άρρωστο, πρέπει να είναι κοντά του για να τον παρακολουθεί». Περιορίσθηκε να του δώσει μόνο μερικές ωφέλιμες συμβουλές για την πνευματική ζωή.

Σεβόταν απεριόριστα ότι είχαν ορίσει οί άγιοι Πατέρες. Σε κάποιον πού αυθαιρετούσε χωρίς λόγο στο τυπικό της ακολουθίας του έκανε την εξής παρατήρηση: «Εντάξει, δεν χάλασε ο κόσμος, αν αλλάξουμε κάτι, αλλά έτσι βάζουμε τον εαυτό μας πάνω από τους αγίους Πατέρες».

Ό Γέροντας τήρησε με σεβασμό και ευλάβεια τα τυπικά της Εκκλησίας καί βοηθήθηκε άπ’ αυτά να φθάσει σ’ ένα πνευματικό τυπικό καί να βρει το πιο ουσιαστικό: την διαμονή της αδιάλειπτου προσευχής, ή οποία μας ενώνει με τον Θεό.

Πηγή: ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑΚΑ

[toula]

Άγιος Παΐσιος: Ο Καλός Θεός μας δίνει πλούσιες τις ευλογίες Του. Να μη δείχνουμε αχαριστία και Τον παροργίζουμε, γιατί έρχεται “η οργή του Θεού επί τους υιούς της απειθείας” -μη γένοιτο.

Στην εποχή μας δεν πέρασαν οι άνθρωποι ούτε πολέμους ούτε πείνα και λένε ότι δεν έχουν ανάγκη και από τον Θεό. Τα έχουν όλα και γι’ αυτό δεν εκτιμούν τίποτε. Αν όμως έρθη δύσκολος καιρός, πείνα κ.λπ., και δεν έχουν τι να φάνε, τότε θα εκτιμήσουν και το ψωμί και την μαρμελάδα και όσα θα στερηθούν. Άμα δεν δοξάζουμε τον Θεό, επιτρέπει ο Θεός να έρθη μια δοκιμασία, για να εκτιμήσουμε τα πράγματα. Ενώ, όταν τα εκτιμούμε, δεν επιτρέπει ο Θεός να συμβή τίποτε το κακό.

Παλιότερα που δεν υπήρχαν αυτές οι μεγάλες ευκολίες, και η επιστήμη δεν είχε προχωρήσει τόσο, αναγκάζονταν οι άνθρωποι σε όλες τις δυσκολίες να καταφεύγουν στον Θεό, και ο Θεός βοηθούσε. Τώρα, επειδή η επιστήμη προχώρησε, τον Θεό Τον βάζουν στην άκρη.

Πάνε χωρίς Θεό σήμερα. Υπολογίζουν: “Θα κάνουμε τούτο, θα κάνουμε εκείνο”. Σκέφτονται την πυροσβεστική, σκέφτονται τις γεωτρήσεις, το ένα, το άλλο… Αλλά χωρίς Θεό τι θα κάνουν οι άνθρωποι; Οργή Θεού θα φέρουν. Βλέπεις, όταν δεν βρέχη, δεν λένε: “Θα κάνουμε προσευχή”, αλλά “θα κάνουμε γεώτρηση”. Και το κακό είναι ότι με αυτά τα μέσα που υπάρχουν, σιγά-σιγά όχι μόνον οι άπιστοι σκέφτονται έτσι, αλλά ακόμη και οι πιστοί αρχίζουν να ξεχνούν την δύναμη του Θεού. Το καλό είναι που μας ανέχεται ο Θεός. Αλλά την Πρόνοια του θεού ούτε καν την καταλαβαίνουν οι άνθρωποι.

Μια παρέα έλεγε: “Δεν έχουμε ανάγκη από τον Θεό, έχουμε γεωτρήσεις”. Ενώ τώρα πρέπει να παρακαλέσουμε πιο πολύ τον Θεό να κάνη διπλό θαύμα, γιατί έχουν αλλοιώσει την φύση οι άνθρωποι με αυτά που κάνουν. Παρατηρούσα τα σύννεφα, πήγαιναν αλέ-ρετούρ. Μαζεύονταν από εδώ, πήγαιναν εκεί, μια πάνω-μια κάτω. Φυσάει και τα παίρνει ο αέρας τα σύννεφα και αντί οι άνθρωποι να πουν, “τώρα πρέπει να κάνη διπλό θαύμα ο Θεός, για να κρατήση τα σύννεφα”, λένε, “δεν έχουμε ανάγκη από τον Θεό”. Ευτυχώς που ο Θεός δεν παίρνει τοις μετρητοίς ό,τι λέμε, αλλιώς θα μας έκανε Χτυπούν σε βάθος εκατό-εκατόν πενήντα μέτρα κάτω για νερό και δεν βρίσκουν νερό. Στο Ναύπλιο χτύπησαν μέχρι εκατόν ογδόντα μέτρα κάτω και έβγαλαν θαλασσινό νερό.

Άλλοι πάλι είπαν τον Έλενο ποταμό να τον πάνε στην Αθήνα. Δέκα χρόνια θέλουν να τον πάνε στην Αθήνα και τι έξοδα! Και πάλι θα τελειώση το νερό. Δεν λένε ένα “ήμαρτον” οι άνθρωποι. Σε ένα κουσοχώρι, τώρα με την ανομβρία, πήγε ένας πολιτικός και τους είπε ότι με ένα σύστημα θα καθαρίσουν τα νερά από τους βόθρους, για να έχουν νερό να πίνουν. Και το θεώρησαν σπουδαία ιδέα! Αυτό και μόνο σαν λογισμός δεν στέκει. Δήτε πού φθάνουν, να πίνουν -με συγχωρήτε- τα ούρα τους οι άνθρωποι! Να το κάνουν αυτό σε μια πόλη που έχουν ξεφύγει οι άνθρωποι, δικαιολογείται κάπως, γιατί έχουν παρασυρθή από το κοσμικό πνεύμα. Αλλά σε ένα κουτσοχώρι το να τους βρη ένας σαν λύση να καθαρίζουν τα ούρα τους και να τα πίνουν, να το θεωρούν σπουδαίο και να μη στρέφουν λίγο το βλέμμα τους στον Θεό, να πουν ένα “ήμαρτον”, για να ρίξη ο Θεός νερό, είναι φοβερό!

Και στο Άγιον Όρος πήγαν από ένα Μοναστήρι να φυτέψουν πεύκα, για να τα εκμεταλλευθούν μετά και να κάνουν χαρτί! Ξεράθηκαν όλα, ήρθε η τιμωρία από τον Θεό. Καλά, βρε παιδί, χαρτοπετσέτες και χαρτί υγείας θα βγάζει το Άγιον Όρος; Καταλάβατε; Έκαναν τον κόπο τα φύτεψαν και όσα φύτεψαν -οργή Θεού!- ξεράθηκαν όλα!

Γέροντα, κατάλαβαν ότι δεν ήταν σωστό;
Αχ, πού να καταλάβουν! Μετά έφεραν μηχανήματα από την Γερμανία, να κάνουν γεώτρηση, να βγάλουν νερό! Χάθηκε και το νερό που υπήρχε. Βλέπεις, άμα φύγη η ευαισθησία η πνευματική, πού οδηγεί η εμπορική αντιμετώπιση; Γι’ αυτό σιγά-σιγά χάνεται από τον Μοναχισμό αυτή η ευλάβεια. Δεν καταλαβαίνουν ότι, αν δεν βρέξη, θα χαθούν και τα νερά που υπάρχουν. Χρησιμοποιούν μόνον την λογική, και τον Θεό Τον βάζουν στην άκρη.

Αναφέρεται στην Παλαιά Διαθήκη ότι σε μια πολιορκία της Σαμαρείας από τους Σύριους είχε τελειώσει και το νερό. Έπεσε δυστυχία, ψοφούσαν τα ζώα και έφθασαν οι μητέρες να τρώνε τα παιδιά τους. Πάει ο Προφήτης Ελλισαιέ στον οικονόμο του βασιλιά Ιωράμ και του λέει: “Τα ζώα ψόφησαν, οι άνθρωποι πεθαίνουν από την πείνα, αλλά ο Θεός θα βοηθήση”. Ο οικονόμος, που τα τακτοποιούσε όλα με την λογική, του λέει: “Πώς θα βοηθήση; Από τον ουρανό θα στείλη ο Θεός;” Τότε ο Προφήτης του είπε: “Αύριο ο Θεός θα στείλη βοήθεια, αλλά εσύ δεν θα την χαρής”. Και πράγματι την επόμενη μέρα έφερε ο Θεός τέτοιο πανικό στο εχθρικό στρατόπεδο -άκουγαν οι εχθροί ποδοβολητό αλόγων, θόρυβο αρμάτων, βούιζαν τα αυτιά τους και νόμιζαν ότι ήραν Αιγύπτιοι για ενίσχυση- που το έβαλαν στα πόδια και άφησαν σκηνές, τρόφιμα, όπλα, ό,τι είχαν. Και καθώς επέστρεφαν έντρομοι στην πατρίδα τους, άφηναν στους δρόμους τα ιμάτια και τα πολεμοφόδιά τους.

Εν τω μεταξύ τέσσερις λεπροί Ισραηλίτες που ήταν έξω από την πόλη, είπαν: “Δεν πάμε στο εχθρικό στρατόπεδο μήπως βρούμε τίποτε να φάμε; Έτσι και αλλιώς θα πεθάνουμε”. Πλησιάζουν μια σκηνή, άδεια. Πλησιάζουν άλλη, άδεια. Πουθενά εχθροί! Παίρνουν τρόφιμα, πράγματα, ολόκληρα τσουβάλια. Ειδοποίησαν ότι οπισθοχώρησαν οι εχθροί, αλλά οι Ισραηλίτες νόμισαν ότι είναι σχέδιο. “Θα κρύφτηκαν οι εχθροί, είπαν, για να ανοίξουμε τις πύλες και να μπουν μέσα”. Τότε ένας αξιωματικός είπε: “Πέντε ζώα μας έμειναν. Δεν στέλνουμε στρατιώτες να δουν τι συμβαίνει;” Πήγε κάθε στρατιώτης προς μια κατεύθυνση και, όταν επέστρεψαν, είπαν: “Οι εχθροί έφυγαν πανικόβλητοι και άφησαν ό,τι είχαν”. Τότε έτρεξαν όλοι οι Ισραηλίτες να βγουν από το κάστρο, για να πάρουν τρόφιμα κ.λπ. Και καθώς έβγαιναν, τσαλαπάτησαν τον οικονόμο στην είσοδο του κάστρου, που προσπαθούσε να επιβάλη την τάξη. Έτσι, όπως είχε πει ο Προφήτης Ελισαιέ, ο οικονόμος είδε την βοήθεια του Θεού, αλλά δεν την χάρηκε. Βλέπετε πώς ο Θεός τα τακτοποίησε όλα;

(Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτου , “Πνευματική Αφύπνιση, Λόγοι Β’” , Έκδοσις Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Σουρωτή Θεσσαλονίκης 1999)

[toula]

Ὁ δεσπότης, ἀγαπητοί μου, ἦρθε σήμερα στὸ ναό σας νὰ κάνῃ ἕνα παράπονο. Ποιος δεσπότης; Ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός. Αὐτὸς εἶν᾿ ὁ ἀφέντης μας, στὰ χέρια του εἶνε ὅλα.

Καὶ τί παράπονο ἔχει ὁ Χριστὸς μ᾿ ἐμᾶς ;θὰ πῆτε. Ἐμένα ρωτᾶτε; Ἀκούσατε τὸ εὐαγγέλιο. Τὸ παράπονο τοῦ Χριστοῦ ἀκούγεται σήμερα ἐκεῖ. Γιὰ σᾶς μιλάει, ὄχι γιὰ ἄλλον. Τι λέει λοιπὸν τὸ εὐαγγέλιο; Ποιό εἶνε τὸ παράπονο τοῦ Χριστοῦ;

Λέει, ὅτι σὲ κάποιο μέρος ἔξω ἀπὸ ἕνα χωριό, μέσα σὲ μιὰ σπηλιά, χειμῶνα – καλοκαίρι ζοῦσαν δέκα δυστυχισμένοι ἄνθρωποι. Ἦταν ἄρρωστοι. Μόλις εἶδαν τὸ Χριστὸ νὰ περνάῃ, ἄρχισαν ἀπὸ μακριὰ νὰ φωνάζουν, νὰ ζητοῦν τὴ βοήθειά του. Γιατί ἀπὸ μακριά; Διότι ἡ ἀρρώστια τους ἦταν ἄσχημη, κολλητική, ἐπικίνδυνη καὶ τὴν ἐποχὴ ἐκείνη ἀθεράπευτη (μόνο τὰ νεώτερα χρόνια βρέθηκε φάρμακο καὶ θεραπεύεται). Εἶχαν λέπρα . Τὸ κορμί τους γέμιζε σπυριὰ καὶ πληγές, κάτι σὰν τὰ λέπια τοῦ ψ-ριοῦ, σὰν τὴν ψώρα.

Ὅλη νύχτα δὲν μποροῦσαν νὰ κοιμηθοῦν. Ἔπαιρναν κεραμίδια καὶ πέτρες κ᾿ ἔξυναν τὸ δέρμα. Σάπιζαν οἱ μύτες καὶ τ᾿ αὐτιά, ἔπεφταν οἱ σάρκες. Κάτι φοβερό. Ἕνας λεπρὸς ἔφτανε νὰ μολύνῃ ὁλόκληρο χωριό. Γι᾿ αὐτὸ τοὺς λεπροὺς τοὺς ἀπομάκραι -ναν ἀπὸ τὸν κόσμο καὶ τοὺς μάζευαν ὅλους σ᾿ἕνα μέρος. Τέτοιος τόπος ἦταν ἡ Σπιναλόγγα, ἕνα ἐρημονήσι στὰ βόρεια τῆς Κρήτης, ὅπου δὲν ἐπιτρεπόταν κανεὶς νὰ πλησιάσῃ. Ἔτσι καὶστὴν ἐποχὴ τοῦ Χριστοῦ.

Τοὺς κρατοῦσαν μακριά, τοὺς κρεμοῦσαν καὶ κουδούνια στὸ λαιμό, ὅπως στὰ ζῷα, γιὰ ν᾿ ἀκοῦνε οἱ ἄλλοι καὶ νὰ φεύγουν. Οὔτε ἡ γυναίκα τους οὔτε τὸ παιδί τους οὔτε ἄλλος τοὺς πλησίαζε. Ζοῦσαν σὰν τ᾿ ἀγρίμια μέσ᾿ στὰ βουνὰ καὶ τὰ λαγκάδια.Ἀπελπισμένοι λοιπὸν ἀπ᾿ τοὺς ἀνθρώπους οἱ δέκα λεπροί, ὅταν εἶδαν τὸ Χριστὸ μὲ τοὺς μαθητάς του, ἄρχισαν νὰ φωνάζουν μὲ ὅλη τὴ δύναμί τους· «Ἐπιστάτα» , ἀφέντη, σῶσε μας (Λουκ. 17,13) . Εἶχαν ἀκούσει γιὰ τὰ θαύματά του καὶ πίστευαν ὅτι μπορεῖ νὰ κάνῃ κι αὐτοὺς καλά.

Καὶ ὁ Χριστός; Τοὺς θεράπευσε ἀμέσως; Ὄχι.Τοὺς εἶπε· «Πορευθέντες ἐπιδείξατε ἑαυτοὺς τοῖς ἱερεῦσι» (ἔ.ἀ. 17,14) . Θέλετε νὰ γίνετε καλά; πηγαίνετε στοὺς παπᾶδες. Ἀκοῦτε; Κάτι καφφενόβιοι ποὺ παίζουν πρέφα ἀκοῦς καὶ λένε· «Ἄλλο ὁ Χριστός, ἄλλο οἱ παπᾶδες· ἐγὼ πιστεύω τὸ Χριστό, μὲ παπᾶδες ὅμως δὲν ἔχω σχέσι…». Εἶνε ἀνώτεροι αὐτοὶ ἀπὸ τὸ Χριστό; Ἐδῶ ὅμως ὁ Χριστός, ὅταν τοῦ ζήτησαν βοήθειαοἱ λεπροί, δὲν τοὺς θεραπεύει ἀμέσως, ἀλλὰ τοὺς λέει νὰ πᾶνε στοὺς ἱερεῖς.Γιατί τὸ εἶπε αὐτὸ ὁ Χριστός;

Γιὰ τρεῖς λόγους. Πρῶτον γιὰ νὰ δοκιμάσῃ τὴν πίστι τους . Γιατὶ μποροῦσαν νὰ ποῦν· Ἐμεῖς ζητήσαμε τὴ δική σου βοήθεια, ὄχι τῶν ἱερέων. Δεύτερον τὸ εἶπε, γιὰ νὰ δείξῃ ὅτι τιμᾷ τοὺς ἱερεῖς· μᾶς διδάσκει ἔτσι, ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ Ἐκκλησία χωρὶς ἱερεῖς. Καὶ τρίτον τὸ εἶπε, διότι τὴν ἐποχὴ ἐκείνη αὐτοὶ ἐκτελοῦσαν δημοσία ὑπηρεσία· ὅπως σήμερα ἐκδίδουν πιστοποιητικά,ἔτσι καὶ τότε οἱ ἱερεῖς ἦταν σὰν γιατροὶ καὶ πιστοποιοῦσαν ἂν κάποιος εἶνε καλὰ ἢ ὄχι. Ἔτσι αὐτοὶ θὰ βεβαιώσουν τώρα τὴ θεραπεία τῶν λεπρῶν καὶ θὰ εἶνε μάρτυρες ποὺ θὰ βεβαιώσουν τὸ θαῦμα τοῦ Χριστοῦ.Τρέξτε στοὺς ἱερεῖς, εἶπε ὁ Χριστός. Κι αὐτοὶ χωρὶς ἀντίρρησι ὑπήκουσαν. Καὶ πηγαίνοντας ἔγινε τὸ θαῦμα.

Τὸ δέρμα τους καθάρισε,ἔγινε σὰν βελοῦδο, ἔφυγαν ὅλες οἱ πληγές.Ὅταν τώρα εἶδαν ὅτι θεραπεύθηκαν, τί ἔπρεπε νὰ κάνουν οἱ δέκα αὐτοί; Ἀφοῦ ὁ Χριστὸς τοὺς ἔκανε καλά, θά ᾿πρεπε νὰ γυρίσουννὰ τὸν εὐχαριστήσουν. Τό ᾿καναν; Ὄχι. Μόλις ἔγιναν καλά, φτερὰ στὰ πόδια· νὰ πᾶνε –ποῦ;Ἄλλος στὴ γυναῖκα καὶ τὰ παιδιά του, ἄλ λος στοὺς γονεῖς του, ἄλλος στὸ χωράφι του, ἄλλος στὸ μαγαζί του· κανείς δὲν εἶπε εὐχαριστῶ.Ἕνας μόνο ἀπὸ τοὺς δέκα –κι αὐτὸς ὄχι Ἰσραηλίτης ἀλλὰ Σαμαρείτης, ἀλλογενὴς δηλαδὴ καὶ ἀλλόπιστος– γύρισε δοξάζοντας τὸ Θεό. Γονάτισε μπροστὰ στὸ Χριστὸ καὶ τὸν εὐχαριστοῦσε. Τότε ὁ Χριστὸς εἶπε τὸ παράπονό του – κ᾿ εἶνε μία ἀπ᾿ τὶς λίγες φορὲς ποὺ παραπονέθηκε ὁ Κύριος. «Ἐγώ», λέει, «δέκα θεράπευσα· οἱ ἐννέα ὅμως ποῦ εἶνε; δὲν γύρισαν νὰ εὐχαριστήσουν τὸ Θεό, παρὰ μόνο αὐτὸς ὁ ξένος; Αὐτὸ εἶνε τὸ παράπονό του.

Σήμερα τὸ παράπονο τοῦ Χριστοῦ εἶνε πιὸ μεγάλο. Διότι ἐμεῖς εἴμαστε χειρότεροι ἀπὸ τοὺς λεπροὺς ποὺ θεραπεύθηκαν. –Σ᾿ αὐτούς, θὰ πῇς, ἔκανε καλὸ ὁ Χριστός,τοὺς θεράπευσε· σ᾿ ἐμένα τί καλὸ ἔκανε; Δὲν ντρέπεσαι νὰ τὸ λὲς αὐτό; Τί καλὸ σοῦἔκανε ὁ Χριστός; Σοῦ ἔκανε πιὸ μεγάλο καλὸ ἀπ᾿ ὅ,τι στοὺς λεπρούς. Γιατὶ ὅ,τι ἔχεις τοῦ Χριστοῦ εἶνε. Ὁ ἀέρας, τὸ νεράκι, τὸ ψωμί, τὰ λουλούδια, οἱ καρποὶ τῶν δέντρων, τὰ ζῷα, ὁ ἥλιος,ἡ γυναίκα καὶ τὰ παιδιὰ ποὺ ἔχεις, ἡ πατρίδα ποὺ ζῇς, τοῦ Χριστοῦ δῶρα εἶνε. Γιά δεῖξε μου ἔχεις τίποτα δικό σου; Τὸ μόνο δικό μας εἶνε οἱ ἁμαρτίες . Αὐτὲς εἶνε ἡ «λέπρα» μας . Καὶ θα ᾿πρεπε γι᾿ αὐτὲς ν᾿ ἀνοίξῃ ἡ γῆ νὰ μᾶς καταπιῇ· γιατὶ φύγαμε ἀπὸ τὸ Θεό. Καὶ δὲν φτάνει ποὺ εἴμαστε παραβάται τῶν ἐντολῶν του, εἴμαστε καὶ ἀχάριστοι ἔναν τι τῶν εὐεργεσιῶν του.

Οἱ λεγόμενοι Χριστιανοὶ γίναμε χειρότεροιἀπ᾿ ὅλους. Οἱ ξένοι, οἱ «Σαμαρεῖται», οἱ ἀλλογενεῖς καὶ ἀλλόθρησκοι, εἶνε συνεπέστεροι μὲ τὴν πίστι τους· οἱ Τοῦρκοι Παρασκευὴ δὲνδουλεύουν, τρέχουν στὰ τζαμιά τους· οἱ Ἑβραῖοι τὸ Σάββατο ἔχουν ἀργία, εἶνε ὅλοι στὶς χάβρες τους· οἱ ἄγριοι στὴν Ἀφρικὴ λατρεύουν κι αὐτοὶ τοὺς θεούς των. Ἐμεῖς γίναμε χειρότεροι κι ἀπὸ Τούρκους κι ἀπὸ Ἑβραίους κι ἀπὸ τοὺς ἀγρίους, ἀλλὰ κι ἀπὸ τὰ ζῷα καὶ τὰ θηρία ἀκόμα. Ἕνα σκύλο ἔχεις, τοῦ πετᾷς ἕνα κόκκαλο καὶ κουνάει τὴν οὐρά του, σὰ νὰ λέῃ«σ᾿ εὐχαριστῶ, ἀφέντη»· κι ὁ ἄνθρωπος μὲ τὴ μπουκιὰ στὸ στόμα βλαστημάει τὸ Θεό. Σὰν λυσσασμένο σκυλί· διότι μόνο τὸ λυσσασμέ-νο σκυλὶ δὲν γνωρίζει τὸν ἀφέντη του καὶ τὸνδαγκώνει. Ὑπάρχουν πολλὲς ἱστορίες γιὰ τὰ ζῷα. Λένε, ὅτι ἕνας χωριάτης ἄκουσε μιὰ μέρα μέσ᾿ στὸ δάσος μουγκρητό· μούγκριζε ἕναλιοντάρι, ἀλλὰ σὰν κλαμένο. Πλησιάζει, τί νὰδῇ; Τὸ λιοντάρι εἶχε πατήσει ἕνα ἀγκάθι, δὲν μποροῦσε νὰ τὸ βγάλῃ καὶ πονοῦσε. Πλησίασε μὲ φόβο καὶ τοῦ ᾿βγαλε τὸ ἀγκάθι ἀπὸ τὸπό δι προσεκτικά. Τὸ λιοντάρι τοῦ ἔγλειφε τὰχέρια, κι ἀπὸ τότε τὸν ἀκολουθοῦσε σὰν χωροφύλακας. Δὲν εἶνε παραμύθι αὐτό. Καὶ τὰ ἄγρια θηρία δείχνουν εὐγνωμοσύνη. Ἐμεῖς γίναμε χειρότεροι κι ἀπὸ τὰ ζῷα.

Ποιό εἶνε, λοιπόν, τὸ παράπονο τοῦ Χριστοῦ; Ὅτι λίγοι ἐκκλησιάζονται. Οἱ ἄλλοι ποῦ εἶνε; Ξέρω ποῦ εἶνε· ἄλλοι περιμένουν πότεθ᾿ ἀνοίξῃ τὸ καφενεῖο, ἄλλοι ἀνεβαίνουν στὰτρακτὲρ καὶ πᾶνε στὶς δουλειές τους, ἄλλο ιπαίρνουν τὸ ὅπλο καὶ πᾶνε γιὰ κυνήγι, κι ἄλλοι δεξιὰ – ἀριστερά. Ἔτσι δὲν ἔρχονται στὴν ἐκκλησία νὰ ποῦν εὐχαριστῶ στὸ Χριστό. Ἔτσι καὶ ἡ Κυριακὴ δὲν τιμᾶται .

Ἂν ἤμουν κυβερ-νή της, –μὴ φανῇ παράξενο– θὰ καταργοῦσατὴν Κυριακή! Διότι τότε γίνονται τὰ πιὸ πολλὰ ἐγκλήματα. Ρωτῆστε τὸν εἰσαγγελέα καὶ τὴν ἀστυνομία. Ἡ Κυριακὴ στάζει αἷμα! Ἂν πρόκειται λοιπὸν τὴν Κυριακὴ νὰ βγάζουμε τὰ μάτια μας, προτιμότερο νὰ καταργηθῇ. Καὶθὰ τὴν καταργήσῃ ὁ Θεός. Κάπου – κάπου θὰμείνουν μερικοὶ ποὺ θὰ ἐκκλησιάζωνται. Δὲνἔχει ἀνάγκη ὁ Θεὸς ἀπὸ τὶς ἐκκλησιές μας!Ἔχει ἐκκλησιὰ μεγάλη τὸν οὐρανὸ μὲ τ᾿ ἄ -στρα. Τί νὰ περιμένῃ ἀπὸ μᾶς τὰ σκουλήκια;Κι ἅμα ἐμεῖς δὲν πᾶμε στὴν ἐκκλησιά, ἔχει τίποτα νὰ ζημιωθῇ; Ἄγγελοι καὶ ἀρχάγγελοι τὸν ὑμνοῦν καὶ τὸν λατρεύουν. Ὅλες οἱ βλαστήμιες τῶν ἀπίστων δὲν φτάνουν νὰ σβή-σουν τὴν Θεότητα· θὰ ὑπάρχῃ.

Ὑπάρχει Χριστός, ὑπάρχει Παναγία, ὑπάρχουν ἅγιοι, ὑπάρχει ψυχή, ὑπάρχει παράδεισος, ὑπάρχει κόλασις. Νὰ τὰ πιστεύετε αὐτά.Φράξτε τ᾿ αὐτιά σας μὲ βουλοκέρι νὰ μὴν ἀ κοῦτε τοὺς ἀθέους. Καὶ ἂν ἐμεῖς οἱ ἀχάριστοιἀρνηθοῦμε τὸ Χριστό, κι αὐτὲς οἱ πέτρες ποὺπατοῦμε θὰ φωνάξουν «Εἷς ἅγιος, εἷς Κύριος,Ἰησοῦς Χριστός, εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός ἀμήν» (Φιλ. 2,11 καὶ θ. Λειτ.).

Αὐτὰ ποὺ σᾶς λέω νὰ τὰ κάνετε. Στὸ σπίτι ὅταν πᾶτε, νὰ μὴν τρῶτε ψωμὶ ἐὰν δὲν πῆτε τὸ «Πάτερ ἡμῶν». Ἅμα βραδιάσῃ, νὰ μὴν πέφτετε στὰ κρεβάτια τὰ ἀντρόγυνα χωρὶς προσευχή. Ἅμα ξημερώσῃ, ξεκινῆστε πάλι μὲ προσ ευχή. Ἂν πᾶτε γιὰ δουλειά, νὰ σταυρώνετε τὰ χωράφια σας. Σπέρνετε, προσευχή. Θερίζετε,προσευχή. Μπαίνει χειμώνας, προσευχή. Νυχτώνει, προσευχή. Τὰ μεσάνυχτα, προσευχή.Παντοῦ στὸ Θεό . Μόνο ἔτσι θὰ σωθοῦμε.Ὁ δὲ Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς διὰ πρεσβει ῶν τῆς Θεοτόκου καὶ πάντων τῶν ἁγίων ἂς ἐλεήσῃ ὅλους μας.

† ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

[toula]

Ο Άγιος Παΐσιος απαντά: – Γέροντα, γιατί ὁ Θεὸς ἐπιτρέπει στὸν διάβολο νὰ μᾶς πειράζη;

– Γιὰ νὰ διαλέξει τὰ παιδιά Του. «Κάνε, διάβολε, ὅ,τι θέλεις», λέει ὁ Θεός, γιατί, ὅ,τι καὶ ἄν κάνη, τελικά θὰ σπάση τὰ μοῦτρα του στὸν ἀκρογωνιαῖο λίθο ποὺ εἶναι ὁ Χριστός. Ἐὰν πιστεύουμε ὅτι ὁ Χριστός εἶναι ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος, τότε τίποτε δὲν μᾶς φοβίζει.

Ὁ Θεὸς δὲν ἐπιτρέπει μία δοκιμασία, ἄν δὲν βγῆ κάτι καλό. Ὅταν ὁ Θεὸς βλέπη ὅτι θὰ γίνη ἕνα μεγαλύτερο καλό, ἀφήνει τὸν διάβολο νὰ κάνη τὴν δουλειά του. εἴδατε τί ἔκανε ὁ Ἡρώδης; Σκότωσε δεκατέσσερις χιλιάδες νήπια, ἀλλὰ ἔκανε δεκατέσσερις χιλιάδες Μάρτυρες Ἀγγέλους. Ποῦ εἶδες ἐσύ Μάρτυρες Ἀγγέλους; Ἔσπασε τὰ μοῦτρα τοῦ ὁ διάβολος!

Ὁ Διοκλητιανός ἔγινε συνεργάτης τοῦ διαβόλου βασανίζοντας τούς Χριστιανούς σκληρά. Ἀλλά, χωρίς νὰ τὸ θέλη, ἔκανε καλό στὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, γιατί τὴν πλούτισε μὲ Ἁγίους. Νόμιζε ὅτι θὰ ἐξαφάνιζε ὅλους τους Χριστιανούς, ἀλλὰ δὲν ἔκανε τίποτε. Ἄφησε πλῆθος ἅγια Λείψανα νὰ τὰ προσκυνοῦμε καὶ πλούτισε τὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ.

Μποροῦσε νὰ τὸν εἶχε ξεκάνει τὸν διάβολο ὁ Θεός, Θεὸς εἶναι! Ἐὰν θέλη, καὶ τώρα τὸν μαζεύει κουβάρι στὴν κόλαση, ἀλλὰ τὸν ἀφήνει πάλι γιὰ τὸ καλό μας. Θὰ τὸν ἄφηνε νὰ ταλαιπωρῆ καὶ νὰ βασανίζη τὸ πλάσμα Του; τὸν ἄφησε ὅμως μέχρις ἑνός σημείου καὶ ἕως καιροῦ, γιὰ νὰ μᾶς βοηθάη μὲ τὴν κακία του, νὰ μᾶς πειράζη, γιὰ νὰ τρέχουμε σʹ Αὐτόν. Μόνον ἄν πρόκειται νὰ βγῆ καλό, ἐπιτρέπει στὸ ταγκαλάκι νὰ μᾶς πειράξη. Ἄν δὲν βγῆ καλό, δὲν ἐπιτρέπει. Ὅλα τὰ ἐπιτρέπει ὁ Θεὸς γιὰ τὸ καλό μας. Νὰ τὸ πιστέψουμε αὐτό.

Ἀφήνει τὸν διάβολο ὁ Θεός, γιὰ νὰ παλαίψη ὁ ἄνθρωπος. Χωρίς πάλη δὲν γίνεται χωριό. Ἄν δὲν μᾶς πείραζε ὁ διάβολος, μπορεῖ νὰ νομίζαμε ὅτι εἴμαστε καὶ ἅγιοι. Ἐπιτρέπει λοιπόν ὁ Θεὸς στὸν διάβολο νὰ μᾶς χτυπάη μὲ κακία, γιατί μὲ τὸ χτύπημα ποὺ μᾶς κάνει, διώχνει ὅλες τὶς σκόνες μας καὶ ξεσκονίζεται ἡ σκονισμένη ψυχή μας. Ἤ τὸν ἀφήνη νὰ ὀρμάη νὰ μᾶς δαγκώση, γιὰ νὰ καταφεύγουμε σʹ Αὐτόν.

Ὁ Θεὸς μᾶς καλεῖ συνέχεια, ἀλλὰ ἐμεῖς συνήθως ἀπομακρυνόμαστε ἀπὸ τὸν Θεό καὶ, μόνον ἄν παρουσιασθῆ κανένας κίνδυνος, τρέχουμε κοντά Του. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἑνωθῆ μὲ τὸν Θεό, δὲν ὑπάρχει περιθώριο νὰ εἰσχωρήση ὁ πονηρός, ἀλλὰ οὔτε ὑπάρχει καὶ λόγος νὰ ἐπιτρέψη ὁ Θεὸς στὸν πονηρό νὰ τὸν πειράξη, γιὰ νὰ ἀναγκασθῆ ὁ ἄνθρωπος νὰ καταφύγη στὸν Θεό. Πάντως, ὅπως καὶ ἄν εἶναι, ὁ πονηρός μας κάνει καλό, μᾶς βοηθάει νὰ ἁγιάσουμε. Γιʹ αὐτὸ καὶ ὁ Θεὸς τὸν ἀνέχεται.

Ὁ Θεὸς ἔχει ἀφήσει ἐλεύθερους, ἐκτός ἀπὸ τούς ἀνθρώπους, καὶ τούς δαίμονες, μία ποὺ τὴν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου δὲν τὴν βλάπτουν, γιατί δὲν μποροῦν. Ἐκτός ἐὰν θέλη ὁ ἴδιος ὁ ἄνθρωπος νὰ βλάψη τὴν ψυχή του. ἀντίθετα, μισθό προξενοῦν στὶς ψυχές μας εἴτε κακοί ἄνθρωποι εἴτε ἀπρ/ὀσεκτοι ποὺ ἄθελά τους κάνουν κακό στὴν ζωή μας.

Γιατί, νομίζετε, λέει ἐκεῖνος ὁ Ἀββάς: «Ἐπαρον τούς πειρασμούς καὶ οὐδείς ὁ σωζόμενος»27; Γιατί οἱ πειρασμοί ὠφελοῦν πολύ. Ὄχι ὅτι ὁ διάβολος μπορεῖ νὰ κάνηποτέ καλό – γιατί εἶναι κακός – ἀλλὰ ὁ Καλός Θεὸς ἐμποδίζει τὴν πέτρα ποὺ μᾶς πετάει, γιὰ νὰ σπάση τὸ κεφάλι μας, καὶ μᾶς τὴν δίνει στὸ ἕνα χέρι, καὶ στὸ ἄλλο χέρι μᾶς δίνει ἀμύγδαλα, γιὰ νὰ σπάζουμε καὶ νὰ τρῶμε!

Ἐπιτρέπει δηλαδή ὁ Θεὸς τούς πειρασμούς, ὄχι γιὰ νὰ μᾶς τυραννᾶ ὁ διάβολος, ἀλλὰ γιὰ νὰ δίνουμε μὲ αὐτόν τὸν τρόπο «ἐξετάσεις» γιὰ τὴν ἄλλη ζωή καὶ νὰ μήν ἔχουμε παράλογες ἀπαιτήσεις στὴν Δευτέρα Παρουσία. Πρέπει νὰ τὸ καταλάβουμε καλά ὅτι πολεμοῦμε – καὶ ἔχουμε νὰ πολεμήσουμε, ἕως ὅτου βρισκόμαστε σʹ ἐτούτη τὴν ζωή – μὲ τὸν ἴδιο τὸν διάβολο. Ὅσο ζῆ ὁ ἄνθρωπος, ἔχει πολλή δουλειά νὰ κάνη γιὰ τὴν καλυτέρευση τῆς ψυχῆς του καὶ ἔχει δικαίωμα νὰ δίνη ἐξετάσεις πνευματικές. Ἐὰν πεθάνη καὶ δὲν περάση, κόβεται πιά. Μετεξεταστέος δὲν ὑπάρχει.

ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
ΛΟΓΟΙ Α’
“ΜΕ ΠΟΝΟ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗ
ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΑΝΘΡΩΠΟ”
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ
«ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ»
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ