"Αγιον Ορος" Χριστιανικό Ορθόδοξο Φόρουμ

Μία σειρά προτροπῶν γιά τό τί δέν πρέπει νά κάνει ὁ χριστιανός ἀκοῦμε στό ἀποστολικό ἀνάγνωσμα ἀπό τήν πρός Κολασσαεῖς ἐπιστολή τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Μία σειρά ἀπό ῾μή᾽ καί ῾δέν πρέπει᾽, πού ἄν δέν τά δεῖ κανείς μέσα στό πλαίσιο πού τά θέτει ὁ ἀπόστολος, ἀσφαλῶς καί μπορεῖ νά τά παρεξηγήσει.

«Νυνί δέ ἀπόθεσθε καί ὑμεῖς τά πάντα, ὀργήν, θυμόν…» (Κολ. 3,

Γιατί συχνά ἀκοῦμε καί διαβάζουμε ὅτι ἡ χριστιανική πίστη δέν ἔχει ῾μή᾽. Δέν εἶναι πορεία ἄρνησης. Εἶναι πολύ περισσότερο θέση, δηλαδή πορεία πρός τά ἐμπρός πάνω στά ἴχνη τοῦ Κυρίου ᾽Ιησοῦ. Καί πράγματι ἔτσι εἶναι: τά ῾μή᾽ καί τά ῾δέν πρέπει᾽ θεωροῦνται ὡς ἀποτέλεσμα τῆς ἀκολουθίας τοῦ Χριστοῦ.

Ὅταν πορεύομαι μαζί μέ τόν Χριστό πάνω στόν δρόμο πού εἶναι ἡ ζωή Του, κατ᾽ ἀνάγκην θά ἀπαμακρυνθῶ ἀπό ὅ,τι εἶναι ἀλλότριο τῆς ζωῆς αὐτῆς. ῾Οὐδείς δύναται δυσίν κυρίοις δουλεύειν᾽. Λοιπόν, βγάλτε καί πετάξτε ἀπό πάνω σας κι ἐσεῖς, σάν ἀκάθαρτο ἔνδυμα, ὅλα τά κακά: τήν ὀργή, τόν θυμό… ῾Νυνί δέ ἀπόθεσθε καί ὑμεῖς τά πάντα, ὀργήν, θυμόν…᾽.

Ποιό εἶναι τό πλαίσιο τῆς ζωῆς τοῦ χριστιανοῦ, μέσα στό ὁποῖο, κατά τόν ἀπόστολο, δέν μπορεῖ νά χωράει ὁποιαδήποτε κακία, μέ πρῶτα τήν ὀργή καί τόν θυμό;

Μᾶς τό λέει ὁ ἀπόστολος καί στή συγκεκριμένη ἐπιστολή του ἀλλά καί στίς ἄλλες, δείγμα τοῦ πόσο θεμελιακό θεωρεῖται τοῦτο γιά τόν πιστό: ὁ ἄνθρωπος ἀφότου ἔγινε χριστιανός διά τοῦ βαπτίσματος, ντύθηκε τόν Χριστό – ῾ὅσοι εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθητε, Χριστόν ἐνεδύσασθε᾽ – ἔγινε δηλαδή Χριστός καί ὁ ἴδιος , ῾ἐν ἑτέρᾳ μορφῇ᾽ μία ἄλλη δική Του παρουσία στόν κόσμο· συνεπῶς ἐνσωματωμένος στόν Χριστό καλεῖται νά ἐπιβεβαιώνει κάθε στιγμή τή ζωή ᾽Εκείνου. ῾᾽Απεθάνετε γάρ᾽, εἶπε στούς Κολασσαεῖς μόλις πρίν τούς δώσει τίς ῾κανονιστικές᾽ ἀρνητικές ἐντολές, ῾καί ἡ ζωή ὑμῶν κέκρυπται σύν τῷ Χριστῷ ἐν τῷ Θεῷ᾽. Δηλαδή: Μέ τό ἅγιο βάπτισμα πεθάνατε μυστηριακά μαζί μέ τά παλαιά καί γήινα φρονήματά σας.

Καί ἡ θεία χάρη σᾶς ἔδωσε νέα ζωή, ἡ ὁποία εἶναι κρυμμένη μαζί μέ τόν Χριστό μέσα στούς κόλπους τοῦ Θεοῦ. Καί παρακάτω: τούς τονίζει νά μή λένε ψέματα μεταξύ τους, γιατί ξεντύθηκαν τόν παλαιό ἄνθρωπο τῆς ἁμαρτίας καί ντύθηκαν τόν καινούργιο πού συνεχῶς ἀνανεώνεται κατ᾽ εἰκόνα τοῦ Δημιουργοῦ Χριστοῦ. ῾Μή ψεύδεσθε εἰς ἀλλήλους, ἀπεκδυσάμενοι τόν παλαιόν ἄνθρωπον σύν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ καί ἐνδυσάμενοι τόν νέον τόν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ᾽ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν᾽. ῾Ως ῾ἄλλος Χριστός᾽ λοιπόν ὁ χριστιανός μετά τό βάπτισμά του δέν μπορεῖ νά ἐπανέρχεται στήν προ-χριστιανική ἐποχή του, νά ζεῖ δηλαδή μέ κακία, μέ ὀργή καί θυμό.

Ἡ χαρισματική αὐτή πραγματικότητα: νά εἶναι κανείς μέλος Χριστοῦ, ἡ ὁποία συνιστᾶ ὅ,τι πιό καίριο καί οὐσιαστικό στήν πίστη μας, εἶναι κρυμμένη ἀπό τούς σωματικούς ὀφθαλμούς, μᾶς λέει ὁ ἀπόστολος. Βιώνεται ἐσωτερικά στό βάθος τῆς καρδιᾶς τοῦ ἀνθρώπου – ῾ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντός ὑμῶν ἐστι᾽ λέει ὁ Κύριος – γι᾽ αὐτό καί ὁ ἐν αἰσθήσει χριστιανός ἀφενός εἶναι στραμμένος πρός τόν ἐσωτερικό του κόσμο γιά τήν εὕρεση καί τή βίωση τοῦ θησαυροῦ αὐτοῦ, ἀφετέρου προσδοκᾶ τήν ἔλευση τοῦ Κυρίου ᾽Ιησοῦ στή Δευτέρα Του Παρουσία προκειμένου τότε μαζί μέ ᾽Εκεῖνον νά φανερωθεῖ καί ὁ ἴδιος ὡς μέλος Του ἐν δόξῃ. ῾῞Οταν ὁ Χριστός φανερωθῇ, ἡ ζωή ὑμῶν, τότε καί ὑμεῖς σύν αὐτῷ φανερωθήσεσθε ἐν δόξῃ᾽.

Μέχρι τότε ὅμως, παρ᾽ ὅλη τήν κεκρυμμένη δόξα τῆς χάρης ἀπό τόν ἐνδεδυμένο ἀπό αὐτόν Χριστό, βρίσκεται ὁ πιστός στόν κόσμο τοῦτο ὅπως ὁ Κύριος στήν πρώτη Του παρουσία: ταπεινός καί ἄδοξος ἐξωτερικά, μέ θλίψεις καί δοκιμασίες, ἀλλά καί μέ ἀγώνα νά ἐνεργοποιεῖ τή δοσμένη σ᾽ αὐτόν χάρη τοῦ βαπτίσματος, ἡ ὁποία κινδυνεύει ἀνά πᾶσα στιγμή νά ἀπολεσθεῖ, ἄν δέν προσέξει καί χαλαρώσει τόν πνευματικό του ἀγώνα. ῾Ο πονηρός καιροφυλακτεῖ, ὡς γνωστόν, ῾ὡς λέων ὠρυόμενος᾽, νά διαρπάσει αὐτό πού ἀνήκει στόν Κύριο, τόν ἄνθρωπο, γι᾽ αὐτό καί δέν χωρεῖ στήν πορεία τοῦ χριστιανοῦ χαλάρωση καί λησμοσύνη.

Μακριά λοιπόν – φωνάζει ὁ ἀπόστολος – ἀπό κάθε κακία, καί μάλιστα τήν ὀργή καί τόν θυμό. Εἴμαστε ντυμένοι τόν Χριστό, συνιστοῦμε μέλη Του, εἴμαστε προορισμένοι νά μετάσχουμε στήν πληρότητα τῆς δόξας τῆς Βασιλείας Του, γι᾽ αὐτό δέν πρέπει νά ἐπανερχόμαστε στά πρό Χριστοῦ πάθη μας. ᾽Επικεντρώνει μάλιστα ὁ ἅγιος Παῦλος πρῶτα ἀπό ὅλα στήν ὀργή καί τόν θυμό, διότι γνωρίζει ὅτι ἡ ἔξαψη τοῦ θυμικοῦ στόν ἄνθρωπο ταράζει καί τό λογιστικό του – ὁ ταραγμένος συναισθηματικά ἄνθρωπος δέν σκέφτεται καί σωστά: γίνεται ῾ἔξω φρενῶν᾽ – ἐνῶ ἡ ἔξαψη αὐτή τῆς ὀργῆς προϋποθέτει συνήθως ἐπιθυμίες μή σύμφωνες πρός τό θέλημα τοῦ Θεοῦ.

Μέ ἄλλα λόγια ἡ ἐμπαθής ἁμαρτωλή ἐπιθυμία: γιά ἱκανοποίηση τῆς φιληδονίας ἤ τῆς φιλαργυρίας ἤ τῆς φιλοδοξίας, προκαλεῖ ταραχή τῶν συναισθημάτων καί θόλωση τῆς διανοίας. Τό ἀποτέλεσμα εἶναι δεδομένο: ὁ ἡγεμών νοῦς τοῦ ἀνθρώπου, ἔστω καί βαπτισμένου, χάνει τήν ἐνέργεια τῆς χάρης τοῦ Θεοῦ λόγω τοῦ ἐγωιστικοῦ φρονήματός του, μένει μόνος καί μετέωρος μέσα στά πάθη του, ἕρμαιο κυριολεκτικά τοῦ ἀνθρωποκτόνου διαβόλου. ῾᾽Ανήρ θυμώδης οὐκ εὐσχήμων᾽, σημειώνει ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, ἐνῶ ταυτοχρόνως βεβαιώνει ὅτι ὁ Κύριος ἐπιβλέπει ῾ἐπί τόν πρᾶον καί ἡσύχιον, καί τρέμοντα τούς λόγους αὐτοῦ᾽.

Πῶς μπορεῖ λοιπόν κανείς νά ξεπεράσει τά πάθη αὐτά, τήν ὀργή καί τόν θυμό; Πῶς μπορεῖ νά διακρατηθεῖ στή χάρη τοῦ ἁγίου βαπτίσματός του; ῎Οχι βεβαίως ῾νεκρώνοντας᾽ τόν θυμό ὡς δύναμη τῆς καρδιᾶς – ὁ θυμός κατά τήν πίστη μας ἀποτελεῖ τήν κινητήρια δύναμη γιά νά πορευτεῖ ὁ ἄνθρωπος στόν δρόμο τῆς ἁγιότητας: πρόκειται γιά τήν ἀρετή τῆς ἀνδρείας πού λένε οἱ ἅγιοί μας – ἀλλά στρέφοντάς τον ἐκεῖ πού εἶναι τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, στήν ταπεινή ἀγάπη.

῞Οσο κανείς θά ὑπενθυμίζει στόν ἑαυτό του ὅτι ἡ ἀγάπη πρός τόν Θεό καί τόν συνάνθρωπο εἶναι ἡ προτεραιότητα τοῦ χριστιανοῦ, ὅσο θά κινητοποιεῖ τή βούλησή του σέ ἔμπονη προσευχή καί σέ διακονία τοῦ πλησίον του, τόσο καί θά βλέπει ὅτι τό πάθος τῆς ὀργῆς θά μειώνεται καί θά μορφοποιεῖται σέ ὀργή μόνον κατά τῆς κακίας καί κατά τοῦ ἀρχεκάκου δαίμονος.

Η πορεία μάλιστα αὐτή τῆς ἀοργησίας ὡς πορεία τῆς ἀγάπης περνᾶ καί ἀπό ὁρισμένα στάδια πού μᾶς τά ἔχουν ἐπισημάνει οἱ ἅγιοι Πατέρες μας, σάν τόν ἅγιο ᾽Ιωάννη τῆς Κλίμακος. Τί μᾶς διδάσκει ὁ μεγάλος αὐτός ἀσκητικός διδάσκαλος ἐπί τοῦ θέματος; Πρῶτο στάδιο τῆς ἀοργησίας, μᾶς λέει, εἶναι νά σιωποῦν τά χείλη μας, ὅταν ἡ καρδιά μας εἶναι πολύ ταραγμένη.

Μπορεῖ δηλαδή κανείς νά σκέφτεται ἄσχημα γιά τόν ἄλλον, παλεύει ὅμως νά μή βγεῖ κακός καί ὑβριστικός λόγος γι᾽ αὐτόν. Τότε ἔρχεται στό δεύτερο στάδιο: νά σιωποῦν οἱ λογισμοί του, ἔστω κι ἄν ἀκόμη εἶναι ἐλαφρῶς ταραγμένη ἡ διάνοια.

Ελέγχει τούς λογισμούς του καί δέν σκέπτεται κάτι ἄσχημο γιά τόν συνάνθρωπό του, ὁ ὁποῖος γιά διαφόρους λόγους τόν ἐξόργισε. Κι ὅταν κι αὐτό μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ τό κατορθώσει, τότε φθάνει καί στήν τελειότητα: ὅ,τι κι ἄν συμβαίνει κι ὅ,τι ταραχή μπορεῖ νά ὑπάρχει, ὁ πιστός εἶναι μέσα του γαληνεμένος κρατώντας τήν ἀληθινή ἀγάπη.

Μέ τά ἴδια τά λόγια τοῦ ὁσίου: ῾᾽Αρχή ἀοργησίας, σιωπή χειλέων ἐν σφοδρᾷ ταραχῇ καρδίας· μεσότης, σιωπή λογισμῶν ἐν ψιλῇ ταραχῇ διανοίας· τέλος δέ, πεπηγμένη γαλήνη ἐν πνοῇ ἀνέμων ἀκαθάρτων᾽.

Μακάρι νά ἀποδυόμαστε πάντοτε στόν ἀγώνα αὐτόν τῆς ἀοργησίας καί τοῦ ἐλέγχου τοῦ ἐμπαθοῦς θυμοῦ. Μέσα σ᾽ ἕναν κόσμο πού ἔχουν περισσέψει δυστυχῶς τά νεῦρα καί ἡ ὀργή – δείγμα τῆς μεγάλης ἐπήρειας σ᾽ αὐτόν τοῦ πονηροῦ – ἕνας τέτοιος ἀγώνας θά φανέρωνε πολύ ἁπτά καί ἄμεσα ὅτι ζοῦμε τό ἔνδυμα τοῦ βαπτίσματός μας, τόν ἴδιο τόν Χριστό, καί φανερώνουμε Αὐτόν μέ τόν πυρήνα τῆς ζωῆς καί τῆς διδασκαλίας Του, τήν ἀγάπη. Αὐτό θά συνιστοῦσε καί τή μεγαλύτερη κοινωνική προσφορά μας.

παπα Γιώργης Δορμπαράκης
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΝ

Γέρων Ιουστίνος Πίρβου : Τον καιρό των διωγμών οι χριστιανοί πρέπει να μαζευτούν γύρω από τους ιερείς τους.

Εκεί που βρίσκετε ένα αντιμήνσιο και ένας ιερέας για να τελέσει την λειτουργία εκεί είναι και η εκκλησία.

Έχουμε ως παράδειγμα τον διωγμό του περασμένου αιώνα όπου οι ιερείς πήγαιναν στα βουνά και στα χωριά με ένα αντιμήνσιο και τα λειτουργικά σκεύη στην πλάτη.

Η Λειτουργία και τα Μυστήρια θα δώσουν δύναμη στους χριστιανούς να αντιμετωπίσουν την πείνα και να προστατευτούν από παν κακό, ευρισκόμενοι υπό τη Σκέπη της Υπεραγίας Θεοτόκου.

Έπειτα να λέει την Ευχή του Ιησού ή το Υπερμάχω.

Στη φυλακή αυτές οι προσευχές μας έσωσαν και δεν υποχωρήσαμε μπροστά στο κόκκινο θηρίο.

Ο πραγματικός χριστιανός όμως δεν περιμένει τον πόλεμο ή τον διωγμό για να φροντίσει την ψυχή του.

Τον αληθινό χριστιανό δεν τον ενδιαφέρει πότε θα αρχίσει ο πόλεμος ή ο διωγμός.

Είναι πάντοτε έτοιμος να υποδεχθεί τον Ουράνιο Νυμφίο με το καντήλι της ψυχής αναμμένο.

Ο αληθινός χριστιανός δεν κοιτάει πότε θα έρθει ο πόλεμος ή δεν παραμονεύει να δει αν η βόμβα θα πέσει στο κεφάλι του, αλλά ψάχνει να δει πως θα θυσιαστεί για τον πλησίον του και για το Θεό.

Ο αληθινός χριστιανός ψάχνει τη Βασιλεία των Ουρανών μέσα του και δε φοβάται τίποτα σε αυτόν τον πρόσκαιρο κόσμο.

Γι αυτόν η λύπη είναι χαρά και ο Σταυρός Ανάσταση.

Άγιος γέροντας Ιουστίνος Πίρβου

Ἤμουν τριῶν μηνῶν ἔγκυος καὶ μοῦ εἶχε συστήσει ὁ γιατρὸς μοῦ νὰ βρίσκομαι σὲ μιὰ σχετικὴ ἀκινησία μιὰ καὶ εἶχα προβλήματα αἰμόῤῥοιας καὶ ὑπῆρχε μεγάλος κίνδυνος νὰ ἀποβάλλω. Αὐτὸ ἦταν τὸ δεύτερο παιδί μου οὐσιαστικά, μιὰ καὶ εἶχα χάσει τὸ πρῶτό μου ἀπὸ αὐτόματη ἐκβολὴ λίγους μῆνες πρίν.

Ἕνα βράδυ, ἀφοῦ κατάφερα νὰ κοιμηθῶ, μιὰ καὶ οἱ ἐνοχλήσεις ἦταν συχνὰ ἔντονες, καὶ ἔπαιρνα σπασμολυτικὰ χάπια, βλέπω στὸν ὕπνο μου τὸν ἡγούμενο τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Καλυβίτου πλάϊ σὲ ἕναν νεαρὸ μοναχὸ κουκουλωμένο μὲ ἕνα μαῦρο μανδύα (ῥάσο). Χαμογέλασε στὸν γέροντα Νεκτάριο κοιτάζοντάς τον καὶ μετὰ ἔστρεψε τὸ βλέμμα του σὲ μένα καὶ μοῦ εἶπε μὲ γαλήνιο ὕφος:

Νὰ μὴ φοβᾶσαι, ὅλα θὰ πᾶνε καλά! Ἀπὸ ἐκείνη τὴν ἡμέρα σταμάτησε κάθε ταλαιπωρία ποὺ εἶχα μὲ τὴν ἐγκυμοσύνη μου καὶ μάλιστα ἐπέστρεψα στὴν δουλειά μου, ὅπου καὶ δούλεψα μέχρι τὸν ὄγδοο μήνα τῆς ἐγκυμοσύνης μου. Καὶ ὅλα αὐτὰ γιατὶ ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Καλυβίτης θέλησε νὰ προστατέψει τὸ μωρό μου καὶ ἐμένα.

Ἄς εἶναι δοξασμένο τὸ ὄνομά του· πρὸς δόξα τοῦ ὀνόματός του, ἔταξα τὸ παιδί μου νὰ τὸ βαπτίσω στὸ ἐκκλησάκι τῆς Μονῆς.

Ὅταν τὸ μωρό μου, ἀγοράκι 4 μηνῶν τότε, μοῦ παρουσίασε οὐρολοίμωξη, ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ διαγνωστεῖ στὴν Ἀθήνα γιὰ τὰ βασικά της αἴτια (ἀνεπάρκεια οὐροδόχου κ.ἄ.), ἐπισκεφτήκαμε μὲ τὸν σύζυγό μου καὶ τὸ μωρό μας τὸν γέροντα Νεκτάριο, ζητώντας νὰ μεσιτεύσει στὸν Ἅγιο νὰ μὴν ἔχει τὸ παιδὶ κάτι σοβαρό. Ὁ πατὴρ Νεκτάριος, βέβαιος γιὰ τὰ λόγια του, μᾶς εἶπε πὼς τὸ παιδὶ δὲν θὰ ἔχει τίποτα.

Λίγες μέρες ἀργότερα, εἶδα στὸν ὕπνο μου ἕναν νεαρὸ μοναχό, ποὺ στεκόταν πίσω ἀπὸ μένα καὶ τὸ μωρό μου μέσα στὸ ἐκκλησάκι τῆς Μονῆς. Ἦρθε μπροστά μου, πῆρε τὸ παιδὶ στὴν ἀγκαλιά του καὶ μοῦ εἶπε: Μὴ στενοχωριέσαι, ἀφοῦ εἶναι δικό μου! Οἱ ἐξετάσεις στὴν Ἀθήνα ἔδειξαν μία τυχαία οὐρολοίμωξη, χωρὶς τίποτε τὸ ἀνησυχητικό.

Σ᾿ εὐχαριστῶ γιὰ ἄλλη μιὰ φορὰ Ἅγιέ μου Ἰωάννη!

Διήγησις θαύματος Ὁσίου Ἰωάννου τοῦ Καλυβίτου
Ἐκ τῆς ἐκδόσεως: Νεκταρίου Ἱερομονάχου, Ὁ Ὅσιος Ἰωάννης ὁ Καλυβίτης, ὁ διὰ Χριστὸν πτωχός.
Ἱ. Ἡσυχαστήριον Ὁσίων 99 Πατέρων, Βουλευτήρια, Ἄγιον Ὄρος, 2010

Άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης: Όταν προσεύχεσαι στις Ασώματες Δυνάμεις, μη τις φαντάζεσαι σαν τρομερά και ανελέητα όντα. Όχι, είναι εντελώς το αντίθετο!

Οι Άγιοι Άγγελοι είναι τα πιο καλόβολα, τα πιο ταπεινά, τα πιο αγαπητικά, τα πιο προσηνή και φιλικά όντα, πάντοτε έτοιμα να μάς ακούσουν και βρίσκονται πολύ κοντά σε όποιον τα επικαλείται στην προσευχή του με πίστη και αγάπη.

Και το δικό τους όνομα, όπως Του Θεού, είναι αγάπη.

Επίσης, όταν προσεύχεσαι στις Ασώματες Δυνάμεις, να παραβλέπεις κάθε τι το γήινο ως φθαρτό και να αγαπάς με όλη σου την ψυχή την ουράνια και την αιώνιο ζωή, λαχταρώντας την.

Ευχαριστούνται πολύ οι Άγγελοι όταν βλέπουν ότι ποθούμε τα χαρίσματα του Πνεύματος, ότι θέλουμε να γίνουμε συμπολίται των μακαρίων πνευμάτων, που βρίσκονται στη βασιλεία του Θεού.

Πράγμα άλλωστε, για το οποίο και έχουμε κληθή με την Χάρη του Ιησού Χριστού και της Παναγίας!

Άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης

Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς: Τα λόγια αυτά, πού μόνον από διάπυρη αποστολική, αγάπη θα μπορούσαν να ειπωθούν προς τον πλησίον, εκφράζουν την ουσία της σχέσης του χριστιανού προς το Θεό και του Θεού προς το χριστιανό.

Η Αγάπη του Θεού θα μπορούσε να λέει τα έξης: «Εσύ, χριστιανέ, νηστεύεις για χάρη Μου• για χάρη Μου μοιράζεις ελεημοσύνες• για χάρη Μου αναπέμπεις εγκάρδιες προσευχές- για χάρη Μου κτίζεις εκκλησίες και επιτελείς τόσα καλά έργα.

Όλα τούτα είναι καλά κι ευάρεστα σ’ Εμένα, αλλά Εσύ είσαι πιο πολύτιμος για Εμένα άπ’ όλα τούτα. Στο τέλος, δεν ζητώ τίποτα άπ’ αυτά• ζητώ εσένα, μόνον εσένα».

Ή Αγάπη του χριστιανού θα μπορούσε να λέει τα έξης:

«Κύριε, Συ μου έδωσες την υγεία και αυτό είναι καλό. Συ δίνεις το φώς• Συ επιτρέπεις να βρέξει ό ουρανός• Συ ανανεώνεις τον αέρα με τις θύελλες και αυτό είναι καλό. Συ δίνεις τον πλούτο, τη, σοφία, τη μακροβιότητα, τους απογόνους και πολλά άλλα αγαθά, τα οποία Συ αθρόως παρέχεις στο τραπέζι αυτής της ζωής.

Όλα τούτα είναι καλά και καλά λίαν. Δέχομαι όλα τούτα με ευγνωμοσύνη. Αλλά τελικά αυτά δεν είναι παρά το κράσπεδο του ίματίου Σου. Τελικά, δεν ζητώ τίποτα άπ’ αυτά, παρά Εσένα Κύριε – μονάχα Εσένα ζητώ».

Αδελφοί μου, αυτό πού είναι ορατό με τα φυσικά μάτια δεν είναι ο Θεός, αυτό πού είναι ορατό με τα φυσικά μάτια δεν είναι ο άνθρωπος. Αυτό πού βλέπουμε με τα φυσικά μάτια, σε όλη την φύση, είναι μόνον κάτι από το Θεό• αυτό πού βλέπουμε με τα φυσικά μάτια στο σαρκίο μας, είναι μόνον κάτι από τον άνθρωπο.

Αδελφοί, ο Θεός είναι Αγάπη, η οποία χαμηλώνει τον ουρανό στην γη. Αδελφοί, ο άνθρωπος είναι η Αγάπη πού υψώνει τη γη, στον ουρανό.

Φιλάνθρωπε Κύριε, Δημιουργέ και Παντοκράτωρ, έλα και σκήνωσε μέσα μας έτι και έτι με το Ζωοποιό Σου Πνεύμα, για να έχουμε ζωή για να είμαστε ζωντανοί στην αθάνατη Βασιλεία.

Ω, Κύριε, εραστή της ανθρωπότητας!

Ότι Σοι πρέπει πάσα δόξα, τιμή και προσκύνησις εις τους αιώνας. Αμήν.
Από το βιβλίο: Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, Ο Πρόλογος της Αχρίδος (Ιανουάριος)

Άγιος Πορφύριος: Πολλοί στο Άγιον Όρος ζήσανε μυστικά. Πεθάνανε χωρίς κανείς να τους γνωρίζει. Κι εγώ ήθελα να ζήσω έτσι μυστικά. Ούτε ιεροκήρυκας ήθελα να γίνω, ούτε κάτι άλλο.

Ούτε είχα ποτέ σκεφθεί να βγω έξω απ’ το Άγιον Όρος. Παιδάκι μικρό σε τέλεια ερημιά! Για να καταλάβω το έρημον και το αβοήθητον, ανέβαινα στο βουνό, έμενα ώρες εκεί κι ήθελα να ζω σαν ερημίτης. Έβρισκα αγριάδες και τις έτρωγα.

Το έκανα για άσκηση. Ήθελα να ζήσω μόνος μου, όπως ο άγιος που αγάπησα από μικρούλης, ο Άγιος Ιωάννης ο Καλυβίτης. Αυτός είναι ο αγαπητός μου άγιος. Αυτόν εγώ μιμήθηκα.

Μου έκανε εντύπωση πώς άντεξε να μείνει εκεί, κοντά στους γονείς του, κι έστησε την καλύβα του δίπλα τους χωρίς να αποκαλυφθεί και τους ενίσχυε συνεχώς:

“Ἔπηξας τὴν καλύβην πρὸ πυλῶν σῶν γονέων”.

Έτσι λέει το τροπάριό του:

“Ἐκ βρέφους τὸν Κύριον ἐπιποθήσας θερμῶς, τὸν κόσμον κατέλιπες καὶτὰ ἐν κόσμῳ τερπνὰ καὶ ἤσκησας ἄριστα· ἔπηξας τὴν καλύβην πρὸ πυλῶν σῶν γονέων, ἔθραυσας τῶν δαιμόνων τὰς ἐνέδρας, παμμάκαρ· διό σε, Ἰωάννη, Χριστὸς ἀξίως ἐδόξασεν”.

Οι βίοι των αγίων, και πιο πολύ ο βίος του Αγίου Ιωάννου του Καλυβίτου μού έκαναν εντύπωση.»…

«Αυτή η αγάπη προς τον Θεό και αυτός ο έρωτας και αυτός ο ενθουσιασμός σε φέρνει και στο μαρτύριο ακόμη. Σε κάνει να θυσιάζεσαι, να μη λογαριάζεις τίποτα. Να μη φοβάσαι τίποτα.

Να φεύγεις μακριά, στα σπήλαια και στις οπές της γης. Αυτή τη θεία τρέλα είχε και ο Άγιος Ιωάννης ο Καλυβίτης, ο Άγιος που μ’ ενέπνευσε…»

Από το βιβλίο «Αγίου Γέροντος Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτου: Βίος και Λόγοι»

Ὀργίζεται, ἆραγε, ὁ Θεός; Ἕνα ἐρώτημα, ἡ ἀπάντησις τοῦ ὁποίου, διχάζει τοὺς πατέρας καὶ ἁγίους τῆς Ἐκκλησίας μας! Οἱ μέν, θεωροῦν ὅτι ὁ Κύριος ὡς ἡ αὐτο-ἀγάπη, δὲν ὀργίζεται ἀπέναντι στὸ

ἠγαπημένο του πλάσμα τὸν ἄνθρωπον, καὶ χαρακτηρίζουν αὐτὴν ταύτην τὴν ὀργήν, ὡς ἀδυναμίαν, κάτι τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ προσιδιάζῃ εἰς τὸν Πανάγαθον καὶ Τέλειον Θεόν! Θεωροῦν δὲ ἐπὶ πλέον, ὅτι ἡ «ὀργή τοῦ Θεοῦ», περὶ τῆς ὁποίας ἐπανειλημμένως ἀναγράφει ἡ Ἁγία Γραφή, εἶναι κατ’ οὐσίαν ἡ ὀργὴ τοῦ κακοῦ καὶ τῶν ἁμαρτιῶν μας, ἡ ὁποία ξεσπᾷ ἐπὶ τῶν ποιούντων τὰ ἄνομα καὶ ἁμαρτωλά!

Οἱ ὑποστηρικταὶ τῆς ἀντιθέτου ἀπόψεως, ἐμμένουν κατὰ κυριολεξίαν, εἰς τὴν ἀκρίβειαν τῆς Ἁγιογραφικῆς φρασεολογίας καὶ θεωροῦν, ὅτι ὄντως ὁ Κύριος ὀργίζεται κατὰ τοῦ κακοῦ καὶ τῆς ἁμαρτίας, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐργαζομένων ταῦτα! Ὑποστηρίζουν δέ, ὅτι ἡ τελειότης τοῦ Θεοῦ, παραμένουσα ἀσυμβίβαστος πρὸς τὸ ἔκνομον καὶ ἁμαρτωλόν, διεγείρει τὴν Θείαν ὀργήν, οὐχὶ ὡς ἐκδίκησιν καὶ ἀνταπόδοσιν, ἀλλ’ ὡς φυσικὴν ἔκφρασιν τῆς Θείας καὶ τελείας φύσεως! Ὀργίζεται ὁ Κύριος, – ὑποστηρίζουν οὗτοι, – ὡς ἐμφαίνεται τοῦτο, κατ’ ἐπανάληψιν, εἴς τε τὴν Παλαιὰν ἀλλὰ καὶ τὴν Καινὴν Διαθήκην.

Τὴν τοιαύτην δὲ ὀργήν, βλέπομεν ἀκόμη χαρακτηριστικώτερον, καὶ ὡς ἐκδήλωσιν τοῦ ἀναμαρτήτου Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, κυρίως, εἰς τὴν ἀντίδρασιν τῶν Ἑβραίων, κατὰ τὴν θεραπείαν τοῦ, «ἐξηραμμένην ἔχοντος τὴν χεῖρα»! Τότε, κατὰ τὸ ἱερὸν κείμενον, «περιβλεψάμενος αὐτοὺς μετ᾿ ὀργῆς, συλλυπούμενος ἐπὶ τῇ πωρώσει τῆς καρδίας αὐτῶν, λέγει τῷ ἀνθρώπῳ· ἔκτεινον τὴν χεῖρά σου. Καὶ ἐξέτεινε, καὶ ἀποκατεστάθη ἡ χεὶρ αὐτοῦ ὑγιὴς ὡς ἡ ἄλλη» (Μᾶρκ. Γ΄ 5)!

Ἡμεῖς, ἆραγε, φοβούμεθα τὴν ὀργὴν τοῦ Θεοῦ,
ἢ ἔστω τὴν ὀργὴν τῶν ἁμαρτιῶν μας;

Ὁ μέγας σύγχρονος Ἅγιος Πορφύριος, ἀπαντῶν εἰς τὸ προαναφερθὲν ἐρώτημα, (ἐάν, δηλαδή, ὁ Θεὸς ὀργίζεται), ἐτόνιζεν ὅτι, «ὁ μὲν Κύριος, ὡς τέλειος καὶ Ἅγιος, δὲν ὀργίζεται, ἀλλ’ ἐπιτρέπει – διὰ τὸν σωφρονισμόν μας, – νὰ παιδευώμεθα ὑπὸ τῶν ἁμαρτιῶν μας, προκειμένου νὰ “καταλαβαίνωμεν τὰ λάθη μας”, καὶ νὰ ἐπιστρέφωμεν κοντά Του ἐν μετανοίᾳ»! Τὸ ζητούμενον, ὅμως, εἶναι τοῦτο: Ἀντιλαμβάνεται ὁ ἄνθρωπος τὰς «πτώσεις» του; Γνωρίζει πότε ἁμαρτάνει; Ἀναζητεῖ τὴν ἐπιστροφήν του εἰς τὸν Κύριον, καθὼς καὶ τὴν θεραπείαν του; Φοβεῖται ἔστω, τὴν «ἐκδίκησιν» τῶν ἁμαρτιῶν του, ἢ ἀκόμη χειρότερον τὴν Θείαν ὀργήν;

Καὶ ὅσον μὲν πρὸς τὸ πρῶτον ἐρώτημα, θὰ ἀπαντήσωμεν ὅτι τὸ πρῶτον ἐκ τῶν Θείων δώρων εἰς τὸν ἄνθρωπον, εἶναι τὸ λογικὸν καὶ ἡ διάκρισις μεταξὺ ἀγαθοῦ τε καὶ κακοῦ! Ἔχει ἀπὸ τὸν Θεόν, τὴν πληροφόρησιν τῆς συνειδήσεώς του, διὰ τὸ πότε ἁμαρτάνει καί, ἀντιθέτως, διὰ τὸ πότε ἐργάζεται τὸ Θεῖον θέλημα! Κατὰ συνέπειαν, ἔχομεν ἐν προκειμένῳ καὶ τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἐρωτήματος. Αἱ ἀπαντήσεις, ὅμως, εἰς τὰ ἑπόμενα δύο ἐρωτήματα, θὰ ἐλέγομεν ὅτι ἐπαφίεται εἰς τὰς προθέσεις ἑκάστου ἐκ τῶν ἀνθρώπων!

Ὅταν ἁμαρτάνῃ καθένας, καὶ ἐφ’ ὅσον συνειδητοποιεῖ τὴν «πτῶσιν» του, θὰ πρέπῃ νὰ ἀναζητῇ τὴν θεραπείαν καὶ τήν, ἐν μετανοίᾳ καὶ ἐξομολογήσει, ἐπιστροφήν του, εἰς τὴν ἀγάπην τοῦ Κυρίου! «Τὸ ἁμαρτάνειν ἐστὶν ἀνθρώπινον, τὸ δὲ ἐμμένειν ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ δαιμονικόν ἐστι»! Οὕτω, ὡς βλέπομεν καὶ βιοῦμεν καθημερινῶς, ἄλλοι μὲν ἐκ τῶν ἀνθρώπων – καὶ οὗτοι εἶναι οἱ περισσότεροι, – προτιμοῦν τήν, μακρὰν τοῦ Κυρίου, κοσμικὴν καὶ ἁμαρτωλὸν ζωήν, οἱ δὲ ὀλιγώτεροι, – ἀπείρως ὀλιγώτεροι! – ἐπιλέγουν τὴν μετὰ τοῦ Κυρίου πορείαν, καὶ τὸν ἀγῶνα κατὰ τοῦ κακοῦ καὶ τῆς ἁμαρτίας, προκειμένου νὰ φθάσουν εἰς τὴν Βασιλείαν τὴν Οὐράνιον καὶ ἀτελεύτητον!

Τὸ πικρόν, ἐν προκειμένῳ, συμπέρασμα εἶναι, ὅτι ἡ πλειονότης, ὡς εἴπομεν, διάγει καὶ πορεύεται στρέφουσα τὰ νῶτα εἰς τὸν Θεόν, καὶ ἀδιαφορεῖ διὰ τὴν ὀργήν, εἴτε τοῦ Θεοῦ, εἴτε τῶν ἁμαρτιῶν των!

«Ἔρχεται ἡ ὀργὴ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας»!

Ὅμως, ἡ ὀργὴ ἔρχεται! Εἴτε ὡς ὀργὴ τοῦ Θεοῦ, – ὡς τὴν ἐβίωσε κυρίως ὁ Ἑβραϊκὸς λαός, ὁ σκληροτράχηλος καὶ ἄνομος καὶ ἀχάριστος, καθ’ ὅλην τήν, πρὸ τοῦ Μεσσίου, περίοδον, καὶ ὡς μελετῶμεν ταύτην εἰς τὴν Παλαιὰν Διαθήκην, – εἴτε ὡς ὀργὴ ἐκ τῶν ἁμαρτημάτων μας, τὰ ὁποῖα πλέον δὲν εἶναι ἁπλῶς ἁμαρτήματα καὶ ἀνθρώπινοι ἐκτροπαί, ἀλλὰ ὑπερέβησαν ταῦτα, πᾶν ὅριον ἀσεβείας καὶ θρασύτητος πρὸς τὸν Θεὸν καὶ Νομοθέτην!

Ἔρχεται ἡ ὀργὴ «ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας», ἐξ αἰτίας τῶν βαρυτάτων καὶ ἀκατονομάστων ἁμαρτημάτων καὶ ἐγκλημάτων τῶν ἀνθρώπων! Ἐκείνων, «οἵτινες μετήλλαξαν τὴν ἀλήθειαν τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ ψεύδει, καὶ ἐσεβάσθησαν καὶ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα, ὅς ἐστιν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας· ἀμήν» (Ρωμ. Α΄ 25)!

Ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐξετράπησαν τῆς Ἀληθείας καὶ εἰργάσθησαν εἰς τὰ φοβερὰ καὶ δυσώδη πάθη, «πορνείαν, ἀκαθαρσίαν, πάθος, ἐπιθυμίαν κακήν, καὶ τὴν πλεονεξίαν, ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρία» (Κολ. Γ΄ 5)! Ἔρχεται ἡ ὀργή, ἐξ αἰτίας τῆς ἀμετανοησίας ἡμῶν καὶ τῆς σκληρύνσεως καὶ ἀποθρασύνσεως τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸν Δημιουργὸν καὶ Κτίστην του! Ἔρχεται, τέλος ἡ ὀργή, (εἴτε ἐκ τοῦ Θεοῦ εἴτε ἐκ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, δὲν γνωρίζω) κατὰ τῶν ἀσεβῶν, οἱ ὁποῖοι οὐχὶ μόνον ἁμαρτάνουν καὶ ἐργάζονται τὰ χείριστα ἐκ τῶν παθῶν, ἀλλὰ καὶ συνιστοῦν ταῦτα, ὡς «νόμιμα», καὶ παιδαγωγοῦν δι’ αὐτῶν, τοὺς ἀγνοοῦντας καὶ ἐπιπολαίους!

Ἀλλὰ τί λέγω «ἔρχεται»; Ἤδη ἔφθασεν! Καὶ ἤδη ζῶμεν καὶ βιοῦ­­μεν τὰς συνεπείας καὶ τὴν ὀργήν, ἐξ αἰτίας τῆς ἀποστασίας ἡμῶν! Ἤδη ἡ κατάστασις εἰς κάθε ἐπίπεδον ζωῆς, ἔχει πλέον ὑπερβῆ ἀκόμη καὶ τὰ ὅρια τοῦ ἀνεκτοῦ καὶ ὑποφερτοῦ! Τοῦτο δέ, δὲν τὸ λέγομεν μόνον ἡμεῖς, ἀλλὰ ὁμολογεῖται ἀκόμη καὶ ἀπ’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν ὑπέρμαχοι καὶ ὑπερασπισταί, ἔστω μιᾶς μικρᾶς ἀποκλίσεως ἀπὸ τὰς ἠθικὰς βάσεις καὶ ἀξίας τῆς ἁγίας ἡμῶν πίστεως!

Ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐθεώρουν ὡς ἀκραίας, τὰς διδαχὰς καὶ ἐντολὰς τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ! Ἅπαντες οὗτοι διαπιστώνουν, ἡ ὀργή, ἐν τέλει, δὲν εἶναι μόνον ἢ ἴσως, μία ἀκραία καὶ καταστροφικὴ ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ αὐτὴ αὕτη ἡ ἁμαρτία καὶ ἀποστασία ἡμῶν!

Μετὰ τὰς θλιβερὰς ταύτας διαπιστώσεις, καὶ ἐφ’ ὅσον κατανυγῶμεν καὶ μετανοήσωμεν καὶ ἐπανέλθωμεν ὡς ὁ ἄσωτος, εἰς τὴν Πατρικὴν ἀγάπην τοῦ Οὐρανίου Πατρός, ἴσως προλάβωμεν, καὶ ἀναστρέψωμεν τὴν πορείαν τῆς ἐπερχομένης ὀργῆς! Ἀμήν.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΒ΄ ΛΟΥΚΑ
15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2023
Ἀπόστολος: Κολ. γ΄ 4- 11
Εὐαγγέλιον: Λουκ. ιζ΄ 12-19
Ἦχος: πλ. β΄.- Ἑωθινόν: Θ΄
ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΕΚ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ

«δι’ ἃ ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ
ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας» (Κολ. Γ΄ 6).

Ἀρχιμ. Τιμόθεος Γ. Παπασταύρου
Ἱεροκήρυξ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν

Η Ευαγγελική περικοπή αυτής της Κυριακής (Λουκά 17,12–19) αναφέρεται στο θαύμα της θεραπείας των δέκα λεπρών που πρόσφερε ο Ιησούς Χριστός σε δέκα ταλαιπωρημένους ανθρώπους που περίμεναν ανά πάσα στιγμή να πεθάνουν.

Πρέπει να λάβουμε υπόψιν μας ότι, κατά τον πρώτο αιώνα που αναφέρεται το περιστατικό αυτό, στην περιοχή της αιματοβαμμένης σημερινής Παλαιστίνης και του Ισραήλ, η λέπρα ήταν μια αθεράπευτη ασθένεια που θέριζε χιλιάδες ζωές κάθε ηλικίας.

Έτσι η Κοινωνία, για να προστατεύσει τον εαυτό της από τον κίνδυνο του αφανισμού με την εξάπλωση της επικίνδυνης ασθένειας της λέπρας, συνήθιζε να απομονώνει τους λεπρούς.

Ανάλογα με την ηθική ευθύνη που ήταν ευαισθητοποιημένη, μια κοινωνία ή φρόντιζε τους λεπρούς, ή τους εγκατέλειπε να πεθάνουν μόνοι τους μέσα στη λέπρα τους. Στην εποχή του Χριστού, οι λεπροί ήταν εγκαταλειμμένοι από όλους. Τους έδεναν μάλιστα στο λαιμό κι ένα καμπανάκι, όπως αυτά που βάζουν οι βοσκοί στα γίδια τους όταν χαθούν να μπορούν να τα βρίσκουν, έτσι ώστε αν συνέβαινε να περνά κάποιος από κοντά από κάποιο λεπρό να μπορεί να τον αποφύγει για να μη κολλήσει την θανατηφόρο ασθένεια της λέπρας.

Ταυτόχρονα βλέπουμε τον Ιησού, σε αντίθεση με τις φοβίες των υγειών ανθρώπων που θα τους έδιωχναν με βρισιές και με ξύλο, να τους υποδέχεται με αγάπη και καλοσύνη, ως να ήσαν τα πιο αγαπημένα του πρόσωπα, τα δικά του παιδιά, οι δικοί του γονείς, τα δικά του αδέλφια.
Και πράγματι πάντοτε ο Ιησούς Χριστός, επειδή ακριβώς είναι ο Φιλεύσπλαχνος Θεός, μας δέχεται όλους με τον ίδιο τρόπο της αγάπης και της καλοσύνης, προσφέροντάς μας, ως ο Μοναδικός Αληθινός Σωτήρας της ζωής μας, τη σωτηρία μας.

Μας προκαλεί όμως πάλι έκπληξη η αντίδραση των ευεργετηθέντων λεπρών, από τους οποίους μόνο ο ένας από τους δέκα θεώρησαν ότι επιβαλλόταν να αναζητήσει τον ευεργέτη του για να τον ευχαριστήσει. Μάλιστα αυτός που επέστρεψε να ευχαριστήσει τον Χριστό ήταν αυτός που εθεωρείτο από την τοπική Κοινωνία ως ο ξεστρατημένος, ο αμαρτωλός που αρνήθηκε την Εθνικότητά του και την Θρησκεία των Προγόνων του, ο αλλογενής, ένας Σαμαρείτης κατά την άποψη των Ιουδαίων.

Αυτό που έχει όμως μεγαλύτερη σημασία για μας, δεν είναι τόσο η αχαριστία των εννέα, όσο η παρατήρηση του Ιησού προς το θεραπευθέντα λεπρό, ότι αυτό που τον έσωσε από την λέπρα του ήταν η βαθειά του πίστη στο Θεό.
Ίσως αυτό το μεγαλείο της πίστεως του θεραπευθέντος λεπρού ήταν που έπεισε και τους υπόλοιπους εννέα αχάριστους λεπρούς να πορευθούν προς την Ιησού και να ζητήσουν τη θεραπεία τους, την οποία τελικά και επέτυχαν.

Έτσι φαίνεται ότι οι αρετές του ενός είναι σωτηριώδεις για το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο. Γι’ αυτό καθημερινά τιμούμε κάποιο άγιον για να ωφελούμαστε όλοι από τις αρετές του.

Ταυτόχρονα όμως η εποχή μας χρειάζεται άγιες μορφές που θα αποτελούν ζωντανά παραδείγματα μιμήσεως για όλους μας. Ο Χριστός είναι πάντοτε φιλεύσπλαχνος να μας προσφέρει το θαύμα της θεραπείας των ασθενειών μας, φτάνει να έχουμε ακλόνητη πίστη σ’ αυτό, όπως εκείνη του θεραπευμένου λεπρού.

Αυτή την ακλόνητη πίστη του λεπρού χρειαζόμαστε κι εμείς σήμερα για να ζήσουμε το θαύμα, όχι μόνο της θεραπείας κάθε ασθένειας, αλλά και το θαύμα της επικρατήσεως συνθηκών ασφαλείας, για την ειρηνική συμβίωση όλων μας, το θαύμα της επικρατήσεως της ειρήνης σ’ όλο τον κόσμο, το θαύμα της παύσεως των πολέμων, όπως ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία, το θαύμα της σιτίσεως των άπορων συνανθρώπων μας και μάλιστα των μικρών παιδιών, το θαύμα της παροχής πόσιμου νερού σε εκατομμύρια ανθρώπων που ακόμη δεν έχουν τη δυνατότητα αυτή, το θαύμα της παροχής ιατρικής περίθαλψης και παροχής παιδείας σε εκατομμύρια παιδιά, που δεν έχουν ακόμη την ανθρώπινη αυτή δυνατότητα, την εξάλειψη του προβλήματος της φτώχειας, της λύσεως του προβλήματος των προσφύγων και των μεταναστών και την επικράτηση της δικαιοσύνης του Θεού ανάμεσα στο κόσμο που ζούμε.

Η ελπίδα μας να αλλάξει ο κόσμος και να γίνει πιο δίκαιος είναι η προσωπική μας μεταμόρφωση με τη μετάνοια μας, με τη βοήθεια του Θεού και τη δική μας προσπάθεια να ζούμε σύμφωνα με τις Θείες Εντολές του Χριστού. Η πορεία αυτή μπορεί να μας ανοίξει και το δρόμο για την άξια συμμετοχή μας στην Βασιλεία των Ουρανών.

Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε Σεραφείμ Κυκκώτης

“Οὐκ ἔνι ῞Ελλην καὶ ᾿Ιουδαῖος, περιτομὴ καὶ ἀκροβυστία, βάρβαρος, Σκύθης, δοῦλος, ἐλεύθερος, ἀλλὰ τὰ πάντα καὶ ἐν πᾶσι Χριστός” (Κολοσ. 3, 11)
“Σ’ αὐτὴ τὴ νέα κατάσταση δὲν ὑπάρχουν πιὰ ἐθνικοὶ καὶ ᾿Ιουδαῖοι, περιτμημένοι κι ἀπερίτμητοι, βάρβαροι, Σκύθες, δοῦλοι, ἐλεύθεροι· τοῦ Χριστοῦ εἶναι ὅλα καὶ ὁ Χριστὸς τὰ διέπει ὅλα”.

Στην εποχή μας έχει θεριέψει ο ατομικισμός. Αρκετοί συνάνθρωποί μας, αγανακτισμένοι επειδή ο κόσμος δεν δείχνει να νοιάζεται για τις παραδοσιακές αξίες, θεωρώντας την Εκκλησία προστάτη τους, της ζητούν συνεχώς να λειτουργήσει ως εκείνη που θα προστατέψει τον πατριωτισμό, την γλώσσα, την ιστορία, την εθνική συνείδηση και ταυτότητα, ταυτιζόμενη με μία μερίδα της κοινωνίας μας.

Λησμονούν έτσι πως η χριστιανική πίστη δεν υπάρχει για έναν λαό, ούτε για να υπηρετεί την “ώδε πόλιν”, αλλά την μέλλουσαν. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Εκκλησία με την ζωή και την παράδοσή της δεν λειτουργεί ως μία πνευματική κιβωτός, στην οποία τα τιμαλφή του Γένους δεν χάνονται. Όμως προϋπόθεση είναι η πίστη και όχι το αντίθετο. Αν δεν ξεκινάμε από την πίστη, η οποία μας οδηγεί προς μία οικουμενικότητα, προς μία συνάντηση με όλο τον κόσμο και τους ανθρώπους, τότε είναι μάλλον αναπόφευκτο η Εκκλησία να γίνει ένα σχήμα του κόσμου τούτου, που για αρκετούς θα είναι καλό, και για άλλους χωρίς νόημα.

Έχει ολοκληρωθεί ένας όμορφος εορταστικός κύκλος του λειτουργικού μας χρόνου. Το ερώτημα “τώρα, τι;”, συνεχίζει να απασχολεί την εκκλησιαστική τάξη και παράδοση. Το ίδιο αποστολικό ανάγνωσμα που διαβάστηκε την Κυριακή των Προπατόρων πριν τα Χριστούγεννα, διαβάζεται και την Κυριακή που ακολουθεί την απόδοση της εορτής των Θεοφανίων, το τέλος δηλαδή του Δωδεκαημέρου.

Τυχαίο; Σαφέστατα και όχι. Το ερώτημα αν μέσα από την λειτουργική μας ζωή, από τον εορταστικό κύκλο, μπορέσαμε να υπερβούμε τα παρόντα, παραμένει ζωντανό. Και σημάδι αυτής της υπέρβασης είναι το αν ανοίχτηκε η καρδιά μας προς όλους τους ανθρώπους, ανεξαρτήτως καταγωγής, θρησκευτικότητας, κοινωνικής κατάστασης, διαφορών.

Αν αισθανθήκαμε και αισθανόμαστε τον πλησίον ως αδελφό μας. Αν μπορέσαμε να κρατήσουμε την Εκκλησία ως σπίτι μας μέσα στην καρδιά μας. Αν ξεπεράσαμε αυτό το αίσθημα του πρόσκαιρου, του παρελθοντικού και μπορέσαμε και μπορούμε να προχωρήσουμε με γνώμονα τα παρόντα και τα μέλλοντα, δηλαδή τον Χριστό.

Ο κόσμος μας σήμερα πάσχει από την μία πλευρά από τον έντονο ατομοκεντρισμό. Η μετανεωτερική εποχή μας γεννά αυτό το αίσθημα της αυτάρκειας, καθότι κανόνας και μέτρο των πάντων είναι η ατομικότητά μας. Η αλήθεια είναι ατομική. Δεν έχει σημασία αν δεν τεκμηριώνεται κάπου, φτάνει που την πιστεύω εγώ. Ακόμη και οι σχέσεις μου είναι ενταγμένος στην προοπτική της ατομικής ικανοποίησης.

Να περνάω εγώ καλά, αυτό είναι το κλειδί και το νόημα. Δεν τα βρίσκουμε οι άνθρωποι μεταξύ μας, εύκολα χωρίζουμε, περισσότερο υπάρχουμε στην μοναξιά μας, απορροφιόμαστε από την εικονική πραγματικότητα ακριβώς διότι “όλα είναι εγώ”. Και το εγώ, ακόμη κι αν κάποτε δεν μπορούμε να το αντέξουμε, εντούτοις μας δίνει μια βεβαιότητα: ότι δεν χρειάζεται να αλλάξουμε σε κάτι. Έτσι, ο πλησίον μας δεν έχει κάτι να μας πει παρά μόνο εάν μπορούμε από αυτόν κάτι να πάρουμε.

Από κει ξεκινά και όλη η συζήτηση για τα δικαιώματα, που είναι αυτονόητο πως ο κόσμος οφείλει να παρέχει στον καθέναν. Όμως το νόημα βρίσκεται τελικά μόνο εκεί; Στο τι δικαιούμαστε; Ή, μήπως, τελικά το νόημα μπορούμε να το αναζητήσουμε στο τι έχουμε την δυνατότητα να προσφέρουμε; Όταν θυσιάζουμε κάτι από το εγώ μας για χάρη του άλλου, τότε η αγάπη δίνει ζωή και στις σχέσεις μας και στον εαυτό μας.

Κι αυτό είναι το μεγάλο μήνυμα και η εμπειρία της πίστης. Αυτός που πιστεύει, ακόμη κι αν δεν συμφωνεί με την ζωή και τα έργα του άλλου, δεν θα πάψει να τον αγαπά και να τον στηρίζει με την προσευχή του και και την κατανόησή του. Μπορεί για όποιον πιστεύει, η νέκρωση των παθών να είναι το κλειδί και η πρόταση. Η συγκατάβαση όμως και η αγάπη για όσους δεν μπορούν, ομορφαίνει αληθινά κάθε πνευματικό αγώνα.

Από την άλλη, ο κόσμος μας πάσχει από την αναζήτηση ενός αισθήματος συλλογικότητας, ώστε κάπου να κρατηθεί στην αφομοίωση των πάντων από τον ατομοκεντρισμό του πολιτισμού. Και είναι υγιές να έχουμε ρίζες. Να έχουμε ταυτότητα. Να έχουμε αξίες. Αυτό όμως δεν πρέπει να μας κάνει να αισθανόμαστε ως ο ομφαλός της γης, να μας οδηγεί σε ένα αίσθημα αυτάρκειας, ούτε, προφανώς, σε διάθεση επιβολής και εξουσιασμού των άλλων. Όπως δηλαδή μας πολεμά ο ατομοκεντρισμός, δεν πρέπει να τον πολεμήσουμε.

Η οικουμενικότητα, η αγάπη για όλους, η έγνοια για όλους, η προσφορά σε όλους που μπορούμε να στηρίξουμε, είναι το σημάδι της πίστης. Και η διαφύλαξη των αξιών μας δεν πρέπει να γίνεται με σκοπό την εξουσία εις βάρος των άλλων, αλλά με γνώμονα την διάσωση της χριστιανικής μας αυτοσυνειδησίας. Κρατώ αυτό που έχω, γιατί μόνο έτσι μπορώ να το μοιραστώ με όλους. Με φιλότιμο και αρχοντιά. Με αγάπη και έγνοια. Με προσευχή εκεί που δεν συμφωνώ. Με τον θεό αν έχει τον τελευταίο λόγο πάντοτε και παντού.

Τα σχήματα του κόσμου τούτου παράγουσι. Η πίστη μένει. Μας συνοδεύει στο παρόν και μας οδηγεί στο μέλλον. Η σωτηρία μας δεν είναι της άλλης ζωής, αλλά τώρα. Και η οδός της είναι για όλους. Ακριβώς επειδή “τα πάντα και εν πάσι Χριστός”.

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Κυριακή ΙΒ΄ Λουκά 15 Ιανουαρίου 2023

«Τίποτε δεν ετίμησε ο Θεός, όσο ετίμησε τον άνθρωπο. Τίποτε δεν αγάπησε ο Θεός, όσο αγάπησε τον άνθρωπο. Ο Θεός είναι φιλάνθρωπος, αφού έγινε άνθρωπος για να σώσει τον άνθρωπο» (όσιος Ευμένιος).

Ο όσιος Γέροντας Ευμένιος (Σαριδάκης), από τους νεωτέρους οσίους της Εκκλησίας μας, ο γλυκύς και χαρίεις αυτός άνθρωπος που και μόνο βλέποντάς τον ένιωθες την ειρήνη του Θεού ακτινοβολούσα, υπενθυμίζει με τα επιγραμματικά αυτά λόγια του όλο το βάθος και το ύψος της θεολογίας της χριστιανικής πίστεώς μας για τον άνθρωπο.

Ο άνθρωπος δεν είναι ένα απλό δημιούργημα του Θεού, αλλά η κορωνίδα της δημιουργίας, αυτός τον οποίο έπλασε ο Δημιουργός ως τελική αναφορά και των υπολοίπων δημιουργημάτων – προς τον άνθρωπο αποβλέπουν τα κτίσματα όλα κανονιζόμενα και ρυθμιζόμενα από τη στάση και την πορεία εκείνου.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Αδάμ, κατά το Βιβλίο της Γενέσεως, δίνει όνομα σε όλα τα ζώα που ο Θεός του έφερε κοντά του, δηλαδή περιγράφει και οριοθετεί κατά κάποιο τρόπο την παρουσία τους στον κόσμο, χωρίς να ευρίσκεται κάτι από τη φύση που να είναι όμοιο με αυτόν, ενώ ο απόστολος Παύλος στοιχώντας στη Βιβλική αυτήν παράδοση εξηγεί πώς η πτώση στην αμαρτία του ανθρώπου συμπαρέσυρε και όλη την υπόλοιπη φυσική δημιουργία, που θα πει ότι και η εν Χριστώ αποκατάστασή του αποκαθιστά και αυτήν στην αρχική δημιουργημένη κατάστασή της – το βλέπουμε στους βίους πολλών αγίων της Εκκλησίας μας.

Κι ακριβώς εκείνο που επιβεβαιώνει με τον πιο απόλυτο και αναμφισβήτητο τρόπο τη μεγάλη τιμή που έδωσε και δίνει στον άνθρωπο ο Δημιουργός είναι το γεγονός που ο Ίδιος εν προσώπω Ιησού Χριστού έκλινε Ουρανούς και κατέβη στον κόσμο όχι ως κάτι άλλο, αλλ’ ως άνθρωπος, προκειμένου τον νεκρωμένο και χαμένο από τις αμαρτίες του άνθρωπο να τον καθαρίσει από αυτές, να τον θεραπεύσει από τις πληγές του, να του ανοίξει και πάλι τη θύρα του Παραδείσου, αποκαθιστώντας τον στο πρότερο αξίωμά του: να είναι εικόνα του Ίδιου με δυνατότητα πλήρους ομοιώσεως προς Αυτόν.

Ο όσιος του Θεού επισημαίνει βεβαίως και το αυτονόητο για την πίστη μας: το κίνητρο του Θεού για την επέμβασή Του στην Ιστορία και τη διαπαντός διακράτηση της ανθρωπότητάς Του. Είναι η αγάπη του Θεού, λέει, επαναλαμβάνοντας το τι κηρύσσει ο λόγος του Θεού, ιδίως η Καινή Διαθήκη.

«Τόσο πολύ αγάπησε ο Θεός τον κόσμο, ώστε τον Υιό Του τον μονογενή έδωσε, με σκοπό καθένας που θα πιστέψει σ’ Αυτόν να μη χαθεί αλλά να έχει την αιώνια ζωή» (ευαγγελιστής Ιωάννης). Ο ίδιος ο Κύριος το απεκάλυψε, γι’ αυτό και ο λόγος Του ηχεί πιο στέρεα και από κάθε τι άλλο θεωρούμενο ασφαλές και στέρεο:

«Όπως με αγάπησε ο Πατέρας, σας αγάπησα κι εγώ». Δεν πρόκειται για κάτι που ειπώθηκε και μπορεί κανείς να θέσει εν αμφιβόλω – μιλάμε για τον αιώνιο λόγο του Θεού που συνέστησε την ίδια τη δημιουργία και αποτελεί την απόλυτη αλήθεια. «Εγώ ειμι η αλήθεια και η ζωή». Κι αυτό σημαίνει ότι το «βάθος» του σύμπαντος και κάθε σύμπαντος, αυτό που υπόκειται ως βάθρο για την ύπαρξη του κάθε ε ί ν α ι, είναι η Αγάπη του Θεού, η ενέργεια της πανσθενούς χάριτός Του που είναι μαζί και φως και δόξα και οτιδήποτε αγαθό μπορεί κανείς να φανταστεί.

Δεν έχουν τη δύναμη τα φυσικά μας μάτια να διεισδύσουν στη χαρισματική αυτή πραγματικότητα, γιατί αυτά είναι φτιαγμένα για να βλέπουν την υλική διάσταση των πραγμάτων. Έχουμε όμως τα μάτια της πίστεως που λειτουργούν ως «ακτίνες» που «σχίζουν» την επιφάνεια και επαναπαύονται στην ομορφιά της αιωνιότητας του Θεού.

«Πίστις εστίν ελπιζομένων υπόστασις, πραγμάτων έλεγχος (όραση) ου βλεπομένων» σημειώνει θεόπνευστα ο απόστολος Παύλος. Για να πει σε άλλο σημείο ότι αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο πορεύεται στη ζωή αυτή ο αληθινά πιστός: «Διά πίστεως περιπατούμεν, ου δι’ είδους». «Ου σκοπούμεν τα βλεπόμενα, αλλά τα μη βλεπόμενα. Τα γαρ βλεπόμενα πρόσκαιρα, τα δε μη βλεπόμενα αιώνια».

Τι είναι εκείνο που φέρνει την πίστη αυτή που διανοίγει τους πνευματικούς οφθαλμούς για το εξαίσιο αυτό θέαμα που υπόσχεται ο Θεός; Η θέληση του ανθρώπου να είναι μαζί με τον Θεό, να τηρεί δηλαδή τις άγιες εντολές Του. Ο Κύριος και πάλι το απεκάλυψε: «Σας αγαπώ απόλυτα, γι’ αυτό και σας παρακαλώ να μείνετε σταθεροί στην αγάπη μου αυτή. Και θα μείνετε στην αγάπη μου αυτή, αν τηρήσετε τις εντολές μου» – «μείνατε εν τη αγάπη τη εμή. Εάν τας εντολάς μου τηρήσητε, μενείτε εν τη αγάπη μου».

Λοιπόν, ο Θεός που απεκάλυψε ο Χριστός είναι Αγάπη, η Αγάπη αυτή δημιούργησε τα πάντα και τα κρατάει στην ύπαρξη, η Αγάπη αυτή είναι έτοιμη και διαθέσιμη στον καθένα, αρκεί βεβαίως αυτός να μπει στη διαδικασία της αναζητήσεώς Της μέσω της τηρήσεως των εντολών του Θεού.

Φιλάνθρωπος ο Θεός πράγματι, φιλάνθρωπος κατ’ ανάγκην και ο άνθρωπος της πίστεως ως εικόνα του Θεού αυτού, γεγονός που φανερώνει και ποιος είναι ο φιλόθεος άνθρωπος. Φιλόθεος είναι ο φιλάνθρωπος και φιλάνθρωπος είναι ο φιλόθεος. Ο φιλόθεος και φιλάνθρωπος όσιος Ευμένιος είναι από αυτούς που επιβεβαίωσαν στη ζωή τους την ταυτότητα αυτή.

παπα Γιώργης Δορμπαράκης

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΝ