Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος και το «ταμείον» της ψυχής
t/Γράφει ο Δημήτριος Λυκούδης, θεολόγος

Αναφορικά δε, με την ορθοπραξία στην πνευματική ζωή, ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος υπογράμμιζε τη βαρύνουσα σημασία της αυτοκριτικής, κυρίως, στο τέλος της ημέρας ή, διαφορετικά, στην απαρχή της γλυκυτάτης νυχτερινής προσευχής

. Χαρακτήριζε αυτή την αυτοκριτική σωτήρια και φωτιστική για τον πιστό και την παρομοίαζε με το «ταμείο», που κάθε εμβριθής έμπορος κάμνει στο τέλος της εργασιακής του ημέρας.

Ένα «ταμείο πνευματικό» βάση του οποίου, ο πιστός θα θυμάται μόνο και αποκλειστικά όσα άτοπα, εφάμαρτα και ανίερα διέπραξε κατά τη διάρκεια της ημέρας που πέρασε. Και έτσι, βάζεις αρχή μετανοίας καθημερινά, κάμνεις νέα απαρχή, βάζεις νέο στόχο για την επάνοδο «εις την προτέραν ευγένειαν», ως θα έλεγε ο Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς.

Όλη η Θεολογία, όλη η Εκκλησιολογία σε μια φράση: «Πάντοτε, «η Εκκλησία ετίμα λόγον έμπρακτον και πράξιν ελλόγιμον» ή, αλλέως, «η Θεολογία είναι λειτουργία του κεκαθαρμένου δια πράξεως νου».

[toula]

Ο Άγιος Αντώνιος για την οπτασία των αγίων πνευμάτων και την παρουσία των κακών

Ο άγιος Αντώνιος έλεγε στους μαθητές του:

Με τη βοήθεια του Θεού, είναι δυνατό να ξεχωρίσουμε εύκολα την παρουσία των κακών (πνευμάτων) από την παρουσία των καλών.

Ο λόγος είναι ότι η οπτασία των αγίων πνευμάτων δεν συνοδεύεται από ταραχή – δεν θα μαλώσει, λέει, ούτε θα κραυγάσει, ούτε θα ακούσει κανείς τη φωνή του (Ματθ. 12:19) –, αλλά παρουσιάζεται με ησυχία και πραότητα, έτσι που αμέσως η ψυχή να νιώθει χαρά και αγαλλίαση και θάρρος, επειδή μαζί τους είναι ο Κύριος, ο οποίος είναι η δική μας χαρά και του Θεού Πατέρα η δύναμη (Α’ Κορ. 1:24).

Και οι λογισμοί της ψυχής παραμένουν ατάραχοι και γαλήνιοι, έτσι ώστε αυτή να φωτίζεται και να μπορεί να βλέπει αυτούς που εμφανίζονται, και έρχεται μέσα της ο πόθος των θείων και των μελλοντικών αγαθών, και οπωσδήποτε θα θελήσει, αν γινόταν, να ενωνόταν με αυτούς και να έφευγε μαζί τους.

Και αν κάποιοι άνθρωποι φοβηθούν κατά την οπτασία των καλών, αυτοί που εμφανίζονται αφαιρούν αμέσως τον φόβο με την αγάπη, όπως έκανε ο Γαβριήλ στον Ζαχαρία (Λουκ. 1:11-13), και ο άγγελος που εμφανίστηκε στις γυναίκες στον τάφο του Κυρίου (Ματθ. 28:5), και εκείνος που είπε στους βοσκούς: «Μη φοβάστε» (Λουκ. 2:9-10), όπως αναφέρεται στο Ευαγγέλιο. Γιατί ο φόβος των ανθρώπων αυτών δεν οφείλεται σε δειλία της ψυχής αλλά στην επίγνωση της παρουσίας των αγίων πνευμάτων.

Τέτοια λοιπόν είναι η οπτασία των αγίων πνευμάτων. Αντίθετα, η επιδρομή των κακών συνοδεύεται από χτύπους και ήχους και κραυγές, σαν να πρόκειται για εξέγερση ανάγωγων νεαρών ή ληστών. Από αυτά αμέσως προξενείται δειλία, ψυχική ταραχή και αταξία, σκοτεινοί λογισμοί, μίσος προς τους ασκητές, ακηδία, λύπη, θύμηση των συγγενών, φόβος του θανάτου, επιθυμία των διαφόρων κακών, αδιαφορία για την αρετή και ηθική ακαταστασία.

Όταν λοιπόν δείτε κάποιους και φοβηθείτε, αν ο φόβος αφαιρεθεί αμέσως και στη θέση του έρθει ανείπωτη χαρά και ευθυμία και θάρρος και ανάκτηση δυνάμεων και αταραξία των λογισμών και όλα όσα είπα προηγουμένως, και επίσης ανδρεία και αγάπη προς τον Θεό, να έχετε θάρρος και να προσεύχεστε. Γιατί η χαρά και η γαλήνη της ψυχής αποδεικνύουν την αγιότητα αυτών που σας παρουσιάστηκαν.

Έτσι είδε ο Αβραάμ και ένιωσε αγαλλίαση (Ιω. 8:56), και μόλις ακούστηκε η φωνή της Θεοτόκου Μαρίας σκίρτησε από αγαλλίαση το βρέφος (στην κοιλιά της Ελισάβετ, Λουκ. 1:44), και τα άλλα που είπα.

Αν όμως σε κάποιους η ψυχή εξακολουθεί να δειλιάζει, τότε πρόκειται για παρουσία εχθρών· γιατί από τέτοιους ανθρώπους οι δαίμονες δεν αφαιρούν τη δειλία, όπως κάνουν οι άγιοι, αλλά αντίθετα, όταν τους δουν να δειλιάζουν, αυξάνουν τις φαντασίες, για να τους τρομάξουν ακόμη περισσότερο, και στη συνέχεια πηγαίνουν και τους περιπαίζουν λέγοντας: «Πέσετε να μας προσκυνήσετε».

Έτσι εξαπάτησαν τους ειδωλολάτρες και θεωρήθηκαν από αυτούς θεοί· εμάς όμως ο Κύριος δεν μας άφησε να εξαπατηθούμε από τον διάβολο, γιατί, όταν αυτός έκανε και σε εκείνον τέτοιου είδους φαντασίες, για να τον τρομάξει, όπως νόμιζε, ο Κύριος τον επιτίμησε λέγοντας: «Φύγε από μπροστά μου, σατανά! Η Γραφή λέει: τον Κύριο, τον Θεό σου, θα προσκυνάς, και αυτόν μόνο θα λατρεύεις» (Ματθ. 4:10).

Το ότι είπε αυτό ο Κύριος, για χάρη μας το έκανε, για να ακούν δηλαδή από εμάς οι δαίμονες τα λόγια αυτά και να εξουδετερώνονται με τη δύναμη του Κυρίου που με αυτά τους επιτίμησε.

Από το βιβλίο: ΕΥΕΡΓΕΤΙΝΟΣ, τόμος Δ’, Υπόθεση ΙΘ’ (19). Εκδόσεις “Το Περιβόλι της Παναγίας”, Θεσσαλονίκη 2010, σελ. 200.

[toula]

Nα μείνουμε στην σκέπη της μετάνοιας

Αν απαρνήθηκες τον κόσμο και έδωσες τον εαυτό σου στον Θεό, για να ζήσεις με μετάνοια, μην αφήσεις τον λογισμό σου να σε λυπήσει για τα προηγούμενα αμαρτήματά σου, ότι δεν συγχωρούνται. Ούτε πάλι να καταφρονήσεις τις εντολές του Κυρίου, επειδή έτσι ούτε τα προηγούμενα αμαρτήματά σου συγχωρεί.

Να είσαι άγρυπνος, αδελφέ, απέναντι στο πνεύμα που φέρνει τη λύπη στον άνθρωπο, γιατί με πολλούς τρόπους προσπαθεί να σε αιχμαλωτίσει, μέχρι που να σε κάνει ανίσχυρο. Γιατί η λύπη, όταν είναι όπως τη θέλει ο Θεός, είναι χαρά, καθώς βλέπεις τον εαυτό σου να στέκεται στο θέλημα του Θεού· ενώ ο λογισμός που σου λέει: «Πού θα ξεφύγεις; Δεν έχεις μετάνοια» προέρχεται από τον εχθρό (διάβολο) με σκοπό να κάνει τον άνθρωπο να αφήσει την εγκράτεια. Αντίθετα, η λύπη η σύμφωνη με το θέλημα του Θεού δεν έρχεται επιθετικά στον άνθρωπο, αλλά του λέει: «Μη φοβάσαι. Προσπάθησε πάλι». Ξέρει δηλαδή ότι ο άνθρωπος είναι αδύνατος και τον ενδυναμώνει.

Να αντιμετωπίζεις τους λογισμούς σου με σύνεση, και θα τους δεις να ελαφρύνονται· γιατί αυτόν που τους φοβάται, τον κάνουν να παραλύσει από το βάρος τους. Αυτή είναι η δύναμη εκείνων που θέλουν να αποκτήσουν τις αρετές: όταν πέσουν, να μη λιγοψυχήσουν, αλλά πάλι να φροντίσουν. Αυτή είναι η αγαθότητα του Θεού: όποια ώρα αφήσει ο άνθρωπος τις αμαρτίες του, τον δέχεται με χαρά και δεν λαμβάνει υπόψη του τα προηγούμενα αμαρτήματά του, όπως λέει η αγία Γραφή για τον άσωτο γιό (Λουκ. 15:17-22). Αυτός δηλαδή άφησε την τροφή των γουρουνιών, δηλαδή τα σαρκικά του θελήματα, και γύρισε με ταπείνωση στον Πατέρα του· γι’ αυτό και ο Πατέρας τον δέχτηκε και πρόσταξε αμέσως να του φορέσουν τη στολή της αγνότητας και το δαχτυλίδι της υιοθεσίας, την οποία χαρίζει το άγιο Πνεύμα. Γιατί βέβαια ο Κύριός μας είναι σπλαχνικός και θέλει την επιστροφή του ανθρώπου, όπως είπε: «Αλήθεια σας λέω, γίνεται χαρά στον ουρανό για τη μετάνοια ενός αμαρτωλού» (Λουκ. 15:7).

Όσο λοιπόν έχουμε στη διάθεσή μας, αδελφοί, τη μεγάλη του ευσπλαχνία και τους πλούσιους οικτιρμούς του, ας επιστρέψουμε με όλη μας την καρδιά σε αυτόν, και αυτός θα μας δεχτεί με αγάπη και θα μας κάνει κοινωνούς της αιώνιας ζωής.

Όταν λοιπόν επιστρέψεις, φύλαγε την καρδιά σου και μην πέσεις σε ακηδία λέγοντας: «Πώς μπορώ εγώ, αμαρτωλός άνθρωπος, να φυλάξω όλες τις αρετές;» Γιατί ούτε η μετάνοια απαιτεί κάτι τέτοιο από εσένα· αλλά, όταν ο άνθρωπος επιστρέψει στον Θεό αφήνοντας τις αμαρτίες του, αμέσως η μετάνοιά του τον αναγεννά και σαν να είναι βρέφος τού δίνει γάλα από τους άγιους μαστούς της και τον ανατρέφει σαν στοργική μητέρα.

Όσον καιρό είναι το βρέφος στην αγκαλιά της μητέρας του, αυτή συνεχώς το φυλάει από κάθε κακό· και όταν κλάψει, αμέσως του δίνει τον μαστό της· καμιά φορά το χαστουκίζει ελαφρά, όσο σηκώνει, για να το φοβερίσει να θηλάζει το γάλα της με φόβο και να μην είναι δύστροπο· αν όμως κλάψει, το σπλαχνίζεται, γιατί βγήκε από τα σπλάχνα της· το καλοπιάνει, το φιλά, το χαϊδεύει, ωσότου να δεχτεί τον μαστό της.

Αν δείξουν στο βρέφος χρυσάφι ή ασήμι ή μαργαριτάρια ή όποιο άλλο σκεύος του κόσμου, αυτό τα κοιτάζει βέβαια, αλλά, καθώς είναι στην αγκαλιά της μητέρας του, όλα τα παραβλέπει, για να θηλάσει από τον μαστό της. Δεν το μαλώνει ο πατέρας του, που δεν δουλεύει ή που δεν πάει να πολεμήσει τους εχθρούς του. Ξέρει ότι είναι μικρό και δεν μπορεί· έχει πόδια, αλλά δεν μπορεί να στηριχτεί σε αυτά· έχει χέρια, αλλά δεν μπορεί να κρατήσει όπλα. Περιμένουν λοιπόν με υπομονή οι γονείς του, ώσπου να μεγαλώσει.

Όταν μεγαλώσει λίγο και γίνει παιδάκι, και πάει να παλέψει με κάποιον και εκείνος το ρίξει κάτω, δεν του θυμώνει γι’ αυτό ο πατέρας του, γιατί ξέρει ότι ακόμη είναι παιδί. Όταν όμως γίνει άντρας, τότε φαίνεται η προθυμία του, αν έχει έχθρα προς τους εχθρούς του πατέρα του, και τότε και ο πατέρας του εμπιστεύεται σε αυτόν τα υπάρχοντά του, γιατί είναι γιός του.

Αν όμως, μετά από τόσους κόπους που πέρασαν γι’ αυτό οι γονείς του, γίνει, όταν μεγαλώσει, ένας παλιάνθρωπος και μισήσει τους καλούς γονείς του και δεν υπακούει σε αυτούς και γίνει φίλος με τους εχθρούς τους, αυτοί παύουν να το αγαπούν, το διώχνουν από το σπίτι τους και το αποκληρώνουν.

Και εμείς λοιπόν, αδελφοί, ας φροντίσουμε για τον εαυτό μας, να μείνουμε στη σκέπη της μετάνοιας, και ας θηλάσουμε γάλα από τους άγιους μαστούς της, για να μας θρέψει· και ας υπομείνουμε τον ζυγό της καθώς θα μας παιδαγωγεί, ώσπου να αναγεννηθούμε πνευματικά σύμφωνα με το θέλημα του Θεού και να γίνουμε ώριμοι, φτάνοντας στην τελειότητα που μέτρο της είναι ο Χριστός (Εφ. 4:13)

Από το βιβλίο: ΕΥΕΡΓΕΤΙΝΟΣ, τόμος Α’, Υπόθεση Α’, σελ. 40. Εκδόσεις Το Περιβόλι της Παναγίας, Θεσσαλονίκη 2001.

[toula]

Στην Κιβωτό της Ορθοδοξίας

Τα Αναγνώσματα που διαβάζονται μετά την πρώτη είσοδο σημαίνουν γενικά τις βουλές και τις επιθυμίες του Θεού, σύμφωνα με τις οποίες πρέπει όλοι να μορφώνονται και να ζούν, και ειδικά τη σύμφωνη με την πίστη διδασκαλία και προκοπή εκείνων που πίστεψαν· τη σταθερή προσήλωση των πρακτικών ανθρώπων στην αρετή· αυτή τους κάνει να συμμορφώνονται με τον θείο νόμο των εντολών κι έτσι να αντιμετωπίζουν με θάρρος και σθένος τις παγίδες του διαβόλου και να ξεφεύγουν από τις εχθρικές ενέργειες· για τους γνωστικούς σημαίνει την απόκτηση της θεωρητικής δύναμης· με τη δύναμη αυτή συγκεντρώνουν όσο μπορούν τους πνευματικούς λόγους των αισθητών και της πρόνοιας του Θεού γι᾽ αυτά, και φθάνουν άσφαλτα στην αλήθεια.

Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής

[toula]

Το Ιερό Ευαγγέλιο γενικά αποτελεί σύμβολο της συντέλειας αυτής της ζωής· ειδικά σημαίνει για τους πιστούς την απόλυτη εκμηδένιση της αρχαίας πλάνης· για τους πρακτικούς σημαίνει τη νέκρωση και τη συντέλεια του σαρκικού νόμου και φρονήματος· για τους γνωστικούς τη συγκέντρωση και την αναφορά των πολλών και διαφόρων λόγων στον λόγο που συγκρατεί και ορίζει τα […]

Το Ιερό Ευαγγέλιο γενικά αποτελεί σύμβολο της συντέλειας αυτής της ζωής· ειδικά σημαίνει για τους πιστούς την απόλυτη εκμηδένιση της αρχαίας πλάνης· για τους πρακτικούς σημαίνει τη νέκρωση και τη συντέλεια του σαρκικού νόμου και φρονήματος· για τους γνωστικούς τη συγκέντρωση και την αναφορά των πολλών και διαφόρων λόγων στον λόγο που συγκρατεί και ορίζει τα πάντα, αφού θα έχουν ολοκληρώσει και σταματήσει τη λεπτομερειακή και πολύμορφη έρευνα της φύσης.

Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής

[toula]

Στην Κιβωτό της Ορθοδοξίας

Όταν είσαι στην εκκλησία για να μεταλάβεις τα θεία μυστήρια του Χριστού, μη βγείς έξω χωρίς να έχεις την τέλεια ειρήνη.

Μείνε στο ίδιο μέρος και μη φύγεις μέχρι την απόλυση.

Να σκέπτεσαι πως είσαι στον ουρανό μαζί με τους Αγίους Αγγέλους για να συναντήσεις τον Θεό και να τον υποδεχθείς μέσα στην καρδιά σου.

Να προετοιμάζεσαι για τη Θεία Κονωνία με φόβο και τρόμο πολύ, για να μη μεταλάβεις ανάξια τις Άγιες δυνάμεις.

Αββάς Φιλήμων

[toula]

Στην Κιβωτό της Ορθοδοξίας

Δεν κατέρχεται το σώμα του Θεού Λόγου που αναλήφθηκε για να θυσιαστεί στη θεία Λειτουργία, αλλά ο ίδιος ο άρτος και ο οίνος μεταβάλλονται σε σώμα και αίμα του Χριστού με την ιεροτελεστία που επιτελούν εκείνοι που αξιώθηκαν τη θεία ιερωσύνη· ο άρτος και ο οίνος δέχονται τη μεταβολή αυτή με την ενέργεια και την επιφοίτηση του Παναγίου Πνεύματος.

Δεν μεταβάλλεται ο άρτος σε κάποιο σώμα άλλο από αυτό του Κυρίου, αλλά σ᾽ αυτό το ίδιο, και προσφέρει αιώνια ζωή, και δεν φθείρεται.

Πόσο αγνός λοιπόν και άγιος πρέπει να είναι ο ιερέας που αγγίζει σώμα Θεού!

Και πόση παρρησία πρέπει να έχει εκείνος που συνδέει Θεό και ανθρώπους και έχει συνεργάτες του την Πάναγνη Μητέρα του Θεού, όλες τις δυνάμεις των Αγγέλων τις επουράνιες και όλους τους αγίους;

Νομίζω πως πρέπει να έχει με τον Θεό την οικειότητα που έχουν οι Άγγελοι η οι Αρχάγγελοι, ακριβώς όπως έχει και το δικό τους αξίωμα.

Όσιος Θεόγνωστος

[toula]

Στην Κιβωτό της Ορθοδοξίας

Όταν ψάλλεται το «Άγιος ο Θεός» η αέναη αγιαστική δοξολογία των αγίων αγγέλων, γενικά σημαίνει την ισότιμη συνύπαρξη και πρόοδο και συμφωνία στη θεία δοξολογία των δυνάμεων του ουρανού και της γης στη μέλλουσα ζωή που θα έρθει με τον ίδιο τρόπο και ταυτόχρονα, όταν με την ανάσταση τα σώματα των ανθρώπων λυτρωθούν από τη θνητότητα και πάψουν να βαραίνουν την ψυχή με τη φθορά και να γίνονται βαριά τα ίδια· επειδή θα γίνουν άφθαρτα θα αποκτήσουν δύναμη και ικανότητα για να υποδεχθούν τη θεία παρουσία· και ειδικά σημαίνει για τους πιστούς το θεολογικό συναγωνισμό με τους αγγέλους στην πίστη· για τους πρακτικούς λαμπρότητα ζωής που δεν θα υστερεί απ᾽ την αγγελική, όσο είναι δυνατό για τους ανθρώπους, και ικανότητα στη θεολογική υμνολογία· και για τους γνωστικούς σημαίνει γνώση του θεού και ύμνους και λατρείες ίδιες με των αγγέλων όσο είναι δυνατό γι᾽ ανθρώπους.

Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής

[toula]

Ο Κύριος για να μας βοηθήσει,μας απλωνει το παντοδύναμο χέρι Του,το χέρι που φτάνει ως τα απυθμενα βάθη του νοητου γκρεμού,όπου είμαστε πεσμένοι.
Αγ.Ιγνατιος Μπριαντσανινωφ.

[toula]

Οι άνθρωποι, τότε έρχονται σε αληθινή επίγνωση, όταν ο Θεός τους στερήσει τη δύναμή τους και τους κάνει να συναισθανθούν την ανθρώπινη αδυναμία και τη δυσκολία που προκαλούν οι πειρασμοί και την πονηριά του εχθρού και με ποιον αντίπαλο έχουν να παλέψουν, και πόσο ασθενής είναι η ανθρώπινη φύση τους και πως τους φυλάει η Θεϊκή δύναμη και πόσο προχώρησαν και προόδευσαν στην αρετή και ότι χωρίς τη δύναμη του Θεού είναι ανίσχυροι μπροστά σε οποιοδήποτε πάθος. Και αυτό το κάνει ο Θεός, για να αποκτήσουν, από όλες αυτές τις αρνητικές εμπειρίες, αληθινή ταπείνωση, και να πλησιάσουν κοντά του και να περιμένουν τη βέβαιη βοήθειά Του και να προσεύχονται με υπομονή.
Άγιος Ισαάκ ο Σύρος.