Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Όσιος Ιάκωβος Τσαλίκης (22Νοεμ)
"Τι με νοιάζει εμένα τι κάνει ο άλλος;
Εγώ τι κάνω..!!
Κι αν κάνει κάτι εγώ θα το σκεπάσω..
Μην καταλαλείτε...
Να μην κατακρίνουμε κανέναν, γιατί φεύγει η ταπείνωση."
"Για κάθε τι πειρασμικό που σε αναστατώνει ψυχολογικά, ρίχτα πίσω. (Και έκανε και την ανάλογη κίνηση–χειρονομία.)
Να κυλούν οι μέρες μας με ηρεμία και πραότητα
Εσύ μην στενοχωριέσαι, μην τα βάζης μέσα σου και στενοχωριέσαι. Οι στενοχώριες τρώνε τον άνθρωπο.
Εμένα οι στενοχώριες με φάγανε, αρρώστησα από την καρδιά και τα άλλα.
Εσύ θα δέσης την ψυχή σου στον βράχο της πίστεως.
Όσα κύματα κι αν έρχονται, θα σπάνε εκεί πάνω στον βράχο της πίστεως και θα κατανικώνται όλα τα εμπόδια."
Αγώνας, προσευχή, πίστη.
Να έχουμε ταπείνωση,

[toula]

"Βοάς το «Κύριε Ιησού Χριστέ» και αναδίδεται η ευωδία του Αγίου Πνεύματος.."
Το όνομα του Ιησού, η νοερά προσευχή είναι, λέγουν οι άγιοι Πατέρες, μυροδοχείον.
Το ανοίγεις, το γέρνεις και χύνεται το μύρον, πληρούται ευοσμίας ο τόπος.
Βοάς το «Κύριε Ιησού Χριστέ» και αναδίδεται η ευωδία του Αγίου Πνεύματος, λαμβάνεις «αρραβώνα Θείου Πνεύματος».
Διότι «το άγιον Πνεύμα συμπάσχον ημίν επιφοιτά» και «προτρέπεται εις έρωτα πνευματικής προσευχής». Και, μάλιστα, προσεύχεται και αυτό, αντί δι’ ημάς που ξεχνούμεθα και αναλαμβάνει τα υστερήματά μας, τας ακαθαρσίας ημών, την πτωχείαν της υπάρξεώς μας. Διότι είμεθα έκαστος ναός του Θεού και όταν προσευχώμεθα γινόμεθα ιερουργοί του μεγάλου μυστηρίου.
Δι’ αυτό λέγει πολύ-πολύ όμορφα ένας Πατήρ της Εκκλησίας: «Πάρε ένα θυμιατό να θυμιάσης, διότι ο Χριστός είναι εδώ εις την καρδίαν σου, από την οποίαν ανατέλλει το “Κύριε Ιησού Χριστέ”». Και πάλιν αλλαχού λέγει. «όταν ακούωμεν κανένα θυμιατό να κτυπάη, ας ενθυμούμεθα ότι ναός είμεθα ημείς, και ας νιώθωμεν νοερώς ότι θυμιάζομεν τον Χριστόν, που είναι μέσα εις ημάς, και, έτσι, να προσκυνώμεν ταύτην την σκηνήν του Αγίου Πνεύματος»
Γέροντος Αιμιλιανού Σιμονωπετρίτου

[toula]

Διότι τιμὴ τῆς νηστείας δὲν εἶναι ἡ ἀποχὴ ἀπὸ φαγητά, ἀλλὰ ἡ ἀπομάκρυνσις ἀπὸ τὰ ἁμαρτήματα· διὰ τοῦτο ἐκεῖνος ποὺ περιορίζει τὴν νηστείαν μόνον εἰς τὴν ἀποχὴν τῶν τροφῶν, αὐτὸς εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὑβρίζει κατ' ἐξοχὴν αὐτήν. Νηστεύεις; Δείξε τοῦτο διὰ τῶν ἔργων. Ποίων ἔργων, λέγει;
Ἐὰν ἰδῇς πτωχὸν νὰ τὸν ἐλεήσῃς· ἐὰν ἰδῇς ἐχθρόν σου, νὰ συμφιλιωθῇς μαζί του· ἐὰν ἰδῇς φίλον σου να προκόπτῃ, νὰ μὴ τὸν φθονήσῃς· ἐὰν ἰδῇς ὄμορφην γυναῖκα εἰς τὸν δρόμον σου, νὰ τὴν προσπεράσῃς καὶ νὰ μὴ τὴν προσέχῃς. Δηλαδὴ νὰ μὴ νηστεύῃ μόνον τὸ στόμα, ἀλλὰ καὶ τὰ μάτια, καὶ ἡ ἀκοή, καὶ τὰ πόδια, καὶ τὰ χέρια, καὶ ὅλα τὰ μέλη τοῦ σώματός μας.
Νὰ νηστεύουν τὰ χέρια μὲ τὸ νὰ μένουν καθαρὰ ἀπὸ τὴν ἁρπαγὴν καὶ τὴν πλεονεξίαν νὰ νηστεύουν τὰ πόδια μὲ τὸ νὰ ἀπομακρύνωνται ἀπὸ τοὺς δρόμους ποὺ ὁδηγοῦν εἰς τὰ παράνομα θεάματα· νὰ νηστεύουν τὰ μάτια μὲ τὸ νὰ μάθουν νὰ μὴ προσηλώνωνται ποτὲ εἰς ὄμορφα πρόσωπα, καὶ νὰ μὴ περιεργάζωνται ξένα κάλλη.
Διότι τροφὴ τῶν ὀφθαλμῶν εἶναι τὸ νὰ βλέπουν' ἀλλὰ ἂν είναι εφάμαρτα και παράνομα αὐτὰ ποὺ βλέπουν τότε ἐξουδετερώνεται ἡ νηστεία καὶ ἀνατρέπει ὅλην τὴν σωτηρίαν τῆς ψυχῆς· ἐνῷ ἂν εἶναι αὐτὰ ποὺ βλέπουν τα μάτια σύμφωνα μὲ τὸν νόμον καὶ ἀκίνδυνα, τότε ἡ παρατήρησις αὐτὴ κοσμεῖ τὴν νηστείαν.
Διότι θὰ ἦτο ἀπὸ τὰ πλέον παράλογα ἐξ αἰτίας τῆς νηστείας νὰ ἀπέχωμεν ἀπὸ τὰ φαγητὰ καὶ τὴν ἐπιτρεπομένην τροφήν, σχετικῶς δὲ μὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς νὰ μὴ αποφεύγωμεν καὶ τὴν τροφὴν ποὺ ἀπαγορεύεται. Δὲν τρώγεις κρέας; Δὲν πρέπει νὰ φάγῃς καὶ ἀκολασίαν διὰ τῶν ὀφθαλμῶν.
Ἂς νηστεύῃ καὶ ἡ ἀκοή σου· νηστεία δὲ τῆς ἀκοῆς εἶναι νά μή δέχεται κακολογίας καὶ διαβολάς διότι λέγει «φήμην ψευδῆ καὶ μὴ παραδεχθῇς. ( Ἐξ. 23,1). Ἂς νηστεύῃ καὶ τὸ στόμα ἀπὸ λόγους αἰσχροὺς καὶ ὑβριστικούς. Διότι ποία ὠφέλεια ὑπάρχει ὅταν ἀποφεύγωμεν μὲν νὰ τρώγωμεν ψάρια και κατόπουλα νὰ κατατρώγωμεν δὲ καὶ νὰ δαγκώνωμεν τοὺς ἀδελφούς μας; Αὐτὸς ποὺ ὑβρίζει εἶναι ὡσὰν νὰ ἔφαγεν ἀδελφικὸν κρέας, ὡσὰν νὰ δαγκώνῃ τὴν σάρκα τοῦ πλησίον.
Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος
( Ἅπαντα τά Ἔργα σειρά ΕΠΕ
Τόμος 32 Όμιλία τρίτη σσ. 33-35)

[toula]

Αὐτός πού πέφτει μέ τή θέλησή του στά μικρά ἁμαρτήματα, ἀλλά ἀποφεύγει τά μεγάλα, θά κατακριθεῖ περισσότερο, διότι ἄν καί νίκησε στά μεγαλύτερα, ἐξουσιάσθηκε ἀπό τά μικρότερα. Διότι εἶναι ἀρκετό γιά τήν ἀπώλειά μας καί ἕνα μόνο πάθος.
~ Ἅγιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος
Λόγος ε΄ σελ, 109 ἔκδοσις Το Περιβόλι τῆς Παναγίας Α' ἔκδοση 2017

[toula]

Κατά καιρούς σε κάθε γενιά ο Θεός προνοώντας για την ανθρώπινη φύσι και φροντίζοντας για την σωτηρία όλων μας αναδεικνύει εκείνον, που πολιτεύεται όσια, αστράφτοντας με την αρετή του όμοια με φώς, επειδή με την θέλησή του ενστερνίζεται τους θείους νόμους, δίνοντάς του τόση δύναμη, όση χρειάζεται ο λαός για να οδηγήται στην επιστροφή, ώστε, προσέχοντάς τον σαν μια λαμπάδα φωτεινή έργων δικαιοσύνης οι άλλοι άνθρωποι, να ρυθμίζουν και αυτοί την ζωή τους, όπως θέλει ο Θεός και να μην τους υποσκελίζη κανένας από άγνοια...
~ Αγιος Μάξιμος ο Ομολογητής
(ΕΠΕ 15Β, σελ. 447 PG 91, σελ. 648)

[toula]

Κοί­τα­ξε μια φορά τον Κύ­ριό σου καρ­φω­μέ­νο πάνω στο Σταυ­ρό και γε­μά­τον από Αίμα. Πρό­σε­ξέ Τον, πως το ακάν­θι­νο στε­φά­νι στην κε­φα­λή, με πρό­σω­πο τα­πει­νω­μέ­νο και φτυμ­μέ­νο και με ξη­ραμ­μέ­να χεί­λη, φω­νά­ζει και πα­ρα­κα­λεί τον Πα­τέ­ρα Του, για να συγ­χω­ρέ­σει τους σταυ­ρω­τές του: ''Πά­τερ άφε­ς'' (Λουκ. 23,34), μο­λο­νό­τι μπο­ρού­σε να δια­τά­ξει τη γη και να τους κα­τα­πιεί αυ­το­στιγ­μή! Και απ' αυτό να σκε­φτείς το εξής: Αν Εκεί­νος ο Παν­το­δύ­να­μος Δε­σπό­της του κό­σμου, συγ­χώ­ρε­σε την αμαρ­τία των τό­σων θα­να­τη­φό­ρων εχθρών του, ποιό σπου­δαίο πράγ­μα εί­ναι, αν εσύ ο τι­πο­τέ­νιος, αν εσύ ο βρω­με­ρός και το τι­πο­τέ­νιο σκου­λή­κι της γης, μι­μη­θείς Εκεί­νον και συγ­χω­ρέ­σεις τους εχθρούς σου από την καρ­διά σου!...
Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης

[toula]

ΚΥΡΙΕ ΚΑΙ ΔΕΣΠΟΤΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΟΥ!
«Κύριε καί Δέσποτα τῆς ζωῆς μου, πνεῦμα ἀργίας, περιεργείας, φιλαρχίας καί ἀργολογίας μή μοι δῷς∙ πνεῦμα δέ σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, ὑπομονῆς καί ἀγάπης χάρισαί μοι τῷ σῷ δούλῳ. Ναί, Κύριε βασιλεῦ, δώρησαί μοι τοῦ ὁρᾶν τά ἐμά πταίσματα καί μή κατακρίνειν τόν ἀδελφόν μου, ὅτι εὐλογητός εἶ εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων».
(Κύριε και Δέσποτα της ζωής μου, μη μου δώσεις πνεύμα αργίας, περιέργειας, αγάπης για κυριαρχία και πνεύμα αργολογίας. Αντιθέτως, χάρισέ μου, σ’ εμένα τον δούλο Σου, πνεύμα σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, υπομονής και αγάπης. Ναι, Κύριε βασιλέα, πρόσφερέ μου ως δώρο το να μπορώ να βλέπω τα δικά μου αμαρτήματα και να μη κατακρίνω τον αδελφό μου, γιατί είσαι ευλογημένος αιώνια).
Η σύντομη αυτή προσευχή του μεγάλου Πατέρα και ασκητικού διδασκάλου οσίου Εφραίμ του Σύρου είναι η πιο γνωστή προσευχή της Μεγάλης Σαρακοστής και σφραγίζει την όλη πορεία της. Διότι πολύ συνοπτικά θέτει τον πιστό χριστιανό ενώπιον του Κυρίου Ιησού Χριστού προκειμένου να Τον παρακαλέσει αφενός να μην επιτρέψει η καρδιά του να πάρει τη φορά και την κλίση προς το αμαρτωλό φρόνημα που εκφράζεται με τα πάθη της αργίας, της περιέργειας, της φιλαρχίας και της αργολογίας, αλλά αντιθέτως να στραφεί προς Εκείνον, κάτι που θα φανερώνεται χαρισματικά με τους συγκεκριμένους καρπούς της σωφροσύνης, της ταπεινοφροσύνης, της υπομονής και της αγάπης. Βάση της θετικής αυτής πορείας προς τον Κύριο είναι, τονίζει η προσευχή του οσίου, το δώρο από Εκείνον και πάλι της αυτογνωσίας ως προσήλωσης των οφθαλμών της ψυχής στην πραγματικότητα του εαυτού μας: της αμαρτίας και των πταισμάτων που διαπράττουμε καθημερινά, γεγονός που μας απαλλάσσει από την εμπαθή προσήλωση προς τις αμαρτίες του πλησίον μας και επομένως την κατάκρισή του.
Δεν είναι δυνατόν να σχολιάσουμε όλα τα επιμέρους σημεία της προσευχής – αυτό θα έπαιρνε πολύ χρόνο. Δύο σημεία της όμως μπορούν να τονιστούν ιδιαίτερα. Πρώτον, η επισήμανση του οσίου ως προς το πού «γέρνει» η ψυχή, τι πνεύμα δηλαδή κυριαρχεί μέσα της, αφού από τη φορά της φανερώνεται ο προσανατολισμός της, συνεπώς και το αληθινό περιεχόμενο της πίστεώς της. Ο ίδιος ο Κύριος απεκάλυψε τη σημασία της αλήθειας αυτής: «όπου είναι ο θησαυρός σας», είπε, «εκεί είναι και η καρδιά σας». Τι σημαίνει αυτό; Για να καταλάβουμε ποια είναι η κεντρική αξία της ζωής μας, ο θησαυρός μας, ο Θεός μας δηλαδή, πρέπει νά ερευνήσουμε ακριβώς το περιεχόμενο της καρδιάς μας. Μπορεί να ομολογώ τον Ιησού Χριστό ως τον αρχηγό της ζωής μου, αλλά αυτό να είναι μία θεωρία και μία ιδεολογία τελικά για μένα. Διότι άλλα πράγματα κατέχουν την πρώτη θέση στη ζωή μου: η καριέρα μου, οι ηδονές της ζωής, οι φίλοι μου, ακόμη και η οικογένειά μου. Ο Κύριος ήταν απόλυτα σαφής απέναντί μας: η προτεραιότητά σας, είπε, πρέπει να είναι πάντοτε ο Θεός, συνεπώς ο Ίδιος ως ο ενανθρωπήσας Θεός. «Ὁ φιλῶν πατέρα ἤ μητέρα ἤ γυναῖκα ἤ τέκνα ἤ ἀγρούς, ἔτι δέ καί τήν ἑαυτοῦ ψυχήν, ὑπέρ ἐμέ, οὐκ ἔστι μου ἄξιος». «Ζητεῖτε πρῶτον τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καί τήν δικαιοσύνην Αὐτοῦ». Οπότε, αν η πλάστιγγα της αγάπης μου γέρνει κατά προτεραιότητα προς οτιδήποτε άλλο πέραν του Κυρίου και των αγίων Του εντολών, αποδεικνύω ότι δεν είναι Εκείνος ο Θεός μου, έστω κι αν διατείνομαι πάλιν και πολλάκις ότι δεν υφίσταται τούτο.
Αυτό λοιπόν μάς λέει ο όσιος ότι πρέπει να παρακαλούμε στην προσευχή μας: κάνε μας Εσένα να αγαπούμε πάνω από όλα, το πνεύμα μας να στρέφεται στο δικό Σου Πνεύμα, κι αυτό θα φανερώνεται με την καρποφορία των αρετών και όχι ασφαλώς των ψεκτών παθών. Η απαρχής εντολή «Ἀγαπήσεις Κύριον τόν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς ἐξ ὅλης τῆς καρδίας καί τῆς διανοίας καί τῆς ἰσχύος» βρίσκει εδώ την επακριβή εκπλήρωσή της.
Δεύτερο σημείο: ο αγώνας για αυτογνωσία, για προσήλωση σ’ αυτό που έχω ακριβώς απέναντί μου: τον ίδιο μου τον εαυτό. Κι είναι πράγματι περίεργο, πώς ό,τι είναι ενώπιόν μας μάς διαφεύγει, ενώ εύκολα βλέπουμε ό,τι συμβαίνει στον συνάνθρωπό μας. Πρόκειται για πραγματικότητα που είχαν διαπιστώσει και οι αρχαίοι Έλληνες, όταν έλεγαν ότι κάθε άνθρωπος έχει δύο σάκκους πάνω του: έναν μπροστά και έναν πίσω. Ο πίσω σάκκος είναι τα δικά του λάθη και οι δικές του αστοχίες. Ο μπροστινός είναι του συνανθρώπου του. Γι’ αυτό και παρουσιάζεται με ανοικτούς οφθαλμούς στα σφάλματα και τις ενέργειες του συνανθρώπου, ενώ παρουσιάζεται τυφλός με αυτό που είναι λάθος δικό του. Αιτία για την «παραδοξότητα» αυτή είναι προφανώς, κατά την πίστη μας, η πτώση του ανθρώπου στην αμαρτία. Από τη στιγμή που ο άνθρωπος αμάρτησε: αρνήθηκε να υποταχθεί στο θέλημα του Δημιουργού Του επιλέγοντας το δικό του θέλημα, τα πράγματα διαστρεβλώθηκαν, με αποτέλεσμα αντί της αγάπης ως αποδοχής και ανοίγματος προς τον συνάνθρωπο να έχουμε την κατάκριση και την καταδίκη του άλλου.
Λοιπόν, μας λέει ο όσιος Εφραίμ, για να βρισκόμαστε στην πορεία προς τον Θεό, την ακολουθία του Κυρίου δηλαδή, απαιτείται η χάρη Εκείνου. Η χάρη Του μάς ανοίγει τα μάτια να βλέπουμε τα δικά μας σφάλματα, να μετανοούμε γι’ αυτά και να ρίχνουμε τον εαυτό μας στο έλεος Εκείνου – η πορεία μετανοίας που βλέπουμε στην επιστροφή του ασώτου υιού. Ο άσωτος υιός είναι ο καθένας μας και τη μετάνοιά του προβάλλει στην ουσία ο όσιος Εφραίμ με τη σπουδαία προσευχή που μας δίδαξε.
Είναι περιττό να πούμε ότι η προσευχή αυτή μπορεί να λέγεται στην Εκκλησία μας κυρίως την εποχή της Σαρακοστής, όμως πρέπει να γίνει προσευχή καθημερινή κάθε χριστιανού – μία αλήθεια που τόνιζε συχνά και ο μέγας σύγχρονος Γέρων όσιος Σωφρόνιος του Έσσεξ, ο Αθωνίτης. «Ἀσφαλῶς, χωρίς τόν Χριστό, χωρίς τό Πνεῦμα τό Ἄγιο, δέν μποροῦμε νά δοῦμε τήν ἁμαρτία μας. Στήν πραγματικότητα ὀφείλουμε νά διαβάζουμε κατά τή διάρκεια ὅλου τοῦ ἔτους τήν προσευχή τοῦ ὁσίου Ἐφραίμ τοῦ Σύρου: “Πνεῦμα δέ σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, ὑπομονῆς καί ἀγάπης (μετανοίας, κατανύξεως, ὑπακοῆς) χάρισαί μοι... Δώρησαί μοι τοῦ ὁρᾶν τά ἐμά πταίσματα”» (Οἰκοδομώντας τόν Ναό τοῦ Θεοῦ, τόμ. Β΄, σελ. 68).

[toula]

Ἡ πραγματικότητα τῆς Καθαρᾶς Δευτέρας
Κραγιόπουλος Συμεών, Ἱερεύς
(ἀποσπάσματα)
Θὰ ἤθελα πρῶτα νὰ πῶ δυὸ λόγια γιὰ τὸ γεγονὸς αὐτὸ ποὺ ὅλοι ζοῦμε αὐτὴ τὴν ὥρα, ἀλλὰ καὶ κάθε συγκεκριμένη ὥρα τῆς Ἐκκλησίας μας. Δηλαδὴ σήμερα, αὐτὴ τὴν ὥρα, ὅλοι ὄχι ἁπλῶς ξέρουμε ὅτι εἶναι ἡ πρώτη ἡμέρα τῆς Τεσσαρακοστῆς, ὅτι εἶναι ἡ Καθαρὰ Δευτέρα, ἀλλὰ τὸ νιώθουμε αὐτό.
Δὲν νιώθουμε σήμερα ὅτι εἶναι Χριστούγεννα, δὲν νιώθουμε σήμερα ὅτι εἶναι Θεοφάνεια ἢ κάποια ἄλλη ἡμέρα τοῦ ἔτους, ἀλλὰ νιώθουμε ὅτι εἶναι Καθαρὰ Δευτέρα. Ὄχι ἁπλῶς ξέρουμε ἀπὸ τὸ ἡμερολόγιο ὅτι σήμερα εἶναι Καθαρὰ Δευτέρα, ἀλλὰ τὸ νιώθουμε, τὸ ζοῦμε αὐτό. Καὶ αὐτὸ εἶναι μιὰ μεγάλη ἀλήθεια, μιὰ πραγματικότητα, μέσα στὴν Ἐκκλησία.
Ὅσοι ἀπὸ τοὺς χριστιανοὺς ἄρχισαν πλέον νὰ ἔχουν ἀληθινὴ πίστη – πίστη στὸν Θεό, πίστη στὴν ἀποκάλυψη ποὺ μᾶς ἔκανε ὁ Θεός, πίστη στὴν Ἐκκλησία, στὴ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας, στὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας – καὶ ἄρχισαν νὰ μυοῦνται στὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας, νὰ ζοῦν τὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας, οἱ χριστιανοὶ αὐτοὶ σήμερα ποὺ εἶναι ἡ πρώτη ἡμέρα τῆς Τεσσαρακοστῆς, ἡ πρώτη ἡμέρα τῆς Καθαρᾶς Ἑβδομάδος, ἡ Καθαρὰ Δευτέρα, ζοῦν τὴν πραγματικότητα τῆς Καθαρᾶς Δευτέρας.
Δὲν νομίζουμε ἁπλῶς ὅτι σήμερα εἶναι Καθαρὰ Δευτέρα οὔτε ἁπλῶς προσπαθοῦμε νὰ ζήσουμε σύμφωνα μὲ τὸ περιεχόμενο τῆς Καθαρᾶς Δευτέρας, ἀλλὰ αὐτὴ ἡ ἴδια ἡ ἡμέρα – ποὺ εἶναι ἡ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας, ἡ πραγματικότητα τῆς Ἐκκλησίας – εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία μᾶς βοηθάει νὰ ζοῦμε τὴν Καθαρὰ Δευτέρα, νὰ νιώθουμε ὅτι εἶναι Καθαρὰ Δευτέρα.
Δηλαδὴ θὰ ἔλεγε κανεὶς ὅτι το ἐνενῆντα τὰ ἑκατό, γιὰ νὰ ζήσουμε τὴ σημερινὴ ἡμέρα, τὸ βάζει ἡ Ἐκκλησία. Τὸ ὅλο πνεῦμα, ἡ ὅλη Χάρις ποὺ εἶναι διαχυμένη σὲ ὅλη τὴν ἀτμόσφαιρα καὶ εἰδικότερα μέσα στὸ ναό, μέσα στὴν ἀκολουθία, εἶναι το ἐνενῆντα τὰ ἑκατὸ ποὺ τὸ βάζει ἡ Ἐκκλησία, ποὺ μᾶς ἔρχεται ἀπὸ τὸ περιβάλλον τῆς Ἐκκλησίας, ἀπὸ τὴν ἀτμόσφαιρα τῆς Ἐκκλησίας, ἀπὸ τὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας, καὶ ἕνα δέκα τὰ ἑκατὸ βάζουμε ἐμεῖς.
Ὅμως ἅμα δὲν βάλεις αὐτὸ τὸ δέκα τὰ ἑκατό – ἐγὼ θὰ ἔλεγα, ἂν θέλετε, καὶ ἕνα τὰ ἑκατό – ἅμα δὲν βάλεις αὐτό, δὲν βρίσκεις καὶ τὸ ἄλλο. Ὅπως τὸ μοτοράκι, ἔχουμε πεῖ καὶ ἄλλη φορᾷ, γιὰ νὰ βγάλει νερὸ ἀπὸ μιὰ δεξαμενή, πρέπει νὰ ρίξεις πρῶτα λίγο νερό, γιὰ νὰ γεμίσει ὁ σωλῆνας ποὺ συνδέει τὸ μοτοράκι μὲ τὴ δεξαμενή, καὶ μετὰ βγάζεις συνέχεια νερό. Δὲν χρειάζεται νὰ ξαναρίξεις.
Χρειάζεται λοιπὸν κάτι νὰ κάνουμε. Γι’ αὐτὸ νὰ μὴν ἀφήνουμε νὰ περνάει ἡ ἡμέρα, τοὐλάχιστον τώρα τὴ Μεγάλη Τεσσαρακοστή, χωρὶς νὰ πᾶνε, ὅσοι μποροῦν, στὴν ἐκκλησία ἢ τὸ πρωὶ ἢ τὸ βράδυ. Ἀλλὰ καὶ ὅσοι δὲν μποροῦν, νὰ μὴν περάσει ἡ ἡμέρα, χωρὶς νὰ προσευχηθοῦν. Ἀλλὰ ὄχι ἁπλῶς νὰ προσευχηθοῦν. Νὰ προσευχηθοῦν κάπως περισσότερο, κάπως ἰδιαίτερα. Εἶναι Μεγάλη Σαρακοστή· εἶναι μιὰ εἰδικὴ περίοδος αὐτή.
Νὰ προσευχηθεῖ κανεὶς λίγο παραπάνω τὸ πρωί, λίγο παραπάνω τὸ βράδυ, νὰ κάνει μερικὲς μετάνοιες. Θυμᾶστε, εἴχαμε πεῖ καὶ πέρυσι, ἂν κάνει κανεὶς εἴκοσι ἕως εἰκοσιπέντε μετάνοιες, θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε ὅτι εἶναι ὅλες αὐτὲς οἱ μετάνοιες, οἱ κύριες μετάνοιες ποὺ ὑπάρχουν μέσα στὴν πρωινὴ ἀκολουθία. Ὑπάρχουν καὶ πολλὲς ἄλλες, ἀλλὰ αὐτὲς τίς κάνουμε, ὅταν λέμε το «Κύριε καὶ δέσποτα τῆς ζωῆς μου…», ποὺ τὸ λέμε ἀρκετὲς φορές. Νὰ κάνει λοιπὸν κανεὶς καμιὰ εἰκοσαριὰ μέχρι εἰκοσιπέντε μετάνοιες τὴν ἡμέρα.
Περνάει κανεὶς ἀπὸ ἕναν ναό, ὅπου γίνεται Ἀπόδειπνο· ἔστω καὶ λίγο, ἂς μπεῖ μέσα στὸ ναό. Δέκα λεπτὰ νὰ μείνει, καλὸ εἶναι. Τὸ πρωὶ περνάει, καὶ γίνεται ἀκολουθία· ἂς μπεῖ γιὰ λίγο μέσα. Ἴσως στὸ σπίτι δὲν ἔχει χῶρο κανείς, ἴσως γίνεται θόρυβος κλπ. Ἄς φύγει λίγο νωρίτερα ἀπὸ τὸ σπίτι νὰ πάει στὴ δουλειά, γιὰ νὰ περάσει ἀπὸ κάποιον ναό – νωρὶς ἀρχίζουν οἱ ναοί – λίγο ἐκεῖ νὰ προσευχηθεῖ.
Καὶ ἂν ἀκόμη δὲν ἔχει ἀρχίσει ὁ ἱερέας τὴν ἀκολουθία, ὁ νεωκόρος θὰ ἔχει ἀνοίξει τὴν ἐκκλησία. Κάπου νὰ καθίσει κανεὶς ἐκεῖ, σὲ μιὰ γωνιά, νὰ κάνει λίγη προσευχή, νὰ νιώσει ὅτι σ’ αὐτὸν τὸν χῶρο θὰ γίνει σὲ λίγο ἡ ἀκολουθία, σὰν νὰ εἶναι κι αὐτός.
Μπορεῖ νὰ εἶναι στὴ δουλειὰ ἀργότερα, ἀλλὰ κάτι ν’ ἁρπάξει, κάτι νὰ πάρει, ὥστε κάπως νὰ ἁλατισθεῖ ἡ ὕπαρξή του, νὰ χαριτωθεὶ ἡ ὕπαρξή του, ἀπὸ αὐτὴ τὴν πολλὴ Χάρη ποὺ ἔχει ἡ Ἐκκλησία μέσα στὰ μυστήριά της, μέσα στὴ λατρεία της, μέσα στὶς ἀκολουθίες, μέσα στοὺς ναούς.

[toula]

Ο Κύριος μας λέει πως δεν γίνετε να ζητούμε από τους άλλους να συγχωρέσουν τα σφάλματά μας, ενώ εμείς να φαινόμαστε σκληρόκαρδοι ενώπιον τους άλλους όταν πράξουν κάποιο σφάλμα προς εμάς.
Όταν δεν αγαπάμε, όταν δεν συγχωρούμε τον συνάνθρωπό μας, είναι σαν να μην αγαπάμε τον ίδιο τον εαυτό μας, αποκλείουμε τον εαυτό μας από την αγάπη και συγχώρεση του Θεού[4].
Πρέπει να έχουμε αμνησίκακη καρδιά, καρδιά που να χωράει όλους τους ανθρώπους, όπως όλους μας χωράει η αγκαλιά του Θεού. Ακόμη, γίνετε αναφορά για τη νηστεία[5].
Συγκεκριμένα, ο Κύριος μας προτρέπει να μην γινόμαστε σκυθρωποί όταν νηστεύουμε[6]. Ο προφήτης Ησαΐας μας προτρέπει όταν νηστεύουμε να μην βρισκόμαστε σε διαμάχη και αντιδικία με τους άλλους ανθρώπους[7].
[4] Α΄ Ιωάννου 3,17.
[5] Ο Μέγας Βασίλειος στο λόγο του περί νηστείας λέει ότι η νηστεία είναι αρχαιότερη και από τον Μωσαϊκό Νόμο. Η νηστεία έχει την ίδια ηλικία με την ανθρωπότητα, νομοθετήθηκε εντός του Παραδείσου. Ο πρώτος που έλαβε την εντολή της νηστείας ήταν ο Αδάμ. Η εντολή ήταν να μην φάνε από το δένδρο της γνώσεως του καλού και του κακού. (βλ. Γενέσεως 2,17). Ο ίδιος πατήρ αναφέρει ότι εάν η Εύα δεν έτρωγεν από τον καρπόν του ξύλου, δεν θα είχαμε την ανάγκη της νηστείας. Ο λόγος της διώξεως από τον Παράδεισο ήταν επειδή δεν νήστευσαν. Βλέπουμε το παράδειγμα του πτωχού Λαζάρου, ο οποίος εισήλθεν στον Παράδεισο μέσω της νηστείας (βλ. Λουκά 16, 20-31). Μέσα από την Αγία Γραφή εντοπίζουμε αρκετά πρόσωπα τα οποία υλοποίησαν μεγάλους πνευματικούς στόχους μέσω της νηστείας. Όπως, ο Μωϋσής προτού πλησιάσει το όρος Σινά, νήστευσε, προτού λάβει τις δέκα εντολές, νήστευσε. Η μητέρα του Προφήτου Σαμουήλ κυοφόρησε κατόπιν της προσευχής και της νηστείας. Η νηστεία γεννά Προφήτες, αποκρούει τους πειρασμούς και παρακινεί τον κάθε άνθρωπο προς την ευσέβεια και ησυχία. (Βλ. Αγίου Βασιλείου Αρχιεπισκόπου Καισαρείας Καππαδοκίας, Λόγος περί νηστείας, Παρασκευή της Τυρινής, Μέγας Συναξαριστής, σελ. 144-164)
[6] Ματθαίου 6,16-17.
[7] Ησαΐου 58, 4-6.

[toula]

Καλούμαστε να αρχίσουμε ένα πνευματικό αγώνα, όσοι φυσικά επιθυμούν.
Όπως στα αθλητικά στάδια δεν λαμβάνουν μέρος όλοι οι άνθρωποι, παρά μόνο οι αθλητές, έτσι και στο πνευματικό στάδιο λαμβάνουν μέρος μόνο αυτοί που επιθυμούν να γίνουν στρατιώτες και αθλητές του Χριστού. Μας καλεί η Εκκλησία να εγκρατευόμαστε, να νηστεύουμε, να συγχωρούμε τον συνάνθρωπό μας. Καλούμαστε να νηστέψουμε από κάθε αμαρτωλή κλίση, από κάθε αμαρτωλή πράξη, να φυλάξουμε τον εαυτό μας από κάθε τι πονηρό, από οτιδήποτε μας αποχωρίζει από το Θεό Πατέρα. Έτσι θα επιτρέψουμε στο Άγιο Πνεύμα να χρίσει την καρδία μας με το άγιο μύρο, να ιατρεύσει τις πληγές μας και να την στρέψει προς έργα αγαθά και πνευματικά, σύμφωνα με τον Άγιο Νικόλαο επίσκοπο Αχρίδος. Καλούμαστε να περιορίσουμε τα μάτια μας, ώστε να μην περιεργάζονται τα περίεργα του κόσμου τούτου, να περιορίσουμε τα αυτιά μας, ώστε να μην ακούν αυτά που συντελούν στην ψυχική μας σωτηρία, να περιορίσουμε την μύτη μας, ώστε η ψυχή μας να μην οσφραίνεται το άρωμα του κόσμου τούτου που σύντομα μεταβάλλεται σε δυσοσμία. Να χαλιναγωγήσουμε το σώμα μας από κάθε πονηρή πράξη που μας αποστασιοποιεί από το Θεό και να το κάνουμε πραγματικό ναό του ζώντος Θεού. Αυτή τη νηστεία μας συστήνει ο Κύριος, τη νηστεία που οδηγεί στη σωτηρία μας. Μια νηστεία απαλλαγμένη από την υποκρισία και την κενοδοξία[3].
[3] Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος στον 21ο λόγο του «Περί κενοδοξίας» λέει ότι ο κενόδοξος δείχνει ότι είναι πιστός, ενώ είναι ειδωλολάτρης. Φαινομενικά μεν σέβεται τον Θεόν, αλλά στην πραγματικότητα επιζητεί να αρέσει στους ανθρώπους και όχι στον Θεό. Κενόδοξος είναι κάθε επιδεικτικός άνθρωπος. (Βλ. Ιωάννου του Σιναΐτου, Κλίμαξ, Λόγος εικοστός πρώτος περί κενοδοξίας, εκδ. Ιεράς Μονής του Παρακλήτου, σελ. 237-245).