Η επόμενη μέρα μετά τον αλά... τούρκα συμβιβασμό
Ο Ερντογάν ετοιμάζει ανασχηματισμό απομακρύνοντας σκληροπυρηνικούς ισλαμιστές και ο στρατός δηλώνει πάλι θεματοφύλακας του κοσμικού κράτους
Με «κίτρινη κάρτα» τη γλίτωσε ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κερδίζοντας μια μάχη αλλά όχι και τον πόλεμο με το «βαθύ κράτος».
Η ευνοϊκή απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου που απέτρεψε το λουκέτο στο κυβερνών κόμμα ΑΚΡ έδωσε μεν παράταση στον Ερντογάν, αλλά του στέρησε τη μισή κρατική χρηματοδότηση, στέλνοντας ταυτόχρονα το μήνυμα ότι τελεί υπό επιτήρηση. Η δικαστική ετυμηγορία που πριν από μερικούς μήνες θα αποτελούσε κεραυνό εν αιθρία, τώρα φαίνεται ότι ήταν μια συμβιβαστική λύση, σχεδιασμένη να αμβλύνει την ένταση και να μη θέσει περαιτέρω εμπόδια στην ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας.
Λαμβάνοντας υπόψη την αρνητική στάση της κοινής γνώμης απέναντι στο ενδεχόμενο της απαγόρευσης του ΑΚΡ, καθώς και την αμηχανία σε Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον, οι δικαστές προκειμένου να αποκαταστήσουν και τη δική τους αξιοπιστία, υπαναχώρησαν από τις παραδοσιακά κεμαλικές θέσεις της δικαιοσύνης.
Η συναλλαγή
Ενδεικτικό της νοοτροπίας λήψης αποφάσεων του Συνταγματικού Δικαστηρίου είναι οι 24 απαγορεύσεις κομμάτων που έχουν προηγηθεί, αλλά και δημοσκόπηση του Ινστιτούτου TESEV της Κωνσταντινούπολης βάσει της οποίας το 63% των ερωτηθέντων δικαστών απάντησαν ότι «σε περίπτωση αμφιβολίας, η προστασία της κεμαλικής δημοκρατίας είναι σημαντικότερη από την προστασία του δικαίου και του νόμου».
Στο παρασκήνιο του δικαστικού θρίλερ φημολογείται ότι η απόφαση ελήφθη κατόπιν συμβιβασμού ανάμεσα στον Ερντογάν και τη στρατιωτική ηγεσία. Ενός συμβιβασμού που δεν περιορίζεται σε συμψηφισμό ανάμεσα στη μη απαγόρευση του ΑΚΡ και την υπόθεση της παρακρατικής οργάνωσης Εργκένεκον.
Η «συναλλαγή» λέγεται ότι ξεκίνησε στα τέλη του περασμένου χρόνου, όταν ο Ερντογάν συναντήθηκε με τον στρατηγό Μπουγιούκανιτ και συνεχίστηκε με τις επαφές του Τούρκου πρωθυπουργού με τον επόμενο επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων, στρατηγό Μπασμπούκ.
Σ αυτό το πλαίσιο «συνεννόησης» δεν είναι τυχαία η έκκληση που απηύθυνε ο Μπουγιούκανιτ προς τον πρόεδρο Αμπντουλάχ Γκιουλ -ο οποίος προέρχεται από τους κόλπους του ΑΚΡ- να παρέμβει ώστε να κατευνάσει τα πνεύματα εν όψει της απόφασης του Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Το παζάρι αυτό αποδεικνύει ότι δεν πρόκειται απλώς για μια ιδεολογική διαμάχη μεταξύ κεμαλιστών και ισλαμιστών, αλλά για έναν πόλεμο γύρω από το μοίρασμα της εξουσίας. Από τη μία, η νέα ελίτ των ισλαμιστών που έχει πάρει πολιτική και οικονομική δύναμη διεισδύοντας στον κρατικό μηχανισμό, δεν θέλει να αποποιηθεί τα προνόμια που απέκτησε, για χάρη της παλιάς φρουράς. Από την άλλη, η ελίτ των κεμαλιστών, που ελέγχει όλες τις πολιτικές δομές, αρνείται να απαγκιστρωθεί από αυτές.
Και οι δύο πλευρές συνειδητοποίησαν ωστόσο ότι αν άφηναν τη μεταξύ τους σύγκρουση να ξεφύγει από κάθε έλεγχο, τότε θα βύθιζαν τη χώρα στο χάος, δημιουργώντας συνθήκες ανάλογες ενός εμφυλίου πολέμου. Κατά συνέπεια προτίμησαν μια προσωρινή ανακωχή που διασφαλίζει έστω και επιφανειακά την ηρεμία στο εσωτερικό της Τουρκίας.
Κινείται σε «ναρκοπέδιο»
Αρα η «νίκη» του Ερντογάν τού δίνει μεν το δικαίωμα να θριαμβολογήσει, ωστόσο η απόφαση του δικαστηρίου με τον τρόπο που ελήφθη τού υπενθυμίζει ότι κινείται σε ένα ναρκοπέδιο και ότι οφείλει να συνεχίσει την εφαρμογή της ατζέντας του χωρίς να μπαίνει στα χωράφια του στρατού. Δηλαδή, ουσιαστικά, η ισλαμική ατζέντα μπαίνει στον «πάγο».
Με το ίδιο σκεπτικό, σύμφωνα με τον τουρκικό Τύπο, ο Τούρκος πρωθυπουργός ετοιμάζει ανασχηματισμό, αφήνοντας εκτός κυβέρνησης τους πιο «σκληροπυρηνικούς» ισλαμιστές του υπουργικού συμβουλίου. Επιπλέον ο Ερντογάν δύσκολα θα ανακινήσει διχαστικά ζητήματα όπως η μαντίλα, έχοντας κατά νου την αυστηρή προειδοποίηση του δικαστηρίου να μην παρεκκλίνει από τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους.
Το χρονικό της κρίσης
1η Μαϊου 2007
Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αγκυρας «παγώνει» την εκλογή του νέου προέδρου, κηρύσσοντας άκυρο τον πρώτο γύρο της 27ης Απριλίου. Ο υποψήφιος του ΑΚΡ και πρώην υπουργός Εξωτερικών, Αμπντουλάχ Γκιουλ, δεν είχε συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων και αποτυγχάνει επίσης και στον δεύτερο γύρο.
18 Μαϊου 2007
Μετά τη δολοφονία δικαστικού, δεκάδες χιλιάδες διαδηλώνουν στην Αγκυρα υπέρ του διαχωρισμού κράτους και θρησκείας. Ο δικαστής είχε θεωρήσει δίκαιο ότι μια δασκάλα δεν προήχθη, επειδή φορούσε μαντίλα στη διαδρομή προς το σχολείο.
22 Ιουλίου 2007
Το ΑΚΡ και ο Ταγίπ Ερντογάν κερδίζουν τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές.
28 Αυγούστου 2007
Η Εθνοσυνέλευση εκλέγει στον τρίτο γύρο τον Αμπντουλάχ Γκιουλ ως πρόεδρο της Τουρκίας. Ο Γκιουλ δεσμεύεται να τηρήσει τον διαχωρισμό κράτους - θρησκείας.
9 Φεβρουαρίου 2008
Με πρωτοβουλία του ΑΚΡ η Βουλή αίρει την απαγόρευση της μαντίλας στα ΑΕΙ.
22 Φεβρουαρίου 2008
Ο πρόεδρος Γκιουλ επικυρώνει τη συνταγματική τροποποίηση και η αντιπολίτευση απευθύνεται στο Συνταγματικό Δικαστήριο.
31 Μαρτίου 2008
Το Συνταγματικό Δικαστήριο ξεκινά τη διαδικασία εξέτασης της προσφυγής κατά της νομιμότητας του ΑΚΡ. Επτά από τους έντεκα δικαστές θέλουν επίσης να ελεγχθεί η πιθανότητα απαγόρευσης πολιτικής δράσης 71 πολιτικών του κυβερνώντος κόμματος, μεταξύ των οποίων και οι Ερντογάν και Γκιουλ.
13 Μαϊου 2008
Ενα εκατομμύριο διαδηλώνει στη Σμύρνη για να διακηρύξει την προσήλωσή του στον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους.
5 Ιουνίου 2008
Το Συνταγματικό Δικαστήριο ακυρώνει την απόφαση της Εθνοσυνέλευσης για τη μαντίλα.
16 Ιουλίου 2008
Εισηγητής του Συνταγματικού Δικαστηρίου καταθέτει έκθεση -εκτίμηση που χαρακτηρίζεται ορόσημο για τα τουρκικά δικαστικά δεδομένα, καθώς τάσσεται κατά της απαγόρευσης της λειτουργίας του ΑΚΡ.
28 Ιουλίου 2008
Ξεκινούν οι διαβουλεύσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου για την απαγόρευση του κυβερνώντος κόμματος.
30 Ιουλίου 2008
Το Συνταγματικό Δικαστήριο απορρίπτει την προσφυγή για την απαγόρευση λειτουργίας του ΑΚΡ, αλλά περικόπτει τη χρηματοδότηση του κόμματος ως «σοβαρή προειδοποίηση».
Αντιπολίτευση και Ενοπλες Δυνάμεις προειδοποιούν το κυβερνών κόμμα
Πρώτο μέλημα του Τούρκου πρωθυπουργού φέρεται ότι θα είναι η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και η προώθηση των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η νομική διαδικασία απαγόρευσης των κομμάτων.
Κάτι που ζήτησε εξάλλου και ο πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου, Χασίμ Κιλίτς, χαρακτηρίζοντας πολιτική την υπόθεση για την οποία κλήθηκε να αποφανθεί η δικαιοσύνη.
Ούτως ή άλλως οι κεμαλιστές φρόντισαν να τονίσουν ότι παρά το ευνοϊκό αποτέλεσμα, οι 10 από τους 11 δικαστές κατηγόρησαν το ΑΚΡ για φιλοϊσλαμική δράση και το αντιπολιτευόμενο κόμμα CHP προειδοποίησε ότι «η Τουρκία θα βυθιστεί ξανά στο χάος στην περίπτωση που το πάθημα δεν γίνει μάθημα για το ΑΚΡ».
Αλλά και ο στρατηγός Μπουγιούκανιτ δήλωσε με νόημα ότι ο στρατός θα παραμείνει θεματοφύλακας του κεμαλισμού και δεν πρόκειται να αλλάξει στάση. Η επόμενη μεγάλη μάχη θα δοθεί τον Οκτώβριο στην εκδίκαση της υπόθεσης Εργκένεκον που χαρακτηρίζεται «η δίκη του αιώνα» για την Τουρκία και αναμένεται ότι θα είναι ο καταλύτης στον συσχετισμό των δυνάμεων μεταξύ ισλαμιστών και κεμαλιστών.
Υπόθεση «Εργκένεκον»
Ενα ακόμη «μπρα ντε φερ» στη χρόνια διαμάχη ισλαμιστών - κεμαλιστών
Περαιτέρω ένταση στην ήδη ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα που επικρατεί το τελευταίο διάστημα στην Τουρκία ήρθε να προσθέσει η υπόθεση της π
αρακρατικής εθνικιστικής οργάνωσης Εργκένεκον, που λειτούργησε όμως και ως αντίβαρο στο δικαστικό θρίλερ της απαγόρευσης του ΑΚΡ.
Οι συλλήψεις 86 ατόμων, μεταξύ των οποίων διακεκριμένοι επιχειρηματίες, δημοσιογράφοι και απόστρατοι αξιωματικοί που κατηγορούνται ότι σχεδίαζαν πραξικόπημα για την ανατροπή της κυβέρνησης του Ταγίπ Ερντογάν, έγραψαν ένα ακόμη κεφάλαιο στις θεωρίες συνωμοσίας που βρήκαν τώρα ακόμη πιο πρόσφορο έδαφος λόγω της πολιτικής κρίσης που διανύει η χώρα.
Η υπόθεση Εργκένεκον άρχισε να ξετυλίγεται πέρυσι, όταν ανακαλύφθηκαν όπλα και πυρομαχικά σε συνοικία της Κωνσταντινούπολης.
Στόχος η ανατροπή της κυβέρνησης
Τα μέλη της οργάνωσης κατηγορούνται ότι με πρόσχημα την υπεράσπιση των κοσμικών αξιών συνωμοτούσαν για να δημιουργήσουν χάος στην Τουρκία, μέσω δολοφονιών και επιθέσεων και με στόχο να ανατρέψουν πραξικοπηματικά την κυβέρνηση.
Σύμφωνα με τις τελευταίες αποκαλύψεις που δημοσιεύει η εφημερίδα «Ζaman», φαίνεται ότι η Εργκένεκον πέρυσι είχε αποπειραθεί να μπλοκάρει την εκλογή του Αμπντουλάχ Γκιουλ στην προεδρία, επιχειρώντας συστηματικά να αποτρέψει βουλευτές του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (ΜΗΡ) να ψηφίσουν τον Γκιουλ.
Η κίνηση του Ερντογάν να προτείνει τον Γκιουλ για τη θέση του προέδρου είχε συναντήσει τη σθεναρή αντίδραση του στρατιωτικού κατεστημένου, ωθώντας στο «κόκκινο» τις σχέσεις ισλαμιστών-κεμαλιστών,
Μέσα σε όλο το βαρύ κλίμα για τον Ερντογάν και το ΑΚΡ και εν μέσω των πρόσφατων βομβιστικών επιθέσεων στην Κωνσταντινούπολη που στοίχισαν τη ζωή σε δεκαεπτά ανθρώπους και αρχικά αποδόθηκαν στο ΡΚΚ το οποίο αρνείται οποιαδήποτε ανάμειξη, οι αποκαλύψεις για την Εργκένεκον αποτέλεσαν ένα «χαρτί» που ο Τούρκος πρωθυπουργός χρησιμοποίησε για να αντιστρέψει τους όρους, δημιουργώντας ευνοϊκότερο κλίμα για τον ίδιο.
Πολλοί θεωρούν ότι η εξέλιξη αυτή δεν ήταν παρά ένα ακόμη επεισόδιο στο πλαίσιο του μπρα ντε φερ ισλαμιστών-κεμαλιστών και ότι ο Ερντογάν εκμεταλλεύτηκε τις εξελίξεις για να πατάξει τους αντιπάλους του.
Η επόμενη σελίδα θα ανοίξει στις 20 Οκτωβρίου, οπότε και έχει οριστεί η εκδίκαση της υπόθεσης Εργκένεκον.
Μ. ΑΔΑΜΙΔΟΥ, Δ. ΡΑΓΙΑ
Πηγή:
ΕΘΝΟΣONLINE
http://www.ethnos.gr/article.asp?catid= ... id=1370713