Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Εγερτήριον σάλπισμα
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΟΦΑΓΟΥ[:Ματθ.6,16-21]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«ΕΓΕΡΤΗΡΙΟΝ ΣΑΛΠΙΣΜΑ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 25-2-1996] [Β330, β΄έκδοσις]
Ακούσαμε, αγαπητοί μου, στην σημερινή αποστολική περικοπή, να μας λέγει ο μέγας των Εθνών Παύλος τα εξής από την προς Ρωμαίους επιστολή του. Σε μετάφραση: «Να δέχεστε όποιον έχει ασθενική πίστη, χωρίς να επικρίνετε τις απόψεις του. Για παράδειγμα, ένας πιστεύει πως μπορεί να φάει τα πάντα, ενώ ο άλλος, που έχει ασθενική πίστη, τρώει μόνο χόρτα. Αυτός που τρώει τα πάντα, ας μην περιφρονεί όποιον δεν τρώει. Αλλά κι αυτός που δεν τρώει, ας μην κατακρίνει όποιον τρώει. Γιατί ο Θεός τον έχει δεχτεί στην Εκκλησία Του. Ποιος είσαι εσύ που κρίνεις έναν ξένο υπηρέτη; Μόνο ο Κύριός Του μπορεί να κρίνει αν στέκεται ή όχι στην πίστη. Και θα σταθεί, γιατί ο Κύριος έχει την δύναμη να τον στηρίξει».
Αγαπητοί μου, όπως παρατηρούμε, στη σημερινή, όπως είπαμε, αποστολική περικοπή, να γίνεται ένα εγερτήριον σάλπισμα. Φαίνεται ότι οι πιστοί ατονούν στην πνευματική τους πορεία· που τελικά φτάνουν να κοιμώνται πνευματικά. Έτσι, το εγερτήριον σάλπισμα, κατά καιρούς, που κάνει ο λόγος του Θεού, είναι αναγκαίον. Τι μας λέγει;
«Εἰδότες τὸν καιρόν, ὅτι ὥρα ἡμᾶς ἤδη ἐξ ὕπνου ἐγερθῆναι· νῦν γὰρ ἐγγύτερον ἡμῶν ἡ σωτηρία ἢ ὅτε ἐπιστεύσαμεν. Ἡ νὺξ προέκοψεν, ἡ δὲ ἡμέρα ἤγγικεν. Ἀποθώμεθα οὖν τὰ ἔργα τοῦ σκότους καὶ ἐνδυσώμεθα τὰ ὅπλα τοῦ φωτός. Ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπατήσωμεν». Λέγει ο Παύλος: Δηλαδή «γνωρίζοντες καὶ ἀναγνωρίζοντες τὸν καιρόν», ότι είναι πια ώρα να σηκωθούμε από τον ύπνο· διότι τώρα είμαστε πιο κοντά εις την σωτηρίαν που έρχεται δια του Ιησού Χριστού, την ημέρα της Δευτέρας Του παρουσίας, παρά τότε που επιστεύσαμε. Η νύχτα πέρασε. Η ημέρα πλησίασε. Έτσι, λοιπόν, σαν παιδιά της ημέρας να πολιτευθούμε -«περιπατήσωμεν»- «εὐσχημόνως», με καλό σχήμα.
Κάτω από αυτές τις εικόνες, αγαπητοί, του ύπνου, της νύχτας και της ημέρας, τι θέλει να υποδηλώσει ο λόγος του Θεού; Για να το εννοήσομε, αυτές τις εικόνες, πρέπει να θυμηθούμε μια σημερινή επέτειο. Για να αντιληφθούμε τι σημαίνει ότι πρέπει να σηκωθούμε από τον ύπνο. Πρέπει να ξυπνήσομε. Βεβαίως, όχι τον βιολογικόν ύπνον. Είναι, αγαπητοί μου, η έξοδος του Αδάμ από τον Παράδεισον του Θεού. Ο Αδάμ στον Παράδεισο ήταν μέσα στο φως του Θεού. Ήταν θεωμένος. Είχε θεωρία Θεού. Είχε κοινωνία Θεού. Κι έτσι είχε θεωρία Θεού. Δηλαδή «έβλεπε». Αυτό το «έβλεπε» το βάζω σε εισαγωγικά. Αλλά πάντως ήταν μία θεωρία μετά του Θεού Λόγου. Αυτόν που αργότερα, ο Θεός Λόγος, θα πάρει σάρκα και θα έρθει ανάμεσά μας. Είχε, λοιπόν, κοινωνία.
Όταν εκείνο το δειλινό ήρθε ο Θεός Λόγος, το υπογραμμίζω, να δει τον Αδάμ. Δεν ήτο κάτι… πρώτη φορά. Ήταν σύνηθες. Ας μου επιτραπεί έτσι να πω πολύ πολύ ανθρώπινα, όπως κάνομε το απογευματάκι -λέει «δειλινό» η Αγία Γραφή- το απογευματάκι, αφού τελειώσομε τις δουλειές της ημέρας μας, κάνομε επισκέψεις. Πηγαίνομε εμείς αλλού, έρχονται άλλοι σε μας. Έτσι ήταν συνηθισμένη περίπτωση αυτή η κοινωνία του Αδάμ με τον Θεό Λόγο. Εκείνο, όμως, το απόγευμα, αφού το μεσημέρι είχαν παραβεί την εντολή του Θεού, λέγει ο Θεός Λόγος: «Ἀδάμ, ποῦ εἶ;». «Πού είσαι, Αδάμ;». Ο Αδάμ κρύφτηκε! Κρύφτηκε γιατί είχε αμαρτήσει. Και ντρεπόταν να εμφανιστεί. -«Πού είσαι;». -«Εδώ είμαι, Κύριε». -«Γιατί κρύφτηκες;». Εν τω μεταξύ δε, προσπάθησε κάπως να κρύψει την ασχημοσύνη. «Ποιος σου είπε ότι είσαι γυμνός;». Γιατί είπε: -«Ντρέπομαι, γιατί είμαι γυμνός». -«Και ποιος σου είπε ότι είσαι γυμνός; Ποιος ήρθε να σου το ανακοινώσει αυτό;». Βεβαίως ήθελε να πει: «Είσαι γυμνός. Αλλά γιατί τώρα το συνειδητοποιείς; Ποιος ήρθε να σου το πει;». Βλέπετε, από την στιγμή που μπαίνει η αμαρτία, αρχίζει και η ντροπή. Ένα μικρό παιδάκι δεν ντρέπεται, γιατί δεν έχει αμαρτίες.
Βλέπετε τι κοινωνία είχε ο Αδάμ; Ο Αδάμ ήταν όλος φως. Αλλά εξορίστηκε από τον Παράδεισο. Αυτή η αυτοθέωσή του, κατά την υπόδειξη του σατανά, τον έκανε τελικά να βρεθεί έξω από τον Παράδεισο. Χωρίς πλέον το φως του Θεού. Γυμνός. Γυμνός από τι; Από την χάρη του Θεού. Γυμνός από την πρώτη θεοΰφαντη στολή. Εκείνο που ακούσαμε πιο πίσω, την Κυριακή του Ασώτου, που ειπώθηκε: «Φέρετε τήν στολήν τήν πρώτην». Αυτή είναι η στολή η πρώτη. Εκείνη την οποία είχε ο Αδάμ και δεν ντρεπόταν. Και που παίρνομε ξανά στο Βάπτισμα. Αλλά την παίρνομε την στολήν αυτήν όχι ἐνεργείᾳ, αλλά δυνάμει. Δεν ξέρω αν το σκεφτήκατε ποτέ. Στη Βασιλεία του Θεού, δεν θα υπάρχει ιματισμός. Το σκεφθήκατε ποτέ; Ο προφήτης Ηλίας ήταν μονοχίτων. Μια προβιά φορούσε. Όταν όμως αρπάχτηκε «ὡς εἰς οὐρανόν», την πέταξε την προβιά αυτή. Δεν την είχε ανάγκη. Γιατί απλούστατα είναι η στολή της θεώσεως.
Ναι. Έτσι ο άνθρωπος έμεινε γυμνός απ’ αυτήν την πρώτη θεοΰφαντη στολή της θεώσεως. Μέσα σε ένα σκοτάδι αγνωσίας Θεού. Και μέσα στο σκοτάδι αυτό, οι απόγονοι του Αδάμ έπεσαν στον πνευματικόν ύπνο· που είναι ο ύπνος της αποστασίας. Δεν αντιλαμβάνεται ο άνθρωπος τι θα πει «αποστατώ». Το αποφασίζει. Δεν το συνειδητοποιεί. Εξάλλου και ο Αδάμ σημείωσε ένα σημείον αποστασίας, όταν παρέβη την εντολήν του Θεού. Αποστασιοποιήθηκε από τον Θεόν. Ο άνθρωπος χάνει πια από τον οπτικό του ορίζοντα τον Θεό. Συγχέει δε· το πρώτο σύμπτωμα αυτής της αποστάσεως είναι η σύγχυσις ανάμεσα Κτίστου και κτίσεως. Δηλαδή έχει αγνωσία Θεού και θεοποιεί εκείνο που είναι μπροστά του. Εάν δεν το έκανε ο Αδάμ, το έκαναν οι απόγονοί του· ευθύς αμέσως. Δηλαδή ειδωλολατρία. Το πρώτο σύμπτωμα, λοιπόν, είναι η ειδωλολατρία. Είναι εκείνο που γράφει στο 1ο κεφάλαιο στην προς Ρωμαίους επιστολή του ο Παύλος: «Αντί να τιμήσουν και να προσκυνήσουν τον Κτίστην, προσκύνησαν και θεοποίησαν την κτίσιν».
Έτσι ο άνθρωπος, αυτό που βλέπει μπροστά του πια, δεν έχει κοινωνία με τον Θεό Λόγο, για να ξέρει τον Θεό. Κι ό,τι βλέπει μπροστά του, το θεοποιεί. Βλέπει τον ουρανό, τα αστέρια, τον ήλιο, την σελήνη, βλέπει τα νερά, βλέπει την γη, ό,τι βλέπει. Κι όλα αυτά τα θεοποιεί. Έχομε τι; Πολυθεΐα. Γιατί; Γιατί πέφτει ο άνθρωπος εις την ειδωλολατρία. Είναι δυστύχημα ότι υπάρχουν πολλοί Χριστιανοί μας που ξαναπέφτουν πάλι εις αυτήν την ειδωλολατρία. Ναι. Τι είναι παρακαλώ ο Πανθεϊσμός που επικρατεί στην εποχή μας; Τι είναι, παρακαλώ, ο Μασονισμός, που έχει πανθεϊστική τοποθέτηση; Τι είναι η Θεοσοφία που έχει κι αυτή πανθεϊστική τοποθέτηση; Ο γνωστός αρχαίος, από προ Χριστού εμφανισθείς, Γνωστικισμός; Τι είναι όλα αυτά;
Ακόμη, έπεσε και σε έναν άλλον ύπνον ο άνθρωπος. Στον ύπνο της αμαρτίας. Ο ύπνος αυτός είναι μία αληθινή αφασία των δυνάμεων της ψυχής. Και οι δυνάμεις της ψυχής είναι ο νους, το συναίσθημα, η βούλησις. Ο νους έπεσε σε αφασία. Καταλαβαίνομε τι θα πει αφασία. Το συναίσθημα· σε αφασία… Η βούλησις· σε αφασία... Γιατί και τα τρία τώρα αυτά υπηρετούν την αμαρτία. Η αμαρτία έρχεται να διαστρέψει τις δυνάμεις της ψυχής. Και ο άνθρωπος συγχέει τώρα το αγαθόν με το κακόν. Πρώτα συνέχεε την κτίσιν με τον Κτίστην και τώρα συγχέει το αγαθόν με το κακόν. Βλέπετε, σήμερα οι άνθρωποι δεν διακρίνουν τι είναι καλό και κακό. Την πορνεία, φερειπείν, την θεωρούν κάτι καλό…· κ.ο.κ. Αντιθέτως, την εγκράτεια την θεωρούν κάτι που είναι αφύσικο πράγμα. Την νηστεία, μην πάμε μακριά, μια που ανοίγει η Μεγάλη Τεσσαρακοστή αρχίζει, θεωρούν την νηστεία ότι είναι κάτι κακό. Ποιο είναι το επιχείρημά τους; Το επιχείρημα είναι το εξής: Ότι «αφού ο Θεός μού έδωσε ένα στομάχι, μου έδωσε μια όρεξη και μου δίνει τα αγαθά Του, πάει να πει ότι εγώ πρέπει να τα γευτώ. Τι θα πει, λοιπόν, νηστεία;». Στο γενετήσιο το ίδιο. Μου έδωσε αυτό που μου έδωσε. Τι θα πει εγκράτεια; Και δεν αντιλαμβάνεται ο ταλαίπωρος άνθρωπος ότι ακριβώς δια βρώσιν εχάσαμε τον Παράδεισον. Επειδή ακριβώς δεν ετηρήθη η εντολή της νηστείας, γι'αυτό εχάθη ο Παράδεισος. Δεν το αντιλαμβάνεται αυτό.
Ούτε ακόμη αντιλαμβάνεται ότι η παρούσα ζωή δεν είναι παρά ένα στάδιον· του οποίου σταδίου μικρογραφία είναι μία Τεσσαρακοστή· που στο τέρμα της είναι ο σταυρός. Και λίγο, ένα βήμα μετά είναι η Ανάσταση. Δεν το αντιλαμβάνεται ο φτωχός άνθρωπος αυτό. Γιατί βλέπει με μάτια σαρκικά, βιταλιστικά, ζωικά μάτια. Τα μάτια της ψυχής είναι πεπηρωμένα, τυφλά. Δεν βλέπει.
Αλλά ο αγαθός Θεός, που αγαπά τον άνθρωπον, δεν τον άφησε μέσα σ’ αυτό το πυκνό σκοτάδι της αγνωσίας του Θεού και της αμαρτίας. Αλλά, αφού όπως λέγει ο Παύλος «ἡ νὺξ προέκοψεν -δηλαδή η νύχτα προχώρησε-, ἡ δὲ ἡμέρα ἤγγικεν» -Πώς «ἤγγικεν» η ημέρα; Με την παρουσία του Χριστού. Γιατί; Έρχεται Αυτός, ο Θεός Λόγος, παίρνει την ανθρωπίνη φύση, για να γίνει πάλι σε μας φως και ζωή. Ο Χριστός είναι το φως. Ο Χριστός είναι η ζωή του κόσμου, είναι ο νοητός Παράδεισος· που ο άνθρωπος οφείλει, αν είναι έξυπνος, να επιστρέψει εις Αυτόν. Αυτή είναι η ευφυΐα. Δεν θέλω να αρνηθώ την κοσμικήν ευφυΐαν· η οποία, όμως, δεν είναι απλώς να αντιλαμβάνομαι κάτι ως επινόηση επί παραδείγματι. Εάν αυτό τελικά στραφεί εις βάρος μου. Είναι αληθινή ευφυΐα; Αληθινή ευφυΐα είναι να αντιληφθώ, εκεί που θα φθάσω, θα ωφεληθώ;
Ο Ιησούς Χριστός είναι το ξύλον της ζωής. Γι'αυτό εξεδιώχθη από τον Παράδεισον. Για να μην δοκιμάσει το ξύλον της ζωής, τον καρπόν του ξύλου της ζωής. «Ξύλον» θα πει δένδρον. «Δύο δένδρα», λέει, «ο Θεός εφύτευσε εις τον Παράδεισον». Δηλαδή είναι η ανθρωπίνη και η θεία φύσις του Χριστού. Είναι ο Θεάνθρωπος Ιησούς Χριστός. Κι έπρεπε τότε να μην δοκιμάσει, για να μην… αθανατιστεί. Και ήταν σε κατάσταση πτώσεως. Και συνεπώς, θα έμενε στην αθανασία πεπτωκώς. Έτσι έπρεπε να μην δοκιμάσει. Θα εδοκίμαζε, εάν μετενόει. Εάν εγίνετο καινούριος άνθρωπος, τότε θα δοκίμαζε· που είναι το Σώμα και το Αίμα του Χριστού στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Ναι. Για να αφθαρτιστεί και για να αθανατοποιηθεί τότε.
Ο Ιησούς Χριστός είναι η ογδόη, ανέσπερος ημέρα. Η ημέρα εκείνη η ογδόη, που δεν έχει εσπέρας. «Και ἐγένετο πρωί, και ο Θεός», λέει, «έκανε την εβδόμη ημέρα». Και δεν είπε «ἐγένετο ἑσπέρας». Αλλά αυτή, όμως, η εβδόμη ημέρα τσαλαπατήθηκε από τον άνθρωπο, για να τοποθετηθεί η ογδόη ημέρα, που είναι η Κυριακή του Πάσχα. Η ημέρα, η εορτή των εορτών. Η μεγάλη ημέρα. Γιατί Εκείνος που την δημιούργησε λέγεται «ὀγδόη ἡμέρα». Είναι ο Ιησούς Χριστός.
Έτσι κηρύσσεται στον παρόντα κόσμο, από την αγάπη του Θεού, το ευαγγέλιον της σωτηρίας. Η μετάνοια εξαγγέλλεται. Και η επιστροφή· «Ελάτε. Φταίξατε. Θα σας συγχωρήσω», λέει ο Θεός Λόγος. Εκείνος που μίλησε στον Αδάμ, μιλούσε εις τον Αδάμ, στον Παράδεισο μέσα. Γι’ αυτό η παλαιά προφητεία του Ησαΐου λέγει: «Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα καὶ τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιὰ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς». Aυτή είναι η μεγάλη ευλογία του Θεού, αγαπητοί μου, στον πεσμένο άνθρωπο, που ευρίσκετο μες στο σκοτάδι και εις τον ύπνον της αγνωσίας.
Σάλπισμα, λοιπόν, εγερτήριον. Όμως, παρότι «τὸ φῶς ἐλήλυθεν εἰς τὸν κόσμον» -όπως μας λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης, έχει έλθει το φως εις τον κόσμον, που είναι ο Ιησούς Χριστός- ἠγάπησαν οἱ ἄνθρωποι μᾶλλον τὸ σκότος ἢ τὸ φῶς». Πώς το εξηγεί κανείς αυτό; Ας μην κάνω εξήγηση περισσότερη παρά μόνον ότι είναι εξοργιστικό. Άνθρωπε, έμαθες τυφλοπόντικας μέσα στους διαδρόμους της γης, του χώματος. Κι όταν σε βγάζουν στην επιφάνεια, ξανατρυπώνεις εκεί; Με δύο λόγια: Γιατί; «Ἦν γάρ –λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης- πονηρά, φαῦλα, τὰ ἔργα τῶν ἀνθρώπων». «Πᾶς γὰρ ὁ φαῦλα πράσσων, μισεῖ το φῶς, καὶ οὐκ ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς, ἵνα μὴ φανερωθῇ τὰ ἔργα αὐτοῦ». Αυτή είναι η ψυχολογία του πράγματος. «Γιατί θέλω να μένω στα έργα μου, που τ’ αγαπώ, τα πονηρά, τα σκοτεινά, τα βρώμικα, τα εβδελυγμένα. Θέλω να μένω σ΄αυτά. Γι'αυτό, δεν θέλω το φως...».
Ή, ακόμη, ενώ ο Χριστός «ἦν(:ήτο) τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν, ὃ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον», μας λέει στο πρώτο κεφάλαιό του ο ευαγγελιστής Ιωάννης «και πολλοί εδέχθησαν το φως» κάποια στιγμή. Όμως, ανάμεσα εις τους πιστούς τώρα, αυτό που μας ενδιαφέρει, αρχίζει πρώτα πρώτα πάλι ο ύπνος, που είναι τώρα η αφασία των μεριμνών. Οι μέριμνες. Οι μέριμνες. Οι μέριμνες… Άνθρωπε, για δες την ζωή σου, κάπως μακροσκοπικά, βάλε τον εαυτό σου απέναντι και δες τον. Ήσουν έφηβος. Λαχτάρα να βγάλω την κάθε τάξη στο σχολειό. Λαχτάρα, μέριμνα να πάω πιο πάνω, στο Πανεπιστήμιο. Μετά να πάω στρατιώτης. Μέριμνα… «Τι δουλειά θα κάνω; Θα βρω δουλειά;». «Μέριμνα: Να παντρευτώ». Ε, παρακάτω παντρεύεσαι, κάνεις παιδιά. Μέριμνα για τα παιδιά. Και δεν τελειώνει εδώ. Η μέριμνα να τα παντρέψεις τα παιδιά. Ούτε εδώ τελειώνει. «Τώρα… θα κάνουν τα παιδιά μου, παιδιά; Θα αποκτήσω εγγόνια;». Μέριμνα για τα εγγόνια. Φτωχέ, ταλαίπωρε άνθρωπε, πότε θα βγεις από την αφασία των μεριμνών του βίου τούτου; Γι'αυτό ο Κύριος ειδοποιεί: «Προσέχετε ἑαυτοῖς, μήποτε βαρυνθῶσι (:βαρύνουν και πέσουν σε υπνηλία) αἱ καρδίαι ὑμῶν, ἐν κραιπάλῃ καὶ μέθῃ καὶ μερίμναις βιοτικαῖς, καὶ αἰφνίδιος ἐφ΄ ὑμᾶς ἐπιστῇ ἡ ἡμέρα ἐκείνη». Ποια είναι «ἡ ἡμέρα ἐκείνη»; Της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας. «Θα’ ρθει», λέει, «ξαφνικά». Ή ο θάνατός σου.
Ακόμη, είναι ο ύπνος της χλιαρότητος· που ξέρετε τι λέει εκεί στο βιβλίο της Αποκαλύψεως. «Θα σε ξεράσω - λέει ο Θεός- γιατί δεν είσαι ούτε ψυχρός, ούτε θερμός αλλά χλιαρός». Και είναι γνωστό, αν πιούμε ένα ζεστό τσάι, δεν ξερνάμε. Αν πιούμε ένα παγωμένο νερό, δεν ξερνάμε. Αν πιούμε, όμως, ελαφρώς χλιαρό, μας δημιουργείται μία αναγούλα. Να ξεράσομε. Είναι πάρα πολύ ψυχολογημένο και παρατηρημένο αυτό. Είναι, λοιπόν, ο ύπνος της χλιαρότητος. Είναι ο χειρότερος ύπνος. Γιατί δίδει την ψευδαίσθηση ότι υπάρχει εγρήγορσις, ότι υπάρχει πνευματική ζωή, ότι υπάρχει ηθική επάρκεια, ότι υπάρχει η σωτηρία. Αλλά ψευδαίσθησις πολλές φορές. Ήταν ο ύπνος των Φαρισαίων και των Σαδδουκαίων, που τελικά έμειναν έξω από την σωτηρία. Πίστευαν ότι είναι στον χώρο της σωτηρίας. Αλλά είχανε τον ύπνον. Είναι ο ύπνος των πιο πολλών Χριστιανών μας. Γι'αυτό και το εγερτήριο σάλπισμα αυτών των λιποθυμισμένων συνειδήσεων. «Σηκωθείτε», λέγει ο Παύλος, «ξυπνήστε!».
Ας προσέξομε, όμως, τι μας λέγει ο λόγος του Θεού. «Εἰδότες τὸν καιρόν», λέει. Ποιον «καιρόν»; «Εἰδότες τὸν καιρὸν κατεπείγοντα καὶ ἀρετὴν ἀπαιτοῦντα», λέει ο Οικουμένιος. Να δείτε ότι ο καιρός κατεπείγεται, περνάει πολύ γρήγορα. Και απαιτεί την αρετή, απαιτεί την αγιότητα. Οι καιροί; Χαλεποί. Απαιτούν εγρήγορση. Απαιτούν υπευθυνότητα. Τουλάχιστον δια τον εαυτόν μας απαιτούν την προσευχήν και την νήψιν, την καθαρότητα του νου και της καρδιάς.
Κι ακόμη, λέει ο Παύλος: «Νῦν ἐγγύτερον ἡμῶν ἡ σωτηρία». «Τώρα», λέγει, «είμαστε πιο κοντά». Σε τι; «Τουτέστι ὁ τῆς κρίσεως καιρός». Είμαστε πιο κοντά στην ημέρα της Δευτέρας του Χριστού παρουσίας, παρότι τότε, χθες δηλαδή, προχθές, πέρσι, που επιστεύσαμε. Είμαστε πιο κοντά. Ο χρόνος διαρκώς μικραίνει, μικραίνει. «Καθ’ ἑκάστην γὰρ ἡμέραν πλησιέστεροι τῆς δεσποτικῆς γινόμεθα παρουσίας», λέγει ο Θεοφύλακτος. «Όλο και πιο κοντά πηγαίνομε στην ημέραν εκείνην». Γι'αυτό γράφει ο Απόστολος… Τι γράφει; «Ἡ νὺξ προέκοψεν, ἡ δὲ ἡμέρα ἤγγικεν». «Η νύχτα του παρόντος βίου προχώρησε. Η ημέρα της Δευτέρας του Χριστού παρουσίας πλησίασε».
Η Δευτέρα παρουσία, λοιπόν, του Κυρίου πρέπει να είναι αδιάλειπτα εις τον οπτικόν μας ορίζοντα. Για δυο λόγους: Να μην αμαρτάνομε, αλλά και να προετοιμαζόμεθα για την αγιότητα. Πρέπει αυτή δε η οπτική μας τοποθέτηση στην ημέρα εκείνη, να είναι το κριτήριο όλων των πράξεών μας.
Και ακόμη τι λέγει ο Παύλος; «Ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπατήσωμεν». Σαν να ‘ναι μέρα. Ή εν όψει της κρίσεως, της ημέρας της μεγάλης, να περπατούμε, λέγει, να σηκωθούμε από τον ύπνο και να περπατάμε με ευσχημοσύνη. Και «εὐσχημοσύνη» θα πει «ὡς πολλῶν ἡμᾶς ὁρώντων». Γιατί πολλοί μας βλέπουν· οι άγγελοι και οι άνθρωποι. Ποιος θα βγει γυμνός, μόλις σηκωθεί από το κρεβάτι του ή από το λουτρό του να βγει έξω· έτσι όπως είναι. Δεν βγαίνει. Βγαίνει με ευσχημοσύνη. Ντυμένος και περιποιημένος. Τι είναι εκείνα που θα κάνουν την ευσχημοσύνη μας; Είναι η πίστις. Η πίστη δίδει το πρέπον σχήμα στον άνθρωπο. Η πίστη τοποθετεί τον άνθρωπο εντός εαυτού. Ενώ η αθεΐα και η αδιαφορία τοποθετεί τον άνθρωπο εκτός εαυτού. Ακόμα είναι η αγάπη. Η αγάπη δίνει το περιεχόμενο εις τον άνθρωπο, το νόημα· τον προσοικειώνει με την κτίση, αλλά και με την έλλογο και την άλογο κτίσιν. Η απουσία της χριστιανικής αγάπης τον αλλοτριώνει τον άνθρωπο και από την κτίση και από τον Θεό. Η ελπίδα. Η χριστιανική ελπίδα δίδει νόημα εις την ύπαρξη και προσανατολισμό προς την αιωνίαν κατάπαυσιν.
Ακόμη, ως άγιοι πρέπει να περιπατούμε. Ο αγιασμός είναι η υψίστη ευσχημοσύνη· που καθιστά τον άνθρωπο βασιλέα της Δημιουργίας. Και είναι το νόημα της κτίσεως. Και γίνεται ο άνθρωπος το παιδί του Θεού. Ο μη άγιος, ο ρυπαρός, ο βέβηλος, είναι ο πλανεμένος άνθρωπος, ο παρορίτης της κτίσεως. Είναι ο Κάιν που αυτοδικαιώνεται και πουθενά δεν ησυχάζει. Ο αγιασμένος άνθρωπος είναι το αληθινό κόσμημα της κτίσεως.
Αγαπητοί, εγερτήριον σάλπισμα μάς δίνει σήμερα ο ουρανός. Δεν θα τρέξομε σε τόπους αμαρτίας· που σήμερα δυστυχώς οι Χριστιανοί μας τρέχουν εις τους τόπους της αμαρτίας. Η προκειμένη Μεγάλη Τεσσαρακοστή μπορεί να πραγματώσει αυτό το εγερτήριον. Ας αρχίσομε, λοιπόν, να αφυπνιζόμεθα, να ξυπνάμε, να ανησυχούμε, γιατί ο καιρός έφθασε. Να νήφομε. Είναι ακόμη μια ευκαιρία της αγάπης του Θεού και να σωθούμε.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
https://www.arnion.gr/.../omilia.../omi ... vn_666.mp3

[toula]

Η Έξωση του ανθρώπου από τον Παράδεισο.
Κηρυγματικές σκέψεις στό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς Κυριακῆς τῆς Τυροφάγου ἀπό τόν π. Γεώργιο Μεταλληνό (ἀποσπάσματα).
Μᾶς ὑπενθυμίζει ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἕνα σοβαρό καί θλιβερό γεγονός, πού ἔγινε αἰτία νά ἔλθει ὁ Χριστός στόν κόσμο καί νά πάθει. Μᾶς ὑπενθυμίζει τήν ἔξωση τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τόν Παράδεισο.
Ἡ ἔξωση ἀπ’ τόν Παράδεισο εἶναι τό γεγονός τοῦ πνευματικοῦ θανάτου τοῦ ἀνθρώπου, τοῦ χωρισμοῦ του ἀπό τόν Θεό διά τῆς ἁμαρτίας. Τό τραγικότερο δέ σημεῖο τῆς γνωστῆς ἁγιογραφικῆς διηγήσεως εἶναι ὅτι, ἐνῷ ἐδόθη ἀπό τόν Θεό στόν ἄνθρωπο ἡ δυνατότητα τῆς μετανοίας μέσα στόν Παράδεισο, ἀκόμη, ὁ ἄνθρωπος δέν θέλησε νά παραδεχθεῖ τήν πτώση του.
Ἔπεσε ὁ ἄνθρωπος ὄχι μόνο γιατί ἔσφαλε, ἁμάρτησε, ἀλλά κυρίως γιατί δέν μετανόησε. Δέν παραδέχθηκε τήν ἁμαρτία του.
Ἡ ἑκκλησία μας σήμερα μᾶς καλεῖ σέ μετάνοια καί ἐπιστροφή, ἐνῷ ἔξω ἀπό τίς ἐκκλησίες στολίζεται ἡ ἐπίφαση τῆς χαρᾶς καί τό προσωπεῖο τῆς εὐφροσύνης, ὁ Καρνάβαλος.
«Τό στάδιον τῶν ἀρετῶν ἠνέωκται· οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι, εἰσέλθετε...».
Ἀπό τό βιβλίο τοῦ π. Γεωργίου Μεταλληνοῦ ΦΩΣ ΕΚ ΦΩΤΟΣ, τῶν ἐκδόσεων «Ὀρθόδοξος Κυψέλη», σελ. 293.
Για την αντιγραφή Φώτιος Μιχαήλ, Ιατρός

[toula]

Ἡ δύναμη τῆς συγγνώμης
“Πα­ρά­ξε­να πρά­γμα­τα! ὁ ἄν­θρω­πος ἀ­πο­στρέ­φε­ται τόν ἀ­δελ­φό του, ἐ­νῶ ὁ Κύ­ρι­ος μᾶς συγ­χω­ρεῖ γι­ά ὅ­λα, μᾶς τά συγ­χω­ρεῖ ὅ­λα. Δυ­στυ­χῶς τώ­ρα ὁ λα­ός ξε­στρά­τι­σε ἀ­πό τήν ὀρ­θή ὁ­δό καί οἱ ἄν­θρω­ποι ἔ­γι­ναν ἄ­σπλαγ­χνοι. Σκλή­ρυ­ναν οἱ καρ­δι­ές τους καί πά­γω­σε ἡ ἀ­γά­πη καί ἔ­τσι δέν αἰ­σθά­νο­νται τήν ἀ­γά­πη τοῦ Θε­οῦ καί χά­νουν καί τήν πί­στη τους”.
Ὁ λόγος αὐτός τοῦ Ὁσίου Σιλουανοῦ τοῦ Ἀθωνίτου ἀποκτᾶ σήμερα ἰδιαίτερη σημασία πού διαβάζεται ἡ εὐαγγελική περικοπή τῆς Κυριακῆς τῆς Τυρινῆς πού μᾶς προτρέπει νά συγχωροῦμε τούς συνανθρώπους μας, ἄν θέλουμε νά μᾶς συγχωρέσει ὁ Θεός. Ἡ ἐμπειρία τῆς συγγνώμης, πού προσφέρει ὁ Θεός στόν ἄνθρωπο, δημιουργεῖ μέσα μας τήν αὐτονόητη ὑποχρέωση νά φερόμαστε καί ἐμεῖς μέ τήν ἴδια ἐπιείκια στόν συνάνθρωπό μας.
Μέ τόν ἑ­σπε­ρι­νό τῆς συγ­γ­νώ­μης ἡ Ἐκ­κ­λη­σί­α του Χρι­στοῦ μᾶς ἀ­νοί­γει, ἀπόψε, τό στάδιο τῶν ἀρετῶν τῆς Με­γά­λης Τεσ­σα­ρα­κο­στῆς. Ἡ κα­τα­νυ­κτι­κή αὐ­τή πε­ρί­ο­δος με­τα­νοί­ας προ­σφέ­ρε­ται ὡς τρό­πος ζω­ῆς. Τρό­πος ζω­ῆς πού θά φέ­ρει τήν συγ­χώ­ρη­ση ἀ­πό τόν Θε­ό, ἀλ­λά καί ἀ­πό τούς ἄλ­λους ἀ­δελ­φούς μας. Καί εἶ­ναι πο­λύ χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό αὐ­τό πού ἔ­χει γρα­φεῖ: “τό συγ-χω­ρῶ ση­μαί­νει πώς χω­ρῶ μα­ζί μέ τόν Θε­ό, μα­ζί μέ τούς συ­ναν­θρώ­πους μου. Μέ τή συγ-χώ­ρε­ση δέν παίρ­νου­με μι­ά ἁ­πλή ἄ­φε­ση ἁ­μαρ­τι­ῶν – πού εἶ­ναι μι­ά νο­μι­κή ἀ­ντί­λη­ψη τῆς σω­τη­ρί­ας. Ἀλ­λά μέ τή συγ-χώ­ρη­ση μέ τό Θε­ό ὁ ὡ­κε­α­νός τῆς θεί­ας ἀ­γα­θό­τη­τος ἐ­ξα­φα­νί­ζει τίς ἀν­θρώ­πι­νες ἁ­μαρ­τί­ες. Καί ἔ­τσι στήν πλή­ρη της πρα­γμα­τι­κό­τη­τα ἡ συγ­χώ­ρη­ση γί­νε­ται κοι­νω­νί­α Χρι­στοῦ. Καί κοι­νω­νί­α τῆς Βα­σι­λεί­ας τοῦ Χρι­στοῦ. Ἄλλωστε στήν Κυριακή Προσευχή, τό «Πάτερ ἡμῶν», προϋπόθεση γιά τό παρακλητικό αἴτημά μας νά συγχωρέσει ὁ Θεός τίς ἁμαρτίες μας εἶναι νά συγχωρέσουμε καί ἐμεῖς τούς ἄλλους.
Χάσαμε τόν παράδεισο, γιατί δέν εἴχαμε τή δύναμη τῆς μετάνοιας καί τῆς συγγνώμης. Χάνουμε τή χάρη τοῦ Θεοῦ, ὅταν δέν ἔχουμε τή δύναμη νά συγχωρέσουμε τόν ἄλλον.
Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου
Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

[toula]

“Εἶναι σατανική πομπή τά καρναβάλια”
1. Ἡ σημερινή Κυριακή, ἀδελφοί μου χριστιανοί, λέγεται «Κυριακή τῆς Τυρινῆς». Καί λέγεται ἔτσι γιατί σήμερα στήν νηστεία μας γιά τήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή ἀποκόπτουμε καί τά γαλακτερά, ἐνῶ τήν προηγούμενη ἑβδομάδα, τήν «Κυριακή τῶν Ἀπόκρεω» εἴχαμε ἀποκόψει ἀπό τά κρεατικά. Καί τώρα, ἀπό αὔριο, μπαίνουμε στό γλυκό στάδιο τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Ὤ, Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή! Μέ τίς νηστεῖες σου, μέ τίς γονυκλισίες σου, μέ τίς κατανυκτικές Ἀκολουθίες καί τούς Χαιρετισμούς στήν Παναγία μας γιά τήν μεγάλη ἑορτή τοῦ Εὐαγγελισμοῦ! Καλή Τεσσαρακοστή νά ἔχουμε, ἀδελφοί μου χριστιανοί, καί ὁ κάθε ἕνας, ὅσο τό μπορεῖ, ἄς ἀγωνιστεῖ, μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, γιά τόν καθαρμό τῆς ψυχῆς του. Ἐκεῖνο τό ὁποῖο πρέπει νά γνωρίζουμε ὅλοι, ἀγαπητοί μου, εἶναι ὅτι ἡ περίοδος αὐτή εἶναι πένθιμη. Πένθιμη, γιατί ὁ καθένας μας πρέπει ἰδιαίτερα τήν περίοδο αὐτή νά θυμηθεῖ τά ἁμαρτήματά του καί νά κλάψει γι᾽ αὐτά καί πένθιμη ἔπειτα γιατί ἡ περίοδος αὐτή μᾶς πηγαίνει στήν Μεγάλη Ἑβδομάδα, στά Σεπτά Πάθη τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Ἀλλά πέστε μου τώρα, χριστιανοί μου, πῶς συμβιβάζονται τήν σημερινή ἡμέρα, μέ τό ἄνοιγμα τῆς ἁγίας αὐτῆς καί κατανυκτικῆς περιόδου, τά καρναβάλια καί οἱ κοσμικές ἐκδηλώσεις; Πάντοτε τά καρναβάλια ἀπαγορεύονται, γιατί εἶναι εἰδωλολατρικά κατάλοιπα, ἀλλά τήν σημερινή ἡμέρα, στό ἄνοιγμα τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἀπαγορεύονται ἀκόμη περισσότερο γιά τούς χριστιανούς. Εἶναι σατανική πομπή τά καρναβάλια καί ὁ χριστιανός μέ τό βάπτισμά του ὁμολόγησε ὅτι «ἀποτάσσεται τῷ Σατανᾷ καί πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ καί πάσῃ τῇ πομπῇ αὐτοῦ». Καί πομπή τοῦ διαβόλου, ξαναλέγω εἶναι ὁ καρνάβαλος.
2. Ἀλλά ἡ σημερινή Κυριακή, ἀδελφοί, ἡ Κυριακή τῆς Τυρινῆς, εἶναι ἰδιαίτερα λυπηρή ἡμέρα καί πένθιμη, γιατί σ᾽ αὐτήν τήν ἡμέρα μᾶς θυμίζει ἡ Ἐκκλησία τήν μεγάλη ζημιά πού ἔπαθε τό ἀνθρώπινο γένος· ζημιά καί πού τοῦ ἔφερε τήν μεγάλη του δυστυχία. Σήμερα, ἀδελφοί μου χριστιανοί, ἡ Ἐκκλησία μᾶς καλεῖ νά θυμηθοῦμε τήν ἐξορία τοῦ Ἀδάμ ἀπό τόν Παράδεισο. Ἄχ, καταραμένη ἡ ἡμέρα, πού ἡ Εὔα ἅπλωσε τό χέρι της καί ἔφαγε τόν ἀπαγορευμένο καρπό. Καί ἀπό τότε ἦλθε ἡ φθορά στήν ἀνθρώπινη φύση καί ὅλες οἱ ταλαιπωρίες τοῦ ἀνθρώπινου γένους. Ἀφοῦ λοιπόν ὁ Ἀδάμ καί ἡ Εὔα ἁμάρτησαν, ἔχασαν τήν στενή τους σχέση μέ τόν Θεό καί γι᾽ αὐτό ἐκδιώ­χθηκαν ἀπό τόν Παράδεισο. Καί τότε λέγει τό δοξαστικό πού ἀκούσαμε χθές στόν Ἑσπερινό, ὅτι «ἐκάθισεν Ἀδάμ ἀπέναντι τοῦ Παραδείσου καί ἔκλαυσε πικρῶς». Ἔκλαψε, γιατί σκεπτόταν: Ποῦ ἤμουν καί ποῦ ἦρθα!… Τί εἶχα καί τί ἔχασα!… Σ᾽ ὅλη μας τήν ζωή, ἀδελφοί μου, πρέπει νά ἔχουμε αὐτό τό ἀδαμιαῖο πένθος: Νά κλαῖμε γιά τίς ἁμαρτίες μας καί νά ποθοῦμε λαχταριστά νά ξαναμποῦμε στόν Παράδεισο πού χάσαμε. Χάρα καί μεγάλη εὐλογία σ᾽ αὐτόν πού ἔχει δάκρυα μετανοίας καί πόθο γιά τόν Παράδεισο. Ὅποιος τό ἔχει αὐτό, ἔχει ἕνα μεγάλο χάρισμα ἀπό τόν Θεό καί ἄς προσέχει νά μήν τό χάσει.
3. Ἀφοῦ λοιπόν, ἀγαπητοί μου, τήν σημερινή ἡμέρα ἡ Ἐκκλησία μᾶς θυμίζει τόν χαμένο παράδεισο, θέλω νά σᾶς πῶ σ᾽ αὐτό τό σύντομο κήρυγμά μου λίγα λογάκια γιά τόν παράδεισο. Κατά πρῶτον σᾶς λέγω ὅτι στήν προσευχή μας πρέπει νά ζητᾶμε νά μᾶς δώσει ὁ Θεός τόν παράδεισο, τήν οὐράνιο βασιλεία Του. Παλαιά εὐχολόγια γράφουν αὐτή τήν σύντομη προσευχή, πού παρακαλῶ νά τήν λέτε: «Κύριε, μή στερήσῃς με τῆς ἐπουρανίου Σου βασιλείας». Οἱ παπποῦδες παλαιά καί οἱ γιαγιάδες μας εἶχαν τόν πόθο γιά τόν παράδεισο καί ἔλεγαν ὅταν πίναν τό κρασί στό τραπέζι: «Ἄντε, καλό παράδεισο»!
Νά λαχταρᾶμε τόν παράδεισο, ἀδελφοί μου χριστιανοί. Ἐκεῖ, ὅταν μποῦμε σ᾽ αὐτόν, θά ἔχουμε ἀμέσως ὅλα τά πνευματικά ἀγαθά πού ζητάει ἡ ψυχή μας, χωρίς κανένα κακό. Χωρίς καμμιά ἐνόχληση. Ἀλλά τό πιό γλυκό στόν παράδεισο θά μᾶς εἶναι τό ὅτι θά χαιρόμαστε αἰώνια τήν συντροφιά μέ τόν Ἰησοῦ Χριστό καί τήν Ὑπεραγία Θεοτόκο. Τήν συντροφιά μέ τούς ἀγγέλους καί ὅλους τούς ἁγίους. Αὐτή τήν χαρά θά τήν ἔχουμε αἰώνια, χωρίς τόν φόβο ὅτι θά τήν χάσουμε κάποτε.
4. Δυό ὁδοί, χριστιανοί μου, δυό «στράτες», ὅπως τό λέγει ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, μᾶς πᾶνε γιά τόν παράδεισο. Ἡ μία ὁδός λέγεται «ἀθωότητα». Δέν εἶναι γιά μᾶς ἡ ὁδός αὐτή, γιατί ὅλοι μας εἴμαστε μολυσμένοι. Αὐτή ἡ ὁδός εἶναι γιά τά ἀθῶα νήπια τά βαπτισμένα. Γονεῖς, πού χάσατε τόσο μικρό παιδί ἀπό τήν ἀγκαλιά σας, μήν κλαῖτε γι᾽ αὐτό. Ἔχει ἐκλεκτή θέση στήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ μαζί μέ τά νήπια τῆς Βηθλεέμ, πού σφάχτηκαν ἀπό τόν Ἡρώδη, ὅταν γεννήθηκε ὁ Χριστός. Ἐμεῖς οἱ ἄλλοι, οἱ μεγάλοι, οἱ μολυσμένοι μέ ἁμαρτίες, πρέπει νά βαδίσουμε τήν ἄλλη ὁδό γιά τόν παράδεισο. Ἡ ὁδός αὐτή λέγεται ΜΕΤΑΝΟΙΑ. «Εὕρω κἀγώ τήν ὁδόν διά τῆς μετανοίας»! Ἄς εὐχαριστήσουμε τόν Θεό, πού μᾶς ἔδωσε τήν μετάνοια ὡς «ὁδό», ὡς τρόπο δηλαδή γιά νά μποῦμε στόν παράδεισο. – Λοιπόν, χριστιανοί μου, σκεπτόμενοι τόν γλυκό παράδεισο, γιά τόν ὁποῖο μᾶς ἔπλασε ὁ Θεός, ἐμπρός, ἄς ζήσουμε βίο μετανοίας, γιά νά μᾶς ἐλεήσει ὁ Θεός καί νά μᾶς πάρει κοντά Του, στήν Βασιλεία Του. «Μετάνοια» δέ σημαίνει νά πιστεύουμε γιά τόν ἑαυτό μας ὅτι εἴμαστε ἁμαρτωλοί, ὅτι εἴμαστε πολύ ἁμαρτωλοί καί ὅτι ὅλοι οἱ ἄλλοι εἶναι καλύτεροι ἀπό μᾶς. Ὅποιος ζῆ πραγματικά τήν μετάνοια, αὐτός δέν σηκώνει κεφάλι γιά νά κατηγορήσει τόν ἄλλο, ἀλλά βλέπει συνεχῶς τά δικά του χάλια καί λέει συνέχεια: «Θεέ μου, λυπήσου με τόν ἁμαρτωλό». «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησέ με»!
Χριστιανοί μου, σᾶς δίνω τήν καλύτερη εὐχή: «Καλό παράδεισο »! Εὐχηθεῖτε καί γιά μένα τό ἴδιο. Ἄς ἀφήσουμε τά πείσματα καί τά μεταξύ μας μαλώματα γιά τό «ἐγώ» μας, γιατί αὐτά δέν μᾶς πᾶνε στόν παράδεισο. Ὁ μεγαλύτερος πόθος στήν καρδιά μας ἄς εἶναι ὁ παράδεισος καί ἄς μή λησμονοῦμε τήν προσευχή: «Κύριε, μή στερήσῃς με τῆς ἐπουρανίου Σου βασιλείας». Χριστιανοί μου, καλό παράδεισο!
† Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως κυρός Ἰερεμίας

[toula]

«Ἀπέχουσι τόν μισθόν αὐτῶν»
Κυριακή τῆς Τυρινῆς
Αὐτήν τήν Κυριακή ἡ Ἐκκλησία μᾶς προετοιμάζει γιά τήν νηστεία τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς. Μᾶς ὑπενθυμίζει τόν πρῶτο θρῆνο, τό πρῶτο κλάμα, πού ἔγινε στή γῆ. Ἦταν ὁ θρῆνος τοῦ Ἀδάμ μετά τήν παρακοή καί τήν ἔξωσή του ἀπό τόν παράδεισο. Δέν ἐτήρησε τήν ἐντολή τοῦ Θεοῦ, πού ἦταν ἐντολή τῆς νηστείας καί ἔτσι ἔχασε τόν παράδεισο. Ἀλλοίμονό μου, ἔλεγε ὀδυρόμενος, μία ἐντολή κατεπάτησα τοῦ Δεσπότου καί ἔχασα, στερήθηκα ὅλα τά ἀγαθά, ὅλες τίς δωρεές τοῦ Θεοῦ.
Ἄν ἐμεῖς θέλουμε νά νά κερδίσουμε τόν παράδεισο, ἀγαπητοί μου, πρέπει νά νηστεύσουμε καί μάλιστα, ὂχι ὅπως θέλουμε ἐμεῖς, ἀλλά ὅπως ἀρέσει στόν Θεό. Εὔκολη εἶναι ἡ νηστεία τῆς ἀρεσκείας μας, δύσκολη εἶναι ἡ νηστεία πού θέλει ὁ Θεός. Καί ὁ Χριστός, ὅταν μιλάει γιά νηστεία στό σημερινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα, ἐννοεῖ τήν δύσκολη νηστεία. Ἄν κάνουμε τήν εὒκολη, τήν ὑποκριτική, μόνο τήν νηστεία τῶν φαγητῶν, τότε δέν ἔχουμε μισθό, τόν χάνουμε.
Πρῶτα ἀπό ὅλα νηστεύουμε κανονικά, δηλ. ὅλη τήν Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Εἶναι αὐθαιρεσία, ἀταξία καί παρανομία νά νηστεύουμε μία ἑβδομάδα στήν ἀρχή καί μία στό τέλος, συνήθως τήν Μεγάλη Ἑβδομάδα. Ἄν ὑπάρχει πρόβλημα ὑγείας, θά συμβουλευτοῦμε εὐσεβῆ γιατρό καί ἔμπειρο πνευματικό καί αὐτοί θά μᾶς ποῦν,θά μᾶς ὑποδείξουν τί θά κάνουμε. Ποτέ μόνοι μας καί χωρίς λόγο δέν θά χαλάσουμε τήν νηστεία.
Μάλιστα δέ σέ περίπτωση πού δέν μποροῦμε νά νηστεύσουμε ἢ εἴμαστε ἀναγκασμένοι νά μικραίνουμε τήν νηστεία μας, θά κάνουμε κάτι ἂλλο, γιά νά ἀναπληρώσουμε τά ὑστερήματα τῆς νηστείας. Π.χ. ὅσοι καπνίζουν νά κόψουν ἢ να ἐλαττώσουν τό κάπνισμα. Νά κόψουν ἢ νά ἐλαττώσουν τήν τηλεόραση. Νά κάνουν μεγαλύτερες προσευχές, κανένα κομποσχοίνι παραπάνω καί, ἄν ἡ ὑγεία τό ἐπιτρέπει, νά κάνουν καί κάποιες μεγάλες μετάνοιες. Νά ἐκκλησιάζωνται τακτικώτερα καί νά ἔρχωνται ἐνωρίτερα στήν Ἐκκλησία. Νά μελετοῦν περισσότερο τήν Ἁγία Γραφή καί ἄλλα χριστιανικά βιβλία. Πολλά μποροῦν νά κάνουν.
Εἶναι σπουδαῖα τά ἀποτελέσματα τῆς νηστείας, φοβερά γιά τούς δαίμονες, ὅταν αὐτή συνοδεύεται καί ἐνισχύεται ἀπό τήν προσευχή. Τότε ἐκδιώκουμε, κυνηγοῦμε καί μαστιγώνουμε ἀλύπητα τούς δαίμονες. « Τοῦτο τό γένος ἐν οὐδενί δύναται ἐξελθεῖν, εἰμή ἐν προσευχῇ καί νηστείᾳ», εἶπε ὁ Κύριος.
Ὥστε λοιπόν, ἀδελφοί μου, γιά νά εἶναι ἡ νηστεία μας εὐάρεστη στό Θεό, ποτέ δέν εἶναι μόνη της. Συνοδεύεται καί ἀπό ἄλλα πράγματα, ἀπό ἄλλες ἀρετές καί ἄλλα πνευματικά ἀγωνίσματα.Ποτέ δέν ὁμιλοῦμε μόνο γιά νηστεία φαγητῶν, ἀλλά γιά νηστεία ἁμαρτιῶν. Λέγει πολύ ὡραῖα ἕνα τροπάριο τοῦ Τριωδίου: « Ὅταν, ψυχή μου, νηστεύεις ἀπό φαγητά, ἀλλά δέν καθαρίζεσαι ἀπό τά πάθη, δέν σταματᾶς τήν ἁμαρτία, ἄδικα χαίρεσαι πού δέν τρῶς. Διότι, ἐάν ἡ νηστεία σου δέν γίνεται ἀφορμή πρός διόρθωσή σου, σάν ψεύτικη μισεῖται ἀπό τόν Θεό καί γίνεται ὅμοια μέ τήν νηστεία πού κάνουν οἱ κάκιστοι δαίμονες, οἱ ὁποῖοι ποτέ τους δέν τρώγουν. Μή λοιπόν ἁμαρτάνεις καί προσβάλεις τήν νηστεία, ἀλλά μένε ἀκίνητη στίς ἄτοπες ὁρμές».
Ὥστε ἡ νηστεία εἶναι ἀφορμή ἀποχῆς ἀπό τήν ἁμαρτία. Εἶναι στροφή καί πλησίασμα πρός τόν Θεό. Λέγει καί ὁ Μέγας Βασίλειος, « Ἀληθής νηστεία ἡ τῶν κακῶν ἀλλοτρίωσις». Νά κόψουμε ἁμαρτίες, νά γίνουμε φτωχοί ἀπό ἁμαρτίες. Νά κάνουμε νηστεία μέ μετάνοια.
Ἀκόμη πραγματική νηστεία δέν εἶναι νά παραγεμίζουμε τό στομάχι μας μέ νηστίσημα φαγητά, τά ὁποῖα πολλές φορές εἶναι ἀκριβότερα. Τρῶμε νηστίσημα, πιό λιτά, πιό φτωχικά, τρῶμε λιγότερο, κάνουμε οἰκονομία, γιά νά ἔχουμε περίσσευμα καί αὐτό νά τό προσφέρουμε στούς φτωχούς ἀδελφούς μας. Εἶναι ἡ λεγομένη ἁγία μερίδα, γιά τήν ὁποία κάνουν λόγο οἱ Ἅγιοι Πατέρες. «Μακάριος ὁ νηστεύων, ἵνα ἐλεήσηται πένητα». Νά λοιπόν πού ἡ νηστεία πρέπει νά συνοδεύεται ἀπό τήν ἐλεημοσύνη καί τήν φιλανθρωπία.
Ἐπί πλέον στόν καιρό τῆς νηστείας δέν ἔχουμε διαφορές μέ κανένα ἀδελφό μας, ἄν ὑποθέσουμε ὅτι σέ ἀλλο καιρό θά εἲχαμε. Συγχωροῦμε μέσα ἀπό τήν καρδιά μας ὅλους ὅσους μᾶς ἐλύπησαν, γιατί τότε μόνο θά συγχωρήσει κι᾿ ἐμᾶς ὁ Θεός. Νηστεία μέ κακία μέσα μας δέν μᾶς ὠφελεῖ καθόλου, δέν φέρνει κανένα καλό ἀποτέλεσμα. Χάνουμε τόν μισθό μας, διότι εἶναι νηστεία δαιμονική.
Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,
Μέ τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ ἄς ἀρχίσουμε νηστεία καθαρή, πραγματική νηστεία, νηστεία θεάρεστη, αὐτήν πού θέλει καί περιμένει ὁ Θεός ἀπό ἐμᾶς. Νηστεία φαγητῶν, νηστεία ἁμαρτιῶν καί παθῶν. Νηστεία πού θά συνοδεύεται ἀπό προσευχή, μετάνοια, ἐλεημοσύνη καί συγχωρητικότητα, γιά νά μᾶς ὠφελήσει, γιά νά ἀνοίξει καί γιά μᾶς τήν θύρα τοῦ παραδείσου. Ἔτσι νά ἀξιώσει ὁ Θεός νά διαπλεύσουμε μέ εἰρήνη τό πέλαγος τῆς ἁγίας νηστείας καί νά φτάσουμε νά ἑορτάσουμε τήν Ἁγία Ἀνάσταση, τό Πάσχα Χριστοῦ τό σωτήριο. Ἀμήν

[toula]

Ο θησαυρός μας
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΟΦΑΓΟΥ[:Ματθ.6,16-21]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
« Ο ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΜΑΣ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 12-3-2000] [Β410]
Με μίαν τριλογίαν παρομοιάζει ο λόγος του Θεού, αγαπητοί μου, την είσοδό μας στο κατώφλι της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Είναι το μήνυμα της αφέσεως, είναι η χαρωπή νηστεία και είναι και η έννοια του αληθινού θησαυρού, όπως ακούσαμε σήμερα στην ευαγγελική περικοπή.
Με το πρώτο λύνομε τα δεσμά της κακίας. Με την συγχωρητικότητα, δηλαδή, που δεσμεύουν την ψυχή. Με το δεύτερο ελαφρύνομε την ψυχή μας για υψηλά πετάγματα. Και με το τρίτο αναζητούμε σαν θησαυρό τα υψηλά νοήματα και τον σκοπό της πνευματικής ζωής, αφού βέβαια θα έχομε περιφρονήσει τους επίγειους θησαυρούς ή θα τους βάλομε σε κατωτέρα μοίρα και τους επίγειους στόχους.
Το θέμα είναι μεγάλο. Αλλά θα μείνομε μόνο σε ό,τι αφορά στον θησαυρό και τον θησαυρισμό. Μας λέγει ο Κύριος: «Μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅπου σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται διορύσσουσι καὶ κλέπτουσι· θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ, ὅπου οὔτε σὴς οὔτε βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται οὐ διορύσσουσιν οὐδὲ κλέπτουσιν· ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρὸς ὑμῶν, ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία ὑμῶν».
Μας συνιστά ο Κύριος να μη σωρεύομε επιγείους θησαυρούς. Απλώς να προσπαθούμε να ζούμε και να καλύπτομε τις ανάγκες μας. Είναι γνωστό ότι ο άνθρωπος δεν θέλει να καλύψει τις ανάγκες του μόνον. Αλλά θέλει, ατελευτήτως μάλιστα, να καλύπτει τις επιθυμίες του. Και είπα μόνον. Αλήθεια, είναι ατελείωτη η προσπάθεια του ανθρώπου να καλύπτει τις επιθυμίες του. Άνθρωπέ μου, θέλεις ένα σπίτι με εκατό δωμάτια; Ένα κρεβάτι χρειάζεσαι κι ένα δωμάτιο. Άνθρωπέ μου, θέλεις πολλά φαγιά; Ένα στομαχάκι έχεις. Βλέπετε, λοιπόν, η πλεονεξία πού βρίσκεται; Μέσα εις την ψυχήν. Είναι φοβερό. Και λέει λοιπόν ο Κύριος: «Μη θησαυρίζετε θησαυρούς επί της γης». Διότι κινδυνεύουν αυτοί οι θησαυροί. Κινδυνεύουν από τον σκώρο, αν είναι ιματισμός. Κινδυνεύουν από την βρώση των διαφόρων σκουληκιών, που τρώνε τις τροφές κ.λπ. κ.λπ. Αλλά και επιπλέον, αν είναι πολύτιμα μέταλλα, χρυσάφι και ασήμι κ.λπ. κ.λπ. τότε… και σήμερα χρησιμοποιείται η ιδία μέθοδος, μάλιστα λέγεται σε σύγχρονη γλώσσα, «ριφιφί». Πηγαίνω στο δίπλα σπίτι ή δίπλα μαγαζί και ανοίγω τρύπα στον τοίχο ή από πάνω από το ταβάνι ανοίγω τρύπα, κατεβαίνω μέσα εκεί που ο άλλος έχει το χρυσάφι και το ασήμι του και από εκεί κλέπτω. «Διορύσσουσι», λέει. Δηλαδή, τρυπάνε τα ντουβάρια για να κλέψουν τον θησαυρόν. Και τι κάνεις, άνθρωπε; Γίνεσαι ο στόχος της φθοράς οπωσδήποτε.
Βέβαια, δεν είναι έμφυτη η τάσις αυτή στον άνθρωπο. Δηλαδή εκ κατασκευής ο Θεός δεν έκανε έτσι τον άνθρωπον. Αλλά είναι ένα πρόσκτημα μεταπτωτικό. Αφού πέσαμε στο πρόσωπο του Αδάμ, έκτοτε φροντίζουμε να είμεθα πάντοτε πεσμένοι.
Μετά την πτώση ο άνθρωπος, χάνοντας τον Θεό από τον οπτικό του ορίζοντα, αισθάνθηκε την ανάγκη να εναποθέσει την ασφάλειά του στη συλλογή υλικών αγαθών. Είναι θέμα μιας ψυχολογικής ασφαλείας. Ο άνθρωπος αισθάνεται ασφάλεια στα πολλά. Ό,τι ώρα ακούσετε ειδήσεις, ό,τι ώρα διαβάσετε εφημερίδα, ό,τι ώρα δείτε τα τρέχοντα νέα, όλα μιλάνε για την ασφάλεια. Συντάξεις, μισθοί, τούτα, εκείνα. Δηλαδή ο άνθρωπος θέλει την εξασφάλισή του.
Έτσι λοιπόν, έχει μία ψυχολογική ερμηνεία το θέμα, όταν μαζεύω αγαθά, νομίζω ότι έτσι, με τον τρόπον αυτόν ασφαλίζω τον εαυτόν μου. Ο Κύριος μας είπε: «Ὁρᾶτε καὶ φυλάσσεσθε (:Προσέχετε και φυλαχτείτε) ἀπὸ πάσης πλεονεξίας - πλεονεξία. Το πλέον ἔχειν. Το να έχεις το παραπανίσιο- ·ὅτι οὐκ ἐν τῷ περισσεύειν τινὶ ἡ ζωὴ αὐτοῦ ἐστιν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ». Δηλαδή, ούτε η μακροζωία ούτε η ευχάριστη ζωή εξαρτώνται από τα πλούτη.
Ο άνθρωπος μετά την πτώση έγινε ατομιστής. Ατομιστής. Αφού απομόνωσε τον εαυτό του και από τον Θεό και από τους άλλους ανθρώπους, ακόμη, αν θέλετε, και από αυτήν την κτίσιν που τον περιβάλλει. Θυμηθείτε, όταν ο Θεός είπε ότι το Σάββατο δεν θα έριχνε το μάννα στην έρημο, έριχνε μάννα στην έρημο, έριχνε έξι φορές την εβδομάδα, την εβδόμην ημέρα, μάννα δεν έπεφτε, και μερικοί ξέρετε τι έκαναν; Μάζευαν δε, σημειώσατε, τόσο μάννα όσο εχρειάζοντο. Διότι αν μάζευε κανείς κάτι περισσότερο, την επομένη μέρα, αυτό που μάζεψε, σκουλήκιαζε. Και όχι μόνο σκουλήκιαζε, αλλά και βρωμούσε. Είναι χαρακτηριστικόν ότι την Παρασκευή έριχνε ο Θεός μάννα, το οποίον ήταν αρκετό και δια την Παρασκευή και δια το Σάββατο, χωρίς το μάννα αυτό που μάζευαν την Παρασκευή, ούτε να βρωμίσει, ούτε να χαλάσει. Μάλιστα, και μετά την ανατολή του ηλίου, μας λέγει η Αγία Γραφή το μάννα αυτό, περίεργο πράγμα ήταν, ουράνιος άρτος λέγεται, έλιωνε. Και εχάνετο. Όπως ακριβώς λιώνει το χαλάζι. Ήταν δε όπως ακριβώς το κόριον, όπως είναι το χαλάζι έτσι μπαλίτσες πολύ μικρές και να είναι και λευκού χρώματος· ακριβώς όπως είναι το χαλάζι. Όταν έβγαινε ο ήλιος αυτό έλιωνε, εχάνετο.
Τι γίνηκε λοιπόν; Μερικοί σκέφτηκαν και είπαν: «Μήπως την μεθεπόμενη μέρα, μεθεπομένη, ο Θεός μετανοήσει και δεν ρίξει μάννα. Ίσως και μήπως και πεθάνει ο Θεός! Για να μαζέψουμε λοιπόν περισσότερο μάννα». Και μάζευαν περισσότερο μάννα. Ο καθένας για λογαριασμό του. Δηλαδή «εμείς που μαζέψαμε περισσότερο, εμείς θα ζήσομε, θα προεκτείνομε τη ζωή μας. Οι άλλοι; Δεν μας ενδιαφέρει τι γίνεται». Και μη νομίσετε πως είναι πράγματα τα οποία δεν συνεχίζουν να γίνονται. Να, εδώ, πάρετε το θέμα της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας, την παρουσία του Αντιχρίστου κ.τ.λ. βλέπετε οι άνθρωποι θέλουν να σωρεύσουν αγαθά για να έχουν να τρων, να πίνουν και να προεκτείνουν την ζωή τους, αν υποτεθεί αυτές τις δύσκολες μέρες που έρχονται και θα ‘ρθουν πολύ περισσότερες, αυτοί να επιζήσουν. Φτωχέ, φτωχέ, φτωχέ άνθρωπε!
Και διεμαρτυρήθη ο Θεός γι'αυτό: «Επιτέλους», λέει, «δεν θα μάθετε εξαρτάσθε από μένα;».
Και τώρα ποια είναι τα επιχειρήματα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού κατά του πάθους του θησαυρού, που φανερώνει έντονα τον ατομισμό του ανθρώπου; Γιατί; Από έλλειψη πίστεως στην πρόνοια του Θεού.
Πρώτον. Η αποθήκευση αγαθών, μας λέγει ο Κύριος, εάν μεν είναι τρόφιμα ή ιματισμός, κινδυνεύει από τον σκώρο, όπως ακούσαμε προηγουμένως και γενικά από κάθε αδηφάγο σκουλήκι. Δεύτερον. Αν είναι ό,τι άλλο προϊόν, κινδυνεύει από φθορά και σκουριά. Τρίτον. Εάν είναι χρυσός ή άργυρος, όπως σας είπα προηγουμένως, κινδυνεύει από τους κλέπτες.
Τι πρέπει να γίνει; Να γίνει μετάθεσις του χώρου θησαυρισμού από τη Γη στον ουρανό. Και αυτό γίνεται με την ελεημοσύνη. Με το να μην είσαι ατομιστής. Να λογαριάζεις ότι υπάρχουν και άλλοι άνθρωποι. Λέει ένας πατέρας της Εκκλησίας μας: «Δεν σε συμβουλεύει να μην έχεις αγαθά. Αλλά εκείνα τα οποία έχεις, μετάθεσέ τα». Όταν έχεις μία αποθήκη που είναι στην επιφάνεια της Γης και κινδυνεύει από μία πλημμύρα το προϊόν της αποθηκεύσεώς σου, δηλαδή πολύ νερό, να πάρτε αυτόν τον καιρό που κάπου εκεί στην Μοζαμβίκη κ.τ.λ. φοβερή πλημμύρα, φοβερή! Κι ανέβηκαν οι άνθρωποι επάνω στα δέντρα να γλυτώσουν. Δεν θα έμπαινε, λοιπόν, το νερό μέσα στην Αποθήκη; Δεν θα σου κατέστρεφε τον καρπόν που μάζεψες; Ε, σου λέει λοιπόν τώρα, φρόνιμα, πολύ φρόνιμα, τον καρπόν αυτόν βάλ ‘τον στο πρώτο, στο δεύτερο πάτωμα. Όχι να είναι επίγεια αποθηκευμένος. Αυτό σου λέει ο Θεός. Ό,τι θησαυρούς έχεις μετάφερέ τους εις την αποθήκη του ουρανού. Διαμέσου, σας είπα, της ελεημοσύνης.
Ο Κύριος ακόμη μας είπε: «Πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν καὶ δότε ἐλεημοσύνην». Ακόμη ο Κύριος είπε στον πλούσιο εκείνον νεανίσκον… τι του είπε; «Καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανοῖς». «Δώσε», λέει, «στους φτωχούς, ακολούθησέ με. Σου κάνω την μεγάλη τιμή να σου πω να με ακολουθήσεις». Είδατε μεγάλη τιμή που είχαν οι δώδεκα Απόστολοι; Μεγάλη τιμή. «Ε, σου κάνω κι εσένα αυτήν την τιμή». «Εκείνος», λέει, «στυγνάσας, σκυθρωπάσας -κατέβασε τα μούτρα του, που λέμε- έκανε μεταβολή και έφυγε». Τι του είπε; «Δώσε ελεημοσύνη».
Ω αγαπητοί μου… Ή ακόμη, μας είπε ο Κύριος, στα κατά Λουκάν είναι γραμμένο: «Ποιήσατε ἑαυτοῖς φίλους ἐκ τοῦ μαμωνᾶ τῆς ἀδικίας». «Μαμωνάς» ήταν ο Θεός του χρήματος, του πλούτου. Ό,τι για μας τους Έλληνες είναι ο θεός Ερμής. Ο κερδώος Ερμής, του εμπορίου ο θεός. Για την περιοχή εκείνη ήταν ο Μαμωνάς. Ξαναλέγω, δεν είναι ο διάβολος ο Μαμωνάς. Ο Μαμωνάς είναι ο θεός του πλούτου. Γι'αυτό λέει: «Ποιήσατε ἑαυτοῖς φίλους ἐκ τοῦ μαμωνᾶ τῆς ἀδικίας». Διότι όταν μαζεύεις, μαζεύεις χρήματα, ε, αδικείς κάποιους άλλους ανθρώπους. Όταν εσύ σωρεύεις θησαυρούς για τον εαυτό σου. Κάνετε λοιπόν φίλους εκ του Μαμωνά της αδικίας. Ποιοι είναι αυτοί οι φίλοι; Οι πτωχοί. Όταν λοιπόν κάνεις ελεημοσύνη, κάνεις φίλους από τα χρήματα, τα οποία αποθηκεύεις· «ἵνα, ὅταν ἐκλίπητε(:όταν φύγετε από τον παρόντα κόσμο), δέξωνται ὑμᾶς εἰς τὰς αἰωνίους σκηνάς (:ώστε αυτοί οι φίλοι που κάνατε εδώ, να σας δεχθούν εις τας αιωνίους μονάς, στην Βασιλεία του Θεού)». Ό,τι ακριβώς, ξέρετε, έκαναν οι φτωχοί, με εκείνη την Δορκάδα στην Ιόπη με τον Απόστολο Πέτρο που την ανέστησε. Τους λυπήθηκε. Ξέρετε γιατί; Επεδείκνυαν, λέει, οι χήρες και τα ορφανά κ.τ.λ. Όλα εκείνα τα οποία αυτή τους έδινε. Ήταν μοδίστρα –χμ, ακούτε οι κυρίες; Ήταν μοδίστρα και έραβε ρούχα και ρουχαλάκια και τους τα μοίραζε. Και επεδείκνυαν - μας το λέει το βιβλίο των Πράξεων- έδειχναν, λέγει, εις τον Απόστολο Πέτρο. Του λέγανε: «Απόστολε του Χριστού, το βλέπεις αυτό; Αυτή η Δορκάδα –έτσι ελέγετο ελληνικά το όνομά της- μου το έφτιαξε, μου το έραψε». Και τότε ο Απόστολος Πέτρος την ανέστησε. Ποιοι ηύχοντο; Δια την Δορκάδα; Οι πτωχοί. «Για να κάνετε», λέει, «φίλους ώστε όταν θα πάτε στον ουρανό, σεις θα φύγετε από την παρούσα ζωή, να σας υποδεχθούν με χαρά εκείνοι που από σας ευεργετήθηκαν».
Ποιος, λοιπόν, μπορεί να είναι ο αληθινός θησαυρός; Ο ανέκλειπτος και αιώνιος θησαυρός; Αγαπητοί μου, θησαυρός μας είναι ο Χριστός. Κι εμείς είμεθα τα θησαυροφυλάκιά Του. Τον θησαυρόν δεν τον βάζομε τυχαία, ούτε στο πεζοδρόμιο. Τον κλειδώνουμε μέσα σε ντουλάπια, σε χρηματοκιβώτια. Εμείς είμαστε τα θησαυροφυλάκια του θησαυρού που λέγεται Ιησούς Χριστός. Θέλετε ακόμη; Θησαυρός είναι για μας και το Πνεύμα το Άγιον. Τι λέμε στο «Βασιλεῦ οὐράνιε»; Λέμε «Βασιλεῦ οὐράνιε, Παράκλητε, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὁ θησαυρὸς τῶν ἀγαθῶν…» κ.τ.λ. «Συ που είσαι ο θησαυρός όλων των αγαθών». Και των υλικών και των πνευματικών αγαθών. Εμείς τι είμεθα; Οι αποδέκται Σου, του Αγίου Πνεύματος, που είσαι ο θησαυρός όλων των αγαθών. Τον θησαυρόν Αυτόν, κανείς δεν μπορεί να μας τον αφαιρέσει, ούτε ακόμη κι αυτό το μαρτύριον αν μας υποβάλλουν, αν εμείς οι ίδιοι δεν σταθούμε προδόται του θησαυρού μας και τον απεμπολήσομε.
Και έργον κάθε θησαυροφυλακίου είναι η ασφάλεια. Και η αύξησις του φυλακτικού χώρου. Αυτό σημαίνει προσοχή και αύξηση στο πνευματικόν μας έργον. Θέλεις και να επωφεληθείς και να διατηρήσεις τον θησαυρόν που λέγεται Ιησούς Χριστός και Πνεύμα Άγιον; Να αυξάνεσαι, αγαπητέ, αγαπητοί, εις την πνευματική ζωή. Ο καλύτερος τρόπος συντηρήσεως του θησαυρού αυτού.
Ότι ο Χριστός είναι ο θησαυρός μας, φαίνεται από την παραβολή του πολυτίμου μαργαρίτου, που, εκεί, λέει, κάποιος εμπορευόταν μαργαριτάρια - ε, μάζευε μαργαριτάρια, τα εμπορευόταν. Κάποια φορά, λέει, βρήκε ένα μεγάλο μαργαριτάρι. Ξέρετε και τα μαργαριτάρια ή καλύτερα τα διαμάντια κι αυτά μετριώνται με καράτια. Λοιπόν, επήρε όσα μέχρι τότε είχε αγοράσει διαμάντια, μαργαριτάρια, να είμαι σύμφωνος με την παραβολή, τα πούλησε και αγόρασε αυτόν τον έναν μεγάλον, πολύτιμον μαργαρίτην. Ξέρετε τι θα πει αυτό; Ότι όλα τα μαργαριτάρια, είναι μαργαριτάρια. Δηλαδή είναι αξίες. Είναι οι αξίες της ζωής. Και η αισθητική είναι μία αξία. Το να βλέπω κάτι ωραίο, μια ζωγραφιά, ένα βιβλίο…, ο πολιτισμός, για να μην πολυπραγμονώ, ο πολιτισμός οπωσδήποτε περιέχει αξίες. Δεν υπάρχει καμία αντίρρηση γι'αυτό. Αλλά δεν μπορώ όμως να ξεπουλήσω τον Χριστό για τις επιμέρους αξίες. Όχι. Όλα είναι χρήσιμα, όλα είναι ωραία. Αλλά κορυφαίος θησαυρός μου είναι ο Ιησούς Χριστός, είναι το Πνεύμα το Άγιον.
Ακόμη θυμηθείτε και την παραβολή του κρυμμένου θησαυρού. Κάποιος, λέει, εκεί που έσκαβε σε ένα χωράφι μια φορά, δεν ήταν δικό του, βρήκε θησαυρό. Σπίνθισαν τα μάτια του. Πάει και λέει στον ιδιοκτήτη: «Μου το πουλάς; Το χωράφι αυτό, μου το πουλάς; Το θέλω». Το πούλησε ο άλλος, ανύποπτος. Για να κατακτήσει τον θησαυρόν που ήταν κρυμμένος σε εκείνο το χωράφι.
Έτσι, αγαπητοί μου, μπορούμε να ξεπουλάμε πολλά πράγματα, κάτι διασκεδάσεις κ.τ.λ. βλέπετε σήμερα τελευταία Κυριακή αντί να πενθούμε, σήμερα ξέρετε τι λέει ο Συναξαριστής; «Έχομε την μνεία της απωλείας του Παραδείσου». Άμα χάσεις, χαίρεσαι και χοροπηδάς; Ή άμα χάσεις, πενθείς; Κι εμείς χοροπηδάμε, μασκαρευόμαστε, κάνομε δεν ξέρω τι… Δεν πενθούμε για την απώλεια του Παραδείσου. Είδατε πόσο ανόητοι, μα ανοητότατοι είμαστε; Κρίμα, κρίμα για μας που λεγόμαστε ότι είμεθα, εμείς οι άνθρωποι, ότι είμαστε έξυπνοι. Εξυπνάκηδες είμαστε. Όχι έξυπνοι. Ο έξυπνος άνθρωπος έχει άλλα κριτήρια. Εκείνα τα κριτήρια που του δίνει ο λόγος του Θεού. Και πραγματικά έχει άλλα κριτήρια. Και βγαίνει πάντοτε ο κερδισμένος.
Ο Απόστολος Παύλος τι έλεγε; Είχε μεγάλη προτροπή στον κοινωνικό του βίο. Το λέει ο ίδιος. «Ξεπερνούσα», λέει, «όλους τους συνηλικιώτες μου, τους έχοντας δηλαδή την ίδια ηλικία με εμένα. Αλλά «τά πάντα ἡγοῦμαι σκύβαλα εἶναι ἵνα Χριστὸν κερδήσω». «Θεωρώ όλα, όλους τους θησαυρούς, όλες τις αξίες, οτιδήποτε, ότι είναι σκύβαλα». Ξέρετε τι είναι τα «σκύβαλα». Αυτά που τρώνε οι κότες. «Για να κερδίσω», λέγει, «τον Χριστόν». Ο Χριστός είναι η συνισταμένη όλων των θησαυρών. Και το βεβαιώνει ο Παύλος αυτό, όταν λέγει: «ἐν ᾧ(:εν τω οποίω· αναφορική αντωνυμία) Χριστῷ εἰσι πάντες οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως ἀπόκρυφοι». Εκεί είναι όλοι οι θησαυροί. Γιατί λέει «ἀπόκρυφοι»; Πρέπει να αλλάξουν τα μάτια μας, για να δούμε ότι υπάρχουν οι θησαυροί. Και ποιος ανοίγει και φτιάχνει, δημιουργεί νέα μάτια; Το Πνεύμα το Άγιον. Λέει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἐστὶ τὸ ποιοῦν ἑτέρους ὀφθαλμούς». «Το Πνεύμα το Άγιον σού ανοίγει τα μάτια να δεις· Εκείνο που κάνει άλλα μάτια, καινούρια μάτια». Γι'αυτό οι άνθρωποι δεν βλέπουν, επειδή δεν έχουν το Πνεύμα το Άγιον. Απ’ την στιγμή, λοιπόν, που θα αποκτήσομε το Πνεύμα το Άγιον, τότε βλέπομε τους θησαυρούς του Χριστού. Έτσι, απόκρυφοι θησαυροί για κείνους που δεν βλέπουν. Αλλά φανεροί οι θησαυροί για κείνους οι οποίοι βλέπουν.
Ακόμη, θησαυρός είναι κι αυτή η Αγία Γραφή. Πωπω θησαυρός! Αν, αγαπητοί μου, μας έλεγαν ότι… «Κοίταξε, είσαι στο σπίτι σου, έχεις τα ράφια σου γεμάτα βιβλία, τρόφιμα, αγαθά, χρήματα. Αυτή τη στιγμή τα χάνεις όλα. Μπορείς να πάρεις μόνον ένα πράγμα από το σπίτι σου». Τι θα παίρναμε; Χρήματα; Βιβλία; Τι θα παίρναμε; Ιματισμό; Αγαπητοί μου, αυτό το ένα που θα παίρναμε θα ήταν η Αγία Γραφή. Ο αληθινός θησαυρός μας πραγματικά.
Ακόμη… θυμάμαι, ήμουν έφηβος, διάβαζα ένα βιβλίο, ήταν του Ντάνιελ Ντεφόε, Δανιήλ Ντεφόε, ‘’Robinson Crusoe’’, «Ροβινσών Κρούσος», το έχουν μεταφράσει ελληνικά. Ίσως πολλοί από σας το έχετε διαβάσει αυτό. Όταν βούλιαξε το πλοίο, αύτανδρο βούλιαξε. Ένας σώθηκε μόνο. Αυτός ο νεαρός, ένας νεαρός ο Crusoe (Κρούσε). Και μετά όταν πέρασε η τρικυμία, άρχισε να βγάζει από το πλοίο, που ήταν σε μία απόσταση από την ξηρά, να βγάζει ό,τι μπορούσε για να επιζήσει σε ένα ξερονήσι. Έμεινε σ΄ αυτό το ξερονήσι 20 χρόνια! Βρήκε τούτο, βρήκε εκείνο, βρήκε σπόρους, έσπειρε τους σπόρους, τούτα, εκείνα, εκείνα, πολλά πράγματα βρήκε. Βρήκε μια μπάλα χρυσού εκεί στην καμπίνα του Καπετάνιου. Βρήκε όμως και μια Αγία Γραφή. Εκεί, προσέξτε, στην ερημιά, τι αξία είχε ο χρυσός; Η αξία του χρυσού είναι συμβατική. Λέμε να έχει αξία. Ο ίδιος καθ’ εαυτόν ο χρυσός δεν έχει αξία. Λέμε. Συμβατική. Δεν του χρειάστηκε τίποτα περισσότερο όσο η Αγία Γραφή. Διότι διαβάζοντας την Αγία Γραφή στα είκοσι αυτά χρόνια άνοιξαν τα μάτια του και είδε την μεγάλη αλήθεια, τον μεγάλο θησαυρό· που ήταν ο λόγος του Θεού.
Ακόμα θησαυρός είναι και η άνω Ιερουσαλήμ· που είναι η αιωνία πατρίδα μας, που είναι η Βασιλεία του Θεού.
Έχομε όμως και έναν καθαρά προσωπικόν θησαυρόν, καθαρά προσωπικό. Ξέρετε τι είναι; Η ύπαρξή μας. Εμείς οι ίδιοι. Που είμαι εγώ ο άνθρωπος και ο κάθε άνθρωπος, εικόνα του Θεού. Αυτό έχει πάρα πολύ μεγάλη αξία. Γιατί; Γιατί θα περάσω από το κατ’ εικόνα στο καθ’ ομοίωσιν. Και αν πετύχω το καθ΄ομοίωσιν, τότε κερδίζω και όλους τους άλλους θησαυρούς. Και την Βασιλεία του Θεού κ.τ.λ. κ.τ.λ. Δεν μου επιτρέπεται λοιπόν να κατασπαταλώ αυτήν την περιουσία, αυτόν τον θησαυρό, που είμαι εγώ, το κατ΄εικόνα Θεού πλάσμα· και πρέπει να φθάσω στο καθ’ ομοίωσιν. Ναι. Εγώ ο ίδιος. Αλλά σπαταλάμε, όπως λέει στην παραβολή του ασώτου υιού «εσπατάλησε τον βίον». Έζησε σπάταλα. Σπαταλάμε αυτήν την ύπαρξή μας.
Αγαπητοί, θησαυρός ο Χριστός. Θησαυρός το Πνεύμα το Άγιον. Κι εμείς τα θησαυροφυλάκια. Όμως τον θησαυρόν αυτόν τον έχομε σε πήλινα θησαυροφυλάκια· που είμαστε εμείς με τις εύκολες μεταβολές και παρεκκλίσεις μας. Γι΄αυτό λέει ο Παύλος στην β΄ προς Κορινθίους: «Ἔχομεν τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν». «Όστρακον» εδώ είναι το πήλινο αντικείμενο, το τσουκάλι κ.λπ. Τα πάθη και τα υλικά πράγματα, εύκολα μας μεταβάλλουν. Ας θυμηθούμε για παραδειγματισμό την βασίλισσα του Σαβά, που ήρθε στην εποχή του Σολομώντος, το 1000 προ Χριστού και αντήλλαξε τους θησαυρούς της με την σοφία του Σολομώντος. Μάλιστα εν προκειμένω, ξέρετε τι είπε ο Χριστός; Είπε αυτό το παράδειγμα που σας λέω τώρα κι εγώ. Και λέει: «Εδώ είναι μεγαλύτερη η Σοφία. Δηλαδή Εγώ είμαι ασυγκρίτως ανώτερος από τον Σολομώντα και την σοφία του. Επιτέλους επιτέλους, Εγώ έκανα τον Σολομώντα σοφόν. Κι εσείς δεν με εκτιμάτε;».
Ας θυμηθούμε ακόμη τους μάγους, που προσέφεραν τους θησαυρούς των. Για να απολαύσουν την θέα… Ένα νήπιο ήταν. Τίποτ’ άλλο. Δεν είδαν ένα νήπιο να κάνει θαύματα. Τίποτ’ άλλο. Την θέα του Ενανθρωπήσαντος Θεού και να αποκτήσουν την γνώση Του. «Είδαμε τον Ενανθρωπήσαντα Θεό». Πού το ‘ξεραν; Αγαπητοί μου, μεγάλο θέμα. Ας θυμηθούμε τέλος τον άγιον Αντώνιον, που όταν άκουσε στην Εκκλησία την ευαγγελική περικοπή που είπε ο Κύριος, εις εκείνον τον νεανίσκον που σας ανέφερα προηγουμένως, αλλά αυτός γύρισε την πλάτη κι έφυγε, ο άγιος Αντώνιος ήταν αρκετά ευκατάστατος. Οι γονείς του ήταν ευκατάστατοι. Συνεκλονίσθη απ’ αυτό που άκουσε. Τ’ άφησε όλα, έβαλε την αδελφή του σε ένα μοναστήρι γυναικείο και πήγε κι έγινε οικιστής, κάτοικος της ερήμου.
Αγαπητοί, ας ερευνούμε, για να μάθομε κι εμείς ποιος είναι ο αληθινός μας θησαυρός. Και σίγουρα ποτέ δεν θα μετανοήσομε. Αμήν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
· https://www.arnion.gr/.../omilia.../omi ... vn_825.mp3

[toula]

Η ανεξικακία και η συγχώρηση του πλησίον βασική προϋπόθεση καθάρσεως της ψυχής
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ.
Εν κυθήροις τη 1η Μαρτίου 2025
Αρχιμ. Παύλου Δημητρακοπούλου, Θεολόγου, συγγραφέως, Κληρικού της Ι. Μ. Κυθήρων & Αντικυθήρων
Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η Κυριακή της Τυρινής, ημέρα κατά την οποία η Εκκλησία μας μνημονεύει, σύμφωνα με το συναξάρι, «την από του παραδείσου της τρυφής εξορία του πρωτοπλάστου Αδάμ». Ανάλογο είναι και το περιεχόμενο της όλης ακολουθίας του εσπερινού και του όρθρου από το βιβλίο του Τριωδίου. Το αποστολικό ανάγνωσμα που ακούσαμε προηγουμένως είναι μια περικοπή από την προς Ρωμαίους επιστολή του αποστόλου Παύλου, ενώ το ευαγγελικό μια περικοπή από το 6ο κεφάλαιο του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου. Την προηγούμενη Κυριακή η Εκκλησία έφερε στη μνήμη μας το μεγάλο και φοβερό γεγονός της κρίσεως, που θα γίνει στο τέλος της ιστορίας αυτού του κόσμου, την ημέρα της δευτέρας παρουσίας του Κυρίου μας. Την σημερινή ημέρα μας επαναφέρει στην αρχή, στο ξεκίνημα της ιστορίας του ανθρωπίνου γένους, όχι τυχαία βέβαια.
Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η Εκκλησία καθιέρωσε να μνημονέυουμε την πτώση και εν συνεχεία την έξωση του Αδάμ από τον παράδεισο, καθώς βρισκόμαστε στο κατόφλι της εισόδου μας στην αγωνιστική περίοδο της αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Γιατί εξορίστηκε ο Αδάμ από τον παράδεισο; Διότι δεν υπήκουσε στη συγκεκριμένη εντολή, που του έδωσε ο Θεός. Κάποια στιγμή βέβαια συναισθάνηκε την πτώση του, καθώς απογυμνώθηκε από την Χάρη του Θεού που είχε μέχρι τότε μέσα του, ωστόσο δεν μετανόησε με ειλικρινή μετάνοια. Όταν ο Θεός τον ρώτησε: «Αδάμ που είσαι; Τι συμβαίνει;», αυτός αντί να ομολογήσει την αμαρτία του, προσπαθούσε να δικαιολογηθεί και να ρίξει το σφάλμα στην Εύα. Και αυτή στη συνέχεια στον όφι. Και όταν ο Αδάμ εξορίστηκε από τον παράδεισο, τότε, καθώς αναφέρουν τα τροπάρια και οι ύμνοι της ακολουθίας, άρχισε να θρηνεί για το κατάντημά του και και να καλεί όλη την κτίση να κλαύσει και να θρηνήσει και αυτή για την οδυνηρή πτώση του, εξ’ αιτίας της οποίας από άφθαρτος και αθάνατος που ήταν κατάντησε δούλος της φθοράς και του θανάτου. Και χρειάσθηκε να περάσουν αιώνες και αιώνες μέχρις ότου οι ψυχές του Αδάμ και της Εύας, που βρίσκονταν φυλακισμένες στα σκοτεινά βασίλεια του Άδου, αξιώθηκαν της σωτηρίας, όταν ο Χριστός κατέβηκε στον άδη και τους ελευθέρωσε μαζί με όλους εκείνους οι οποίοι πίστευσαν σ’ αυτόν.
Εάν, λοιπόν, η παρακοή του Αδάμ τον εξόρισε από τον παράδεισο η δε μετάνοιά του τον επανέφερε σ’ αυτόν, το ίδιο χρειάζεται να γίνει και σε μας. Μιμηθήκαμε τον Αδάμ στην παρακοή και χάσαμε τον παράδεισο. Ας τον μιμηθούμε τώρα και στην μετάνοια, αν θέλουμε να τον ξαναβρούμε.
Αξίζει να προσέξουμε ιδιαίτερα και την ευαγγελική περικοπή που ακούσαμε σήμερα, που έχει άμεση σχέση με την αγωνιστική και κατανυκτική περίοδο της αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, στην οποία ο Κύριος μεταξύ άλλων επισημαίνει τα εξής: «Εάν γαρ αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, αφήσει και υμίν ο πατήρ υμών ο ουράνιος· εάν δε μη αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, ουδέ ο πατήρ υμών αφήσει τα παραπτώματα υμών». Δηλαδή αν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα μαρτήματα που έκαναν σε σας, τότε και ο ουράνιος πατέρας θα συχωρήσει και σε σας τα δικά σας αμαρτήματα. Εάν όμως δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα μαρτήματά των, ούτε ο ουράνιος πατέρας θα συχωρήσει τα αμαρτήματά σας. Όλος ο αγώνας που διεξάγουμε την αγωνιστική αυτή περίοδο με τη νηστεία, τη συμμετοχή μας στις ιερές ακολουθίες, στις προηγιασμένες Θείες Λειτουργίες, με την ελεημοσύνη και την κατ’ οίκον προσευχή και μελέτη, αυτό το σκοπό αξυπηρετεί: Να επιτύχουμε την κάθαρση της ψυχής μας από τα πάθη και την άφεση των αμαρτιών μας. Όμως απαραίτητος όρος και βασική προϋπόθεση για να επιτύχουμε την άφεση των αμαρτιών μας είναι να συγχωρήσουμε από καρδίας τους ανθρώπους που είτε μας έβλαψαν, είτε μας συκοφάντησαν, είτε μας αδίκησαν με οποιοδήποτε τρόπο. Μ’ άλλα λόγια όσο και αν νηστέψουμε, όσο και αν προσευχηθούμε, τίποτε δεν θα επιτύχουμε, αν κρατούμε κακία μέσα μας και δεν συγχωρούμε τους ανθρώπους που μας έβλαψαν. Τρόπον τινά ο Κύριος με τους παραπάνω λόγους του κάνει ένα συμβόλαιο μαζί μας και μας λέει: Θέλεις παιδί μου να συγχωρήσω τις αμαρτίες σου, που είναι πολλές και αμέτρητες; Συγχώρεσε και συ τις μικρές και ελάχιστες αμαρτίες του πλησίον σου. Εξ άλλου αυτό ομολογούμε κάθε φορά που απαγγέλουμε την Κυριακή προσευχή: «Και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών».
Παρακάτω ο Κύριος ομιλεί και για την νηστεία, που είναι και αυτή βασικό γνώρισμα αυτής της αγωνιστικής περιόδου. Λέει: «Όταν δε νηστεύητε, μη γίνεσθε ώσπερ οι υποκριταί σκυθρωποί· αφανίζουσι γαρ τα πρόσωπα αυτών όπως φανώσι τοις ανθρώποις νηστεύοντες· αμήν λέγω υμίν ότι απέχουσι τον μισθόν αυτών». Δηλαδή όταν νηστεύετε να μην γίνεσθε σαν τους υποκριτές σκυθρωποί. Διότι αυτοί αλλοιώνουν τα πρόσωπά τους, για να φανούν στους ανθρώπους ότι νηστεύουν. Αληθινά σας λέγω, ότι έχουν πάρει την αμοιβή τους από τους επαίνους των ανθρώπων. Ο Κύριος με τους παραπάνω λόγους θεωρεί δεδομένη τη νηστεία και αναγκαία. Εδώ απλώς μας επισημαίνει τον τρόπο ασκήσεώς της. Η πρώτη εντολή που έλαβε ο Αδάμ στον παράδεισο ήταν εντολή νηστείας, την οποία όμως δεν ετήρησε, γι’ αυτό και εξορίσθηκε. Τώρα εμείς καλούμεθα να τηρήσωμε την εντολή αυτή, αν θέλουμε να ξαναβρούμε τον παράδεισο.
Αν ανατρέξουμε στους λόγους των αγίων Πατέρων περί νηστείας, θα διαπιστώσουμε, ότι όλοι τους δίδουν σ’ αυτήν ένα καθολικό χαρακτήρα και προβάλλουν αυτήν ως έκφραση της ασκητικής τοποθετήσεως του πιστού έναντι των υλικών στοιχείων του κόσμου, προκειμένου να αποφύγει την υποταγή του σ’ αυτά, και να προσανατολίσει την θέλησή του προς τον Θεόν. Με τον τρόπο αυτόν διερμηνεύουν το βαθύτερο πνεύμα του Ευαγγελίου και τον ασκητικό χαρακτήρα του Ορθοδόξου ήθους. Όταν οι Πατέρες ομιλούν για την νηστεία και όταν απέχουν από ορισμένα είδη τροφών, δεν το κάνουν από περιφρόνηση προς τις τροφές, αλλά διότι αποβλέπουν στη σταύρωση του σαρκικού φρονήματος και των εμπαθών επιθυμιών. Αληθινή νηστεία κατά τους Πατέρες δεν είναι μόνον αυτή, που περιορίζεται στην πλήρη, ή μερική αποχή από ορισμένες τροφές, αλλά εκείνη που επεκτείνεται στην εγκράτεια των παθών και την αποφυγή της αμαρτίας. Έτσι η νηστεία αποκτά τις πραγματικές της διαστάσεις. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος σε κάποια ομιλία του
λέγει ότι εκείνος που νηστεύει, παράλληλα με την νηστεία των τροφών, θα πρέπει να αγωνίζεται να είναι μετριόφρων, ήσυχος, ήμερος, ταπεινός, να περιφρονεί την δόξα της παρούσης ζωής, να προσεύχεται, να εξομολογείται και να κάνει ελεημοσύνες. Χωρίς δηλαδή να παραθεωρούν, ή να υποτιμούν την αξία της νηστείας, παράλληλα δεν εγκλωβίζονται σε άκαμπτες αρχές, νόμους και κανόνες, αλλά κινούνται με μιά θαυμαστή πνευματική ελευθερία στο συγκεκριμένο θέμα. Λαμβάνουν υπ’ όψιν πλείστους όσους παράγοντες, που είναι δυνατον να τροποποιήσουν, ή και να μεταβάλλουν το μέτρο και τον χρόνο της νηστείας, όπως η ασθένεια, το είδος της εργασίας, οι ανθυγιεινές συνθήκες της ζωής και οι κλιματολογικοί παράγοντες. Επίσης άλλες ειδικές περιπτώσεις, όπως εγκυμονούσες και θηλάζουσες μητέρες και μικρά παιδιά. Σ’ όλες αυτές τις περιπτώσεις ανέκαθεν καθιερώθηκε στη ζωή της Εκκλησίας η αρχή της οικονομίας. Μάλιστα υπάρχει και Ιερός Κανόνας της Εκκλησίας, ο οποίος προβλέπει κατάλυση της νηστείας, γι’ αυτούς, που αδυνατούν να νηστεύσουν λόγω ασθενείας.
Η περίοδος της αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής στο οποίο εισερχόμαστε, αγαπητοί μου αδελφοί, από αύριο είναι κατ’ εξοχήν περίοδος πνευματικού αγώνος, είναι περίοδος βαθιάς, ριζικής και θερμής μετανοίας. Απαιτείται αγώνας σκληρός και οδυνηρός για να κόψουμε τα πάθη μας, για να ξεριζώσουμε από μέσα μας τα πάθη. Προ παντός έχουμε ανάγκη από έμπειρο πνευματικό οδηγό, με την βοήθεια του οποίου και μόνον μπορούμε να ξεφύγουμε από τις ποικίλλες πλεκτάνες και παγίδες του διαβόλου. Δεν θα πρέπει όμως να απελπιζόμαστε. Στον αγώνα αυτόν δεν έχει σημασία σε ποιά πνευματικά μέτρα θα φθάσουμε. Σημασία έχει να ξεκινήσουμε τον αγώνα με ζήλο, χαρά και προθυμία πολλή και να μην παύσουμε αγωνιζόμενοι μέχρι τελευταίας μας αναπνοής. Πράγμα το οποίο εύχομαι να γίνει σε όλους μας με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, τις πρεσβείες της Κυρίας Θεοτόκου και όλων των αγίων, αμήν.

[toula]

Έλεγε ο παπά-Εφραίμ Κατουνακιώτης:
"Έχει μεγάλη δύναμη η μικρή προσπάθεια, που γίνεται όμως πάντοτε.." (Αββά Ισαάκ Σύρου)
-Θα σου δείξω εγώ πως να προσεύχεσαι, και μετά μου λες αν μπορείς ή όχι.
Ακούμπησε το εργόχειρό του δίπλα, σηκώθηκε, τίναξε τα ξυλαράκια απ’ την ποδιά του, και ψηλός, λευκογένειος, ιεροπρεπής πλησίασε τον νιπτήρα λέγοντας:
– Είναι πρωί και σηκώθηκες από τον ύπνο.. Άνοιξε ο Γέροντας το νερό και άρχισε με απλές κινήσεις να πλένει τα χέρια και το πρόσωπό του επαναλαμβάνοντας γλυκά και παρακλητικά, «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».
Πλησίασε την πετσέτα και σκουπίστηκε συνεχίζοντας και την ευχή. Μετά στράφηκε με το φωτεινό του πρόσωπο στον νέο και ρώτησε επιτακτικά:
– Αυτό μπορείς να το κάνεις;
– Ε, μπορώ, Γέροντα, ομολόγησε αφοπλισμένος εκείνος.
– Πρόσεχε, όμως, συνέχισε ο Γέροντας. Θα το κάνεις κάθε μέρα. Όχι μια ναι, μια όχι. Διότι, όπως γράφει ο αββάς Ισαάκ ο Σύρος, "Μεγάλη δύναμις η μικρά πολιτεία η αεί διαμένουσα"(λογ.Ισαάκ ΟΓ)
(Έχει μεγάλη δύναμη η μικρή προσπάθεια, που γίνεται όμως πάντοτε).
Και σε άλλους όμως που προφασίζονταν οικογενειακά βάρη, πολλές ασχολίες και άλλα, έλεγε επανειλημμένως: «Εάν εγώ μέσα στην ησυχία των Κατουνακίων λέω εκατό ευχές τη μέρα και σεις μέσα στην τύρβη της πόλεως και τις υποχρεώσεις της εργασίας και της οικογένειας λέτε τρεις ευχές, είμαστε ίσα».
«Εάν ο άνθρωπος συνηθίσει να λέει κάθε μέρα, έστω από λίγο, όσο μπορεί, αλλά κάθε μέρα την ευχή, η καρδιά του σιγά-σιγά γλυκαίνεται και περιμένει πότε θα έρθει εκείνη η ώρα.
Και όταν γλυκαθεί η καρδιά, από μόνος του κανείς ζητάει περισσότερο».
Όσιος Εφραίμ Κατουνακιώτης

[toula]

"Μή μιλήσεις και νίκησες.."
Όσοι δεν διορθώνονται, μολονότι νηστεύουν πολύ, είναι γιατί δεν προσέχουν τη γλώσσα τους.
Όποιος δεν κλείνει το στόμα του κι αν ακόμα νηστεύει όλο το χρόνο, προκοπή δεν κάνει.
Ενώ όποιος ξέρει να σωπαίνει, μπορεί εύκολα να νικήσει όλα τα πάθη!
Σε κάνει ο πονηρός να οργιστείς;
Μη μιλήσεις και νίκησες!
Όσιος Νήφων Κωνσταντιανής

[toula]

Το “ταμείον” της ψυχής
Εί­ναι ση­μαν­τι­κό κάθε βρά­δυ να κά­νου­με μια αυ­το­κρι­τι­κή για την μέρα που πέ­ρα­σε. Εί­ναι το δικό μας προ­σω­πι­κό τα­μείο, για να ελέγ­ξου­με εάν ήταν κερ­δι­σμέ­νη ή χα­μέ­νη η μέρα, όπως κά­νουν οι έμ­πο­ροι, όταν κλεί­σουν το μα­γα­ζί τους. Πρέ­πει να ελέγ­χου­με έτσι τους λε­πτούς και δυσ­διά­κρι­τους λο­γι­σμούς που κά­να­με την μέρα, αν θέ­λου­με να διά­γου­με […]
Εί­ναι ση­μαν­τι­κό κάθε βρά­δυ να κά­νου­με μια αυ­το­κρι­τι­κή για την μέρα που πέ­ρα­σε. Εί­ναι το δικό μας προ­σω­πι­κό τα­μείο, για να ελέγ­ξου­με εάν ήταν κερ­δι­σμέ­νη ή χα­μέ­νη η μέρα, όπως κά­νουν οι έμ­πο­ροι, όταν κλεί­σουν το μα­γα­ζί τους.
Πρέ­πει να ελέγ­χου­με έτσι τους λε­πτούς και δυσ­διά­κρι­τους λο­γι­σμούς που κά­να­με την μέρα, αν θέ­λου­με να διά­γου­με σω­στή πνευ­μα­τι­κή ζωή.
Γέρων Εφραίμ Σεραγιώτης
[www.dogma.gr](http://www.dogma.gr/)