Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Πολύτιμο δώρο του Θεού είναι η νηστεία. Θεσμός πανάρχαιος, που διατηρήθηκε σαν πατρική κληρονομιά κι έφτασε μέχρι τις μέρες μας.
Δεχθείτε τη λοιπόν με χαρά. Δεχθείτε οι φτωχοί τη σύντροφό σας. Δεχθείτε οι υπηρέτες την ανάπαυσή σας. Δεχθείτε οι πλούσιοι αυτήν που σας σώζει από τον
κίνδυνο του κορεσμού και νοστιμίζει όσα η συνεχής απόλαυση ανοσταίνει.
Οι άρρωστοι δεχθείτε τη μητέρα της υγείας. Οι υγιείς την εξασφάλιση της ευεξίας. Ρωτήστε τους γιατρούς, και θα σας πουν πως τίποτα δεν είναι τόσο αμφίβολο κι αβέβαιο όσο η υγεία. Γι’ αυτό οι συνετοί με τη νηστεία προσπαθούν να διατηρήσουν την υγεία τους και να γλυτώσουν από το συντριπτικό φορτίο της παχυσαρκίας.
Μην ισχυρίζεσαι πως δεν μπορείς να νηστέψεις, φέρνοντας σαν πρόφαση αρρώστια ή σωματική αδυναμία, αφού, από την άλλη μεριά, σ’ όλη σου τη ζωή ταλαιπωρείς το σώμα σου με την πολυφαγία. Γνωρίζω πολύ καλά πως οι γιατροί επιβάλλουν στους αρρώστους μάλλον λιτή δίαιτα και νηστεία παρά ποικιλία και αφθονία φαγητών.
Άλλωστε, τι είναι ευκολότερο για το σώμα, να περάσει τη νύχτα μ’ ένα ελαφρό δείπνο ή να πέσει στο κρεβάτι βαρύ απ’ την πολυφαγία; Μπορεί ν’ αναπαυθεί έτσι ή θα στριφογυρίζει παραφορτωμένο και ταλαίπωρο; Ποιο πλοίο μπορεί να κυβερνήσει ευκολότερα ένας καπετάνιος και να το σώσει σε μια θαλασσοταραχή, το βαρυφορτωμένο ή εκείνο που έχει το κανονικό του φορτίο; Το βαρυφορτωμένο δεν θα το βυθίσει μια μικρή τρικυμία; Έτσι και τα σώματα, όταν ταλαιπωρούνται με την πολλή τροφή, εύκολα υποκύπτουν στις αρρώστιες. Ενώ όταν τρέφονται ελαφρά, διατηρούν την καλή τους υγεία.
Ας παρακολουθήσουμε όμως ιστορικά την υπό­θεση της νηστείας, για να δούμε πόσο εκτιμήθηκε από τους αγίους και πόσα καλά προξένησε.
Ο θεόπτης Μωυσής μετά από νηστεία σαρά­ντα ημερών τόλμησε ν” ανεβεί στην κορυφή του ό­ρους Σινά και να παραλάβει τις πλάκες των δέκα εντολών (Εξ. 24:18).
Δεν θα έπαιρνε το θάρρος να πλησιάσει την κορυφή, που κάπνιζε από τη θεία παρουσία, αν δεν είχε οπλιστεί με τη νηστεία. Νή­στεψε, κι έτσι μπόρεσε να συνομιλήσει με το Θεό.
Ο προφήτης Σαμουήλ υπήρξε καρπός της νη­στείας. Η μητέρα του Άννα, αφού νήστεψε, προ­σευχήθηκε στο Θεό και Του ζήτησε ένα παιδί, με την υπόσχεση να το αφιερώσει σ” Εκείνον (Α” Βασ. 1:11).
Τον μεγάλο ήρωα Σαμψών, τί ήταν εκείνο που τον έκανε ακαταμάχητο; Η νηστεία! Με τη νηστεία συνελήφθη στα σπλάχνα της μητέρας του. Η νηστεία τον γέννησε.
Η νηστεία τον θήλασε. Η νη­στεία τον ανέθρεψε. Η νηστεία εκείνη, που όρισε ο άγγελος: «Το παιδί, που θα γεννηθεί, δεν θα πρέπει να γευθεί κανένα από τα προϊόντα του αμπελιού. Δεν θα πιει κρασί ούτε κανένα άλλο δυνατό ποτό» (Κριτ. 13:14).
Η νηστεία γεννάει προφήτες. Ενισχύει τους δυ­νατούς. Σοφίζει τους νομοθέτες. Εξοπλίζει τους ήρωες. Γυμνάζει τους αθλητές. Αποκρούει τους πει­ρασμούς. Συγκατοικεί με τη νηφαλιότητα και την αγνότητα. Στους πολέμους κάνει ανδραγαθήματα, και στον καιρό της ειρήνης διδάσκει την ησυχία. Αγιάζει τους αφιερωμένους, και τελειοποιεί τους ιε­ρείς. Κανείς δεν μπορεί να πλησιάσει το Θυσιαστή­ριο και να τελέσει τη θεία Λειτουργία, χωρίς προη­γουμένως να έχει νηστέψει.
Μετά από νηστεία σαράντα ημερών αξιώθηκε ο προφήτης Ηλίας ν” αντικρύσει τον Κύριο (Γ” Βασ. 19:8-18). Χάρη στη νηστεία αποδείχθηκε ισχυρότε­ρος από το θάνατο και ανέστησε το πεθαμένο παι­δί (Γ” Βασ. 17:21-23). Χάρη στη νηστεία εμπόδισε τον ουρανό να βρέξει για τριάμιση χρόνια (Γ” Βασ. 17:1, 18:1). Κι αυτό, για να μαλακώσει τη σκληροκαρδία των Ισραηλιτών, που είχαν παραδοθεί στην ασέβεια και στην παρανομία. Ετσι προκάλεσε σ” ο­λόκληρο λαό υποχρεωτική νηστεία, μέχρι να μετα­νοήσουν και να επανορθώσουν την αμαρτία, που προήλθε από την καλοπέραση και τον μαλθακό βίο.
Ο προφήτης Δανιήλ, που για ένα εικοσαήμερο δεν γεύθηκε ψωμί ούτε ήπιε νερό (Δαν. 10:2-3), δί­δαξε και τα λιοντάρια ακόμα να νηστεύουν (Δαν. 6:16-22). Τα πεινασμένα λιοντάρια δεν τον κατα­σπάραξαν, σαν να είχε σώμα από πέτρα ή χαλκό ή άλλο σκληρό υλικό. Η νηστεία δυνάμωσε το σώ­μα του προφήτη και το έκανε απρόσβλητο από τα δόντια των θηρίων, όπως η βαφή κάνει το σίδε­ρο απρόσβλητο από τη σκουριά.
Η νηστεία ενισχύει την προσευχή. Γίνεται φτερό στην πορεία της προς τον ουρανό. Είναι μητέρα της υγείας, παιδαγωγός της νιότης, στολίδι των γηρατειών.
Είναι συνοδοιπόρος των ταξιδιωτών και ασφάλεια των συγκατοίκων.
Ο άνδρας δεν αμφιβάλλει καθόλου για τη συζυ­γική πίστη της γυναίκας του, όταν τη βλέπει να συζεί με τη νηστεία. Η γυναίκα δεν λιώνει από ζήλεια, όταν βλέπει τον άνδρα της να νηστεύει.
Ποιός ζημιώθηκε ποτέ από τη νηστεία; Υπολό­γισε την οικονομική κατάσταση του σπιτιού σου σε μια μέρα νηστείας. Υπολόγισέ την και σε μια συνη­θισμένη μέρα. Θα διαπιστώσεις έτσι εύκολα, πόσο μεγάλο κέρδος έχεις με τη νηστεία.
Σκέψου πως ακόμα και οι εφοριακοί αφήνουν τους φορολογουμένους να ζήσουν λίγο καιρό ήσυ­χοι και ανενόχλητοι. Ας επιτρέψει λοιπόν και η σάρκα μια μικρή ανάπαυλα στο στόμα. Ας κάνει μια μικρή ανακωχή αυτή, που, όταν χορτάσει, φιλο­σοφεί γύρω από την εγκράτεια, ενώ, όταν πεινά­σει, ξεχνάει όσα δέχτηκε πρίν.
Οποιος νηστεύει, δεν έχει ανάγκη από δάνεια ούτε χρειάζεται να πληρώνει τόκους. Η νηστεία γίνεται αφορμή να ευφραίνεται ο άνθρωπος. Γιατί όπως η δίψα κάνει γλυκό το πιοτό και η πείνα ευ­χάριστο το τραπέζι, έτσι και η νηστεία κάνει απο­λαυστικά τα φαγητά.
Αν θέλεις λοιπόν να “ναι ευχάριστο το τραπέζι σου, δέξου την αλλαγή της νηστείας. Αν όμως είσαι πάντα κυκλωμένος από πλούσια φαγητά, αδικείς τον εαυτό σου, γιατί εξαφανίζεις την από­λαυση με την άμετρη φιληδονία.
Τίποτα δεν υπάρχει, που να μην περιφρονηθεί με τη συνεχή απόλαυσή του. Ενώ, αντίθετα, συχνά επιθυμούμε εκείνα τα φαγητά, που σπάνια γευόμαστε. Γι” αυτό και ο Δημιουργός μας επινόησε την ποικιλία στη ζωή μας, ώστε να νιώθουμε την από­λαυση όλων των αγαθών Του.
Παρατήρησε τι συμβαίνει στη φύση: ο ήλιος δεν είναι λαμπρότερος μετά τη νύχτα; Ο ύπνος δεν είναι γλυκύτερος μετά την αγρυπνία; Η υγεία δεν είναι περισσότερο επιθυμητή μετά τη δοκιμασία της αρρώστιας;
Ετσι και το τραπέζι, γίνεται περισσότερο ευχάριστο μετά τη νηστεία. Αυτό μάλιστα ισχύει για όλους. Και για τους πλουσίους, που έχουν άφθονα φαγητά, και για τους φτωχούς, που διαθέτουν λιγότερη τροφή.
Να θυμάσαι και να φοβάσαι το παράδειγμα του πλουσίου της παραβολής (Λουκ. 16:19-31). Οι συ­νεχείς απολαύσεις τον οδήγησαν στην αιώνια κό­λαση. Ο πλούσιος αυτός δεν κατηγορήθηκε για καμιά αδικία. Εξαιτίας όμως των ανέσεων και της τροφής που απολάμβανε, καθώς και της αδιαφο­ρίας του για τη φτώχεια του Λαζάρου, τιμωρήθη­κε τόσο σκληρά.
Η νηστεία και η υπομονή στις κακοπάθειες δεν ήταν, αντίθετα, εκείνες που χάρισαν την ανάπαυση στο Λάζαρο; Η παραβολή δεν ανα­φέρει γι’ άλλες αρετές του, παρά μόνο γι” αυτές, που, σαν δυο φτερά, τον ύψωσαν και τον ανέπαυσαν στους κόλπους του Αβραάμ.
Πρόσεξε λοιπόν κι εσύ, μήπως, ενώ τώρα πί­νεις ευχάριστα ποτά και αποστρέφεσαι το νερό, αργότερα ικετεύεις για μια μονάχα σταγόνα του, όπως ο πλούσιος.
Κανείς δεν έπαθε τίποτα πίνο­ντας νερό. Κανείς δεν μέθυσε. Κανείς δεν ένιωσε πονοκέφαλο ή ζάλη. Ενώ, αντίθετα, η κακή χώνε­ψη, που αναγκαστικά ακολουθεί τα συμπόσια, δη­μιουργεί φοβερές αρρώστιες.
Η ζωή του Τιμίου Προδρόμου ήταν μια συνεχής νηστεία. Δεν είχε ούτε κρεβάτι ούτε τραπέζι ούτε κτήματα ούτε ζώα ούτε αποθήκες τροφίμων ούτε τίποτ’ άλλο, απ’ αυτά που θεωρούνται απαραίτητα για τη ζωή. Γι’ αυτό όμως ο Κύριος διακήρυξε πως ήταν «ο σπουδαιότερος απ’ όσους γέννησαν ποτέ γυναίκες» (Ματθ. 11:11).
Η νηστεία ανέβασε στον τρίτο ουρανό και τον απόστολο Παύλο, που την απαρίθμησε ανάμεσα στα καυχήματα για τις θλίψεις του (Β’ Κορ. 11:17).
Για όλες όμως τις αρετές, κορυφαίο τύπο και υπογραμμό έχουμε τον ίδιο τον Κύριο. Ο Κύριος, λοιπόν, μετά από νηστεία σαράντα ημερών, άρχισε το έργο του εδώ στη γη (Ματθ. 4:2). Πρώτα οχύρωσε και εξόπλισε με τη νηστεία τη σάρκα, που πήρε για χάρη μας, κι ύστερα δέχθηκε τους πειρασμούς του διαβόλου. Παρόμοια κι εμείς, με νηστείες ας ετοιμαζόμαστε κι ας προγυμναζόμαστε στους αγώνες εναντίον των πνευματικών αντιπάλων.
Σε μιαν αμφίβολη πολεμική συμπλοκή, η παρουσία κάποιου συμμάχου στο πλευρό του ενός εμπολέμου, προκαλεί την ήττα του άλλου. Λοιπόν, το πνεύμα και η σάρκα βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση. Με ποιο θα συμμαχήσεις; Αν συμμαχήσεις με τη σάρκα, θα εξασθενίσεις το πνεύμα. Ενώ αν συμμαχήσεις με το πνεύμα, θα υποδουλώσεις τη σάρκα.
Αφού θέλεις να ισχυροποιήσεις το πνεύμα σου, δάμασε τη σάρκα με τη νηστεία. Ο απόστολος Παύλος γράφει: «Όσο ο εξωτερικός άνθρωπος (δηλαδή η σάρκα) φθείρεται, τόσο ο εσωτερικός (δηλαδή το πνεύμα) ανανεώνεται» (Β’ Κορ. 4:16).
Ο Μωυσής, για να πάρει τη νομοθεσία για δεύτερη φορά, χρειάστηκε και δεύτερη νηστεία (Εξ. 34:28).
Οι Νινευίτες, αν δεν είχαν νηστέψει οι ίδιοι και τα ζώα τους, δεν θα είχαν γλυτώσει την καταστροφή (Ιων. 3:4-10).
Αλλά και τον Ησαύ, τί ήταν εκείνο που τον εξευτέλιζε και τον έκανε δούλο του αδελφού του; Δεν ήταν ένα φαγητό; Γι’ αυτό και μόνο πούλησε τα πρωτοτόκια του (Γεν. 25:29-34)!
Ποιοι, πάλι, άφησαν τα πτώματά τους στην έρημο; Δεν τ’ άφησαν εκείνοι που επιζήτησαν την κρεοφαγία και την καλοπέραση της Αιγύπτου (Αριθ. 11:33-34); Όσο δηλαδή οι Ισραηλίτες έμεναν ικανοποιημένοι μόνο με το μάννα, νικούσαν τους εχθρούς τους, και κανείς τους δεν αρρώσταινε. Όταν όμως θυμήθηκαν τις χύτρες με τα κρέατα και νοστάλγησαν τη δουλεία στην Αίγυπτο, τιμωρήθηκαν. Πέθαναν στην έρημο, και δεν αξιώθηκαν να δουν τη γη της επαγγελίας.
Δεν φοβάσαι κι εσύ το παράδειγμα αυτό; Δεν σκέφτεσαι μήπως με την πολυφαγία αποκλειστείς από την ουράνια γη της επαγγελίας;
Η απόλαυση άφθονης και λιπαρής τροφής δημιουργεί στην ψυχή αναθυμιάσεις, που, σαν ένα πυκνό σύννεφο καπνού, εμποδίζουν το νου ν’ αντικρύσει τις ελλάμψεις του Παναγίου Πνεύματος.
Η νηστεία είναι ισχυρό όπλο εναντίον των δαιμόνων. «Αυτό το δαιμονικό γένος δεν μπορεί να διωχθεί με κανένα άλλο μέσο, παρά μόνο με την προσευχή και τη νηστεία», είπε ο Κύριος στην περίπτωση του δαιμονισμένου νέου (Μάρκ. 9:29).
Με την τροφή, τη μέθη και τα διάφορα καρυκεύματα εξάπτεται και κάθε είδος ακολασίας. Το κυνήγι της απολαύσεως μεταβάλλει τους λογικούς ανθρώπους σε άλογα ζώα.
Η κραιπάλη προκαλεί και φρικτές διαστροφές. Γίνεται αιτία ν’ αναζητούν οι ακόλαστοι τη γυναίκα στον άνδρα, και τον άνδρα στη γυναίκα.
Η νηστεία ρυθμίζει και την έγγαμη ζωή. Εμποδίζει την ασυδοσία, και επιβάλλει σύμφωνη εγκράτεια, για ν’ αφοσιωθούν οι σύζυγοι στην προσευχή.
Μην περιορίζεις όμως την αρετή της νηστείας μόνο στη δίαιτα. Αληθινή νηστεία δεν είναι μόνο η αποχή από ορισμένα φαγητά, αλλά η αποξένωση από τα πάθη και τις αμαρτίες: Να μην αδικήσεις κανένα. Να συγχωρήσεις τον πλησίον σου για τη λύπη που σου προξένησε, για το κακό που σου έκανε, για τα λεφτά που σου χρωστάει. Διαφορετικά, μολονότι δεν τρως κρέας, τρως τον ίδιο τον αδελφό σου. Μολονότι εγκρατεύεσαι στο κρασί, δεν εγκρατεύεσαι στις κακολογίες. Μολονότι νηστεύεις ως το βράδυ, ξοδεύεις την ημέρα σου στα δικαστήρια.
Η Αγία Γραφή αναφέρει: «Αλίμονο σ’ αυτούς που μεθάνε χωρίς κρασί» (Ησ. 28:1). Τέτοια μέθη είναι π.χ. ο θυμός, που κάνει την ψυχή να παραφρονήσει. Είναι επίσης ο φόβος, που παραλύει τη διάνοια. Γενικά, κάθε πάθος που ζαλίζει το νου είναι και μια μέθη. Ο οργισμένος μεθάει με το πάθος του. Δεν σκέφτεται ποιους έχει μπροστά του. Σαν να πολεμάει μέσα στη νύχτα, αρπάζει το καθετί, σκοντάφτει στον καθένα. Δεν ξέρει τι λέει, βρίζει, χτυπάει, απειλεί, ορκίζεται, κραυγάζει.
Αν λοιπόν θέλεις να νηστέψεις πραγματικά, πρέπει ν’ αποφύγεις όλα τα πάθη.
Πρόσεξε και κάτι άλλο: Να μη γίνει η αυριανή νηστεία αφορμή κραιπάλης σήμερα. Μην καταστρέφεις με τη σημερινή ασυδοσία την αυριανή εγκράτεια. Οταν κανείς θέλει να συνάψει γάμο με μια σεμνή γυναίκα, δεν βάζει πρωτύτερα στο σπί­τι του παλλακίδες και πόρνες. Γιατί η νόμιμη γυ­ναίκα δεν ανέχεται να συγκατοικεί με τις παράνο­μες και διεφθαρμένες.
Ετσι λοιπόν κι εσύ. Με την προσδοκία της νη­στείας, μη δέχεσαι την ακόλαστη μέθη, που είναι μητέρα της αναισχυντίας, φίλη του αισχρού αστεί­ου, έτοιμη για κάθε ανηθικότητα. Η νηστεία και η προσευχή δεν θα κατοικήσουν μέσα σε ψυχή που έχει μολυνθεί με την κραιπάλη.
Ο Κύριος δέχεται στα θεία σκηνώματα αυτόν που νηστεύει. Απο­στρέφεται όμως σαν βέβηλο και ανίερο τον άσωτο. Αν λοιπόν έρθεις αύριο εδώ και μυρίζεις κρασί, πώς θα λογαριάσω σαν νηστεία την κραιπάλη σου; Πού θα σε κατατάξω; Στους μέθυσους ή στους εγκρα­τείς; Η μέθη που προηγήθηκε, σε παρουσιάζει μέθυσο, ενώ η δίαιτα που άρχισες, νηστευτή. Με τα λείψανα της μέθης, η νηστεία σου γίνεται ανώφελη. Και αν η αρχή είναι ανώφελη, κινδυνεύει ανώφελο να καταλήξει και το σύνολο.
Η νηστεία δεν ασκεί επίδραση μόνο στα άτο­μα. Επηρεάζει και ολόκληρη την κοινωνία. Συμμορφώνει και καθησυχάζει σύντομα όλους τους αν­θρώπους. Επιβάλλει σιγή στα ξεφωνητά και τις κραυγές, εξορίζει τους τσακωμούς και τις διαμά­χες, απομακρύνει την κατάκριση και την καταλαλιά.
Ποιού δασκάλου η παρουσία σταματάει τόσο γρήγορα τις αταξίες, και τον θόρυβο των παιδιών; Μόλις εμφανιστεί η νηστεία, κάθε ταραχή στην πό­λη, αυτόματα σταματάει.
Ποιός μπορεί να συνεχίζει το γλέντι και τη δια­σκέδαση σε καιρό νηστείας; Ποιός μπορεί να συν­δυάσει τη νηστεία με ασελγείς χορούς; Τα άπρεπα γέλια και τα πορνικά τραγούδια και οι έξαλλοι χο­ροί απομακρύνονται από την πόλη, μόλις φτάσει η νηστεία σαν ένας αυστηρός δικαστής.
Αν όλοι άκουγαν τις συμβουλές της νηστείας, θα επικρατούσε τέλεια ειρήνη σ’ ολόκληρη την ανθρωπότητα. Δεν θα ξεσηκωνόταν το ένα κρά­τος εναντίον του άλλου. Δεν θα είχαμε πολεμικές συμπλοκές, ούτε κατασκευαστές όπλων. Δεν θα υπήρχαν δικαστήρια, ούτε φυλακές. Οι ερημιές δεν θα φιλοξενούσαν κακοποιούς, ούτε οι πόλεις συκοφάντες, ούτε οι θάλασσες πειρατές.
Αν κυριαρχούσε η νηστεία, η ζωή μας δεν θα ήταν γεμάτη στεναγμούς. Γιατί αυτή θα δίδασκε σ” όλους όχι μόνο τον περιορισμό της σπάταλης ζωής, αλλά και την αποχή από πολλά άλλα κακά. Θα δίδασκε την ολοκληρωτική φυγή και αποξένωση από τη φιλαργυρία και την πλεονεξία, από τη φιλοδοξία και τη φιληδονία. Αν απαλλαγούμε απ” αυτά, θα ζούμε με ειρήνη και αγιασμό.
Αφού λοιπόν τέτοια αγαθά μας προσφέρει η βασίλισσα αυτή των αρετών, ας τη δεχτούμε χωρίς καμιά κατήφεια, χωρίς κανένα γογγυσμό. Όλοι πρόθυμα ας τιμήσουμε το πνευματικό τραπέζι που μας παραθέτει η νηστεία, εξαγνίζοντάς μας και προετοιμάζοντάς μας για την αιώνια θεία ευφροσύνη του παραδείσου.
Αγ. Βασιλείου του Μεγάλου
(Από τη σειρά των φυλλαδίων «Η ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ»
της Ιεράς Μονής Παρακλήτου Ωρωπού Αττικής.)

[toula]

Λέει το ρητό: «νηστεία, αγρυπνία, προσευχή ουράνια χαρίσματα λαβών».
Τι ωραία, τι παρηγορητικά λόγια που είπαν οι άγιοι Πατέρες, για να μας ικανοποιήσουν! Έφεραν πρώτα πρώτα τη νηστεία, τη μητέρα των αρετών, για να μας προθυμοποιήσουν· κατόπιν την αγρυπνία και έπειτα την προσευχή.
Νηστεία θα πιάσουμε και εμείς, αδελφές· να παύσουν πια οι θόρυβοι· να παύσουν οι φασαρίες και οι ταραχές αυτής της ανόητης της κοιλιάς. Έφθασαν οι ημέρες της νηστείας· της καλής νηστείας. Όταν ο άνθρωπος θέλει να ζητήσει οτιδήποτε από τον Θεό, πρέπει να νηστέψει, για να του το δώσει.
Είναι τόσο ικανοποιητική, τόσο αποτελεσματική η νηστεία. Καταπραΰνει τα νεύρα, καταπαύει τα πάθη, αποθηκεύει την υπομονή μέσα στην καρδιά, καθαρίζει τον νου, αδυνατίζει τις συγχύσεις και τα σκάνδαλα· διότι κάθε σύγχυση και ταραχή παύει, όπου γίνεται η νηστεία. Διώκεται η λογομαχία, φεύγει η πολυλογία, και ο άνθρωπος γίνεται κατανυκτικός, γίνεται πράος, σιωπηλός και δυσκολοκίνητος στο να λέει.
Διότι η εγκοπή του φαγητού δεν δίνει διάθεση στη γλώσσα να ομιλεί· έστω και καλά λόγια· και αυτά ακόμα βαρύνεται να τα πει. Μόνο καταγίνεται ημέρα και νύκτα να ικετεύει τον Θεό· διότι κατόπιν από τη νηστεία θα έλθει η αγρυπνία και κατόπιν η προσευχή.
Δεν λησμονεί ο νηστευτής καμία αρετή· διότι η νηστεία θα τα φέρει όλα. Η νηστεία μαραίνει όλα τα πάθη· αποφεύγει τους περιπάτους και τα πεζοδρόμια· δεν επιθυμεί τις συνομιλίες· ομιλώ για καλογέρους, για εδώ μέσα λέω· διότι για τον άλλον κόσμο δεν έχω να πω τίποτα. Όταν πεινά η κοιλιά, αφήνει το στόμα να ομιλεί; Αφήνει τα μάτια να μετεωρίζονται και να περιεργάζονται εδώ και εκεί; Αφήνει τα αυτιά ελεύθερα να ακροάζονται; Όχι! Αλλά θέλει ο άνθρωπος όλο να ησυχάζει· όλα τα μέλη να είναι ήρεμα και γαλήνια· τότε θα έλθει και η χάρη του Θεού.
Γι’ αυτό λέει: «νηστεία, αγρυπνία, προσευχή, ουράνια χαρίσματα λαβών». Κανένα πράγμα δεν κάνει κέφι στον νηστευτή. Η νηστεία ταπεινώνει το σώμα και ησυχάζει το πνεύμα· η αγρυπνία λεπταίνει τον νου και τον κάνει να σκέπτεται όλο τα ουράνια. Στην αγρυπνία ακολουθεί η προσευχή, η οποία ικετεύει, για να έλθει η χάρη του Αγίου Πνεύματος.
Και εγώ, με αυτό το βρωμισμένο και αχρείο σώμα που βλέπετε εμπρός σας, τα δοκίμασα και τα είδα αυτά ένα καιρό. Ούτε να ομιλεί έχει κέφι αυτός που νηστεύει, ούτε να κοιμάται ούτε για κανένα άλλο πράγμα φροντίζει· μόνο σκέπτεται, μόνο φωτίζεται, πως να βρει τρόπους, για να εξιλεώσει τον Θεό.
Αυτά τα τρία αρμόζουν σ’ εμάς, αδελφές, να τα εργαζόμαστε: νηστεία, αγρυπνία, προσευχή, για να λάβομε ουράνια χαρίσματα. Άλλο δεν γυρεύεις, όταν έχεις αυτά, παρά μόνο να βρεις κανένα καντουνάκι να καθίσεις ένα κουβαράκι, με δεμένα χέρια, με συμμαζεμένο νου και σώμα και να φωνάζεις ενδομύχως: «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με». Μέρα-νύκτα αυτά ζητεί η νηστεία. Πάλι, αν φας καλά και χορτάσεις την κοιλιά σου, δεν έχει παρά να βαρύνεις και να σου έλθει ύπνος. Κοιλιά γεμάτη δεν κατορθώνει καμία αρετή.
Αυτά όλα τα ξέρετε σεις καλύτερα από μένα· αλλά θέλω να σας δώσω κάποια προθυμία, θέλω να σας δυναμώσω· διότι φθάσαμε στη νηστεία, αδελφές· θα πληθύνουν οι αγρυπνίες, θα πληθύνουν οι προσευχές, και θέλω να σας σκουντήσω, τρόπον τινά, για να προβείτε σ’ αυτά.
Η προσευχή δεν είναι κανένα έργο κοπιαστικό· δεν είναι να κτυπάς τα χέρια σου και τα πόδια σου και να κουράζεις το σώμα σου· είναι μια εργασία εσωτερική· είναι μία κατάνυξη θερμή της ψυχής. Χρειάζεται όμως η προσευχή να είναι ενωμένη με τη νηστεία και με την αγρυπνία· ένα σώμα να είναι. Θα μας πολεμήσει όμως ο σατανάς σ’ αυτά, και αλίμονο, αν μας κυριεύσουν τα εναντία. Διότι η νηστεία μαραίνει τα πάθη, η αγρυπνία τα νεκρώνει και η προσευχή δίνει φτερά στον άνθρωπο, τον ανεβάζει στους ουρανούς, χαρίζει ουράνια χαρίσματα.
Δεν δίνονται όμως αυτά απλώς και ως έτυχε. Θα κοπιάσεις, θα μοχθήσεις, θα αγωνισθείς, για να τα απολαύσεις. Πρέπει να φύγουν τα ακάθαρτα, διότι δυσκολεύεται να έλθει η χάρη του Θεού στην ακάθαρτη καρδιά. Δυσκολεύεται να δώσει ο Θεός τη χάρη Του στον εν αμελεία και στον εν κραιπάλη και μερίμναις βιοτικαίς. Δεν δίνονται τα ουράνια χαρίσματα όπου δεν υπάρχουν αυτά τα τρία: νηστεία, αγρυπνία, προσευχή…
Φύγετε, αδελφές, την πολυφαγία και πιάστε την εγκράτεια· όχι όμως μόνο στο φαγητό, αλλά και στη γλώσσα και στους οφθαλμούς και στα χέρια και στα πόδια και παντού. Δεν είναι μόνο να εγκρατευόμαστε και να νηστεύουμε στα φαγητά και έπειτα να έχουμε χίλια-δυο μέσα στον νου μας να μας συγχύζουν και να μας ανησυχούν.
Γι’ αυτό είναι ανάγκη παντού να έχουμε χαλινάρι. Αν δεν βάλεις χαλινάρι προπάντων στη γλώσσα και στον νου σου, δεν είναι εύκολο να λάβεις ουράνια χαρίσματα…
Ο δε Θεός της ειρήνης και της αγαθοσύνης να εξαποστείλει τα ουράνια χαρίσματα· να μαράνει τα πάθη μας και να διώξει τους πειρασμούς. Όχι να τους διώξει, διότι δεν είναι καλό να φύγουν οι πειρασμοί, αλλά να μας δώσει δύναμη να πολεμούμε και να τους νικούμε. Η Κυρία Θεοτόκος, η βοήθεια των ασθενών και η δύναμη των αδυνάτων, να δώσει και σ’ εμάς δύναμη και βοήθεια.
(16 Απριλίου 1946)
Από το περιοδικό “Ορθ. Φιλόθεος Μαρτυρία”, Διδαχές από άγιες μορφές, Εκδ. Ορθόδοξος Κυψέλη, σελ. 17.

[toula]

«Έχεις δει τους σιδεράδες,
που μαστορεύουν τα σίδερα;
Δεν πιάνουν τα αναμμένα σίδερα με τα χέρια τους, διότι θα καούν...
Έχουν ειδικές τσιμπίδες
και δαγκάνες, και έτσι τα
πλησιάζουν και τα μαστορεύουν!
Το ίδιο πρέπει να κάνουμε
και γιά κάθε πρόβλημα
και γιά κάθε θέμα,
που πλησιάζουμε.
Να έχουμε δηλαδή,
τα κατάλληλα εργαλεία!
Και στα πνευματικά θέματα
τις κατάλληλες προϋποθέσεις!»!!!
Άγιος Ιάκωβος ο Τσαλίκης

[toula]

Είχε έλθη στον Γέροντα Σίμωνα, θυμάται ο π. Ζωσιμάς, ένας κηπουρός - εργάτης στην αρχή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και εξομολογήθηκε.
Στο τέλος του είπε ο Γέροντας:
«Να νηστέψης όλες τις ημέρες από λάδι, σαρανταεννέα ημέρες, και θα καταλύης Σάββατο και Κυριακή. Τότε μόνο επιτρέπεται το λάδι. Τις άλλες ημέρες το φαγητό θα είναι αλάδωτο».
Ο εργάτης, μόλις άκουσε από τον Γέροντα αυτή τη μεγάλη νηστεία, φοβήθηκε και είπε:
«Πάτερ Σίμων, μ’ αυτά τα δύο χέρια ζω την οικογένειά μου, έχω έξι παιδιά. Εάν κάνω αυτή τη νηστεία και δεν φάω λάδι, θα πέσω κάτω και θα αρρωστήσω, και τότε θα πεθάνουμε όλοι από την πείνα…».
Ο Γέροντας τον ενθάρρυνε και του είπε:
«Όχι, παιδί μου, δεν θα πεθάνετε!
Αντίθετα, θα είσαι πιο υγιής!
Διότι αυτή την εποχή περιστρέφεται το αίμα του ανθρώπου τετρακόσιες φορές περισσότερο από τις άλλες εποχές και η νηστεία ωφελεί. Δεν παθαίνει ο άνθρωπος τίποτε, έχει την υγεία του και τρώει το φαγητό του με όρεξι. Όλοι οι άλλοι που δεν τηρούν τη νηστεία, όπως λέει η Εκκλησία μας, αρρωσταίνουν από πολλές αρρώστιες και καταλήγουν στα Νοσοκομεία και κατόπιν τους "τρώνε" τα μαχαίρια. Οι Άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας μας, που εθέσπισαν αυτή την ευλογημένη νηστεία, τα πρόβλεψαν όλα. Πρώτον, από σεβασμό στα Πάθη του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, οφείλομε ως Χριστιανοί να αγωνισθούμε και να καθαρισθούμε με τη νηστεία, την προσευχή και την ιερά εξομολόγησι, γιά να αναστηθούμε και εμείς μαζί με τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, το Πάσχα εις την Ανάστασι!
Και δεύτερον, αυτή την εποχή η νηστεία ωφελεί, όπως αναφέραμε. Οι Άγιοι Πατέρες λένε: “Νηστεία, αγρυπνία, προσευχή, Ουράνια χαρίσματα λαβών! Διά της νηστείας εύρον την ψυχήν μου!”. Να ξέρης ακόμη κάτι. Να ζυγισθής τώρα πόσο είσαι και θα δης ότι, μέχρι το Πάσχα, θα βάλης και δύο επιπλέον κιλά»!!
Ο εργάτης αναπαύθηκε από τα λόγια του Γέροντα, πήρε θάρρος, δύναμι και υποσχέθηκε ότι θα κάνη υπακοή σ’ όλα αυτά που του είπε. Πήρε την ευχή του Γέροντα και έφυγε χαρούμενος.
Ο εργάτης ήλθε ξανά στον Γέροντα τη Μεγάλη Εβδομάδα, γιά να εξομολογηθή, και του είπε:
«Πάτερ Σίμων, την ευχή σου. Με γνωρίζεις; Είμαι ο κηπουρός, που φοβόμουνα να νηστέψω. Έκανα όπως με συμβούλεψες. Φοβόμουνα, πώς θα ζαλισθώ και θα πέσω κάτω. Όμως, όχι μόνο δεν ζαλίσθηκα, αλλά είχα και πιό πολλή δύναμη από πριν, που δεν νήστευα! Και στην υγεία μου έγινα καλά! Πριν είχα πονοκεφάλους, με πονούσαν τα πόδια μου και όλο μου το σώμα, ήμουν ένα ερείπιο. Με τη νηστεία που έκανα, μου έφυγαν όλα αυτά, δεν έχω τίποτε! Είμαι υγιέστατος! Έτρωγα δύο πιάτα γεμάτα. Μάλιστα σήμερα, πάτερ Σίμων, πήγα και ζυγίσθηκα και έγινε όπως μου είπες. Πήρα δύο κιλά! Ευχαριστώ τον Θεό και εσάς, πάτερ Σίμων, που με κάνατε καλά και με βάλατε στον δρόμο του Θεού!»!!!

[toula]

Ο διά­βο­λος εί­ναι τε­χνί­της. Αν φέ­ρει λ.χ. την ώρα της Θεί­ας Λει­τουρ­γί­ας σε έναν πνευ­μα­τι­κό άν­θρω­πο έναν ελε­ει­νό λο­γι­σμό, εκεί­νος θα τον κα­τα­λά­βει, θα τι­να­χθεί και θα τον διώ­ξει. Γι’ αυτό του φέρ­νει έναν πνευ­μα­τι­κό λο­γι­σμό. «Το τάδε βι­βλίο, του λέει, γρά­φει αυτό για την Θεία Λει­τουρ­γία». Μετά θα του τρα­βή­ξει την προ­σο­χή λ.χ. στον πο­λυέ­λαιο. Θα ανα­ρω­τη­θεί ποιός άρα­γε να τον έφτια­ξε. Ή θα του θυ­μί­σει έναν άρ­ρω­στο που πρέ­πει να πάει να τον δει. «Α! έμ­πνευ­ση, λέει, την ώρα της Θεί­ας Λει­τουρ­γί­ας», ενώ εί­ναι ο διά­βο­λος που μπαί­νει εν­διά­με­σος και πιά­νει ο άν­θρω­πος την συ­ζή­τη­ση με τον λο­γι­σμό του. Οπό­τε ακού­ει τον ιε­ρέα να λέει «Μετά φό­βου …;» και τότε κα­τα­λα­βαί­νει ότι τε­λεί­ω­σε η Θεία Λει­τουρ­γία και εκεί­νος δεν συμ­με­τεί­χε κα­θό­λου.

Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

[toula]

Η σκλη­ρό­τη­τα στην ζωή μας για την αγά­πη του Χρι­στού, φέρ­νει στην καρ­διά την τρυ­φε­ρά­δα του Χρι­στού.
Οι Θεί­ες ηδο­νές γεν­νιούν­ται από τις σω­μα­τι­κές οδύ­νες.
Οι Πα­τέ­ρες έδω­σαν αίμα και έλα­βαν πνεύ­μα.
Με ιδρώ­τα και κόπο πή­ραν την Χάρη.
Πέ­τα­ξαν τον εαυ­τό τους και τον βρή­καν στα χέ­ρια του Θεού.

Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

[toula]

Εί­ναι αδύ­να­τον να νοιώ­σου­με την Θεία πα­ρη­γο­ριά (την Πα­ρα­δει­σέ­νια γλυ­κύ­τη­τα), εάν δεν απο­φύ­γου­με την κο­σμι­κή και εάν δεν πε­θά­νει τε­λεί­ως το κο­σμι­κό μας φρό­νη­μα. Θα πρέ­πει το κο­σμι­κό φρό­νη­μα, αφού πε­θά­νει, να γί­νει φυ­τό­χω­μα, για να ανα­πτυ­χθεί μέσα μας το Θείο φρό­νη­μα, διό­τι οι Θεί­ες ηδο­νές, δεν γεν­νιούν­ται από τις σω­μα­τι­κές ηδο­νές, αλλά από τις σω­μα­τι­κές ωδί­νες, που γεν­νιούν­ται στους αγώ­νες με επί­γνω­ση και διά­κρι­ση για την αγά­πη του Χρι­στού, από τα φι­λό­τι­μα παι­διά Του, για να απεκ­δυ­θούν τον πα­λαιό τους κο­σμι­κό άν­θρω­πο.

Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

[toula]

Η πνευ­μα­τι­κή αγά­πη, η τέ­λεια αγά­πη απο­κτά­ται, όταν νι­κή­σου­με όλα τα πάθη μας, εί­ναι καρ­πός του Αγί­ου Πνεύ­μα­τος και δια­κρί­νε­ται σε 4 κα­τη­γο­ρί­ες:

α) η αγά­πη προς το Θεό και λέ­γε­ται Θε­ο­γνω­σία
β) η αγά­πη προς τον εαυ­τό μας και λέ­γε­ται αυ­το­γνω­σία
γ) η αγά­πη προς τον πλη­σί­ον μας και λέ­γε­ται αδελ­φο­γνω­σία και
δ) η αγά­πη προς τον εχθρό μας και λέ­γε­ται αγα­πο­γνω­σία (η γνώ­ση της αγά­πης).

Για να απο­κτή­σου­με την αγά­πη προς τον συ­νάν­θρω­πο, πρέ­πει:

α) να έχου­με σπλά­χνα οι­κτιρ­μών και συγ­χω­ρη­τι­κή διά­θε­ση απέ­ναν­τι στον πλη­σί­ον και
β) να του λέμε πάν­τα την αλή­θεια και όχι ψέ­μα­τα.

Γέρων Εφραίμ Σεραγιώτης

[toula]

Στην Κιβωτό της Ορθοδοξίας

Ο Θεός θέ­λει, το παι­δί που θα γεν­νη­θεί να εί­ναι τέ­κνο ευ­λο­γί­ας και όχι τέ­κνο πορ­νεί­ας και αμαρ­τί­ας. Θέ­λει το ζευ­γά­ρι να απο­κτή­σει παι­δί στο γάμο και όχι εκτός γά­μου.

Ο γά­μος εξα­γιά­ζει ψυ­χο­σω­μα­τι­κά τα κύτ­τα­ρα του αν­θρώ­που και κατά συ­νέ­πεια και το σπέρ­μα του αν­δρός και το ωά­ριο της γυ­ναι­κός. Και αν οι γο­νείς διά­γουν πνευ­μα­τι­κή ζωή με νη­στεί­ες και προ­σευ­χή, δη­μιουρ­γούν­ται προ­ϋ­πο­θέ­σεις αγια­σμού, πριν την σύλ­λη­ψη και το παι­δί που θα γεν­νη­θεί, θα έχει αυ­ξη­μέ­νη πνευ­μα­τι­κή αν­τί­λη­ψη και ευ­φυ­ϊα και πολ­λές φο­ρές ξε­περ­νά­ει πνευ­μα­τι­κά και τους γο­νείς του.

Γέρων Εφραίμ Σεραγιώτης

[toula]

Ο πό­λε­μος του εχθρού στα ”τε­λευ­ταί­α” του αν­θρώ­που, εί­ναι πολύ πα­νούρ­γος.
Kαι πρέ­πει να έχει κα­νείς απο­θέ­μα­τα πί­στε­ως, ώστε να αν­τι­τα­χθεί στους πο­νη­ρούς λο­γι­σμούς του δια­βό­λου που θα τον εν­σπεί­ρει π.χ. ότι δεν θα σω­θεί. Πολ­λοί, στα τε­λευ­ταία τους νι­κή­θη­καν από τον εχθρό.

Γέρων Εφραίμ Σεραγιώτης