Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

"Όταν η νοικοκυρά λέει την ευχή, κάνοντας τις δουλειές του σπιτιού, όλα αγιάζονται.
Και το φαγητό της και αυτοί που τρώνε το φαγητό της".
Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

[toula]

"Να κλείνετε τις πόρτες και τα παράθυρα να μην μπαίνει απ' εκεί ο Διάβολος.
Εκεί είναι τα αδύνατα σημεία. Εάν αφήσεις μια σχισμή, μπορεί να μπει και να σου κάνει ζημιά. Εγώ αγωνίζομαι όλο το εικοσιτετράωρο, για να κλείσω όλες τις πόρτες του Σατανά («πόρτες και παράθυρα» είναι οι αισθήσεις)".
Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

[toula]

ΟΛΑ ΤΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΘΕΟΣ“Ιδών ο Ιησούς τας ενθυμήσεις αυτών”
Ή σημερινή ευαγγελική περικοπή μάς παρουσιάζει τη θαυματουργική θερα­πεία του παραλυτικού της Καπερνα­ούμ, τον όποιο κατέβασαν από τη στέγη μπροστά στον Κύριο οι τέσσερις άν­θρωποι πού τον μετέφεραν.
Είναι πράγματι θαυμαστό το γεγονός ότι ένας παράλυτος σηκώθηκε όρθιος και άρχισε να βαδίζει μεταφέροντας και το κρεβάτι του! Ωστόσο στο ίδιο θαύμα βλέπουμε κάτι επίσης εντυπωσιακό: το ότι ό Κύριος γνωρίζει τα πάντα! Ακόμη και τα βάθη της καρδιάς μας!
Αξίζει λοιπόν να υπογραμμίσουμε τη μεγάλη αυτή αλήθεια, ότι ό Κύριος γνω­ρίζει το εσωτερικό μας.
ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΜΑΣ
Ό Θεάνθρωπος Κύριος διέκρινε τη θερμή πίστη του παραλυτικού και των ανθρώπων πού τον μετέφεραν, πριν αυτή φανερωθεί στα μάτια όλων των παρευρισκομένων: «Ίδών ό Ιησούς τήν πίστιν αυτών», σημειώνει ό ιερός Ευαγ­γελιστής. Είδε ό Κύριος Ιησούς την πί­στη τους και χωρίς να περιμένει να Τον παρακαλέσουν, απευθύνθηκε στον άρ­ρωστο και του χάρισε αυτό πού ήθελε και πολύ περισσότερα ακόμη. Διότι με τη θεϊκή του δύναμη τον θεράπευσε όχι μόνο στο σώμα αλλά και στην ψυχή. Πρώτα του είπε «άφέωνταί σοι αί άμαρτίαι σου» κι έπειτα «άρον σου την κλίνην και ύπαγε εις τον οίκον σου». Έτσι ό παραλυτικός έζησε διπλό το θαύμα. Και πράγματι το άξιζε! Διότι ασφαλώς ούτε αυτός ούτε οι συνοδοί του θα υπο­βάλλονταν σε τόσο μεγάλο κόπο, άν δεν είχαν μέσα τους ακλόνητη την πεποίθη­ση ότι ό Κύριος είχε τη δύναμη να θερα­πεύσει τον ασθενή. Αυτή την ισχυρή πί­στη επιβράβευσε ό Κύριος με το θαύμα και του χάρισε την θεραπεία πριν αυτός να του την ζητήσει!
Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στη δική μας ζωή. Ό παντεπόπτης Κύριος με το στοργικό του βλέμμα παρακολουθεί τον καθένα από μας ξεχωριστά. Βλέπει τα προβλήματα και τις δυσκολίες μας… Γνωρίζει τούς πόθους και τις επιθυμίες μας… Μετρά κάθε βήμα μας… Συμμετέ­χει στον αγώνα μας και περιμένει να βραβεύσει τούς νικητές!’Άς καλλιεργούμε λοιπόν την πίστη, την υπομονή, την α­γάπη και κάθε αρετή κι ας είμαστε βέ­βαιοι οτι τίποτε δεν πάει χαμένο.
Και ακόμη: Όταν αισθανόμαστε το δί­κιο να μάς πνίγει ή όταν το βάρος από κάποια αδικία ή συκοφαντία συντρίβει την ψυχή μας, ας διατηρούμε τη βεβαιό­τητα ότι ό Θεός γνωρίζει την αλήθεια και Εκείνος θα αποδώσει το δίκαιο.
OXΙ ΣΤΟΥΣ ΕΜΠΑΘΕΙΣ ΛΟΓΙΣΜΟΥΣ
Την ίδια όμως ώρα πού ό παντογνώ­στης Κύριος φανέρωνε την πίστη εκεί­νων των ανθρώπων, κάποιοι άλλοι πα­ρουσιάστηκαν με μολυσμένες τις καρ­διές τους από τον φθόνο και την κα­κία. Ήταν οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι, οι όποιοι μόλις άκουσαν ότι ό Κύ­ριος έδωσε άφεση αμαρτιών στον πα­ραλυτικό, άρχισαν να σκέπτονται μέσα τους: «Ούτος βλασφημεί»… «Κανείς δεν έχει δικαίωμα να συγχωρεί αμαρτί­ες παρά μόνον ό Θεός». Τότε ήταν πού φανερώθηκε για άλλη μια φορά το μεγα­λείο του παντογνώστου Κυρίου: «Ίδών ό Ιησούς τάς ενθυμήσεις αυτών είπεν-ίνα τί υμείς ενθυμείσθε πονηρά έν ταις καρδίαις υμών;» Γνωρίζοντας ό Κύρι­ος τις πονηρές σκέψεις τους στράφηκε και τούς ρώτησε: Γιατί αφήνετε πονηρές σκέψεις να κυκλοφορούν μέσα σας;… Και αμέσως προχώρησε στο εντυπωσι­ακό θαύμα, πού φανέρωσε τη θεία του δύναμη.
Αξίζει να προσέξουμε ιδιαιτέρως την παραπάνω σκηνή. ‘Άν οι σκληρόκαρδοι Ιουδαίοι άρχοντες έμειναν ασυγκίνη­τοι καθώς ό Κύριος Ιησούς αποκάλυψε τούς βλάσφημους λογισμούς τους, εμείς τουλάχιστον ας φοβηθούμε κι ας πολε­μούμε την αμαρτία ακόμη και όταν έρχε­ται ως σκέψη! Αμαρτία δεν είναι μόνο το να κλέψει κανείς, αλλά και το να επιθυ­μήσει ξένα πράγματα. Κάθε κακή επιθυ­μία ή σκέψη μολύνει την καρδιά- κι άν δεν φροντίσουμε να την απομακρύνου­με, εύκολα θα γίνει και πράξη. Ας αγωνι­ζόμαστε λοιπόν να διώχνουμε κάθε πο­νηρό λογισμό μέσα από την ψυχή μας.
Όλα τα γνωρίζει ό Θεός, ακόμη και τον εσωτερικό μας κόσμο. ‘Ας μην προσ­παθούμε να κρυφτούμε. Ακόμη κι άν κα­τορθώσουμε να αποκρύψουμε τις προ­θέσεις μας από τούς ανθρώπους… Ακό­μη κι άν αποφύγουμε επιμελώς να εκτε­θούμε στα μάτια του κόσμου… Ακόμη κι άν κανείς άλλος δεν γνωρίζει τα κίνητρα των ενεργειών μας… Ας μην ξεχνούμε ότι βρισκόμαστε κάτω από το βλέμμα του Θεού, ό Όποιος γνωρίζει τα πάντα. Γι’ αυτό ας Τον παρακαλούμε να μάς χαρίζει αγνή και καθαρή καρδιά, όπου Εκείνος ευαρεστείται να κατοικεί.
«Ο ΣΩΤΗΡ» 15-7-2011

[toula]

«Θάρσει τέκνον αφέωνταί σοι αι αμαρτίαι σου»
Μετά τη θεραπεία, των δύο διαμονισμένων, της περασμένης Κυριακής, στη χώρα των Γεργεσηνών, ο Κύριος με πλοιάριο μαζί με τους μαθητές Του επέστρεψε εις την Καπερναούμ, «εις την ιδίαν πόλιν» όπως την χαρακτηρίζει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος. Όταν έφθασε εκεί, έφεραν μπροστά Του έναν παράλυτο σε φορείο, έναν ζωντανό νεκρό! Μία αξιοδάκρυτη ύπαρξη!
Με τα βογγητά του και τη θλιμμένη όψη του ήταν μία τραγική αντίθεση, μία πένθιμη και μελαγχολική παραφωνία στην ατμόσφαιρα του ενθουσιασμού και της χαράς του πλήθους, που υποδέχοταν τον Κύριο. Εναγωνίως, αλλά και με προσδοκία και ελπίδα, κοιτάζει ο παράλυτος τον Ιατρό των ψυχών και των σωμάτων και περιμένει να ακούσει τον θεραπευτικό Του λόγο. Και αντ’ αυτού ακούει:«Θάρσει τέκνον αφεώνταί σοι αι αμαρτίαι σου».
Ο Κύριος, αδελφοί μου, ως καρδιογνώστης που είναι, δε βλέπει μόνον τον πόνον του ασθενούς. Βλέπει και την αιτία της ασθενείας του, που ήταν η αμαρτία. Και θέλει πρώτα – πρώτα να θεραπεύσει την ψυχή του παραλύτου. Και τούτο γιατί, ο Κύριος θεωρεί πρώτιστη ανάγκη για τον παράλυτο, αλλά και για κάθε άνθρωπο, την υγεία της ψυχής και τη σωτηρία της.
Η δε απαλλαγή της από την ενοχή της αμαρτίας είναι ο,τι απαραίτητο για τη σωτηρία την αιώνια. Γι’ αυτή τη λύτρωση των ψυχών από το κράτος και τις συνέπειες της αμαρτίας ήλθε στον κόσμο ο Υιός του Θεού. Και οφείλει κάθε Χριστιανός να συνειδητοποιήσει το«τι ωφελήσει άνθρωπον, εάν κερδίση τον κόσμον όλον και ζημιωθή την ψυχήν αυτού;».
Ο παράλυτος δεν ανησυχεί. Επαναπαύεται στην ευσπλαχνία και τη δύναμη του Κυρίου. Δέχεται ευγνώμονα το θείο δώρο της αφέσεως των αμαρτιών και περιμένει να ολοκληρώει ο Χριστός την δωρεά Του. Και την ολοκλήρωσε. Πρόσθεσε το θαυματουργό λόγο: «εγερθείς άρόν σου την κλίνην και ύπαγε εις τον οίκον σου». Το πλήθος των ανθρώπων που παρίστατο εκεί, θαυμάζει και δοξάζει τον Θεό τον «δόντα τοιαύτην εξουσίαν τοις ανθρώποις».
Μα τον ενθουσιασμό αυτό δεν τον συμμερίζονται καθόλου οι πικροί και φθονεροί Γραμματείς που βρίσκονται εκεί. Καθισμένοι εκεί μπροστά στη μεγάλη σύναξη που έγινε το θαύμα, χαϊδεύουν με περίσσεια φιλαρέσκεια τα γένεια τους και κάτω από τις κατεβασμένες μανδήλες των κεφαλιών τους γνέφουν ο ένας στον άλλον πονηρά: «Αυτός βλασφημεί, για να λέγει ότι μπορεί να συγωρεί αμαρτίες».
Τότε ο Χριστός, που ξεύρει και βλέπει και τον κρυφώτερο λογισμό του καθενός μας, τους λέγει: «Γιατί σκέπτεσθε πονηρά για μένα; Γιατί απιστείτε τη θεότητά μου; Τι είναι ευκολότερο να πω: σου συγχωρούνται οι αμαρτίες, η σήκω και περπάτα; Αλλά για να μάθετε ότι δεν είμαι μόνον άνθρωπος, αλλά και Θεός και έχω εξουσία να συγχωρώ, τώρα θα θεραπεύσω τον παράλυτο και από τη σωματική του ασθένεια».
Στρέφεται προς τον παράλυτο και με τη θεϊκή του αυθεντία φωνάζει: «Σήκω πάνω, πάρε το κρεββάτι σου και πήγαινε σπίτι σου». Και ευθύς ο λόγος έγινε πραγματικότητα. Συχνά, νομίζουμε εμείς οι άνθρωποι, ότι η μεγαλύτερη συμφορά στον κόσμο είναι οι ασθένειες, οι στερήσεις, οι φτώχειες, οι θεομηνίες η και οι θάνατοι. Μα ο Χριστός με τη σημερινή αντιμετώπιση προς τον παράλυτο μας λέγει: Όχι. Η μεγαλύτερη συμφορά στον κόσμο, που συνήθως φέρνει και όλες τις άλλες συμφορές και προκαλεί τα μάτια των ανθρώπων να χύνουν ποτάμια δάκρυα, πηγάζει από την ίδια φαρμακωμένη πηγή, την αμαρτία. Το μέγα κακό, το καθαυτό κακό, η ρίζα, η βαθύτερη αιτία, από την οποία φυτρώνουν όλα τα άλλα κακά, είναι μία. Η αμαρτία και προπάντων η αμετανοησία.
Ο αείμνηστος π. Εφραίμ ο Κατουνακιώτης έλεγε: «Δε σε κατηγορώ γιατί αμαρτάνεις. Σε κατηγορώ γιατί δε μετανοείς και δεν εξομολογείσαι». Μετάνοια λοιπόν, μετάνοια. Είναι το μόνο αντίδοτο για το δηλητήριο της αμαρτίας. Είναι η μόνη που θα φέρει την ευσπλαχνία του Θεού. Τότε μόνον θα σταματήσουν τα κύματα και οι βοριάδες, που μας δέρνουν στη ζωή μας, τότε μόνον θα γιατρευτούν οι πολλές πληγές μας και θα στερεωθούν τα θεμέλια της ζωής μας, όταν ειλικρινά μετανοημένοι βαδίζουμε με σταθερό το βήμα στο φωτεινό δρόμο που χάραξε Εκείνος. Αμήν.

[toula]

«Η Αρρώστια – Ο Γιατρός – Ο Θεός»
Στὸ σημερινὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα ἕνας σωματικὰ ἀσθενὴς ἄνθρωπος ζητᾶ νά ἀπαλλαγεῖ ἀπό τήν ἀρρώστια καὶ ὁ Χριστὸς τοῦ προσφέρει ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες. Ὁ Χριστός δέν πολέμησε μόνο τήν ἀρρώστεια τῆς ψυχῆς, ἀντιμετώπισε καί τήν ἀρρώστεια τοῦ σώματος. «Καί περιῆγεν ὅλην τήν Γαλιλαίαν ὁ Ἰησοῦς…θεραπεύων πᾶσαν νόσον».
Στο διάστημα τῶν αἰώνων ἀναπτύχθηκε ἡ ἰατρική ἐπιστήμη. Ἀτελής τά χρόνια ἐκεῖνα, ἰδιαιτέρως ἀνεπτυγμένη καί ἐξελιγμένη στίς μέρες μας, ἱκανή νά ἀντιμετωπίσει μέ τίς γνώσεις καί τά σύγχρονα τεχνικά μέσα πολλές ἀπό τίς πιό δύσκολες καταστάσεις. Στή διάθεσή της τά τεράστια νοσοκομεῖα καί ἐξειδικευμένοι ἰατροί.
Μερικές βασικές διαπιστώσεις, παρμένες ἀπό τόν αἰώνιο λόγο τοῦ Θεοῦ κι ἀπό τήν καθημερινή πραγματικότητα, θά μᾶς βοηθήσουν. Στήν πρώτη διαπίστωση μᾶς ὁδηγεῖ ἡ Παλαιά Διαθήκη. Ἡ ἰατρική ἐπιστήμη, μᾶς λέει, ὅπως ὅλες οἱ ἐπιστῆμες εἶναι δῶρο τοῦ Θεοῦ στό ἀνθρώπινο γένος. Ὁ Δημιουργός, μέ τήν πανσοφία καί τήν ἀπέραντη δύναμη, ἔδωσε στούς ἀνθρώπους τήν ἐπιστήμη, γιά νά χαίρονται τά θαυμαστά Του ἔργα καί νά Τόν δοξάζουν. Καί: «Κύριος ἔκτισεν ἐκ γῆς φάρμακα…ἐν αὐτοῖς ἐθεράπευσε καί ἦρε τόν πόνον» τοῦ ἀνθρώπου. Κι ἀκόμα ὅταν ἀσκεῖται ἡ ἰατρική ἐπιστήμη, Αὐτός ἀόρατα καθοδηγεῖ τήν πορεία τῆς θεραπευτικῆς ἀγωγῆς, διότι δέν ὑπάρχει ἀπολύτως τίποτε, πού νά γίνεται χωρίς τό θέλημά Του.
Ἤ δεύτερη διαπίστωση εἶναι πῶς οἱ δυνατότητες τῆς ἰατρικῆς ἔχουν τά ὅριά τους. Ὑπάρχουν περιπτώσεις πού οἱ γιατροί ὑψώνουν τά χέρια καί λένε: «Τώρα ὁ Θεός».
Καί εἶναι ἀπαραίτητο νά προσθέσουμε τήν τρίτη διαπίστωση. Πιό πάνω ἄπ’ τήν ἀνθρώπινη ἐπιστήμη στέκεται ὅ παντοδύναμος Θεός. Αὐτός, χωρίς νυστέρια καί φάρμακα, μπορεῖ νά «ἐγείρη ἄνθρωπον ἐκ κλίνης ὀδύνης αὐτοῦ».
Ἐθεράπευε ὁ Χριστός «πάσαν νόσον», διηγεῖται ὁ ἱερός Εὐαγγελιστής. Καί «ὅσοι ἤπτοντο αὐτοῦ, ἔσωζοντο». Μέ μιά ὅμως προϋπόθεση, τήν πίστη. «Ἔπρεπε οἱ ἄρρωστοι, πού θά πήγαιναν σ’ Αὐτόν, νά ἔχουν θερμή καί ἀκλόνητη πίστη. Πίστη στήν ἀγάπη Του, στήν παντοδυναμία Του, στή θεία Του ἀποστολή.
Αὐτή τήν πίστη ἐκφράζει, ἀλλά καί δυναμώνει, ἡ καταφυγή στά μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας μας, ἡ προσέλευση στή θεία Κοινωνία, ἰδιαίτερα δέ στίς περιπτώσεις ἀσθενείας, στό μυστήριο τοῦ Ἁγίου Εὐχελαίου. Ἀδελφοί, ἀσθενεῖς καί πονεμένοι, δέν θά ἐγκαταλείψουμε τόν γιατρό γιατί «αὐτόν ἔκτισε Κύριος», ἀλλά πάνω ἀπό αὐτόν θά βάλουμε τόν παντοδύναμο Θεό.

[toula]

«...ἵνα τί ὑμεῖς ἐνθυμεῖσθε πονηρά ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν;»
Ὁ Χριστός ἦλθε καί ἐκήρυξε ὁ Ἴδιος τό μυστήριον τῆς μετανοίας καί σωτηρίας ἀλλά δέν τούς κέρδισε ὅλους· κάποιοι κακοπροαίρετοι Τόν ἀρνήθηκαν καί πολέμησαν μέ κακία τήν θεία Του Ἐνανθρώπησιν καί τό Μυστήριον τῆς μετανοίας. Ὁ Μεσσίας ἦλθε νά μᾶς πεῖ γιά τήν Ἀλήθεια, ὅτι χωρίς Αὐτήν δέν ὐπάρχει ἀληθινή ἐλευθερία· «γνώσεσθε τήν ἀλήθεια καί αὐτή ἐλευθερώσει ὑμᾶς». Ρωτάει τούς Φαρισαίους: «Διατί διαλογίζεσθε εἰς τάς καρδίας σας σκέψεις κακοπροαιρέτους;»
Ὁ νοῦς, ἁγία γερόντισσα, νοερά δέχεται ἔμπρακτα τίς θεῖες ἀποκαλύψεις ὅταν εἶναι καί πάντοτε γίνεται ἔσοπτρο ἀκηλίδωτο τοῦ Θεοῦ. Ὁ νοῦς εἶναι τοῦ ἀνθρώπου καί κατ’ οὐσίαν καί κατ’ ἐνέργειαν· καί κατ’ οὐσίαν μέν ὁ νοῦς εἶναι αὐτοῦ, ἀλλά ὄχι ἐξ’ αὐτοῦ. Κατ’ ἐνέργειαν ὅμως καί αὐτοῦ εἶναι, καί ἐξ’ αὐτοῦ.
Ἡ ἀγαθή προαίρεση, τό ὀρθόδοξο φιλότιμο, προσκαλοῦν τό Ἅγιο Πνεῦμα πού χαριτώνει τήν ψυχή, ἡ ψυχή τόν νοῦ, ὁ νοῦς κατέρχεται στήν καρδιά καί ἐκεῖ ὁ Ἰησοῦς, ὁ Χριστός. Ἄν λοιπόν σύμφωνα μέ τόν ψαλμωδό, «ὅλη ἡ δόξα τῆς θυγατέρας τοῦ Βασιλέως εἶναι ἐσωτερική[1]», ἐμεῖς χριστιανοί μου, θά τήν ἀναζητήσουμε κάπου ἔξω; Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος κηρύττει: «ὁ Θεός ἔδωσε τό Πνεῦμα Του νά φωνάζει μέσα στίς καρδιές μας, ἀββᾶ Πατέρα μας»[2]. Βλέπεις ἀδελφέ μου, πῶς ἐξετάζοντας τά πράγματα ἀποδεικνύεται, διά μέσῳ τῶν Ἁγίων, ὅτι ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός εἶναι Ὅλος ἐν τῇ Ὀρθοδόξῳ Ἐκκλησίᾳ;
Πραγματικά, ὅλες οἱ ἀρετές ζοῦν, ὑπάρχουν μέσα στήν ἁγίαν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησία Του. Ὅλες οἱ ἀρετές εἶναι ἀλληλένδετες· οἱ Ἅγιοι ἀκολουθοῦν κατά πάντα καί διά πάντα τόν Βασιλέα Ἰησοῦν. Προχωροῦν στήν ἡσυχία τῆς καρδιᾶς· πιστεύουν καί δέχονται τόν λόγον τοῦ Θεοῦ Λόγου, καί φέρουν ἄχρι κεραίας στή ζωή τους, τήν Ὀρθόδοξον Πίστιν καί Παράδοσιν.
Διά νά μάθουμε λοιπόν ὅτι ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς ὁ Σωτήρ τῆς ἀνθρωπότητος καί ἔνδοξος Κριτής αὐτῆς, ἔχει ἐξουσίαν νά συγχωρεῖ ἁμαρτίας ἐπί τῆς γῆς καί μέσῳ τῶν ἱερέων Του ἕως τῆς Δευτέρας Παρουσίας, χρειάζεται νά μποῦμε μέσα στούς Ἁγίους Του, στό ἦθος, στή δογματική τους διδασκαλία. Νά καρποφοροῦμε ἐν ὑπομονῇ· γιατί δέν ὑπάρχει χρηστόν ἦθος χωρίς δόγμα ὀρθόδοξον· τό ὀρθόδοξον δόγμα διαμορφώνει τό ἦθος καί ἡ Τριαδική ζωή γίνεται πρότυπο ἁγίου βιώματος,σωτηρίας, πίστεως καί ὁμολογίας.
«...ἵνα τί ἐνθυμεῖσθε πονηρά ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν;»
Συνεπῶς, δέν εἶναι δυνατόν, πηγή ἀγαθή νά βγάζει νερά θολά καί βρωμερά, πού άποπνέουν κοσμική δυσοσμία· οὔτε καρδιά πού βρίσκεται ἔξω ἀπό τήν Βασιλεία τῶν οὐρανῶν νά ἀναβλύζει ποτέ πηγές θείας ζωῆς πού σκορποῦν εὐωδία νοητοῦ μύρου. Ἰδού μερικοί ἁπό τούς Φαρισαίους καί Γραμματεῖς εἶπαν μέσα τους: «...αὐτός βλασφημεῖ σφετεριζόμενος δικαίωμα, τό ὁποῖον μόνον ὁ Θεός ἔχει». Ἀλλοίμονον!! Πράγματι κακόγνωμοι καί κακοπροαίρετοι ἄχρι τοῦ νῦν· ἄς ἐλπίσουμε ὅτι κάποτε θά καταλάβουν ὅτι ὁ Μεσσίας Ἰησοῦς ἦλθε καί Τόν ἀπέρριψαν καί Τόν ἀπορρίπτουν· εἴθε ὁ Θεός νά τούς ἐλεήσει.
Ἐμεῖς, ἁγία γερόντισσα, ἄς ἀκούσουμε τόν Ἀπόστολο τοῦ Χριστοῦ πού λέει ὅτι τά σώματά μας εἶναι ναός τοῦ Ἁγίου Πνεύματος πού ἐνεργεῖ μέσα μας. Καί πάλι ὅτι εἴμαστε οἶκος τοῦ Θεοῦ· «θά κατοικήσω καί θά περπατήσω μέσα τους καί θά εἶμαι Θεός τους»[3]. Ἀφοῦ λοιπόν τό σῶμα ἐκ φύσεως εἶναι φτιαγμένο γιά νά γίνει κατοικητήριο τοῦ Θεοῦ, ποιός λογικός ἄνθρωπος θά ἔκρινε ἀνάξιο κόπο τό νά ἐγκαταστήσει τό νοῦ του, μέσα σ’ αὐτό; Στόν ἔσω τῆς καρδίας ἄνθρωπον;
Ἐν τούτοις, οἱ κακοπροαίρετοι, ἀλαζόνες, συνήθως ἐκπίπτουν γιατί ἔχουν ὡς ὁδηγό στή ζωή τους τό σαρκικό φρόνημα, «τόν νοῦ τῆς σαρκός». Αὐτό εἶναι ἀναμενόμενο, ἀφοῦ τό φρόνημα τῶν αἰσθήσεων σταθμίζει τούς πάντες καί τά πάντα μέ τά μέτρα τῆς προσωπικῆς προβολῆς καί ἰδιοτέλειας, δηλαδή τῆς εἰδωλολατρείας.
Ὡστόσο χριστιανοί μου, κάθε ἄνθρωπος μπορεῖ νά γνωρίσει τήν Ἀλήθεια, τόν Χριστόν. Ὁ Κύριος ὁδηγεῖ τά μέλη τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας στήν μυστηριακή καί ἁγία ἀνάπτυξη καί ἀποδοχή, ὅτι ὁ Ἰησοῦς ὁ Σωτήρ εἶναι ἡ Ἴδια ἡ Κεφαλή τῆς Ἐκκλησίας· ἑπομένως δύναται νά συγχωρεῖ ἁμαρτίες. Κατά τήν διάρκεια αὐτῆς τῆς ἀναπτύξεως, ὅ,τι ὑπάρχει στόν ἄνθρωπο «αὔξει τήν αὔξησιν τοῦ Θεοῦ» καί πρωτίστως ὁ νοῦς του, ὁ ὁποῖος σταδιακά ἑνώνεται κατά Χάριν μέ τόν νοῦ τοῦ Χριστοῦ.(βλέπε βίο Ἁγίου Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτου, ὅπου τήν μνήμην ἑορτάζουμε σήμερα)
Ἔτσι οἱ πραγματικοί χριστιανοί, ἔχουν «νοῦν Χριστοῦ»[4]. Μόνον τότε ὁ ἀνθρώπινος νοῦς φθάνει στήν Ἀλήθεια πού ἐλευθερώνει καί βιώνει πράγματι τήν καθαρότητα τῆς καρδιᾶς καί ἐκπληρώνει τήν θεία βούληση, ὡς οὐσία τοῦ εἶναι του· ἐπιτυγχάνοντας καί ἐκπληρώνοντας τήν θείαν βούλησιν πού εἶναι ἡ σωτηρία ὅλων, διά τοῦ μυστηρίου τῆς μετανοίας καί ἐξομολογήσεως· «· θάρσει τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου».
«...ἵνα τί ἐνθυμεῖσθε πονηρά ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν;»
Μέ ἄλλα λόγια ἀδελφοί, παραμένουμε ἑνωμένοι μέ τήν Κεφαλή τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας, τόν Μεσσίαν, ἐκπληρώνοντας καί βιώνοντας τίς θεῖες ἐντολές, ἔτσι ὅπως ἔχουν ἐκφραστεῖ στό ἱερό Εὐαγγέλιο καί τήν ἁγία Παράδοση, καθοδηγούμενοι ἀπό τόν Παράκλητο σέ ὁλόκληρη τή ζωή μας.
Στόν Σωτῆρα Ἰησοῦ τόν Βασιλέα, ἡ Δόξα, ἡ Δύναμις καί τό Κράτος εἰς τούς αἰῶνας. Ἀμήν.
ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΗΝΑ
[1] (Ψαλμ.44,14)
[2] (Γαλ.4,6)
[3] (Β’ Κορινθ. 6,16)
[4] (Α’ Κορινθ.2,16)

[toula]

«Τῇ τιμῇ ἀλλήλους προηγούμενοι»
ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΤ’ ΜΑΤΘΑΙΟΥ[:Ρωμ.12,6-14]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«Τῇ τιμῇ ἀλλήλους προηγούμενοι»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 23-7-1995] (Β320)
Ο Απόστολος Παύλος, αγαπητοί μου, στη σημερινή αποστολική του περικοπή προς τους Ρωμαίους, κάνει αναφορά των ποικίλων χαρισμάτων, με τα οποία πρέπει να κοσμούνται οι βαπτισμένοι Χριστιανοί.
Το Πνεύμα το Άγιον, ευθύς μετά την βάπτισή μας, έρχεται, υπό το μυστήριον του Χρίσματος, να μας μοιράσει χαρίσματα. Είναι η προίκα που παίρνομε μετά την υιοθεσία μας στο βάπτισμα. Αν κάποιος ισχυριστεί ότι δεν έχει κανένα χάρισμα, θα του εδίδετο η απάντησις ότι ή δεν το ανεγνώρισε ή δεν το ενεργοποίησε. Διότι στα χαρίσματα, πρέπει να λάβει μέρος και ο άνθρωπος, στην αποδοχή. Όταν απλώνει κάποιος το χέρι του να δώσει κάτι, πρέπει και ο άλλος να απλώσει το χέρι του να το πάρει. Δεν είναι αρκετό να δώσεις το χέρι σου να προσφέρεις. Γιατί αλλιώτικα, πώς θα το πάρει ο άλλος, εάν δεν απλώσει το χέρι του να το πάρει; Θέλω να πω ότι στα θεία χαρίσματα, πρέπει να υπάρχει και η αποδοχή του ανθρώπου. Και η ενεργοποίησις, ακόμη, αυτών των διδομένων χαρισμάτων.
Και με την ευκαιρία αναφοράς των χαρισμάτων αυτών, επιλέγει ο Απόστολος Παύλος, όπως ακούσαμε στη σημερινήν αποστολική του περικοπή, κάποιες θαυμάσιες προτροπές. Σημειώνει: «Ἡ ἀγάπη ἀνυπόκριτος, ἀποστυγοῦντες -δηλαδή αποστρεφόμενοι- τὸ πονηρόν, κολλώμενοι τῷ ἀγαθῷ -δηλαδή προσκολλώμενοι στο αγαθόν- τῇ φιλαδελφίᾳ εἰς ἀλλήλους φιλόστοργοι, τῇ τιμῇ ἀλλήλους προηγούμενοι, τῇ σπουδῇ μὴ ὀκνηροί - δηλαδή στην προθυμία και στον ζήλο να μην τεμπελιάζουμε-, τῷ πνεύματι ζέοντες, τῷ Κυρίῳ δουλεύοντες, τῇ ἐλπίδι χαίροντες, τῇ θλίψει ὑπομένοντες, τῇ προσευχῇ προσκαρτεροῦντες, ταῖς χρείαις (:στις ανάγκες) τῶν ἁγίων κοινωνοῦντες, τὴν φιλοξενίαν διώκοντες».
Αγαπητοί μου, ένα ωραίο μπουκέτο από λουλούδια αρετών, προτροπών. Υπέροχα πράγματα, υπέροχα. Προϊόντα του Αγίου Πνεύματος, πάντοτε.
Ανάμεσα, όμως, απ’ αυτές τις προτροπές, μία απ’ αυτές θα σταθεί και ένα σημείο που θα προσπαθούσαμε, με τη βοήθεια του Θεού, στην αγάπη σας να αναλύσομε. Είναι το: «Τῇ τιμῇ ἀλλήλους προηγούμενοι». Είναι μία προτροπή που είναι ένα γέννημα της αγάπης και της ευγενείας. Δηλαδή «να προηγείσθε στην απόδοση της τιμής, χωρίς να περιμένετε να ξεκινήσει ο άλλος». Αυτή είναι η προτροπή.
Τι σημαίνει απόδοση της τιμής; Απόδοση σεβασμού και τιμής στο πρόσωπο του άλλου ανθρώπου. Οποιουδήποτε ανθρώπου. Αλλά γιατί; Διότι ο άλλος άνθρωπος, είτε είναι πλούσιος, είτε είναι πτωχός, είτε είναι μορφωμένος ή απαίδευτος, ή πολιτισμένος ή απολίτιστος, είτε είναι μικρός στην ηλικία, είτε είναι πρεσβύτης εις την ηλικίαν, κάθε άνθρωπος είναι ζώσα εικόνα του Θεού. Κάθε άνθρωπος, λοιπόν, σαν εικόνα του Θεού, χρήζει τιμής. Έστω και αν αυτός ο άνθρωπος, σαν εικόνα του Θεού, βρίσκεται, τολμηρόν ειπείν, και εις την κόλασιν. Διότι άνθρωποι δεν θα πάνε στην κόλαση; Ως εικόνες Θεού δεν θα πάνε στην κόλαση; Και αφού είναι εικόνα του Θεού ο κάθε άνθρωπος, η εικόνα του Θεού είναι σεβαστή και συνεπώς ο κάθε άνθρωπος είναι σεβαστός, προς τον οποίον οφείλομε να αποδώσομε τιμή.
Ο Ιακώβ, όταν επέστρεφε από την Μεσοποταμία από την αυτοεξορία του, λίγο πριν περάσει έναν παραπόταμο του Ιορδάνου, ελέγετο Ιαβώκ αυτός ο παραπόταμος, εκεί επάλαιε, όλη την νύχτα με κάποιον και του ζητούσε οπωσδήποτε να τον ευλογήσει. Αυτός ο κάποιος, για να μην πολυπραγμονώ, ήταν ο Θεός Λόγος, ο μετέπειτα Ενανθρωπήσας. Ήτο ο Άγιος του Ισραήλ. Ο μετέπειτα Ενανθρωπήσας.
- Δος μου την ευλογία σου.
- Όχι. Άφησέ με να φύγω.
- Δεν θα σε αφήσω να φύγεις εάν δεν με ευλογήσεις.
- Άσε με να φύγω.
- Δεν θα σ’ αφήσω!
- Ε, καλά. Να είσαι ευλογημένος. Το όνομά σου από δω κι εμπρός, δεν θα λέγεται Ιακώβ, που θα πει πτερνιστής - αυτός που βάζει τρικλοποδιά- , αλλά θα λέγεσαι Ισραήλ. Δηλαδή ευλογημένος.
Τον ευλόγησε. Κουβαλώντας ο Ιακώβ, ο Ισραήλ, την ευλογία του Θεού, περνάει τον παραπόταμο και τώρα έχει να αντιμετωπίσει μία φοβερή δυσκολία. Τον αδελφό του τον Ησαύ· τον οποίον είχε εξαπατήσει. Είχε… καλά είπε ο Ησαύ: «Καλά σε λένε Ιακώβ. Δηλαδή ότι είσαι πτερνιστής». Τον υπεσκέλισε και πήρε τα πρωτότοκια. Ενθυμείσθε την ιστορία. Τώρα πώς θα υπερνικήσει αυτήν την δυσκολία; Αλλά έχει την ευλογία του Θεού. Αυτό τον κάνει να είναι αισιόδοξος. Φοβάται παρά ταύτα. Και μεθοδεύει την υπόθεση της συναντήσεως του αδελφού του. Πάντως, ανάμεσα σε εκείνα που ο Ιακώβ είπε στον αδελφό του όταν τον συνήντησε… είναι μία ολόκληρη διαδικασία αυτή η συνάντησις. Και ολόκληρη μεθόδευσις, πραγματικά. Αν θέλετε, στο βιβλίο της «Γενέσεως», στο 33ον κεφάλαιον μπορείτε να τα βρείτε να τα διαβάσετε.
Λέγει έναν κορυφαίο λόγο ο Ιακώβ στον αδελφό του. «Ἕνεκεν τούτου εἶδον τὸ πρόσωπόν σου, ὡς ἄν τις ἴδοι πρόσωπον Θεοῦ, καὶ εὐδόκησές με». Λέγει - προσέξτε: «Είδα το πρόσωπό σου, σαν να είδα το πρόσωπον του Θεού. Αυτό για μένα λέει πολλά. Διότι αν είναι το πρόσωπόν σου σαν το πρόσωπο του Θεού, τότε βεβαίως θα ευδοκήσεις σε μένα. Τότε βεβαίως θα ευδοκήσεις σε μένα. Τότε βεβαίως θα με δεις ευμενώς». Είδατε αυτό το σημείον; «Είδα το πρόσωπόν σου σαν να είδα το πρόσωπο του Θεού».
Οι Πατέρες αναφέρουν ότι οφείλομε να σπεύδομε -μάλιστα από την γραμματεία της ερήμου είναι αυτό κυρίως- να σπεύδομε να αποδώσομε τιμή εις τον άλλον λέγοντες, δικαιολογώντας το πράγμα ότι βλέπομε στον αδελφό το πρόσωπο του Θεού. Γι'αυτό στη λειτουργική πράξη, αγαπητοί μου, θυμιάζομε την εικόνα του Χριστού, όσες φορές θυμιάσει ο διάκονος ή ο ιερεύς την εικόνα του Χριστού, μετά την εικόνα της Θεοτόκου, μετά τις εικόνες των αγίων και μετά τους πιστούς. Γιατί τους πιστούς; Γιατί ο κάθε πιστός είναι εικόνα του Χριστού. Κάποιος θα έλεγε για μια στιγμή ότι είναι βεβήλωσις. «Θυμιάζοντας την εικόνα του Χριστού, μετά να θυμιάσω τους πιστούς;». Δεν είναι. Γιατί ο κάθε πιστός, σε όποια ηθική κατάσταση και αν ευρίσκεται, είναι εικόνα του Χριστού. Είπα «του Χριστού». Διότι ακριβεστέρα έκφρασις δογματικώς, δεν είναι εικόνα του Θεού, αλλά εικόνα του Χριστού.
Μάλιστα ο άγιος Ειρηναίος λέγει ότι… τότε, όταν είπε ο Θεός: «Ποιήσωμεν τὸν ἄνθρωπον κατ᾽ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ᾽ ὁμοίωσιν», ακόμη δεν είχε αποκαλυφθεί ο Υιός και μάλιστα με την Ενανθρώπησή Του, για να δοθεί μία τελεία έκφρασις «εικόνα του Χριστού». Αυτό θα το πει μετά ο Απόστολος Παύλος, ότι είμαστε εικόνα του Χριστού εμείς οι άνθρωποι. Διότι εικόνα του Χριστού, αν το θέλετε, αν το θέλετε, δεν ξέρω ποιος θεολόγος θα διαρρήξει αυτή την στιγμή τα ιμάτιά του, η εικόνα του Χριστού στον άνθρωπο δεν είναι στην ψυχή μόνον, αλλά είναι και εις το σώμα. Να σας το δείξω αμέσως. Δεν έγινε βάσει του Αδάμ ο Χριστός, έστω κι αν προηγείται χρονικά ο Αδάμ. Αλλά έγινε βάσει του Χριστού ο Αδάμ. Εκείνο που ήθελε να γίνει ο Θεός Λόγος, όταν θα ενηνθρώπιζε. Είμεθα, λοιπόν, εικόνα του Χριστού.
Ακόμη ο άνθρωπος κι αν είναι νεκρός επί φερέτρου, πάλι δεν παύει από του να είναι εικόνα του Θεού. Γι'αυτό ανάβομε κεριά προς τιμήν της εικόνος του Χριστού. Γι'αυτό και κάθε παράβασις εντολής προς τον πλησίον, διαβαίνει σαν προσβολή στον Θεό. Και το αντίθετο. Εάν δείξω ευμενή στάση έναντι του άλλου, τότε αυτό διαβαίνει εις τον Θεόν. Όπως είναι και ο ορισμός της εικόνος, της ζωγραφιάς επί του ξύλου. Ότι η προσκύνησις διαβαίνει επί του πρωτότυπον. Έτσι λοιπόν… ποιο είναι το πρωτότυπον; Ο Χριστός. Ποιο είναι το αντίτυπον; Ο άνθρωπος.
Θέλετε να το δείτε; Το λέει ο Χριστός: «Ἐφ᾽ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε». Ή και το αντίστροφο. «Οὐκ ἐποιήσατε». «Ό,τι στάση θα δείξετε απέναντι στον άλλον άνθρωπο, αυτή είναι η στάσις που δείχνετε απέναντί μου», λέει ο Χριστός. Σαφώς, σαφέστατα. Κι αυτό αποτελεί βεβαίως θεμελιώδη και βασική αλήθεια. Διότι βάσει αυτής της αληθείας, αγαπητοί μου, στηρίζονται πάρα πολλά πράγματα.
Και η τιμή, αρνητικώς μεν είναι η μη βλάβη, η μη προσβολή, η μη περιφρόνηση. Ακόμη και το «μωρέ» που θα πούμε και το «ρακά». Ίσως να έχομε την απορία μας διαβάζοντας την επί του Όρους ομιλία του Κυρίου: «Όποιος πει τον αδελφό του ’’μωρέ"… - από το «μωρός». Δηλαδή «ανόητε» -αλλά να καταλαβαίνει τι λέει ότι «δεν έχεις νουν, ότι δεν είσαι εικόνα του Χριστού» -είναι ένοχος», είπε ο Χριστός. Και θα δώσει λόγον εις τον Θεόν γι’ αυτήν του την έκφραση· τώρα το «μωρέ» το έχομε εμείς… Βέβαια, η αλήθεια είναι ότι έχει φύγει η σημασία της λέξεως, όταν λέμε στον άλλον «Έλα μωρέ…» του λέμε. Και μάλιστα το λέμε πολλές φορές φιλικά. Καλόν είναι να μην το λέμε. Αλλά εάν το πούμε δεν είναι της διαστάσεως που ο Κύριος απειλεί να τιμωρήσει. Ότι δηλαδή ο άλλος άνθρωπος δεν έχει νόηση, άρα δεν είναι άνθρωπος. Και συνεπώς δεν είναι εικόνα του Θεού.
Θετικώς δε, όταν τιμούμε τον άλλον άνθρωπο, τότε σημαίνει ότι δίνομε προσοχή στο πρόσωπό του, ότι το ευλαβούμεθα το πρόσωπό του. Και πώς θα εκφραστεί αυτή η τιμή; Όταν θα προηγηθούμε στην τιμή χρονικώς από τον άλλον. Όταν προηγηθεί η δική μας η τιμή προς εκείνον. Δηλαδή προηγηθούμε χρονικώς έναντι της τιμής που ενδεχομένως ο άλλος θα δώσει σε μας. Λέγει ο Θεοφύλακτος: «Προλαμβάνειν ἀλλήλους ἐν τῷ ἀλλήλους τιμᾶν». Να προλαμβάνομε ο ένας τον άλλον, να τιμήσει ο ένας τον άλλον. Μην πούμε: «Ο άλλος είναι μικρότερος στην ηλικία, εγώ θα πάω πρώτος που έχω ηλικίαν, που έχω αξίωμα, εγώ θα πάω πρώτος να αποδώσω τιμή εις αυτόν;».
Θυμούμαι έναν… μακαρίτη, ήταν πολύ σπουδαίος και μεγάλος άνδρας. Δεν θα πω το όνομά του. Μάλιστα υπάρχει και οδός στην Αθήνα στο όνομά του. Πολύ σπουδαίος. Έμενε εκεί που κατοικούσαμε κι εμείς. Ο άνθρωπος αυτός, ηλικιωμένος, φορούσε ρεπούμπλικο πάντοτε. Πήγαινε στην Εκκλησία κάθε Κυριακή. Κι όταν έβλεπε μικρά παιδιά στον δρόμο, δεν θα το ξεχάσω, και σε μένα, παιδιά του Δημοτικού είμαστε, του λέγαμε: «Καλησπέρα σας, κύριε τάδε». Έβγαζε το ρεπούμπλικο κι έλεγε «Καλησπέρα σας» προς πάντα άνθρωπον και εις τα μικρά παιδιά! Αυτό μας είχε καταπλήξει, κυριολεκτικώς μας είχε καταπλήξει. Δεν ξέρω αν ο άνθρωπος αυτός ήξερε ότι ο άλλος άνθρωπος είναι εικόνα του Χριστού. Δεν ξέρω. Σας λέω τι έκανε μόνο.
Όπως έχω και πολλές φορές την πληροφορία από πεθερές που έχουν χαλάσει οι σχέσεις με την νύφη και σου λέει: «Εγώ θα πάω να προσκυνήσω; Εγώ θα πάω να της μιλήσω;». Κυρία μου, το θέμα δεν είναι θέμα ηλικίας. Δεν είναι θέμα ότι εσύ είσαι η πεθερά, η μητέρα και η άλλη είναι η νύφη σου, η κόρη σου. Σημασία έχει ότι είναι ο άλλος άνθρωπος. Ναι, γιατί; Θα πέσει… να το πω έτσι, θα πέσει η μύτη σου δηλαδή να πας να τα φτιάξεις με την νύφη σου; Χάλασε ο κόσμος; Γι'αυτό λέγει ο Θεοδώρητος: «Παραχωρείτω ἕκαστος τῶν πρωτείων τῷ πέλας». «Ο καθένας», λέγει, «να παραχωρεί ‘’τῶν πρωτείων’’ , δηλαδή τα πρωτεία- εις τον πλαϊνό του». Δεν έχει σημασία ποιος είναι ο πλαϊνός. Δεν έχει σημασία ποιος είναι ο πλαϊνός.
Και βέβαια αυτό πρέπει να ισχύει προς όλους τους άνθρωπος, φυσικά, όταν έχομε σχέσεις μεταξύ μας. Είδατε όταν καμιά φορά τιμούμε ένα πρόσωπο, φτάσομε μπροστά σε μία πόρτα, είτε να βγούμε από το σπίτι μας, είτε να μπούμε στο σπίτι μας, και λέμε στον άλλον: «Περάστε παρακαλώ», ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Αυτό το σχήμα, το «περάστε, παρακαλώ» δεν είναι τίποτε άλλο παρά απόδοση τιμής. Ένα σχήμα είναι. Γιατί η τιμή μπορεί να αποδοθεί και με σχήματα και με λόγια και με κινήσεις και με συμπεριφορά, ποικιλοτρόπως, ποικιλοτρόπως. Και ακόμα όταν έχομε αυτό το σχήμα, να τρέχομε να τιμήσομε τον άλλον άνθρωπο, αυτό είναι κι ένα στοιχείον δημιουργίας φιλίας. Λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Οὐδὲν οὕτω φίλους ποιεῖ ὡς τὸ σπουδάζειν τῇ τιμῇ νικᾶν τὸν πλησίον». «Δεν κάνει», λέει, «τίποτε άλλο τόσο το να κάνεις φίλο, όσο το να φροντίσεις να τιμάς τον άλλον άνθρωπο». Είναι μεγάλο πράγμα αυτό.
Πρέπει να πούμε ότι όταν προηγούμεθα, αγαπητοί μου, στην τιμή προς τον άλλον άνθρωπον, αυτό φανερώνει δύο σπουδαίες αρετές, που είναι δικές μας. Και είναι κτήμα μας. Και δύνανται να θεωρηθούν καύχημά μας και παράσημό μας. Η αγάπη και η ταπεινοφροσύνη. Αν δεν έχεις αγάπη, αυτό δεν το κάνεις, να τιμήσεις τον άλλον. Εάν δεν έχεις ταπεινοφροσύνη, αυτό δεν το κάνεις, για να τιμήσεις τον άλλον. Και φυσικά αυτό φανερώνεται, όπως σας είπα, με κάθε κίνησή μας. Με τα λόγια μας, με τη συμπεριφορά μας, με τα πάντα.
Αναφέρει μία ωραία περίπτωση ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος. Είναι λίγο μακρά. Θα σας τη διαβάσω στο κείμενο. Κάπου κάπου θα εξηγώ: «Ἀνάγκασον σεαυτόν -γιατί λέγει «ἀνάγκασον»; Γιατί, πώς να το πούμε, αδελφοί μου, είμαστε εγωισταί και υπερήφανοι. Δεν μας πάει να τιμήσομε τον κάθε άνθρωπο! Δεν μας πάει! Γι'αυτό λέγει ο ιερός πατήρ το «ἀνάγκασον». Ε, πώς να το κάνομε; Αλήθεια, είναι αυτό. Να αναγκάσεις τον εαυτόν σου- ὅταν ὑπαντήσῃς τῷ πλησίον σου, ἵνα τιμήσῃς αὐτὸν ὑπὲρ τὸ μέτρον αὐτοῦ (:κάτι παραπάνω απ΄ό,τι αξίζει. Προσέξτε: «Κάτι παραπάνω απ’ ό,τι αξίζει». Μη μου το πείτε ότι αυτό είναι κολακεία. Λέει παρακάτω:- «Φίλησον δὲ τὰς χεῖρας αὐτοῦ καὶ τοὺς πόδας -τώρα πάρτε τη μία εικόνα. Είναι πολύ παλιά. Αιώνες πίσω είναι. Σήμερα δεν φιλάμε τα πόδια του αλλουνού. Ε, ούτε και τα χέρια βεβαίως. Εκτός αν είναι σεβαστό πρόσωπο - καὶ ἐπίθες αὐτὰς ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμούς σου (:πάρε τα χέρια του αλλουνού και βάλτα στα μάτια σου -όπως έχουν και έναν ιδιαίτερο χαιρετισμό οι Κινέζοι, έναν παρεμφερή) καὶ κράτησον αὐτὰς πολλάκις μετὰ πολλῆς τιμῆς (:να του κρατάς τα χέρια) καὶ ἐπαίνεσον αὐτὸν καὶ εἰς ἅπερ οὐκ ἔχει (:δείξε λιγάκι έπαινο και σε πράγματα που δεν έχει).
Ὅταν δὲ χωρισθῇς ἀπ᾽ αὐτοῦ -Δεν είναι κολακεία, προσέξατέ το- λάλησον περὶ αὐτοῦ πᾶν ἀγαθὸν καὶ εἴ τι τίμιον (:όταν έφυγε, μην αρχίζεις το κουτσομπολιό, αν είναι και άλλοι άνθρωποι. Πες ό,τι καλύτερο μπορείς να πεις γι’ αυτόν)· ἐν γὰρ τούτοις καὶ ἐν τοῖς τοιούτοις ἕλκεις αὐτὸν εἰς τὸ ἀγαθόν (:Θα το μάθει τι είπες εσύ γι’ αυτόν. Θα το μάθει! Και τότε θα φιλοτιμηθεί. Πώς να το κάνομε, αγαπητοί μου; Ένα μεγάλο μέρος του να ελκύσομε τον άλλον στην αρετή είναι να τον φιλοτιμήσομε. Δεν είναι κολακεία. Να τον φιλοτιμήσομε. Να πούμε μια καλή κουβέντα).
Ἐκ δὲ τῆς τοιαύτης συνηθείας -τώρα αυτό που αφορά σε εκείνον που έδωσε την τιμήν-, ᾗ σεαυτὸν ἐθίζεις, τυποῦται ἐν σοὶ τύπος ἀγαθός (:από μία τέτοια, λέει, συνήθεια, εσύ συνηθίζεις τον εαυτόν σου, και στο τέλος ξέρεις τι θα γίνεις; Ένας αγαθός τύπος. Φυσιογνωμία, κινήσεις, τα πάντα, πια θα έρχονται αυθόρμητα. Γιατί θα έχεις δημιουργήσει τύπον, χαρακτήρα. Και είναι πολύ σπουδαίο). Οὗτος ὁ τρόπος -συνεχίζει ο ιερός πατήρ- ἔστω σοι ἀεί (:αυτός ο τρόπος να είναι για σένα παντοτινός), τὸ εὐπροσήγορον (:να είσαι ευπροσήγορος, δηλαδή ευγενής) καὶ τιμητικὸν εἶναι πρὸς πάντας (:σε όλους). Καὶ μὴ παροξύνῃς τινὰ ἢ ζηλώσῃς (:μην παροξύνεις κάποιον, μην τον κάνεις να ζηλέψει) μήτε διὰ πίστιν μήτε διὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ τὰ κακά -Να του πεις: «Έλα εδώ παλιάνθρωπε…». Όχι, όχι, πρόσεξέ το. Ούτε δια την πίστιν του, αν έχει διαφορά πίστεως, είναι αιρετικός, ούτε ακόμη αν είναι… βρωμιάρης, να το πω έτσι, τα έργα του δεν είναι καλά.
Και ακόμη προσθέτει:. Ἐπίμενον ἀεὶ εὐλογῶν τῷ στόματι (:Να επιμένεις, λέγει ο άγιος Ισαάκ. Πάντοτε να ευλογείς με το στόμα σου. «Εὐλογῶ» θα πει «εὖ + λέγω». «Λέω καλές κουβέντες, καλά λόγια»), καὶ οὐ μὴ λοιδορηθῇς (:κι εσύ δεν θα κατηγορηθείς ,αν λες καλά λόγια)· ἡ γὰρ λοιδορία λοιδορίαν γεννᾷ (:διότι η κατηγορία, κατηγορία γεννάει), καὶ ἡ εὐλογία εὐλογίαν» Αυτά είναι γραμμένα στον 5ον του λόγο και εις τον 23ον του λόγο.
Για να μπορέσομε να πραγματοποιήσομε, αγαπητοί μου, την απόδοση της τιμής εις τον άλλον άνθρωπο, πρέπει να έχομε μια βαθιά πνευματική καλλιέργεια. Γι'αυτό ο Παύλος γράφει: «Ἡ ἀγάπη ἀνυπόκριτος -δηλαδή όχι μία υποκριτική αγάπη, που κάπου ξεσκεπάζεται και αποκαλύπτεται- τῷ πνεύματι ζέοντες -που σημαίνει να έχομε μία θερμότητα, έναν ζήλο ψυχής για ό,τι πνευματικόν- τῇ προσευχῇ προσκαρτεροῦντες -ο πνευματικός άνθρωπος έχει πάντοτε έντονη την προσευχή του. Και για τους άλλους- ταῖς χρείαις τῶν ἁγίων κοινωνοῦντες». Εδώ είναι κάτι πολύ σπουδαίο. Αν αρχίσει ο πιστός να έχει αντίληψη των αναγκών του πλησίον -αυτό θα πει «κοινωνοῦντες ταῖς χρείαις τῶν ἁγίων»-, τότε… τότε εύκολα θα τιμήσει τον άλλον. Θα τον τιμήσει. Βεβαίως.
Αγαπητοί, ο Παύλος μάς υπέδειξε μία θαυμασία κοινωνική αρετή: Να σπεύδομε πρώτοι να αποδίδομε τιμή στους άλλους. Μπορούμε, αλήθεια, να φανταστούμε μία κοινωνία ανθρώπων που έτσι κινούνται; Που όλοι λέμε στους άλλους την «καλημέρα» μας εγκαρδίως. Ξέρετε, πολλές φορές, όταν με κάποιον τα χαλάσαμε, δεν του λέμε «καλημέρα». Όχι γιατί διατηρείται η κακία μέσα μας, αλλά γιατί ντρεπόμαστε να του πούμε «καλημέρα» και επειδή δεν πέφτει η μύτη μας. Θέλομε να του πούμε. Για φανταστείτε, λοιπόν, τι μεγάλη υπηρεσία προσφέρει εκείνος που λέει πρώτος την «καλημέρα». Τον άλλον τον νικάει, τον κερδίζει, του ανοίγει πραγματικά τον δρόμο.
Αν έτσι κινούμεθα, τότε θα έχουμε μεταφέρει την Βασιλεία του Θεού επάνω εις την γη. Ωστόσο δεν είναι εύκολη, θα επαναλάβω, η αρετή αυτή της αποδόσεως τιμής στον άλλον. Θα επαναλάβω. Χρειάζεται αγώνα να δαμασθεί ο εγωισμός μας, ο κακός εαυτός μας· ο δύστροπος και ιδιοτελής εαυτός μας. Είναι, όμως, ανάγκη να γίνει. Αν θέλομε να έχομε και εμείς ειρήνη. Είναι ανάγκη να γίνει. Έτσι ας ξανακούσομε άλλη μία φορά την προτροπή του Παύλου: «Τῇ τιμῇ ἀλλήλους προηγούμενοι».
Είναι ο δρόμος, όπως λέγουν οι κοσμικοί άνθρωποι, για μια πολιτισμένη κοινωνία. Και όπως λέγει ο λόγος του Θεού, είναι ο δρόμος που οδηγεί στην Βασιλεία των αγίων, στην Βασιλεία του Θεού.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
· https://www.arnion.gr/.../omilia.../omi ... vn_646.mp3

[toula]

Κυριακή ΣΤ΄ Ματθαίου – Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος για τη θεραπεία του παραλυτικού της Καπερναούμ
«Καὶ ἐμβὰς εἰς πλοῖον διεπέρασε καὶ ἦλθεν εἰς τὴν ἰδίαν πόλιν. Καὶ ἰδοὺ προσέφερον αὐτῷ παραλυτικὸν ἐπὶ κλίνης βεβλημένον· καὶ ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν εἶπε τῷ παραλυτικῷ· θάρσει, τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου(:και αφού μπήκε σε ένα πλοίο, πέρασε στην απέναντι όχθη της λίμνης, και ήλθε στη δική Του πόλη, την Καπερναούμ. Τότε Του έφεραν έναν παράλυτο, που τον είχαν βάλει πάνω σε ένα κρεβάτι. Και καθώς ο Ιησούς είδε την πίστη που είχε και ο παράλυτος κι εκείνοι που τον μετέφεραν, είπε στον παράλυτο, ο οποίος ανησυχούσε και φοβόταν μήπως οι αμαρτίες του γίνουν εμπόδιο στη θεραπεία του: “Έχε θάρρος, παιδί μου˙ έχουν συγχωρηθεί οι αμαρτίες σου”)» [Ματθ. 9,1-2].
«Δική Του πόλη» ονομάζει εδώ την Καπερναούμ· διότι άλλη μεν Τον έφερε στον κόσμο, η Βηθλεέμ, άλλη Τον ανέθρεψε, η Ναζαρέτ και άλλη Τον είχε διαρκώς κάτοικό της, η Καπερναούμ [πρβλ. Ματθ. 4,12-16: «Ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς ὅτι Ἰωάννης παρεδόθη, ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν. καὶ καταλιπὼν τὴν Ναζαρὲτ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς Καπερναοὺμ τὴν παραθαλασσίαν ἐν ὁρίοις Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ, ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· γῆ Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλείμ, ὁδὸν θαλάσσης, πέραν τοῦ Ἰορδάνου, Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα καὶ τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς (:όταν άκουσε ο Ιησούς ότι ο Ιωάννης παραδόθηκε στη φυλακή απ’ τον βασιλιά Αντίπα, αναχώρησε και πήγε στη Γαλιλαία. Κaι αφού άφησε τη Ναζαρέτ, πήγε και κατοίκησε στην Καπερναούμ, η οποία ήταν κτισμένη κοντά στη λίμνη της Γαλιλαίας, στα σύνορα των φυλών Ζαβουλών και Νεφθαλείμ. Έτσι επαληθεύθηκε και πραγματοποιήθηκε εκείνο που είπε ο Θεός μέσω του προφήτου Ησαΐα: “Η χώρα της φυλής Ζαβουλών και η χώρα της φυλής Νεφθαλείμ, που εκτείνονται κοντά στη θάλασσα και πέρα από τον Ιορδάνη ποταμό, στα ανατολικά του, η Γαλιλαία, στην οποία κατοικούν πολλοί εθνικοί. Ο λαός που κάθεται καθηλωμένος κι ακίνητος στο πνευματικό σκοτάδι της ειδωλολατρικής πλάνης και της ασεβείας είδε μεγάλο πνευματικό φως, τον Χριστό˙ κι έλαμψε φως από τον ουρανό σε εκείνους που κάθονται στη χώρα που σκιάζεται από το πυκνότατο σκοτάδι της αμαρτίας και του θανάτου”)».
Ο παραλυτικός της παρούσης διηγήσεως είναι διαφορετικός από εκείνον που αναφέρει ο ευαγγελιστής Ιωάννης[Ιω.5,1-18]· διότι εκείνος ήταν κατάκοιτος κοντά στην κολυμβήθρα της Βηθεσδά, ενώ αυτός εδώ βρισκόταν στην Καπερναούμ. Και ο ένας είχε τριάντα οκτώ χρόνια παράλυτος, ενώ γι’ αυτόν που αναφέρει ο ευαγγελιστής Ματθαίος δεν ειπώθηκε τίποτε παρόμοιο. Ακόμη, ο παραλυτικός της Βηθεσδά δεν είχε δικούς του ανθρώπους που να τον βοηθούσαν, ενώ ο παραλυτικός της Καπερναούμ είχε ανθρώπους που τον φρόντιζαν, οι οποίοι και τον μετέφεραν επάνω στο κρεβάτι του ενώπιον του Ιησού. Επίσης σε αυτόν ο Κύριος λέγει: «θάρσει, τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου (:έχε θάρρος, παιδί μου, σου έχουν συγχωρηθεί οι αμαρτίες σου)», ενώ εκείνον τον ρωτά: «Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι;(:Θέλεις να γίνεις υγιής;)»[Ιω. 5,6]. Και τον παράλυτο της Βηθεσδά τον θεράπευσε ημέρα Σάββατο, ενώ αυτόν εδώ της Καπερναούμ, όχι Σάββατο· διότι, διαφορετικά, θα Τον κατηγορούσαν και γι' αυτό οι Ιουδαίοι. Αλλά όσον αφορά τη θεραπεία του παραλυτικού της Καπερναούμ σιώπησαν για το θέμα αυτό, ενώ στον άλλο που θεραπεύτηκε στη Βηθεσδά από τον Κύριο έκαναν επίθεση και τον κατεδίωκαν.
Αυτά δεν τα είπα τυχαία, αλλά για να μην νομίσει κανείς ότι υπάρχει διαφωνία μεταξύ των ευαγγελιστών, εάν θεωρήσει ότι πρόκειται για ένα και τον αυτόν παραλυτικό.
Εσύ όμως πρόσεξε, σε παρακαλώ, την ταπεινοφροσύνη και την επιείκεια του Κυρίου·διότι και πριν από αυτό το θαύμα απέφυγε το πλήθος, και όταν εκδιώχθηκε από τους κατοίκους των Γαδάρων, δεν έφερε αντίσταση, αλλά αναχώρησε, όχι όμως μακριά. Και πάλι μπήκε στο πλοίο και κατευθυνόταν προς την απέναντι όχθη, ενώ είχε τη δυνατότητα να περάσει και πεζός δια της παραλίας της λίμνης· διότι δεν ήθελε συνεχώς να θαυματουργεί, για να μην ζημιώσει το όλο έργο της θείας οικονομίας[δηλαδή το όλο σχέδιο του Θεού για τη σωτηρία του ανθρώπου, το οποίο κλιμακωνόταν σε διάφορα επάλληλα στάδια].
Ο Ματθαίος, λοιπόν, λέγει ότι έφεραν απλώς τον παραλυτικό προς τον Ιησού, ενώ οι άλλοι ευαγγελιστές[Μάρκ. 2,4: «καὶ μὴ δυνάμενοι προσεγγίσαι αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον, ἀπεστέγασαν τὴν στέγην ὅπου ἦν, καὶ ἐξορύξαντες χαλῶσι τὸν κράβαττον, ἐφ᾿ ᾧ ὁ παραλυτικὸς κατέκειτο(:και επειδή δεν μπορούσαν εξαιτίας του πλήθους να Τον πλησιάσουν, ξεσκέπασαν τη σκεπή στο μέρος όπου βρισκόταν ο Κύριος, και αφού έκαναν ένα άνοιγμα, έριξαν από εκεί κάτω σιγά – σιγά το κρεβάτι, πάνω στο οποίο ήταν ξαπλωμένος ο παράλυτος)» και Λουκ. 5,19: «καὶ μὴ εὑρόντες ποίας εἰσενέγκωσιν αὐτὸν διὰ τὸν ὄχλον, ἀναβάντες ἐπὶ τὸ δῶμα διὰ τῶν κεράμων καθῆκαν αὐτὸν σὺν τῷ κλινιδίῳ εἰς τὸ μέσον ἔμπροσθεν τοῦ Ἰησοῦ(:Και επειδή λόγω της κοσμοπλημμύρας δεν βρήκαν από ποια είσοδο να τον βάλουν μέσα, ανέβηκαν στην ταράτσα του σπιτιού, και αφού έβγαλαν μερικά κεραμίδια, τον κατέβασαν από εκεί μαζί με το μικρό κρεβάτι του στη μέση, μπροστά στον Ιησού)»] λένε ότι ξεσκέπασαν τη στέγη και τον κατέβασαν· επίσης οι άλλοι ευαγγελιστές αναφέρουν ότι στη συνέχεια οι άνθρωποι εκείνοι που φρόντιζαν τον παραλυτικό της Καπερναούμ τοποθέτησαν τον ασθενή μπροστά από τον Χριστό, χωρίς να πουν τίποτε, αλλά τα πάντα τα ανέθεσαν στον Ιησού.
Κατά την αρχή της δράσεώς Του ο Ιησούς περιερχόταν από τόπο σε τόπο και δεν ζητούσε τόσο μεγάλη πίστη από τους ανθρώπους που Τον πλησίαζαν και Τον παρακαλούσαν για κάτι. Στην προκειμένη, όμως, περίπτωση οι άνθρωποι αυτοί που χάλασαν τη στέγη και κατέβασαν από εκεί τον παραλυτικό ενώπιον του Ιησού, ήρθαν από μόνοι τους πλησίον Του και εκδήλωσαν την πίστη τους· διότι λέγει «καὶ ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν εἶπε τῷ παραλυτικῷ· θάρσει, τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου όταν είδε ο Ιησούς την πίστη αυτών είπε στον παραλυτικό: ‘’θάρρος, παιδί μου, μη φοβάσαι ότι οι αμαρτίες σου θα εμποδίσουν τη θεραπεία· για την πίστη σου, σού έχουν ήδη συγχωρηθεί οι αμαρτίες’’)»[Ματθ. 9,2]· καθώς δεν ζητεί σε όλες τις περιπτώσεις την πίστη από τους ασθενείς, όπως επί παραδείγματι, στις περιπτώσεις εκείνες που οι ασθενείς έχουν χάσει τα λογικά τους ή όταν έχουν χαμένες τις αισθήσεις τους κατά άλλον τρόπο λόγω της νόσου τους. Στην προκειμένη όμως περίπτωση μάλλον είχε εκδηλωθεί και η πίστη του ασθενούς, διότι, διαφορετικά δεν θα δεχόταν να τον κατεβάσουν από τη στέγη, εάν δεν είχε πίστη.
Αφού λοιπόν έδειξαν τόση μεγάλη πίστη, καθιστά φανερή και ο Ιησούς τη δική Του δύναμη, με το να συγχωρεί τα αμαρτήματα με όλη Του την εξουσία, και αποδεικνύοντας με όλες αυτές τις ενέργειές Του ότι είναι ομότιμος με Αυτόν που Τον έχει γεννήσει. Σκέψου τώρα: παραπάνω το απέδειξε αυτό με τη διδασκαλία, όταν τους δίδαξε ως κάποιος που έχει εξουσία[πρβλ. Ματθ. 7,29: «ἦν γὰρ διδάσκων αὐτοὺς ὡς ἐξουσίαν ἔχων, καὶ οὐχ ὡς οἱ γραμματεῖς(:διότι τους δίδασκε πάντοτε με εξουσία και κύρος, ως νομοθέτης και κριτής και αυθεντικός γνώστης της αλήθειας, και όχι σαν τους γραμματείς, οι οποίοι για να επιβεβαιώσουν τα όσα έλεγαν, αναφέρονταν στον νόμο και τις παραδόσεις των παλαιοτέρων)»]· έτσι ενήργησε και στην περίπτωση της θεραπείας του λεπρού που Του έλεγε, παρακαλώντας Τον: «Κύριε, ἐὰν θέλῃς, δύνασαί με καθαρίσαι(:Κύριε, εάν θέλεις, έχεις τη δύναμη να με καθαρίσεις από αυτήν την ανίατη και βασανιστική λέπρα)», όταν είπε: «θέλω, καθαρίσθητι(:θέλω, καθαρίσου)»[Ματθ.8,3]· επίσης το απέδειξε και στην περίπτωση του εκατόνταρχου, που όταν Του είπε: «μόνον εἰπὲ λόγῳ, καὶ ἰαθήσεται ὁ παῖς μου(:πες έναν μόνο λόγο και αμέσως θα θεραπευτεί ο δούλος μου)»[Ματθ.8,8], έδειξε τον θαυμασμό Του και τον επαίνεσε περισσότερο από όλους· επίσης με τη θάλασσα, όταν με τον λόγο Του μονάχα την χαλιναγώγησε σταματώντας την τρικυμία που είχε ξεσπάσει[Ματθ.8,26: «Ἐγερθεὶς ἐπετίμησε τοῖς ἀνέμοις καὶ τῇ θαλάσσῃ, καὶ ἐγένετο γαλήνη μεγάλη (:τότε, αφού σηκώθηκε όρθιος, διέταξε με αυστηρότητα τους ανέμους και τη θάλασσα, και αμέσως έγινε γαλήνη μεγάλη)»]· αποδεικνύεται επίσης και στην περίπτωση των δαιμόνων που είχαν καταλάβει τους δύο Γεργεσηνούς νέους, όταν οι ίδιοι αυτοί δαίμονες παραδέχονταν τον Κύριο ως κριτή και τους εκδίωκε με μεγάλη εξουσία[Ματθ. 8,28 κ.ε]. Εδώ πάλι, στη θεραπεία του παραλυτικού της Καπερναούμ, με έναν τρόπο πιο θαυμαστό εξαναγκάζει τους ίδιους τους εχθρούς Του να ομολογήσουν την ομοτιμία Του προς τον Πατέρα και καθιστά αυτό φανερό με το ίδιο τους το στόμα .
Ο ίδιος λοιπόν ο Ιησούς, δείχνοντας την απουσία αγάπης προς τις τιμές που Τον διέκρινε(διότι Τον περιέβαλλε πολύς κόσμος που απέκλειε την είσοδο, γι' αυτό και τον κατέβασαν από τη στέγη), δεν έσπευσε αμέσως να θεραπεύσει το σώμα, το οποίο ήταν ορατό σε όλους, αλλά από τους εχθρούς Του παίρνει την αφορμή να πράξει αυτό. Και κατά πρώτο θεράπευσε εκείνο που δεν ήταν ορατό, δηλαδή την ψυχή, όταν συγχώρησε τις αμαρτίες του παραλυτικού, κάτι που έσωζε μεν τον ασθενή, στον Ιησού όμως δεν απέφερε μεγάλη δόξα.
Οι εχθροί Του όμως, παρωθούμενοι από την πονηρία τους και επιθυμώντας να Τον προσβάλλουν δημιούργησαν χωρίς να το θέλουν τις προϋποθέσεις για να λάμψει περισσότερο το θαύμα που συντελέστηκε και να γίνει γνωστό σε όλους. Πραγματικά, ο Κύριος με την επινοητικότητά Του, χρησιμοποίησε τον φθόνο των Ιουδαίων για να καταστεί φανερό το θαύμα. Επειδή, δηλαδή, ταράσσονταν δυσαρεστημένοι και έλεγαν μέσα τους: «Οὗτος βλασφημεῖ(:Αυτός βλασφημεί, διότι σφετερίζεται δικαίωμα που μόνον ο Θεός έχει)»[Ματθ.9,3]· και «Τί οὗτος οὕτω λαλεῖ βλασφημίας; τίς δύναται ἀφιέναι ἁμαρτίας εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός;(:γιατί ο άνθρωπος αυτός μιλάει έτσι και ξεστομίζει βλασφημίες; Ποιος άλλος μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες παρά μόνον ένας, ο Θεός;)»[Μάρκ. 2,7], ας δούμε ποια απάντηση τούς έδωσε. Μήπως τους διέλυσε την άποψη αυτή; Διότι εάν δεν ήταν ίσος προς τον Θεό, έπρεπε να τους πει: «Γιατί μου αποδίδετε φήμη που δεν μου ταιριάζει; Απέχω πολύ εγώ από τη δύναμη αυτήν». Δεν είπε, όμως, τίποτε από αυτά. Αντίθετα, βεβαίωσε και επικύρωσε τον συλλογισμό τους αυτόν και με τους λόγους Του και με την πραγματοποίηση του θαύματος.
Επειδή βέβαια το να ομιλεί κανείς για τον εαυτό του φαινόταν ότι προκαλούσε την αντίδραση και τη δυσαρέσκεια των ακροατών, γι' αυτό την αντίληψη των ανθρώπων για τον Ίδιο την επιβεβαιώνει ο Κύριος διαμέσου των άλλων. Και το άξιο θαυμασμού είναι ότι αυτό το επιτυγχάνει όχι μόνο διαμέσου των φίλων, αλλά και διαμέσου των εχθρών Του· διότι τόσος ήταν ο πλούτος της σοφίας Του. Διαμέσου των φίλων το πέτυχε όταν είπε: «Θέλω, καθαρίσου» και επίσης όταν είπε: «Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐδὲ ἐν τῷ Ἰσραὴλ τοσαύτην πίστιν εὗρον (:αληθινά σας λέω, τόσο μεγάλη πίστη δεν βρήκα ούτε ανάμεσα στους Ισραηλίτες, οι οποίοι είναι ο εκλεκτός λαός του Θεού)»[Ματθ.8,10], ενώ διαμέσου των εχθρών το πραγματοποιεί στην προκειμένη περίπτωση.
Όταν λοιπόν είπαν μέσα τους ότι κανείς δεν μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνο ο Θεός, πρόσθεσε : «ἵνα τί ὑμεῖς ἐνθυμεῖσθε πονηρὰ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; τί γάρ ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν, ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, ἔγειρε καὶ περιπάτει; ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας - τότε λέγει τῷ παραλυτικῷ· ἐγερθεὶς ἆρόν σου τὴν κλίνην καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου(:γιατί κάνετε μέσα στις καρδιές σας σκέψεις πονηρές και κακοπροαίρετες; Και είναι πράγματι οι σκέψεις σας αυτές κακόγνωμες και κακοπροαίρετες, διότι τι είναι ευκολότερο, το να πει κανείς: είναι συγχωρημένες οι αμαρτίες σου, ή να πει: σήκω όρθιος και περπάτα; Εσείς θεωρείτε δυσκολότερο αυτό το τελευταίο. Για να μάθετε λοιπόν τώρα ότι ο υιός του ανθρώπου, ο Μεσσίας, ο εκπρόσωπος της ανθρωπότητας και ένδοξος Κριτής της κατά τη δευτέρα παρουσία Του, έχει εξουσία να συγχωρεί στη γη τις αμαρτίες των ανθρώπων- τότε λέει στον παράλυτο: “Σήκω όρθιος και πάρε στους ώμους σου το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου”)»[Ματθ.9,4-6].
Όχι μόνον εδώ, αλλά και άλλοτε πάλι, όταν Του έλεγαν οι Ιουδαίοι «περὶ καλοῦ ἔργου οὐ λιθάζομέν σε, ἀλλὰ περὶ βλασφημίας, καὶ ὅτι σὺ ἄνθρωπος ὢν ποιεῖς σεαυτὸν Θεόν(:δεν θέλουμε να σε λιθοβολήσουμε για κάποιο καλό έργο από εκείνα που λες ότι έκανες, αλλά θέλουμε να σε λιθοβολήσουμε για τη βλασφημία που ξεστόμισες, και επειδή εσύ, ενώ είσαι άνθρωπος, παρουσιάζεις τον εαυτό σου για Θεό και λες ότι είσαι ένα με τον Θεό)»[Ιω.10,33]· και εδώ δεν αρνήθηκε την αντίληψη αυτή, αλλά και πάλι την επικύρωσε, όταν είπε: «Εἰ οὐ ποιῶ τὰ ἔργα τοῦ πατρός μου, μὴ πιστεύετέ μοι·εἰ δὲ ποιῶ, κἂν ἐμοὶ μὴ πιστεύητε, τοῖς ἔργοις πιστεύσατε, ἵνα γνῶτε καὶ πιστεύσητε ὅτι ἐν ἐμοὶ ὁ πατὴρ κἀγὼ ἐν αὐτῷ(:εάν δεν ενεργώ τα υπερφυσικά έργα, τα οποία ο Πατήρ μού παραγγέλλει και με βοηθεί να εκτελώ, τότε μην πιστεύετε στη μαρτυρία του δικού μου στόματος και στις δικές μου διαβεβαιώσεις. Εφόσον όμως κάνω τα έργα του Πατρός μου, και δεν πιστεύετε σε ό,τι λέω εγώ, πιστέψτε όμως σε αυτά τα έργα, για να μάθετε και να οδηγηθείτε στην τέλεια πίστη· και τότε θα εννοήσετε καλά και θα πιστέψετε σε εμένα και θα βεβαιωθείτε ότι εγώ ζω και υπάρχω εν τω Πατρί, όπως και ο Πατήρ ζει και υπάρχει εν εμοί. Έχω δηλαδή ως Υιός και Λόγος του Θεού την ίδια φύση και ουσία προς τον Πατέρα, και είμαι άπειρος εγώ, ώστε να χωράει μέσα μου ο Πατήρ, είμαστε μάλιστα και αχώριστοι ο ένας με τον άλλον, διότι και εγώ είμαι και μένω μέσα στον Πατέρα μου)»[Ιω.10,37-38· ερμηνεία Παν. Τρεμπέλα].
Στο σημείο αυτό, όμως, και ένα άλλο σημείο της θεότητάς Του και της ισοτιμίας Του προς τον Πατέρα αποδεικνύει. Εκείνοι λοιπόν έλεγαν μέσα τους ότι η συγχώρηση των αμαρτιών είναι αποκλειστική δικαιοδοσία του Θεού, ο Κύριος, όμως, όχι μόνο συγχωρεί τις αμαρτίες, αλλά και πριν από την ενέργεια αυτή δείχνει και κάτι άλλο, το οποίο ήταν γνώρισμα του Θεού μόνο, το να αποκαλύπτει δηλαδή τις απόκρυφες σκέψεις των ανθρώπων. Διότι δεν είχαν εκφράσει ενώπιον όλων ό,τι σκέπτονταν. «Καὶ ἰδού(:τότε όμως)»,λέγει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος, «τινες τῶν γραμματέων εἶπον ἐν ἑαυτοῖς· οὗτος βλασφημεῖ. καὶ ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὰς ἐνθυμήσεις αὐτῶν εἶπεν· ἵνα τί ὑμεῖς ἐνθυμεῖσθε πονηρὰ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν;(:μερικοί από τους γραμματείς είπαν μέσα τους: “Αυτός βλασφημεί, διότι σφετερίζεται δικαίωμα που μόνον ο Θεός έχει”. Ο Ιησούς την ίδια στιγμή είδε στα βάθη της καρδιάς τους τις σκέψεις τους και είπε: ‘’ Γιατί κάνετε μέσα στις καρδιές σας σκέψεις πονηρές και κακοπροαίρετες;”)»[Ματθ. 9,3-4].
Επίσης το ότι μόνο ο Θεός μπορεί να γνωρίζει καλά τα απόρρητα, άκουσε τι λέγει σχετικώς ο προφήτης: «Καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐξ ἑτοίμου κατοικητηρίου σου καὶ ἱλάσῃ καὶ δώσεις ἀνδρὶ κατὰ τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, ὡς ἂν γνῷς τὴν καρδίαν αὐτοῦ, ὅτι μόνος γινώσκεις τὴν καρδίαν υἱῶν ἀνθρώπων(:και εσύ από τον ουρανό, από το τέλειο αυτό κατοικητήριό Σου, θα ακούσεις την προσευχή τους και θα γίνεις ίλεως προς αυτούς. Θα δώσεις στον καθένα από αυτούς κατά τις επιθυμίες τους, όταν κατανοήσεις την καρδιά τους Εσύ, ο οποίος μόνος γνωρίζεις τις καρδιές των υιών των ανθρώπων)»[ Β΄Παραλ. 6,30]. Και πάλι: «Συντελεσθήτω δὴ πονηρία ἁμαρτωλῶν καὶ κατευθυνεῖς δίκαιον, ἐτάζων καρδίας καὶ νεφροὺς ὁ Θεός(:ας τελειώσει πια και ας εξαφανιστεί η πονηρία των αμαρτωλών. Και τότε Εσύ, Θεέ μου, που γνωρίζεις τα κρυμμένα ελατήρια των ανθρώπων, διότι εξετάζεις τις σκέψεις στα βάθη της καρδιάς και στα απόκρυφα συναισθήματα, θα κατευθύνεις τον δίκαιο ανενόχλητο στον ίσιο δρόμο της αρετής)»[ Ψαλμ. 7,10] .
Αλλά και ο Ιερεμίας λέγει: «Βαθεῖα ἡ καρδία παρά πάντα, καὶ ἄνθρωπός ἐστι· καὶ τίς γνώσεται αὐτόν;(: η καρδιά του ανθρώπου είναι βαθειά και ανεξερεύνητη, περισσότερο από όλα τα άλλα πράγματα. Αυτός είναι ο άνθρωπος· και ποιος μπορεί να γνωρίσει εις βάθος και πλάτος αυτόν;)» [Ιερ. 17,9]. Και ακόμη: « Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Σαμουήλ· μὴ ἐπιβλέψῃς ἐπὶ τὴν ὄψιν αὐτοῦ μηδὲ εἰς τὴν ἕξιν μεγέθους αὐτοῦ, ὅτι ἐξουδένωκα αὐτόν· ὅτι οὐχ ὡς ἐμβλέψεται ἄνθρωπος, ὄψεται ὁ Θεός, ὅτι ἄνθρωπος ὄψεται εἰς πρόσωπον, ὁ δὲ Θεὸς ὄψεται εἰς καρδίαν(:Ο Κύριος όμως είπε στον Σαμουήλ: ‘’μην προσέχεις και μην παρασύρεσαι από την εξωτερική του όψη, από την ωραιότητά του, ούτε από το ανάστημά του, διότι εγώ απέρριψα αυτόν. Ο Θεός δεν βλέπει, όπως βλέπουν οι άνθρωποι. Ο άνθρωπος βλέπει το πρόσωπο. Ο Θεός βλέπει την καρδιά)»[Α΄Βασιλ. 16,7].Και σε πολλές άλλες περιπτώσεις είναι δυνατόν να διαπιστώσουμε ότι ο Θεός μόνο έχει τη δυνατότητα να γνωρίζει καλά ό,τι υπάρχει στη σκέψη των ανθρώπων.
Δείχνοντας λοιπόν ο Κύριος ότι είναι Θεός ίσος προς τον Πατέρα που Τον γέννησε, εκείνο που σκέπτονταν αυτοί μέσα τους (διότι φοβούμενοι τον κόσμο δεν είχαν το θάρρος να διατυπώσουν ενώπιον όλων την γνώμη τους αυτή), αυτό αποκαλύπτει και το καθιστά φανερό, φερόμενος συγχρόνως και στην παρούσα στιγμή με μεγάλη επιείκεια. «Γιατί», λέγει, «σκέπτεστε πονηρά μέσα στις καρδιές σας;». Μολονότι, βέβαια, εάν έπρεπε κάποιος να αγανακτήσει, αυτός ήταν ο παράλυτος, με την ιδέα ότι εξαπατήθηκε και να πει: «Άλλο ήρθα να θεραπεύσω και εσύ θεραπεύεις άλλο; Διότι από πού αποδεικνύεται ότι έχουν συγχωρηθεί οι αμαρτίες μου;». Τώρα εκείνος δεν λέγει τίποτε παρόμοιο, αλλά εμπιστεύεται τον εαυτό του στη δικαιοδοσία του θεράποντος.
Αυτοί όμως, επειδή ήσαν κακοήθεις και γεμάτοι μίσος και φθόνο, επιβουλεύονται τις ευεργεσίες των άλλων. Γι' αυτό και ο Κύριος τους προσβάλλει μεν, αλλά το κάνει με κάθε λεπτότητα. «Πραγματικά, εάν», λέγει, «δεν πιστεύετε σε ό,τι είπα προηγουμένως και έχετε τη γνώμη ότι αυτό αποτελεί κομπασμό, ιδού προσθέτω και κάτι άλλο σε αυτό, το ότι δηλαδή αποκαλύπτω τις απόκρυφες σκέψεις σας. Και ύστερα από αυτό, ένα ακόμη. Ποιο είναι λοιπόν αυτό; Το ότι θα ενδυναμώσω το σώμα του παραλύτου».
Και όταν μεν απευθυνόταν προς τον παράλυτο, δεν ομιλούσε κατά τρόπο που να αποδεικνύει σαφώς την εξουσία Του· διότι δεν είπε «σου συγχωρώ τις αμαρτίες», αλλά «σου έχουν συγχωρηθεί οι αμαρτίες σου». Όταν όμως Τον ανάγκασαν εκείνοι, τότε πλέον καθαρότερα δείχνει την εξουσία Του, όταν λέγει: «για να μάθετε ότι ο υιός του ανθρώπου έχει την εξουσία να συγχωρεί επί της γης αμαρτίες». Βλέπεις πόσο απείχε από του να μη θέλει να θεωρείται ίσος προς τον Πατέρα; Διότι δεν είπε ότι έχει ανάγκη από άλλον ο Υιός του ανθρώπου ή ότι του έδωσε την εξουσία άλλος, αλλά είπε ότι « ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας», ότι δηλαδή ο Ίδιος έχει εξουσία. Και αυτό δεν το λέγει από φιλοδοξία, αλλά, λέγει, « για να σας πείσω ότι δεν βλασφημώ όταν κάνω τον εαυτό μου ίσο με τον Θεό».
Πραγματικά σε κάθε περίπτωση επιθυμεί να φέρει αποδείξεις σαφείς και αναντίρρητες, όπως όταν λέγει στο θεραπευμένο λεπρό: «Ὃρα μηδενὶ εἴπῃς, ἀλλὰ ὕπαγε σεαυτὸν δεῖξον τῷ ἱερεῖ καὶ προσένεγκε τὸ δῶρον ὃ προσέταξε Μωσῆς εἰς μαρτύριον αὐτοῖς(:πρόσεξε να μην πεις σε κανένα το θαύμα της θεραπείας σου, αλλά πήγαινε και δείξε τον εαυτό σου στον ιερέα και πρόσφερε το δώρο που έχει καθορίσει ο Μωυσής. Για να χρησιμεύσει η εξέτασή σου από τον ιερέα και η προσφορά του δώρου σου ως μαρτυρία και απόδειξη στον ιερέα και στους Ιουδαίους ότι και εσύ θεραπεύτηκες τελείως και εγώ δεν ήλθα να καταργήσω τον νόμο)» [Ματθ. 8,4].
Επίσης, την πεθερά του Πέτρου την παρουσιάζει να Τον υπηρετεί[βλ. Ματθ.8,15: «Καὶ ἥψατο τῆς χειρὸς αὐτῆς, καὶ ἀφῆκεν αὐτὴν ὁ πυρετὸς καὶ ἠγέρθη καὶ διηκόνει αὐτῷ(:τότε άγγιξε το χέρι της και αμέσως έφυγε ο πυρετός, και σηκώθηκε τελείως υγιής και τον υπηρετούσε, αφού δεν αισθανόταν ούτε την παραμικρή εξάντληση)»] και επιτρέπει να πέσουν οι χοίροι στον γκρεμό [βλ. Ματθ.8,32: «Καὶ εἶπεν αὐτοῖς· ὑπάγετε. οἱ δὲ ἐξελθόντες ἀπῆλθον εἰς τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων· καὶ ἰδοὺ ὥρμησε πᾶσα ἡ ἀγέλη τῶν χοίρων κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν θάλασσαν καὶ ἀπέθανον ἐν τοῖς ὕδασιν(:και επειδή αυτοί που έτρεφαν τους χοίρους το έκαναν αυτό παραβαίνοντας τον μωσαϊκό νόμο, που απαγόρευε ως ακάθαρτο το χοιρινό κρέας, ο Κύριος τιμωρώντας την παρανομία τους αυτή είπε στους δαίμονες: “Πηγαίνετε”. Και αυτοί βγήκαν απ’ τους ανθρώπους και πήγαν στους χοίρους. Και ξαφνικά όλο το κοπάδι των χοίρων όρμησε με μανία από το επάνω μέρος του γκρεμού προς τα κάτω, στη θάλασσα, και πνίγηκαν στα νερά της λίμνης)»].
Κατά όμοιο τρόπο και εδώ προς απόδειξη της συγχωρήσεως των αμαρτιών φέρει τη θεραπεία του σώματος, προς απόδειξη δε της θεραπείας του σώματος το ότι σήκωσε το κρεβάτι, ώστε να μη θεωρηθεί ότι το γεγονός αυτό ήταν αποκύημα φαντασίας. Και δεν το κάνει αυτό προηγουμένως, παρά αφού τους ρώτησε: «Τί γάρ ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν, ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, ἔγειρε καὶ περιπάτει; ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας - τότε λέγει τῷ παραλυτικῷ· ἐγερθεὶς ἆρόν σου τὴν κλίνην καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου(:και είναι πράγματι οι σκέψεις σας αυτές κακόγνωμες και κακοπροαίρετες, διότι, τι είναι ευκολότερο να πει κανείς: “είναι συγχωρημένες οι αμαρτίες σου”, ή να πει: “σήκω όρθιος και περπάτα”; Εσείς θεωρείτε δυσκολότερο αυτό το τελευταίο. Για να μάθετε λοιπόν τώρα ότι ο υιός του ανθρώπου, ο Μεσσίας, ο εκπρόσωπος της ανθρωπότητας και ένδοξος Κριτής της κατά τη δευτέρα παρουσία Του, έχει εξουσία να συγχωρεί στη γη τις αμαρτίες των ανθρώπων”- τότε λέει στον παράλυτο: “Σήκω όρθιος και πάρε στους ώμους σου το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου”)»[Ματθ. 9,5-6].
Αυτό που λέγει σημαίνει το εξής: «Τι σας φαίνεται ότι είναι ευκολότερο, να θεραπεύσω σώμα παράλυτο ή να συγχωρήσω τα αμαρτήματα; Είναι φανερό ότι ευκολότερο είναι η θεραπεία του σώματος· διότι όσο η ψυχή είναι ανώτερη του σώματος, τόσο σπουδαιότερο είναι να συγχωρήσεις τα αμαρτήματα αυτής. Αλλά επειδή το ένα δεν φαίνεται, ενώ το άλλο είναι φανερό, γι' αυτό προσθέτω το κατώτερο, αλλά πιο οφθαλμοφανές, με σκοπό και το ανώτερο και αθέατο να αποδειχτεί διαμέσου αυτού». Έτσι, έμπρακτα αποκάλυπτε εκ των προτέρων πλέον εκείνο που είπε ο Ιωάννης, ότι δηλαδή Αυτός σηκώνει τις αμαρτίες του κόσμου[ βλ. Ιω. 1,29: «Τῇ ἐπαύριον βλέπει ὁ Ἰωάννης τὸν Ἰησοῦν ἐρχόμενον πρὸς αὐτὸν καὶ λέγει· ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου(:την άλλη μέρα είδε ο Ιωάννης τον Ιησού να έρχεται κοντά του και είπε: “Να Eκείνος που προφήτευσε ο Ησαΐας και μας Tον απέστειλε ο Θεός για να θυσιαστεί ως αρνί και να σηκώσει με τη σφαγή και τη θυσία Του ολόκληρη την αμαρτία και την ενοχή του κόσμου, και έτσι να την εξαλείψει”)»].
Αφού λοιπόν θεράπευσε τον παραλυτικό, τον αποστέλλει στο σπίτι του. Πάλι με την ενέργειά Του αυτή φανερώνει την ταπείνωσή Του και ακόμη ότι το γεγονός αυτό δεν ήταν φανταστικό· διότι εκείνους που ήσαν μάρτυρες της ασθενείας, τους καθιστά μάρτυρες και της πραγματικής θεραπείας. «Εγώ, βέβαια, ήθελα», λέγει, «διαμέσου της δικής σου ασθένειας να θεραπεύσω και εκείνους που νομίζουν ότι είναι υγιείς, αλλά είναι ασθενείς πνευματικώς. Επειδή όμως δεν θέλουν, πήγαινε στο σπίτι σου, για να θεραπεύσεις και να διορθώσεις τους οικείους σου». Προσέχεις με ποιο τρόπο αποδεικνύει ότι ο Ίδιος είναι ο δημιουργός και της ψυχής και του σώματος; Θεραπεύει, λοιπόν, την παράλυση του κάθε συστατικού του ανθρώπου και την θεραπεία που είναι αθέατη την αποδεικνύει με εκείνη που είναι φανερή. Αλλά εξακολουθούν ακόμη να σύρονται στο χώμα· διότι λέγει :«Ἰδόντες δὲ οἱ ὄχλοι ἐθαύμασαν καὶ ἐδόξασαν τὸν Θεὸν τὸν δόντα ἐξουσίαν τοιαύτην τοῖς ἀνθρώποις(:όταν λοιπόν τα πλήθη του λαού είδαν αυτό που έγινε, θαύμασαν και δόξασαν τον Θεό, ο οποίος έδωσε διαμέσου του Χριστού στους ανθρώπους τέτοια εξουσία, να συγχωρούνται δηλαδή οι αμαρτίες, και συγχρόνως να γιατρεύονται με έναν λόγο αθεράπευτες ασθένειες του σώματος)»[Ματθ. 9,8]. Τους εμπόδιζε ακόμη η ανθρώπινη σάρκα την οποία είχε περιβληθεί και γι ‘αυτό δυσκολεύονταν να αντιληφθούν πλήρως τη θεότητά Του.
Ωστόσο δεν τους μαλώνει, μα προχωρεί και με τα έργα Του τους αφυπνίζει και τους εξυψώνει το φρόνημα· διότι προς το παρόν δεν ήταν μικρό να Τον θεωρούν ανώτερο από όλους τους ανθρώπους και ότι έχει έλθει εκ μέρους του Θεού. Επειδή, εάν είχαν τέλεια βεβαιότητα γι' αυτό μέσα τους, τότε βαθμιαία θα αντιλαμβάνονταν ότι ήταν και του Θεού Υιός. Αλλά δεν κατενόησαν καλά αυτά, γι’ αυτό και δεν μπόρεσαν να Τον πλησιάσουν· διότι έλεγαν πάλι: «Οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἔστι παρὰ τοῦ Θεοῦ, ὅτι τὸ σάββατον οὐ τηρεῖ(:”Αυτός ο άνθρωπος δεν μπορεί να είναι σταλμένος από τον Θεό, διότι δεν τηρεί την αργία του Σαββάτου”. Άλλοι έλεγαν: “Πώς είναι δυνατόν ένας άνθρωπος αμαρτωλός να κάνει τέτοια αποδεικτικά και σημαδιακά θαύματα;”. Και διαφωνούσαν μεταξύ τους)»[Ιω. 9,16]. Και πάλι: «Πώς είναι δυνατόν να προέρχεται Αυτός από τον Θεό;». Και συνεχώς αυτά ανέφεραν, για να δικαιολογήσουν τα δικά τους πάθη.
Το ίδιο κάνουν και σήμερα πολλοί άνθρωποι και πιστεύουν ότι ο Θεός εκδικείται και εκδηλώνουν με τον τρόπο αυτόν τα δικά τους πάθη, ενώ πρέπει να εξετάζουμε τα πάντα με επιείκεια· διότι ο Θεός, μπορούσε πραγματικά, να ρίξει κεραυνό σε εκείνους που Τον βλασφημούν, αλλά εντούτοις ανατέλλει για όλους τον ήλιο και βρέχει και όλα τα άλλα τα παρέχει με αφθονία. Αυτόν πρέπει να μιμούμαστε και εμείς και να παρακαλούμε, να συμβουλεύουμε, να νουθετούμε με πραότητα, χωρίς να οργιζόμαστε ούτε να γινόμαστε πραγματικά θηρία· διότι δεν συμβαίνει καμία βλάβη στο Θεό από τη βλασφημία, για να θυμώσεις. Αντίθετα, ο βλάσφημος ο ίδιος δέχεται και το τραύμα από τη βλασφημία του. Γι' αυτό λοιπόν στέναξε, θρήνησε, διότι το πάθος αυτό είναι άξιο δακρύων. Επίσης αυτόν που τραυματίστηκε, τίποτε δεν μπορεί να τον θεραπεύσει τόσο, όσο η επιείκεια.
Πρόσεξε εξάλλου, με ποιο τρόπο μας μιλεί ο υβρισθείς Θεός και στην Παλαιά και στην Καινή Διαθήκη. Στην Παλαιά μεν λέγει: «Λαός μου, τί ἐποίησά σοι ἢ τί ἐλύπησά σε ἢ τί παρηνώχλησά σοι; ἀποκρίθητί μοι (:Λαέ μου, τι κακό σου έκανα ή σε τι σε λύπησα ή σε τι σε παρενόχλησα; Απάντησέ μου)»[Μιχ.6,3]. Στην Καινή επίσης λέγει: «Σαοὺλ Σαούλ, τί με διώκεις;(: Σαούλ, Σαούλ, γιατί με καταδιώκεις;)» [Πράξ. 9,5].Και ο Παύλος, επίσης, προτρέπει να διδάσκουμε με πραότητα όσους έχουν αντίθετα φρονήματα: «Ἐν πρᾳότητι παιδεύοντα τοὺς ἀντιδιατιθεμένους, μήποτε δῷ αὐτοῖς ὁ Θεὸς μετάνοιαν εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας(: ο δούλος του Κυρίου να παιδαγωγεί και να συνετίζει με πραότητα εκείνους που έχουν αντίθετα φρονήματα, μήπως καμία φορά τους δώσει ο Θεός μετάνοια και οδηγηθούν στην πλήρη και ορθή γνώση της αλήθειας)»[Β΄ Τιμ. 2,25].
Αλλά και όταν οι μαθητές πλησίασαν τον Χριστό και ήγειραν την αξίωση να κατέβει φωτιά από τον ουρανό, τους μάλωσε πολύ και τους είπε, επιπλήττοντάς τους: «Οὐκ οἴδατε ποίου πνεύματός ἐστε ὑμεῖς(:δεν ξέρετε ακόμη τι διαθέσεων και φρονημάτων ανθρώπους σας κάνει η νέα πνευματική δύναμη και ζωή που μεταδίδει η διδασκαλία μου και η χάρη του Πνεύματός μου. Δεν είστε άνθρωποι και διδάσκαλοι του πνεύματος της οργής και τιμωρίας που επικρατούσε στην Παλαιά Διαθήκη, αλλά του πνεύματος της πραότητας, της μακροθυμίας και της αγάπης, που δεν καταστρέφει, αλλά σώζει)»[Λουκ.9,55]. Και στην παρούσα περίπτωση δεν είπε: «Ω μιαροί και αγύρτες· ω εσείς που είστε γεμάτοι από φθόνο και εχθροί της σωτηρίας των ανθρώπων». Αλλά λέγει: «Γιατί κάνετε πονηρές σκέψεις μέσα στις καρδιές σας;».
Κατά συνέπεια, πρέπει με επιείκεια να αφανίζουμε τα νοσήματα· διότι εκείνος που θα γίνει καλύτερος, πιεζόμενος από τον ανθρώπινο φόβο, γρήγορα θα επιστρέψει εκ νέου στην πονηρία. Γι' αυτό, άλλωστε, προέτρεψε να αφήσουν και τα ζιζάνια[ βλ. Ματθ. 13,30: «Ἄφετε συναυξάνεσθαι ἀμφότερα μέχρι τοῦ θερισμοῦ, καὶ ἐν καιρῷ τοῦ θερισμοῦ ἐρῶ τοῖς θερισταῖς· συλλέξατε πρῶτον τὰ ζιζάνια καὶ δήσατε αὐτὰ εἰς δέσμας πρὸς τὸ κατακαῦσαι αὐτά, τὸν δὲ σῖτον συναγάγετε εἰς τὴν ἀποθήκην μου(:αφήστε να μεγαλώνουν και τα δύο μέχρι την εποχή του θερισμού. Και τον καιρό του θερισμού, δηλαδή της τελικής κρίσεως, θα πω στους θεριστές αγγέλους μου: “Μαζέψτε πρώτα τα ζιζάνια και δέστε τα σε δεσμίδες για να τα κατακάψετε. Δηλαδή ξεχωρίστε τους πονηρούς ανθρώπους και ρίξτε τους όλους μαζί στη φωτιά της αιωνίου κολάσεως. Το σιτάρι όμως μαζέψτε το στην αποθήκη μου. Τους αγαθούς δηλαδή και ενάρετους συνάξτε τους στην ουράνια βασιλεία”)»] , για να δώσει τη δυνατότητα και τον καιρό να μετανοήσουν. Πραγματικά πολλοί από αυτούς μετανόησαν και έγιναν σπουδαίοι, ενώ προηγουμένως ήσαν φαύλοι, όπως είναι ο Παύλος, ο τελώνης και ο ληστής· διότι ενώ ήσαν ζιζάνια, έγιναν σίτος εκλεκτός. Βέβαια, όσον αφορά τα σπέρματα αυτό είναι αδύνατο, αλλά αναφορικά με τη διάθεση των ανθρώπων είναι πολύ εύκολο, διότι αυτή δεν υπόκειται στους φυσικούς νόμους, αλλά έχει τιμηθεί με την ελευθερία της εκλογής.
Για τον λόγο αυτόν λοιπόν, όταν δεις έναν εχθρό της αλήθειας να τον φροντίσεις, να τον επιμεληθείς, να τον οδηγήσεις με λόγους απαλλαγμένους από κάθε κατηγορία[«Λόγον ὑγιῆ, ἀκατάγνωστον, ἵνα ὁ ἐξ ἐναντίας ἐντραπῇ μηδὲν ἔχων περὶ ἡμῶν λέγειν φαῦλον(: να είναι λόγος σωστός και υγιής, ελεύθερος από την αρρώστια της αιρέσεως, ακατηγόρητος, ώστε κάθε αντίπαλος και εχθρός του Χριστού και του Ευαγγελίου να ντροπιαστεί, καθώς δεν θα έχει να λέει κανένα κακό για μας)»: Τίτ. 2,8], να του προσφέρεις προστασία και κηδεμονία, να χρησιμοποιήσεις κάθε τρόπο διορθώσεως, μιμούμενος τους αρίστους ιατρούς· διότι και αυτοί δε θεραπεύουν με ένα τρόπο μόνο, αλλά όταν δουν ότι δεν υποχωρεί η πληγή στο αρχικό φάρμακο προσθέτουν άλλο και ύστερα από αυτό πάλι άλλο. Και άλλοτε μεν κάνουν εγχειρήσεις, ενώ άλλοτε θέτουν επιδέσμους. Και εσύ, λοιπόν, αφού γίνεις ιατρός των ψυχών, να χρησιμοποιήσεις κάθε τρόπο θεραπείας σύμφωνα με τους νόμους του Χριστού, για να λάβεις αμοιβή και για τη δική σου σωτηρία και για την ωφέλεια που έδωσες στους άλλους. Όλα να τα κάνεις προς δόξαν του Θεού και έτσι θα δοξάζεσαι και ο ίδιος. «Διὰ τοῦτο τάδε λέγει Κύριος ὁ Θεὸς Ἰσραήλ· εἶπα· ὁ οἶκός σου καὶ ὁ οἶκος τοῦ πατρός σου διελεύσεται ἐνώπιόν μου ἕως αἰῶνος· καὶ νῦν φησὶ Κύριος· μηδαμῶς ἐμοί, ὅτι ἀλλ᾿ ἢ τοὺς δοξάζοντάς με δοξάσω, καὶ ὁ ἐξουθενῶν με ἀτιμασθήσεται (:Για τη χλιαρή και ασεβή συμπεριφορά σου αυτά λέγει Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ· ‘’Σου είπα άλλοτε και υποσχέθηκα ότι οι πατρικοί σου πρόγονοι, επομένως και ο δικός σου οίκος, θα είναι πάντοτε μαζί μου για να με υπηρετούν. Αλλά τώρα ο Κύριος λέγει: “Για κανένα λόγο και τρόπο δεν ανέχομαι πλέον αυτό. Αλλά εγώ θα δοξάζω εκείνους, που με δοξάζουν και με σέβονται, και θα καταφρονήσω και θα εξουθενώσω εκείνους, οι οποίοι με καταφρονούν’’)»[Α΄Βασ. 2,30].
Τα πάντα, λοιπόν, ας τα πράττουμε προς δόξα του Θεού, για να λάβουμε τη μακάρια εκείνη κληρονομία, την οποία είθε όλοι μας να επιτύχουμε, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον Οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,
επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
Ιωάννου του Χρυσοστόμου Άπαντα τα έργα, Υπόμνημα στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, ομιλία ΚΘ΄, πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1990, τόμος 10, σελίδες 279-297.
· Βιβλιοθήκη των Ελλήνων, Άπαντα των αγίων Πατέρων, Ιωάννου Χρυσοστόμου έργα, τόμος 65, σελ. 92- 100.
Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.
· Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.
· Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.
· http://users.sch.gr/.../Palaia.../Bibli ... athikh.htm
· http://users.sch.gr/.../Kainh.../Biblia ... athikh.htm

[toula]

«Ὂχλος καί ἂρχοντες»
ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΤ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ[: Ματθ.9,1-8]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«Ὂχλος καί ἂρχοντες»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 26-7-1992] (Β265)
Σήμερα, αγαπητοί μου, ο Ευαγγελιστής Ματθαίος μάς διηγείται το θαύμα της θεραπείας ενός παραλυτικού. Είδε ο Κύριος την πίστιν εκείνων που μετέφεραν τον παράλυτο και είπε σε αυτόν: «Θάρσει, τέκνον(:Πάρε θάρρος, παιδί μου)· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου. (:Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες σου)».
Εκεί πλάι, όπως συνήθως πάντοτε, ευρίσκοντο μερικοί Γραμματείς, που όταν άκουσαν ότι συγχωρούνται οι αμαρτίες του παραλύτου, είπε ο καθένας από μέσα του: «Οὗτος βλασφημεῖ. Καὶ ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὰς ἐνθυμήσεις αὐτῶν εἶπεν· ἵνα τί ὑμεῖς ἐνθυμεῖσθε πονηρὰ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; (:’’Αυτός βλασφημεί. Ποιος έχει δικαίωμα να συγχωρεί αμαρτίες;’’. Ο Κύριος γνωρίζοντας τι εσκέφθησαν, τους λέγει: ‘’Γιατί εσείς σκέπτεσθε πονηρά πράγματα;’’)». Και τι λέγει ο Κύριος; «Τί γάρ ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν(: «Γιατί», λέγει, «τι είναι ευκολότερο να ειπεί κανείς»), ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, ἔγειρε καὶ περιπάτει;(:Δεν είναι ευκολότερο πράγμα να θεραπεύσεις κάποιον από του να του αφήσεις αμαρτίες;)». Διότι επιτέλους, μία θεραπεία, βέβαια με τη δύναμη του Θεού, πλην όμως, μια θεραπεία κάνει και η Ιατρική. Αλλά αυτό βεβαίως δεν είναι ευκολότερον; Παρά του να πει κανείς σε κάποιον: «σου συγχωρούνται αἱ ἁμαρτίαι», κάτι που προσωπικά ανήκει στον Θεό;- «ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας(:Για να δείτε ότι έχει εξουσία ο υιός του ανθρώπου επάνω στη γη να συγχωρεί αμαρτίες)». Και ευθύς λέγει εις τον παράλυτον να σηκωθεί, να πάρει το κρεβάτι του και να πάει στο σπίτι του.
Μία μικρή παρένθεση. Πώς μπορεί να ξέρομε ότι συγχωρήθηκαν οι αμαρτίες αυτού του ανθρώπου; Θα ερωτήσετε. Διότι δεν είναι ένα σκοτεινό πράγμα; Πάμε στην εξομολόγηση και δεχόμεθα την άφεση των αμαρτιών μας. Πούθε ξέρομε ότι συγχωρούνται οι αμαρτίες μας; Εδώ λοιπόν πώς μπορούσε να γνωρίζει κανείς ότι συγχωρήθηκαν οι αμαρτίες εκείνου του παραλύτου; Από το ακολουθούν θαύμα. Διότι Εκείνος που είπε με τόσην ευκολία «Σήκω και περπάτα», προφανώς κατέχει και το άλλο. Κι Εκείνος που είπε: «Ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφίενται αὐτοῖς», δηλαδή στο μυστήριο πια της Εξομολογήσεως, ο ίδιος είναι Εκείνος που συγχωρεί τις αμαρτίες.
Όταν οι όχλοι είδαν το θαύμα «ἐθαύμασαν -σημειώνει ο ευαγγελιστής Ματθαίος-καὶ ἐδόξασαν τὸν Θεὸν τὸν δόντα ἐξουσίαν τοιαύτην τοῖς ἀνθρώποις». ΄Ετσι βλέπομε από τη μία μεριά τους άρχοντες -άλλος Ευαγγελιστής λέγει ότι ήτανε όχι μόνον Γραμματείς, αλλά και Φαρισαίοι- να σκέπτονται πονηρά και υποτιμητικά δια τον Χριστόν και από την άλλη μεριά ο όχλος να θαυμάζει και να δοξάζει τον Θεό. Δυο διαφορετικές συμπεριφορές έναντι του Ιησού Χριστού. Και το εκπληκτικόν είναι ότι μέσα στην Ιστορία, εκτός εξαιρέσεων, διατηρείται αυτή η ιδία σχέσις έναντι του Ιησού Χριστού, τόσο από τον λαό, όσο και από τους άρχοντες του λαού. Η ιδία σχέσις. Μέσ’ τους αιώνες.
Οι άρχοντες του λαού. Όλοι γνωρίζομε πόσο αρνητική ήταν η συμπεριφορά των αρχόντων έναντι του Ιησού, εκτός βέβαια κάποιων εξαιρέσεων. Όταν οι άρχοντες έβλεπαν τον λαόν να ακολουθεί τον Κύριον και Εκείνος να επιτελεί θαύματα, κατελήφθησαν από φθόνο. Μας το λέγουν αυτό οι ιεροί Ευαγγελισταί. Ιδιαίτατα ο Ευαγγελιστής Ιωάννης. Με κάθε τρόπο προσπαθούσαν να τον μειώσουν εις τα μάτια του λαού. Έτσι, έλεγαν οι Φαρισαίοι: «Ἐν τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια». Δηλαδή: «Σε ποιον πηγαίνετε να σας θεραπεύσει; Αυτός; Αυτός είναι αρχιβεελζεβούλ, αρχιδιάβολος είναι. Και με τη δύναμη του διαβόλου βγάζει τα δαιμόνια». Όταν έστειλαν κάποτε τους υπηρέτας των οι άρχοντες, για να συλλάβουν τον Ιησούν, εκείνοι γύρισαν και είπαν: «Οὐδέποτε οὕτως ἐλάλησεν ἄνθρωπος, ὡς οὗτος ὁ ἄνθρωπος». «Ποτέ άνθρωπος δεν μίλησε έτσι, όπως μίλησε αυτός ο άνθρωπος». Εκείνοι τι απήντησαν; «Μὴ καὶ ὑμεῖς πεπλάνησθε; (:Μήπως και εσείς έχετε πλανηθεί;). Μή τις ἐκ τῶν ἀρχόντων ἐπίστευσεν εἰς αὐτὸν ἢ ἐκ τῶν Φαρισαίων; «Μήπως κανείς», λέει, «από τους άρχοντες ή από τους Φαρισαίους επίστευσε εις αυτόν;»)· ἀλλ᾿ ὁ ὄχλος οὗτος (:Να, αυτός ο όχλος) ὁ μὴ γινώσκων τὸν νόμον ἐπικατάρατοί εἰσι! (:Αυτοί, ο λαός, ο όχλος, που δεν γνωρίζει τον νόμο και είναι βέβαια επικατάρατοι αυτοί οι άνθρωποι που δεν γνωρίζουν τον νόμον· αυτοί ακολουθούν τον Ιησούν)».
Βλέπετε λοιπόν πώς υποτιμούσαν τον Ιησούν οι άρχοντες; Οι αρχιερείς, οι ιερείς του ναού, οι Φαρισαίοι, οι Γραμματείς, από πλευράς βέβαια, θρησκείας. Από δε πλευράς πολιτείας, ο Ηρώδης, ο εγγονός του μεγάλου Ηρώδου, ο Πιλάτος, ο Πόντιος Πιλάτος και όλοι αυτοί στάθηκαν εχθροί του Ιησού. Όταν Τον σταύρωσαν οι αρχιερείς, πήγαν από κάτω και οι άρχοντες του λαού και τι έκαναν; «Ἐξεμυκτήριζον δὲ καὶ οἱ ἄρχοντες λέγοντες(:Τον κορόιδευαν επί του Σταυρού, Τον κορόιδευαν…) ·ἄλλους ἔσωσεν σωσάτω ἑαυτόν, εἰ οὗτος ἐστιν ὁ χριστὸς τοῦ θεοῦ ὁ ἐκλεκτός». «Ας τον σώσει λοιπόν ο Θεός, αν είναι ο εκλεκτός του Θεού, αν τον παραδέχεται ότι είναι ο Μεσσίας». Και όταν οι στρατιώται, που φυλούσαν τον τάφον, πληροφορούν τους αρχιερείς ότι ο Ιησούς ανεστήθη, εκείνοι- αχρείοι άνθρωποι, αχρείοι…- τους πλήρωσαν να διαφημίσουν ότι οι μαθηταί έκλεψαν το σώμα νυκτός.
Όλη αυτή η εχθρική στάσις, αγαπητοί μου, τόσο των θρησκευτικών, όσο και των πολιτικών αρχόντων, συνοψίζεται μέσα σε μία φράση προφητικώς εις τον 2ον ψαλμόν: «Παρέστησαν οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς, καὶ οἱ ἄρχοντες συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ κατὰ τοῦ Κυρίου καὶ κατὰ τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ».
Την αυτήν συμπεριφοράν, προσέξατε, εκτός βέβαια εξαιρέσεων, έχουν δείξει οι άρχοντες όλων των λαών έναντι του Ιησού. Μέχρι σήμερα. Οι άρχοντες των λαών, όπως και αν λέγονται, πολιτικοί, διοικητικοί, δεν έχουν σχέσεις αγαθές με τον Ιησούν. Στην ελληνική μας πραγματικότητα, ακούσατε ποτέ, άρχοντες του λαού, πολιτικοί, διοικητικοί, όλοι αυτοί, ακούσατε ποτέ να μιλάνε δια τον Ιησούν Χριστόν; Σε κάποια ομιλία τους, προεκλογική ή οποιαδήποτε άλλη ομιλία τους, τους ακούσατε να αναφέρουν το όνομα του Ιησού Χριστού; Εγώ δεν άκουσα ποτέ. Κι αν καμιά φορά ακουστεί το όνομα του Θεού, να ακουστεί ένα «Δόξα τῷ Θεῷ», ακούγεται κάπου-κάπου, ένα «δόξα τῷ Θεῷ (λέγει), πήγαμε καλά· δόξα τῷ Θεῷ…», δεν μπορούμε να γνωρίζομε σε τι Θεό πιστεύουν. Λέγει ο πατήρ Ιουστίνος Πόποβιτς -γιατί είναι παρμένο από την Αγία Γραφή-: «Αν δεν ομολογήσεις Χριστόν, Θεόν δεν ομολογείς». Και όπως λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης: «Εάν δεν έχεις τον Υιόν, ούτε τον Πατέρα έχεις». Έτσι, δεν ξέρομε σε τι Θεό πιστεύουν οι άνθρωποι αυτοί. Γιατί μα ποτέ δεν ακούστηκε σε δημόσιο χώρο από τα χείλη αρχόντων, δημάρχων, ξέρω ‘γω, το όνομα «Ιησούς Χριστός». Το ακούσατε ποτέ; Ελάτε να μου το πείτε. Η Μασωνία, αγαπητοί μου, εδώ το βλέπει κανείς καθαρά, κυριολεκτικώς έχει αλώσει τους άρχοντές μας, εκτός βεβαίως εξαιρέσεων. Κι επειδή έγινε μόδα, συρμός, να μην ακούγεται το όνομα του Ιησού Χριστού, κι εκείνοι που τυχόν δεν είναι τέκτονες, δεν είναι Μασώνοι, περιστέλλουν τον εαυτόν τους και δεν αναφέρουν το όνομα του Ιησού Χριστού. Η αθεΐα; Το ίδιο. Και ο φορέας της αθεΐας, ο υλισμός; Ναι. Σπάνια στην Ιστορία υπήρξαν ηγέται φιλικώς διακείμενοι προς τον Ιησούν Χριστόν. Σπάνια.
Και κάτι χειρότερο. Σύγχρονο αυτό. Αν δεν είναι και παλαιό. Πάντως είναι σύγχρονο. Χωρίς να πιστεύουν στον Χριστό οι άρχοντες, μιλούν για την Ορθοδοξία. Είδατε αυτόν τον καιρό πόσος λόγος γίνεται για την Ορθοδοξία των Ανατολικών λαών της Ευρώπης; Αυτή την στιγμή, πολιτικώς, η Ορθοδοξία θεωρείται ότι είναι μία πολύ σημαντική δύναμις. Έτσι, τι αλήθεια, τραγικό, γίνεται πολιτική εκμετάλλευσις. Προσπαθούμε δηλαδή, διεγείροντες το αίσθημα του Ορθοδόξου Χριστιανού, να σταθούμε κατ’ έναντι εκείνων, οι οποίοι, κι αυτοί Χριστιανοί, η Δύσις, αλλά σε άλλο κλίμα, που ανήκουν στη Δυτικήν, θα λέγαμε, Εκκλησίαν.
Ούτε στους κύκλους των αρχόντων γίνεται κουβέντα δια τον Χριστόν. Θεωρείται μία ξεπερασμένη υπόθεσις, πολύ ξεπερασμένη. Αξία περιφρονήσεως και αξία ειρωνείας δια τον Χριστόν. Βρεθήκατε ποτέ σε κύκλους αρχόντων; Μιλούν για τον Χριστό; Ακόμη και οι θρησκευτικοί ηγέται, όπως τότε, στην εποχή του Χριστού, οι θρησκευτικοί ηγέται της Δύσεως, είναι αμφίβολο αν πιστεύουν εις τον Χριστό. Είναι αμφίβολον. Πώς και γιατί; Όταν χαλκεύουν τον Οικουμενισμό, ο οποίος είναι Συγκρητισμός-το κρη με ήτα, όχι από το συγκρίνω αλλά από το συν και Κρήτες-, ο Συγκρητισμός δεν είναι τίποτε άλλο παρά μία χοάνη, μέσα στην οποία πέφτουν όλες οι θρησκείες. Εάν λοιπόν υποστηρίζομε τον Οικουμενισμόν, και όχι λίγοι της Ανατολικής μας Ορθοδόξου Εκκλησίας πιστεύουν εις τον Οικουμενισμόν κα μάλιστα υψηλά ιστάμενοι, ρωτούμε, πιστεύουν τελικά στον Χριστόν; Όταν μπορούν να βάζουν στο ίδιο ύψος τον Χριστόν με τον Μωάμεθ ή τον Βούδα, ερωτώ, μπορούν αυτοί να λέγονται ότι είναι Χριστιανοί; Πιστεύουν στον Χριστό; Είναι δυνατόν ποτέ να πιστεύουν εις τον Χριστόν; Και, όπως αποδεικνύουν τα τελευταία γεγονότα στη Βαλκανική- δεν κάνω πολιτική με αυτά που λέγω- όπως αποδεικνύουν, θρησκευτικοί ηγέτες -ξέρετε ότι είναι θρησκευτικός πόλεμος ουσιαστικά…Το έχετε αντιληφθεί ότι όλη αυτή η ταραχή στα Βαλκάνια είναι θρησκευτικός πόλεμος; Το έχετε αντιληφθεί; Πίσω δε απ’αυτόν τον θρησκευτικόν πόλεμον κρύβονται αβυσσαλέα συμφέροντα...Το έχετε αντιληφθεί;- Λοιπόν, ξέρετε ότι οι θρησκευτικοί ηγέται- καταλαβαίνετε, ας μην πω το όνομα- ξεκινούν και συντηρούν αυτές τις πολεμικές επιχειρήσεις; Το φαντάζεστε αυτό; Πιστεύουν εις τον Χριστό οι άνθρωποι αυτοί; Είναι δυνατόν να πιστεύουν; Θα λέγαμε, «Ω Κύριε, άρχοντες και της πολιτείας, των πολιτειών και της Εκκλησίας Σου και οι πολιτικοί και οι πάντες, σε πρόδωσαν».
Μένει και ο όχλος. Ο όχλος... Πολύ συχνά γίνεται λόγος στα Ευαγγέλια για τον όχλο, τους όχλους, που ακολουθούν τον Ιησούν. Στη σημερινή Ευαγγελική περικοπή, γράφει ο Ματθαίος ότι «ἰδόντες δὲ οἱ ὄχλοι -Τι είδαν; Το θαύμα- ἐθαύμασαν καὶ ἐδόξασαν τὸν Θεὸν τὸν δόντα ἐξουσίαν τοιαύτην τοῖς ἀνθρώποις»· «που έδωσε», λέγει, «τέτοια εξουσία εις τους ανθρώπους». Τι έκαναν; Ἐθαύμασαν καὶ ἐδόξασαν.
Βέβαια, προσέξτε εδώ κάτι. Όταν ακούμε «ὄχλο», δεχόμεθα την έννοια με την κακή της σημασία. Δηλαδή όπως λέγει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος «Δῆμος ὀχλώδης». «Λαός τσοκαρία», ας μου επιτραπεί αυτή η έκφραση. «Α, αγράμματοι άνθρωποι, παρασυρόμενοι, φωνάζουν, οχλοκρατία». Μία περιγραφή μιας τέτοιας οχλοκρατίας μάς δίδει ο ευαγγελιστής Λουκάς στα επεισόδια στη Θεσσαλονίκη. Όταν πήγε ο Παύλος εκεί, τότε, γράφει, ότι «Προσλαβόμενοι δὲ οἱ ἀπειθοῦντες Ἰουδαῖοι τῶν ἀγοραίων τινὰς ἄνδρας πονηροὺς -Είδατε; Άνδρες πονηροί, αγοραίοι, α, της αγοράς άνθρωποι-καὶ ὀχλοποιήσαντες(:συνέστησαν όχλον) ἐθορύβουν τὴν πόλιν… βοῶντες ὅτι οἱ τὴν οἰκουμένην ἀναστατώσαντες οὗτοι καὶ ἐνθάδε πάρεισιν». «Εκείνοι που αναστάτωσαν την οικουμένη, οι Απόστολοι, ήρθαν και εδώ, ήρθαν στην πόλη μας». Μ’ αυτήν την έννοιαν «όχλος», την κακήν σημασία, θα λέγαμε «αυτοί είναι όχλος».
Η έννοια «ὄχλος» όμως στην Καινή Διαθήκη σημαίνει λαός. Και μάλιστα λαός του Θεού, ο λαός του Θεού. Συχνά εναλλάσσονται λοιπόν οι όροι «λαός» και «όχλος». Δεν θα πούμε συνεπώς τη λέξη «όχλος» με την κακή σημασία. Θα πει ο Κύριος στον Παύλο στην Κόρινθο: «Μὴ φοβοῦ, ἀλλὰ λάλει καὶ μὴ σιωπήσῃς, διότι λαός ἐστί μοι πολὺς ἐν τῇ πόλει ταύτῃ». «Εδώ υπάρχει λαός δικός μου πολύς». Και βέβαια αυτός ο λαός ήτο δυνάμει. Ακόμη δεν είχε ακούσει το κήρυγμα του Παύλου. Όπως και εδώ τώρα, αυτοί που θαυμάζουν τα θαύματα του Χριστού, είναι λαός δυνάμει του Θεού. Αλλά είτε ενεργείᾳ λαός, είναι ο λαός του Κυρίου. Είναι «λαός Κυριακός», όπως λέγει ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς. Δηλαδή ο λαός του Κυρίου.
Η στάση του λαού ή του όχλου έναντι του Κυρίου ήταν θαυμαστή, θαυμαστή· εν αντιθέσει με τη συμπεριφορά των αρχόντων. Έτσι έχομε πολλές αποχρώσεις συμπεριφοράς του λαού έναντι του Ιησού Χριστού, από την Αγίαν Γραφήν, και μας εκπλήσσει. Έτσι δειγματοληπτικά: «Καὶ ἦν διδάσκων τὸ καθ᾿ ἡμέραν ἐν τῷ ἱερῷ· οἱ δὲ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς ἐζήτουν αὐτὸν ἀπολέσαι καὶ οἱ πρῶτοι τοῦ λαοῦ, (:Ζητούσαν να τον σκοτώσουν οι άρχοντες) ὁ λαὸς γὰρ ἅπας ἐξεκρέματο αὐτοῦ ἀκούων. (:Ακούγοντας, κρεμόταν από τα χείλη του)». Βλέπετε κι εμείς έχομε την φράση αυτή: «Κρέμομαι από τα χείλη του ομιλούντος». «Ἐξεκρέματο», λέει από το στόμα Του.
Ακόμη: «Καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἤρχετο πρὸς αὐτόν· -Πήγαινε. Οι άλλοι; Οι άρχοντες; Πήγαιναν για να κατηγορήσουν. Πήγαιναν για να κατασκοπεύσουν. Πήγαιναν για να βρουν μία αιτία για να θανατώσουν τον Ιησούν-. Καὶ καθίσας ἐδίδασκεν αὐτούς».
Ακόμη: «Καί πᾶς ὁ ὂχλος ὂρθριζεν πρός αὐτόν ἐν τῷ ὃρει, ἀκούων αὐτοῦ». Πήγαινε από ξημερώματα, για να τον ακούσει.
Ακόμη: «Καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἀκούσας καὶ οἱ τελῶναι ἐδικαίωσαν τὸν Θεόν». Δηλαδή παραδέχθηκαν τον Ιησούν και είπαν: «Σωστά τα λέει: Ο Θεός τον έστειλε τον Ιησούν».
Ακόμη: «Καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἰδὼν ἔδωκεν αἶνον τῷ Θεῷ». Όταν είδε κι έβλεπε τα θαύματα, έδινε αίνον, δοξολογία στον Θεό.
Ακόμη: «Ἐξεπλήσσοντο οἱ ὄχλοι ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ». Οι όχλοι; Ἐξεπλήσσοντο. «Τι είναι αυτή η διδασκαλία! Τι καταπληκτική!». Εκείνο που είπαν και οι υπηρέται των αρχόντων. «Ποτέ δεν λάλησε άνθρωπος, όπως αυτός ο άνθρωπος».
Και τέλος, αν, τέλος…: «Καὶ ὁ πολὺς ὄχλος ἤκουεν αὐτοῦ ἡδέως». «Ο πολύς όχλος τον άκουγε ευχαρίστως, τον άκουγε γλυκά».
Εξάλλου και μέσα απ’αυτόν τον όχλον, ακούστηκε και μία γυναικεία φωνή κάποτε, που εμακάρισε την Θεοτόκον: Κι εμείς στην Εκκλησία μας, σε κάθε γιορτή της Παναγίας, την φωνήν αυτήν την έχομε τρόπαιον· όταν είπε: «Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ λέγειν αὐτὸν ταῦτα ἐπάρασά τις γυνὴ(:σήκωσε κάποια γυνή) φωνὴν ἐκ τοῦ ὄχλου(:σήκωσε φωνή, φώναξε) εἶπεν αὐτῷ· μακαρία ἡ κοιλία ἡ βαστάσασά σε καὶ μαστοὶ οὓς ἐθήλασας». Δηλαδή: «Ευτυχισμένη η μάνα που σε γέννησε και σε ανέθρεψε». Έτσι άκουγε ο όχλος, έτσι άκουγε ο λαός. Είναι καταπληκτικό.
Βέβαια οι άρχοντες, στην αποδοχή αυτή του λαού, έλεγαν και κατηγορούσαν και εύρισκαν άγνοια εις τον λαόν. «Α», έλεγαν: «μή τις ἐκ τῶν ἀρχόντων ἐπίστευσεν εἰς αὐτὸν ἢ ἐκ τῶν Φαρισαίων; ἀλλ' ὁ ὄχλος οὗτος ὁ μὴ γινώσκων τὸν νόμον ἐπικατάρατοί εἰσι!». Α, ώστε έτσι; «Ο λαός που δεν ξέρει τον νόμο, είναι επικατάρατοι». Ταλαίπωροι άρχοντες, αυτό είναι το επιχείρημά σας; Αλλά το επιχείρημά σας αυτό στρέφεται εναντίον σας. Γιατί; Είσαστε οι εντεταλμένοι από τον Θεό να διδάξετε τον λαό. Και να παρηγορήσετε τον λαό. Και να τον βοηθήσετε. Τον διδάξατε τον νόμο του Θεού; Και τώρα λέτε ότι αγνοεί ο λαός, ο όχλος τον νόμο του Θεού και συνεπώς είναι επικατάρατοι; Αυτοί, οι οποίοι είναι ο εκλεκτός λαός του Θεού, σεις οι άρχοντες τούς λέτε «ἐπικαταράτους»;
Γι΄αυτό ο Κύριος, αγαπητοί μου, είδε τον λαό παρατημένο και παραπεταμένο και είπε: «Ευσπλαχνίζομαι, τους λυπάμαι. Είναι σαν να μην έχουν ποιμένα, ποίμνιο που δεν έχει ποιμένα». Από δω ξεκινά και η παμμεγίστη ευθύνη των αρχόντων.
Αγαπητοί, καθ’ όλο το μήκος της Καινής Διαθήκης, παρατηρούμε μία ισχυρή αντίθεση μεταξύ αρχόντων πολιτικών ή θρησκευτικών και λαού. Προσέξτε· ή θρησκευτικών. Στο κάτω κάτω της Γραφής, στη δίκη του Ιησού, οι πολιτικοί άρχοντες έδειξαν βέβαια μία ολιγωρία. Τι έλεγε ο Πιλάτος; «Δεν βρίσκω τίποτε σε Αυτόν». Τι έλεγε ο Ηρώδης; Που τον έστειλε ο Πιλάτος στον Ηρώδη. Δεν του βρήκε τίποτα. Με φανατισμό τον εσταύρωσαν οι θρησκευτικοί άρχοντες, οι εκκλησιαστικοί άρχοντες. Ναι, ναι. Καλώς ειπώθηκε, από έναν αρνητή της πίστεως βέβαια ειπώθηκε, αλλά ήταν σωστό αυτό που ειπώθηκε· σύγχρονου λογοτέχνη. Ότι αν ξαναερχόταν ο Χριστός, οι εκκλησιαστικοί θα τον ξανασταύρωναν. Αυτό είναι αλήθεια.
Αλλά τι σημαίνει εδώ; Ότι οι άρχοντες είχαν τότε αλλοτριωθεί, είχαν αποξενωθεί. Κι αυτό γίνεται καθ’ όλο το μήκος της Ιστορίας. Θα επαναλάβω, εκτός εξαιρέσεων. Οι άρχοντες, και στην εποχή μας, πολιτικοί, εκκλησιαστικοί, έχουν αλλοτριωθεί, έχουν αποξενωθεί από τον Χριστόν. Υπάρχει μία μυωπική δοξομανία. Υπάρχουν υλικά συμφέροντα. Υπάρχει κάλυψις ευημερούντος βίου και ηδονών. Αν θα έλθει ο Ιησούς, θα μας θέλει να είμεθα ασκητικότεροι, λιτότεροι, ε, δεν τον θέλομε. Το βλέπομε αυτό, αγαπητοί μου, στους άρχοντες τους εκκλησιαστικούς. Αν κάποιοι τηρούν το Ευαγγέλιο σωστά, οι κάποιοι άλλοι, εκκλησιαστικοί πάλι, τους βλέπουν στραβά, τους εχθρεύονται και τους διώκουν. Αυτό θα έκαναν ξανά εις τον Ιησούν Χριστόν.
Ο λαός βέβαια πολλές φορές παρασύρεται και ακολουθεί το κακό τους παράδειγμα. Και δυστυχώς πολλές φορές ο λαός γίνεται «κατ᾿ εἰκόνα καὶ καθ᾿ ὁμοίωσιν» των αρχόντων του. Και… «Όποιος είναι ο λαός -λέει μία κουβέντα- τέτοιοι είναι και οι άρχοντες». Και αντίστροφα. «Όποιοι είναι οι άρχοντες, είναι και ο λαός». Βέβαια οφείλει ο λαός σεβασμό εις τους άρχοντάς του. Αλλά δεν πρέπει να τους μιμείται. Ο λαός δεν είναι πρόβατα άλογα. Είναι άνθρωποι. Έχουν λογική, έχουν κρίση. Και μάλιστα στην εποχή μας, ο λαός είναι, πολλοί εξ αυτών, μορφωμένοι άνθρωποι, εγγράμματοι άνθρωποι. Συνεπώς, δεν μπορούν να κρίνουν; Είναι εκείνο που είπε ο Κύριος: «Πάντα οὖν ὅσα ἐὰν εἴπωσιν ὑμῖν τηρεῖν, τηρεῖτε καὶ ποιεῖτε(:Ό,τι σας λέγουν, κάτι καλό, κάντε το), κατὰ δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν μὴ ποιεῖτε(:Κατά τη ζωή τους όμως, όχι)· λέγουσι γάρ, καὶ οὐ ποιοῦσι (:Λένε αλλά δεν πράττουν)». Αλλά το αισθητήριο και το κριτήριο, αγαπητοί μου, του λαού, στην πλειονότητά του, είναι αλάνθαστον! Προσέξατέ το, είναι αλάνθαστο. Ο λαός διαισθάνεται πού είναι η αλήθεια, πού είναι το γνήσιο. Το ίδιο συνέβαινε και εις τις αποφάσεις των Οικουμενικών Συνόδων, χωρίς να μακρύνω περισσότερο τον λόγον.
Αγαπητοί, οι άρχοντες, πολιτικοί και εκκλησιαστικοί χάλασαν. Όχι μόνον την ζωή τους, που είπε ο Κύριος, αλλά χάλασαν και στα λόγια τους, λέγουν στραβά πράγματα, λέγουν περίεργα πράγματα. Γιατί έχασαν ακόμη και την δημοσία ντροπή. Οι πολλοί, οι πιο πολλοί είναι χαλασμένοι και αδόκιμοι. Έτσι, θα σας έλεγα, κάνοντας μια έκκληση, προσέχετε εμάς, κληρικός είμαι και σας ομιλώ, που σημαίνει είμαι άρχοντας εκκλησιαστικός για μια στιγμή, με λύπη μου το λέω, προσέχετε τι σας λέμε. Μην σκανδαλίζεσθε. Προχωράτε. Λυπηθείτε μας, λυπηθείτε μας, θα παρακαλέσω πολύ. Και προσεύχεσθε ακόμη για μας. Γιατί χαλάσαμε. Και η όλη κατάστασις αυτή, επιπλέον, πρέπει να σας το πω, και μην πυρώνεστε, ανάβετε από μέσα σας, είναι και σημείον των εσχάτων. Ναι, σημείον των εσχάτων. Λέγει το βιβλίον της Αποκαλύψεως ότι η ουρά του δράκοντος, του φιδιού, του θηρίου, ο δράκων ο αρχαίος, ο μέγας, ο διάβολος, σηκώθηκε στον ουρανό και έσυρε το τρίτον των αστέρων. Να. «Καὶ ἡ οὐρὰ αὐτοῦ σύρει τὸ τρίτον τῶν ἀστέρων τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἔβαλεν αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν». Στο 12ο κεφάλαιο της Αποκαλύψεως. Πρόκειται για την πτώση των αρχόντων. «Ἀστέρες» είναι οι άρχοντες. Ο λαός του Θεού, ας ακολουθεί τον Χριστόν, έστω κι αν οι άρχοντές του και δη οι εκκλησιαστικοί άρχοντές του Τον έχουν προδώσει. «Βλέπετε γὰρ τὴν κλῆσιν ὑμῶν, -λέει ο Απόστολος στους Κορινθίους- το κάλεσμά σας), ἀδελφοί, τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ Θεὸς ἵνα τοὺς σοφοὺς καταισχύνῃ». Εσάς, τους απλούς ανθρώπους. Είπαν ότι ο Παύλος μάζεψε τα σαρίδια, λέει, της Μεσογείου. Προς τιμήν του είναι. Ο λαός του Θεού, που ήρθε να καταισχύνει τους ισχυρούς και τους ευγενείς. Τα «μωρὰ τοῦ κόσμου» είναι ο λαός του Θεού. Έτσι, ας ευχηθούμε να είμεθα πάντοτε ο λαός του Θεού, που θα ακούμε την φωνή Του και θα Τον ακολουθούμε.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή
μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
http://www.arnion.gr/.../omiliai.../omi ... vn_535.mp3

[toula]

«Ἀποστυγοῦντες τό πονηρόν, κολλώμενοι τῷ ἀγαθῷ».
Κυριακή ΣΤ΄ Ματθαίου
Ἐάν κάποιος ἐπιθυμεῖ ν’ ἀπομακρυνθεῖ ἀπό τό κακό, ἕνας τρόπος ὑπάρχει: νά προσκολληθεῖ στό ἀγαθό. Κι αὐτό συμβαίνει, διότι ἡ αὔξηση τῶν ἀγαθῶν ἔργων ἀποτελεῖ μείωση τοῦ κακοῦ. Ὅσο κανείς προσκολλᾶται στό ἀγαθό καί στρέφει τήν ἐπιθυμία καί ἀγάπη του πρός ἐκεῖνο τόσο ἀπομακρύνεται ἀπό τό ἀντίθετό του, τό κακό, ἐνῶ ὅσο προσκολλᾶται στό κακό καί στρέφει τήν ἐπιθυμία καί ἀγάπη του πρός ἐκεῖνο τόσο ἀπομακρύνεται ἀπό τό ἀγαθό. Ἄλλωστε «τό κακόν οὐδέν ἕτερόν ἐστιν εἰ μή τοῦ ἀγαθοῦ στέρησις καί ἐκ τοῦ κατά φύσιν εἰς τό παρά φύσιν παρατροπή», ὅπως σημειώνει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός. Δηλαδή τίποτε ἄλλο δέν εἶναι τό κακό παρά ἡ ἀπουσία, ἡ στέρηση, τοῦ ἀγαθοῦ καί ἡ ἐκτροπή ἀπό τή φυσιολογική κατά Θεόν ζωή στήν παρά φύση. Ὅπως τό σκοτάδι εἶναι ἡ ἀπουσία τοῦ φωτός, ἔτσι καί τό κακό εἶναι ἡ ἀπουσία τοῦ ἀγαθοῦ. Κι ὅσο βέβαια ἀνατέλλει ὁ ἥλιος τόσο ἀπομακρύνεται τό σκοτάδι, ἔτσι καί ὅσο κάποιος ἀποκτᾶ τό ἀγαθό ἀποφεύγει καί καταργεῖ τό ἀντίθετο κακό.
Γι’ αὐτό καί ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μᾶς προτρέπει στό σημερινό Ἀποστολικό ἀνάγνωσμα: «ἀποστυγοῦντες τό πονηρόν, κολλώμενοι τῷ ἀγαθῷ», δηλαδή νά ἀποστρέφεστε μέ ὅλη σας τή δύναμη τό πονηρό καί νά εἶστε προσκολλημένοι στό καλό. Ἐξάλλου, ἐπειδή τό κακό δέν ὑπάρχει ὡς ὀντότητα, μιά καί ὁ Θεός δέν δημιούργησε κάτι τέτοιο, ἐκεῖνο προέρχεται ἀπό τή μοχθηρή προαίρεση. Ἔτσι συνέβη καί μέ τόν διάβολο, πού ἐνῶ ἦταν ἀγαθός, ὅπως τόν δημιούργησε ὁ Θεός, ἀπομακρύνθηκε ἀπό τό ἀληθινό ἀγαθό πού εἶναι ὁ μόνος Ἀγαθός, κι ἔγινε κακός. Ἔτσι συμβαίνει καί μέ τόν ἄνθρωπο, πού δημιουργήθηκε χωρίς νά τοῦ λείπει κανένα θεϊκό ἀγαθό καί φροντίδα του ἦταν νά φυλάξει μόνο τά ἀγαθά. Προσβάλλεται ἀπό τόν διάβολο, πού γέννησε τό κακό, καί, ἄν ἀμελήσει καί δέν φυλάξει τόν πλοῦτο τῆς φύσεώς του πού τοῦ ἔδωσε ὁ Θεός, νεκρώνεται γιά τό ἀγαθό καί ζεῖ γιά τό κακό.
Ἐάν, λοιπόν, κάποιος ἐπιθυμεῖ ν’ ἀπομακρυνθεῖ ἀπό τό κακό, ἕνας τρόπος ὑπάρχει: «κολλήθητι τῷ Κυρίῳ ἐν πάσῃ τῇ ζωῇ σου», ὅπως διδάσκει ὁ Ὅσιος Ἰωάννης ὁ Καρπάθιος. Αὐτή ἡ συνεχής προσκόλληση καί προσήλωση στόν Κύριο, τήν πηγή τῶν ἀγαθῶν, φέρει τή ζωή καί σωτηρία. «Ἐξ αὐτοῦ πᾶν ἀγαθόν ἀγαθύνεται, καί καθόσον ἐξ αὐτοῦ μακρύνεται [...], ἐν τῷ κακῷ γέγονεν», πού σημαίνει ὅτι ἀπό τόν ἀγαθό Θεό κάθε ἀγαθό γίνεται πραγματικά ἀγαθό, καί ὅσο μακρύτερα ἀπ’ Ἐκεῖνον ἀπομακρύνεται ὁ ἄνθρωπος, περιέρχεται στό κακό. Πῶς ἄραγε ὁ σημερινός ἄνθρωπος νομίζει ὅτι θά γίνει καλός ἄνευ τῆς προσκολλήσεως στόν Κύριο; Πῶς ἀποστρεφόμενος, ἀρνούμενος καί ἀγνοώντας τόν Θεό, νομίζει ὅτι θά ἐκπληρώσει τόν προορισμό του; Κι ἄν δέν ἔχουμε κάποιον προορισμό, τότε γιατί ὑπάρχουμε;
Αὐτή ἡ πρός τόν ἀγαθό Θεό προσκόλληση διευθύνει καί ὅλη τή ζωή τοῦ Χριστιανοῦ. Ἀπ’ ἐκείνην ἐκπηγάζουν καί ὅσα ἄλλα ἀναφέρει ὁ Ἀπόστολος γιά τό πῶς νά ζεῖ ὁ πιστός ἀνάμεσα στούς ἄλλους Χριστιανούς, δηλαδή μέ ἀνυπόκριτη ἀγάπη, φιλαδελφία, φιλοστοργία, τιμή πρός τούς ἄλλους, θερμή ἀφοσίωση γιά κάθε θεάρεστο ἔργο, ἐλπίδα στά μελλοντικά ἀγαθά, ὑπομονή στή θλίψη, ἐπιμονή στήν προσευχή, συμμετοχή στίς ἀνάγκες τῶν ἀδελφῶν, ἐπιδίωξη τῆς φιλοξενίας, εὐλογία τῶν διωκτῶν. Αὐτή εἶναι ἡ ὀρθή συμπεριφορά τῶν Χριστιανῶν μέσα στό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτή εἶναι ἡ ὑψηλή πολιτεία τῶν Χριστιανῶν, μέ τήν ὁποία ἐκεῖνοι ἐπιδιώκουν νά εἶναι ἀληθινά ὅ,τι δηλώνει τό ὄνομά τους (δηλαδή Χριστιανός). Καί πράγματι ἄν κάποιος λάβει τό ὄνομα τοῦ Χριστιανοῦ, ἀλλά δέν ἐκδηλώνει στή ζωή του ὅσα νοοῦνται μαζί μέ τό ὄνομα αὐτό, διαψεύδει τό ὄνομα. Καί τί σημαίνει νά εἶναι κάποιος Χριστιανός; Σημαίνει νά μιμεῖται τόν Χριστό! Ὅπως ὁ Χριστός εἶναι δικαιοσύνη, καθαρότητα καί ἀλήθεια καί ἀλλοτρίωση ἀπό κάθε κακό, ἔτσι καί ὁ ἀληθινός Χριστιανός δείχνει μέ τόν ἑαυτό του ὅτι μετέχει στά ὀνόματα αὐτά, ὅπως σημειώνει κάπου ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης. «Χριστιανός εἶναι ἐκεῖνος πού ἀνήκει ἐξολοκλήρου στόν Χριστό, καί τόν Χριστό ἔχει στόν νοῦ του, καί γιά τόν Χριστό μεριμνᾶ καί μελετᾶ καί ζεῖ καί κινεῖται, καί τόν Χριστό μόνο ἀναπνέει καί φέρει μαζί του, καί τίποτε ἄλλο δέν ἐπιθυμεῖ νά ἔχει παρά μόνο τόν Χριστό, καί αὐτό μόνο θεωρεῖ ὅτι εἶναι τό κέρδος του» (Ἅγιος Συμεών Θεσσαλονίκης).
Ἐάν, λοιπόν, κάποιος ἐπιθυμεῖ ν’ ἀπομακρυνθεῖ ἀπό τό κακό, ἕνας τρόπος μόνον ὑπάρχει: νά προσκολληθεῖ στόν ἀπολύτως Ἀγαθό τόν Πανάγιο Κύριο καί Θεό μας! «Ἀποστυγοῦντες τό πονηρόν, κολλώμενοι τῷ ἀγαθῷ». Ἀμήν – Γένοιτο!
(12-7-2026)
Ἱεροδ. Ἱεροθέου Κρητικοῦ, Ἱεροκήρυκος