"Αγιον Ορος" Χριστιανικό Ορθόδοξο Φόρουμ

Περί του τρόπου της αγάπης...(Aββάς Δωρόθεος)

«Αν είχαμε αγάπη και συμπαθούσαμε και πονούσαμε τον πλησίον μας, δεν θα είχαμε το νού μας στα ελαττώματά του… η αγάπη θα σκέπαζε κάθε σφάλμα, όπως ακριβώς έκαναν οι άγιοι, όταν έβλεπαν τα ελαττώματα των ανθρώπων», λέει ο αββάς Δωρόθεος και συμπληρώνει: «Με την μακροθυμία και την αγάπη ελκύουν τον αδελφό και δεν τον απωθούν ούτε τον σιχαίνονται».

Πως να αγαπήσει ο στενόκαρδος, πως να αγαπηθεί όποιος δεν έμαθε να προσφέρει χωρίς αντάλλαγμα, πως να δει την αλήθεια όποιος βρίσκεται στο σκοτάδι.

Γνωρίζουμε ανθρώπους, ενθουσιαζόμαστε, προβάλλουμε πάνω τους όλα τα καλά που θα θέλαμε να έχει ένας ιδανικός σύντροφος ή φίλος –λες κι εμείς είμαστε τέλειοι- κι ύστερα, όταν περάσει κάποιος χρόνος, αρχίζουμε την αποκαθήλωση. Όσα πριν δεν βλέπαμε ή τα δικαιολογούσαμε, τώρα γίνονται αφορμή κατάκρισης. Μας ενοχλούν, θέλουμε να τ’αλλάξουμε, εκφράζουμε δυσαρέσκεια, ιδίως για όσα ασυναίσθητα μας θυμίζουν τον εαυτό μας. Άλλοι από εμάς είμαστε από την αρχή μιας σχἐσης κλειστοί, φοβόμαστε να ανοιχτούμε για να μην πληγωθούμε, δεν δίνουμε, δεν παίρνουμε κι ύστερα κατηγορούμε τον άλλον πως δεν μας αγάπησε.

Αν είχαμε αγάπη σημαίνει πως θα αγαπούσαμε πρώτα τον εαυτό μας, δεν θα τον είχαμε αφήσει στην άγνοια της εγωκεντρικότητάς του και θα ερευνούσαμε καθημερινά τα δικά μας πταίσματα. Έτσι θα γνωρίζαμε πόσο φτωχοί είμαστε στην αγάπη και πως η υπερβολική έκφραση συναισθηματισμού πολλές φορές κρύβει μια νοσηρή εγωκεντρική αυτοαναφορά. (Δεν συγκινούμαι από ευγνωμοσύνη για τον άλλον αλλά από τον ίδιο τον εαυτό μου, από την αυτοεικόνα μου).

«Όσοι θέλουν να σωθούν δεν προσέχουν καθόλου τα ελαττώματα του πλησίον, αλλά προσέχουν πάντοτε τις δικές τους αδυναμίες και έτσι προκόβουν». Αν γνωρίζαμε πως είμαστε φτωχοί στην αγάπη δεν θα μας ενοχλούσαν τα ελαττώματα του άλλου αλλά θα πασχίζαμε να τον καταλάβουμε κι αντί να κατακρίνουμε τους πάντες, τους εγγύς και τους μακράν, θα μοιραζόμαστε τις αστοχίες μας και μαζί θα ερευνούσαμε την θεραπεία μας. Όσο βλέπουμε τις αδυναμίες μας και θλιβόμαστε, ταπεινώνεται ο εγωισμός μας και βλέπουμε τον άλλον συγχωρητικά, αγαπητικά, περιχωρούμε την αδυναμία του γιατί καταλαβαίνουμε πως μπορεί να είναι καλύτερος από εμάς. Όταν διαπιστώσεις την ασθένειά σου, δεν μπορείς να κρίνεις κανέναν, κλαις για τα δικά σου χάλια και δεν κάνεις συγκρίσεις.

«Αλλοίμονό μου, γιατί σήμερα πέφτει αυτός, οπωσδήποτε αύριο θα πέσω εγώ». Ὀσο ταπεινώνομαι, τόσο κατανοώ την αδυναμία της ανθρώπινης φύσης και δεν κρύβομαι κενόδοξα πίσω από τις αρετές και τα χαρίσματά μου (που δεν είναι δικά μου γιατί Άλλος μου τα δώρισε). Δεν υπάρχει λογισμός, πειρασμός ή πτώση που να μην μπορεί να συμβεί και σε μένα «εν έργω, λόγω ή διανοία», γι αυτό σταματώ να κατακρίνω οποιονδήποτε και μόνο ζητώ το έλεος του Κυρίου. Σαν τον αββά Μωυσή θυμάμαι να κρατώ στην πλάτη ένα καλάθι τρύπιο, γιομάτο με άμμο. Για να θυμάμαι πως «οι αμαρτίες μου κυλούν και πέφτουν πίσω μου και δεν τις βλέπω κι άρα δεν μπορώ να κρίνω τα σφάλματα του άλλου».

Μόνο με την μακροθυμία γινόμαστε κοινωνοί της αγάπης, σωστοί μαθητές του Χριστού, δεκτικοί της χάριτος, πνεύματα ελεύθερα που κοινωνούν την ελευθερία της Θεότητας, Θεοί κατά χάριν. Μόνο με την αγάπη που είναι «μακρόθυμη, ευεργετική κι ωφέλιμη, την αγάπη που δεν ζηλεύει, δεν καυχιέται, δεν είναι περήφανη, δεν κάνει ασχήμιες, δεν ζητεί το συμφέρον της, δεν ερεθίζεται, δεν σκέφτεται το κακό για τους άλλους, δεν χαίρεται, όταν βλέπει την αδικία, αλλά συγχαίρει, όταν επικρατεί η αλήθεια. Η αγάπη όλα τα ανέχεται, όλα τα πιστεύει, όλα τα ελπίζει, όλα τα υπομένει» (Κορ. Α, 13).

Όλα μας τα έχει πει ο Απόστολος, μα κάνουμε πως δεν καταλάβαμε κι είμαστε αναπολόγητοι όσοι παριστάνουμε τους Χριστιανούς. Μας αποκάλυψε μέσα από την θεοπτία του όλο το μυστήριο της σωτηρίας μας, μας παρέδωσε την εμπειρία της πρώτης αποστολικής κοινότητας. Όμως, δεμένοι στα πάθη και την τυφλότητά μας εξακολουθούμε να ψάχνουμε διαρκώς δικαιολογίες, αρνούμεθα τις ευθύνες μας, υποφέρουμε, πέφτουμε, απελπιζόμαστε και πολλοί από εμάς τελειώνουμε τον βίο μας χωρίς να έχουμε αγαπήσει...

http://agiosgeorgiosavras.blogspot.com/

Αγία Τεσσαρακοστή: Η Πορεία της Μετανοίας μας και της Αφέσεως των Αμαρτιών μας

Η Αγία Τεσσαρακοστή που από αύριο εισερχόμαστε ανακεφαλαιώνει κάθε χρόνο τη Ζωή και τη Συνείδηση της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας. Υπενθυμίζει ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι, λόγω των Αμαρτιών μας, Νοσοκομείο με Ιατρό τον Χριστό και Νοσοκόμους την Παναγία και τους Αγίους μας. Φάρμακα δραστικά είναι η πρώτα από όλα η Μετάνοια στην Προσευχή, η Εξομολόγηση και η Θεία Κοινωνία.

Χωρίς επίγνωση και εξομολόγηση ΠΡΩΤΑ ΣΤΟ ΧΡΙΣΤΟ μέσα στο Ναό, δεν γίνεται αποδεκτή η προσευχή μας. Αυτό δεν τονίζει η Παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου;
Ο Τελώνης στον Θεό, εξομολογείται στο Ναό, σε Αυτόν μιλάει. Έτσι πρέπει και εμείς, να λέμε στον Χριστό πρώτα τις αμαρτίες μας, για να συνειδητοποιηθούμε, ΝΑ ΠΑΜΕ ΜΕ ΜΕΤΑΝΟΟΥΣΑ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΣΤΟΝ ΕΞΟΜΟΛΟΓΟ. Να έχουμε κλάψει πριν, να πονά η καρδιά μας όταν εκφέρουμε την αμαρτωλή Ζωή μας στο Θεό και μετά στον Ιερέα.

Στην παραβολή της επόμενης εβδομάδας, ο Τελώνης που παρουσιάζεται ως ο Άσωτος, αφού έκλαψε πρώτα για την αμαρτωλότητά του, τρέχει και πέφτει στην Αγκαλιά του Πατέρα του. Αυτή είναι η ακολουθούσα την Μετάνοια, Εξομολόγηση. Πρώτα προσευχήθηκε και αυτή η πρόγευση της Αφέσεως των Αμαρτιών που ένιωσε, τον έσπρωξε να τρέξει στον Πατέρα του να ΣΥΓΧΩΡΕΘΕΙ στην Αγκαλιά Του.

Αυτές οι δυo παραβολές μας αποκαλύπτουν πώς ακριβώς θα ζούμε:
Πρώτα Μετάνοια στον Θεό και πρόγευσις αφέσεως των Αμαρτιών μας όπως ο Τελώνης και ο Άσωτος και ύστερα, αυτή η αίσθηση της Χάριτος που ήδη πήραμε μας σπρώχνει όπως και τον Άσωτο στην εξομολόγηση στον Ιερέα.

Τι είναι εκείνο που ωθούσε τον Τελώνη να κραυγάζει τις αμαρτίες του, παρά η αίσθηση της Αφέσεως από τον Θεό και η Χαρά που ένοιωθε κάθε κραυγή, που εμβάθυνε ακόμα περισσότερο την επίγνωση του;
Γιατί είπε ο Χριστός ότι ΔΙΚΑΙΩΘΗΚΕ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΘΕΟΥ, αυτή η δικαίωση τι άλλο είναι από την ΑΦΕΣΗ ΑΜΑΡΤΙΩΝ ΠΟΥ ΠΗΡΕ;

Τι είναι εκείνο που έσπρωξε τον Άσωτο να τρέξει στον Πατέρα του, παρά η πρόγευση της Αφέσεως Αμαρτιών που ήδη ένιωσε πριν ακόμα τον συναντήσει;
Τι είναι εκείνο που βεβαίωσε τον Πατέρα να τρέξει να αγκαλιάσει τον επιστρέφοντα Άσωτο Υιό Του, παρά η βεβαιότητα ότι γύριζε ΜΕΤΑΝΟΗΜΕΝΟΣ;
Άρχισε το Μυστήριο της Αφέσεως των Αμαρτιών με την Μετάνοια του Ασώτου στα ξένα, συνεχίστηκε στην Αγκαλιά του Πατέρα και ολοκληρώθηκε με την παράθεση του Μόσχου του Σιτευτού.

Αυτή ακριβώς είναι η σχέση της Αφέσεως των Αμαρτιών στη Μετάνοια που γίνεται στο δωμάτιο ή το Κελί, και της Αφέσεως των Αμαρτιών στην εξομολόγηση στον Ιερέα που είναι ο Πατέρας και τη Θεία Κοινωνία, που είναι η Ένωση με το Χριστό που είναι ο Μόσχος ο Σιτευτός!

Το Μυστήριο της Αφέσεως των Αμαρτιών αρχίζει με τη Μετάνοια στην καρδιά μας, σφραγίζεται και μας εντάσσεται στην Εκκλησία με την Εξομολόγηση μας στον Ιερέα και ολοκληρώνεται με τη Θεία Λειτουργία και τη Θεία Κοινωνία!

Μέσα στη Θεία Λειτουργία η όλη αποκάλυψη της Βασιλείας των Ουρανών που γίνεται, από τη μια μας ωθεί στη Δοξολογία και από την άλλη μας αποκαλύπτει την Αμαρτωλή Ζωή μας!

Γι’ αυτό από τη μια εύχεται ο Ιερέας με δοξαστικό ύφος και από την άλλη ο Λαός στο στόμα των ψαλτών ΚΡΑΥΓΑΖΕΙ:
ΚΥΡΙΕ ΕΛΕΗΣΟΝ!

Τι σημαίνει ΚΥΡΙΕ ΕΛΕΗΣΟΝ;

Σημαίνει ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΑΜΑΡΤΩΛΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΑΟ και κραυγή να μας συγχωρήσει ο Βασιλέας των Ουρανών ώστε να μπορέσουμε με ΚΑΘΑΡΗ ΚΑΡΔΙΑ να μεταλάβουμε το Σώμα και το Αίμα του Βασιλέως Χριστού και να γίνουμε όπως Εκείνος, παιδιά του Θεού Πατέρα Του, έχοντας αισθητά μέσα μας την παρουσία του Αγίου Πνεύματος.

Γι αυτό μετά τον Καθαγιασμό, ο Ιερέας καλεί τον Ουράνιο Πατέρα να δεχτεί την ΠΡΟΣ ΑΥΤΟΝ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΤΟΥ ΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ και λέμε το ΠΑΤΕΡ ΗΜΩΝ!

Η Αγία Σαρακοστή, είναι η πορεία της Επιγνώσεως της Αμαρτωλότητας μας, η Σταύρωση είναι η προσφορά από τον Εσταυρωμένο Χριστό του Μυστηρίου της Μετανοίας και η Ανάστασις η προσφορά από τον Αναστημένο Χριστό, του Μυστηρίου της Αφέσεως των Αμαρτιών μας που μας εισάγει στη Βασιλεία των Ουρανών.

Η εισαγωγή στη Βασιλεία των Ουρανών γίνεται με την Ανάληψη Του. Θα μας συναναλάβει μαζί Του και θα μας στήσει μαζί Του ενώπιον του Ουρανίου Πατρός Του και έτσι ολοκληρώνεται η επιστροφή μας στην Αγκαλιά Του Ουρανίου Πατέρα μας!

Φύγαμε από τον επίγειο Παράδεισο με την Αμετανοησία του Αδάμ και επιστρέφουμε με τη Μετάνοια και την Άφεση Αμαρτιών που μας χαρίζει ο Νέος Αδάμ, ο Χριστός!

Δια της Μετανοίας που χαρίζεται από την Σταύρωση και της Αφέσεως των Αμαρτιών μας που χαρίζεται με την Ανάσταση, και την Ανάληψη του Χριστού, αναλαμβανόμαστε μαζί Του, στην Βασιλεία των Ουρανών!

Καλή Σαρακοστή, Καλή Μετάνοια !

Ανδρέας Χριστοφόρου
https://www.pothosmetanoias.gr/

Τετάρτη 17 Μαρτίου στις 9:30 το βράδυ.
Θα μιλήσω για θέματα που θίγει το τελευταίο μου βιβλίο «Ό,τι λάμπει δεν είναι Χριστός», όπως απογοήτευση, ελπίδα, άφημα στην ροή του Θεού και της ζωής, ψέμα και αλήθεια στο βίο μας, ψευδής και αληθινή πνευματικότητα, χαρά και θλίψη, όλα αυτά κι αλλά πολλά την Τετάρτη 17 Μαρτίου στις 9:30 το βράδυ.
Θα σας περιμένω.
Το link της μετάδοσης:
https://youtu.be/ZV3VKmfJUVI

π. Χαρ. λίβυος Παπαδόπουλος

Όταν ο άνθρωπος γίνεται αχάριστος για ό,τι ο Θεός του χαρίζει και συνάμα ανήθικος, τότε αυτή η προδοσία απέναντι στον Θεό έχει κάποτε και το τίμημά της.
Γέρων Ιωσήφ Βατοπεδινός

Ετούτες τις έσχατες ημέρες όπου τα χνώτα του Αντιχρίστου μολύνουν γην και θάλασσαν και πάσαν πνοήν ζωής, ως δρόσον χάριτος αναψύχουσα, ως αύραν Προφήτου Ηλιού αναρριπίζει ο Θεός την ενέργειαν της νοεράς προσευχής εις τα στήθη, και την καρδίαν της Εκκλησίας• ως αντίδοτον ψυχικής και σωματικής υγείας και σωτηρίας δια τις ημέρες που έρχονται και θα έλθουν.
Το λοιπόν αδελφοί, 《τον Χριστόν αεί αναπνέετε》! έλεγε ο έξαρχος των ασκητών Μέγας Αντώνιος• και ο Απόστολος των Εθνών συμβουλευτικά παρακαλεί και προστάζει όλους τους απανταχού Χριστιανούς όλων των καιρών• 《αδιαλείπτως προσεύχεσθε》!
+ Γέροντος Εφραίμ Φιλοθεΐτου

"Μήν διστάσεις να καλείς την Παναγία σε βοήθεια όποτε έχεις ανάγκη και όχι μόνο."
~ Άγιος Λουκάς Κριμαίας

Όταν αρχίζει κανείς να προσεύχεται, η ίδια η προσευχή θα του λύνει τις απορίες του. Διαφορετικά, όσα και αν ακούσει περί προσευχής, δεν θα καταλάβει τίποτε.
Άγιος Σωφρόνιος

Μετά το Άγιο τριήμερο με νηστεία και προσευχή έρχεται η στιγμή για να λάβεις τροφή.
Ανοίγεις το στόμα σου και λαμβάνεις ζωή.
Σώμα και Αίμα Χριστού εις αφεσιν αμαρτιών και εις ζωην αιώνιος.
Και τότε η πείνα χάνεται, ο κόπος γίνεται ανάπαυση και η χαρά ανατέλλει μέσα σου.
Η πρώτη Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία έγινε, μα θα έρθουν κι άλλες, το ίδιο κατανυκτικές, το ίδιο όμορφες, με το ίδιο Σώμα και Αίμα, με την ίδια τροφή, με το ίδιο ιλαρό φως που φωτίζει τις ημέρες μας...

Αρχιμ. Παύλος Παπαδόπουλος

Διάβασα κάτι εχθές κι αναζήτησα την πηγή του• οὗτος ὁ λαὸς τοῖς χείλεσί με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόῤῥω ἀπέχει ἀπ᾿ ἐμοῦ. Είναι λόγια του ίδιου του Χριστού στο 7ο κεφάλαιο στο Ευαγγέλιο του Απ. Μάρκου, όπου απευθυνόμενος στους Φαρισαίους τους έψεγε για την υποκρισία τους, όπως αιώνες πριν είχε προφητεύσει ο προφήτης Ησαΐας. Αυτός ο λαός με τιμά μόνο με τα χείλη, ενώ η καρδιά του απέχει πολύ από εμένα.

Ξεκίνησα να διαβάζω λίγο παρακάτω. Ο Χριστός συνεχίζει και μιλά στο λαό και του λέει πως τίποτα που εισέρχεται ως τροφή στο σώμα δεν μπορεί να μολύνει τον άνθρωπο. Οι μαθητές του μη μπορώντας να αντιληφθούν τα λεγόμενα του ζήτησαν εξήγηση. Κι ο Χριστός ξεκάθαρα τους απάντησε λέγοντας• ὅτι τὸ ἐκ τοῦ ἀνθρώπου ἐκπορευόμενον, ἐκεῖνο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.
Δηλαδή αυτό που βγαίνει από το εσωτερικό του ανθρώπου είναι εκείνο, που κάνει μολυσμένο και βέβηλο τον άνθρωπον. Και συνεχίζει• ἔσωθεν γὰρ ἐκ τῆς καρδίας τῶν ἀνθρώπων οἱ διαλογισμοὶ οἱ κακοὶ ἐκπορεύονται, μοιχεῖαι, πορνεῖαι, φόνοι,
κλοπαί, πλεονεξίαι, πονηρίαι, δόλος, ἀσέλγεια, ὀφθαλμὸς πονηρός, βλασφημία, ὑπερηφανία, ἀφροσύνη· πάντα ταῦτα τὰ πονηρὰ ἔσωθεν ἐκπορεύεται καὶ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.

Νομίζω δε χρειάζεται μετάφραση. Ας βάλουμε αρχή όπως λένε οι Πατέρες κι ας προσπαθήσει ο καθένας μας να καθαρίζει την καρδιά του γιατί από εκεί πηγάζει κάθε επιθυμία που οδηγεί σε αισχρά και φαύλα έργα, επιθυμίες που οδηγούν στην αμαρτία. Τι κρύβουμε μέσα στην καρδιά μας; Τι θησαυρό φυλάττουμε; Ας απαντήσουμε μέσα μας κι ας προσευχηθούμε αυτή η Μεγάλη κι Αγία Τεσσαρακοστή να φέρει την Ανάσταση μας.

Θεολόγος Παπαδόπουλος

''Στις Σαρακοστές καλό είναι να γνωρίζεις μόνο εκκλησία και σπίτι, τίποτ' άλλο. Φτάνεις, λοιπόν, στο σπίτι. Τί θα κάνεις εκεί; Θα αγωνιστείς μ' όλη σου τη δύναμη να διατηρήσεις την προσήλωση του νου και της καρδιάς στον Κύριο. Αμέσως μετά την εκκλησία, τρέξε στο δωμάτιό σου και κάνε αρκετές μετάνοιες, ζητώντας ευλαβικά από τον Θεό να σε βοηθήσει, ώστε να αξιοποιήσεις το χρόνο της παραμονής σου στο σπίτι με τρόπο ωφέλιμο για την ψυχή σου.

Ύστερα κάθισε και ξεκουράσου για λίγο. Αλλά και τότε μην αφήνεις τους λογισμούς σου να ξεστρατίζουν. Διώχνοντας κάθε σκέψη, επαναλάμβανε νοερά την ευχή : "Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με! Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με!".
Αφού ξεκουραστείς πρέπει ν' ασχοληθείς με κάτι, είτε προσευχή είτε εργόχειρο. Τί εργόχειρο θα κάνεις δεν έχει σημασία, ξέρεις ήδη τί σου αρέσει. Είναι, βλέπεις, αδύνατο να ασχολείσαι όλη την ώρα με πνευματικά πράγματα, χρειάζεται να έχεις και κάποιο ευχάριστο εργόχειρο. Μ' αυτό θα καταπιάνεσαι, όταν η ψυχή σου είναι κουρασμένη, όταν δεν έχεις τη δύναμη να διαβάσεις ή να προσευχηθείς. Αν, βέβαια, οι πνευματικές σου ενασχολήσεις πηγαίνουν καλά, το εργόχειρο δεν είναι απαραίτητο. Εκπληρώνει μόνο την ανάγκη αξιοποιήσεως του χρόνου, που αλλιώς θα σπαταλιόταν σε απραξία. Και η απραξία είναι πάντα ολέθρια, πολύ περισσότερο όμως στον καιρό της νηστείας.

Πώς πρέπει να προσεύχεται κανείς στο σπίτι; Σωστά σκέφθηκες ότι τη Σαρακοστή οφείλουμε να προσθέτουμε κάτι στον συνηθισμένο κανόνα προσευχής. Νομίζω, ωστόσο, πως αντί να διαβάζεις περισσότερες προσευχές από το Προσευχητάρι, είναι καλύτερο ν' αυξήσεις τη διάρκεια της άμεσης επικοινωνίας σου με τον Κύριο. Κάθε μέρα, πριν αρχίσεις και αφού τελειώσεις την ορθρινή και βραδινή ακολουθία, να απευθύνεσαι με δικά σου λόγια στον Κύριο, την Υπεραγία Θεοτόκο και τον φύλακα άγγελό σου, ευχαριστώντας τους για την προστασία τους και παρακαλώντας τους για την ικανοποίηση των πνευματικών σου αναγκών. Ζήτα τους να σε βοηθήσουν, ώστε, πρώτα απ' όλα να γνωρίσεις τον εαυτό σου, να αποκτήσεις αυτογνωσία και, όταν την αποκτήσεις, να σου χαρίσουν ζήλο και δύναμη, ώστε να θεραπεύσεις τις πληγές της ψυχής σου. Ζήτα τους, ακόμα, να γεμίσουν την καρδιά σου με το αίσθημα της ταπεινώσεως και της συντριβής. Η ταπείνωση είναι η πιο ευάρεστη στον Θεό θυσία. Έτσι να προσεύχεσαι. Μην επιβάλεις, όμως, στον εαυτό σου έναν προσευχητικό κανόνα μακρύ και βαρύ, έναν κανόνα που θα υπερβαίνει τα μέτρα των ψυχοσωματικών σου δυνάμεων και θα σε καταβάλλει. Καλύτερα είναι να προσεύχεσαι συχνότερα στη διάρκεια της ημέρας και, όταν ασχολείσαι μ' οποιαδήποτε άλλη εργασία, να έχεις το νου σου στο Θεό.

Μετά την προσευχή, διάβαζε για λίγο με αυτοσυγκέντρωση. Η μελέτη δεν αποσκοπεί στο φόρτωμα του μυαλού σου με διάφορες πληροφορίες και γνώσεις, αλλά στην ψυχική σου ωφέλεια και εποικοδομή. Γι' αυτό δεν χρειάζεται να διαβάζεις πολλά. Διάβαζε όμως με προσοχή μεγάλη και με καρδιακή συμμετοχή. "Τί να διαβάζω;", θα με ρωτήσεις. Μόνο πνευματικά βιβλία, φυσικά. Η προσεκτική ανάγνωση τέτοιων βιβλίων εμπνέει την ψυχή περισσότερο απ' οτιδήποτε άλλο. Αν πάντως, στη διάρκεια της μελέτης γεννιέται ο πόθος της προσευχής, ν' αφήνεις το βιβλίο και να προσεύχεσαι.

Θα διαβάζεις, λοιπόν, θα προσεύχεσαι, θα κάνεις μετάνοιες. Και μ' όλα αυτά, ωστόσο, δεν θα μπορέσεις να κρατήσεις το νου και την καρδιά σου σε κατάσταση συνεχούς και έντονου αγώνα. Είναι αναπόφευκτο να μην κουράζεσαι. Τότε θα ασχολείσαι με κάποια πρακτική εργασία.
Πρέπει να έχεις δυνάμεις, για να στέκεσαι στην εκκλησία και για ν' αγωνίζεσαι στο σπίτι. Και με τις συζητήσεις τί θα γίνει; Τη Σαρακοστή τουλάχιστον, οι συζητήσεις με τους άλλους ας περιοριστούν σε πνευματικά θέματα. Κατάλληλοι γι' αυτό τον σκοπό είναι οι Βίοι των Αγίων.''

(Από το βιβλίο: Ο Δρόμος της ζώης του Οσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου. σέλ, 145)
π.Σπυρίδων Σκουτής - euxh.gr - Ιερά Μητρόπολη Λήμνου