Υπέρ φύσιν, κατά φύσιν, παρά φύσιν.

[avvas]

Άκουσον λοιπόν, τέκνον, και τους τρείς τρόπους της φύσεως
όπου ανέρχεται και κατέρχεται ο άνθρωπος.

Και λέγωμεν· ότι η φυσική κατάστασις του ανθρώπου, αφού παρέβημεν την εντολήν τού Θεού και εξεπέσαμεν εκ του Παραδείσου, είναι ο θεϊκός Νόμος όπου μάς εδόθη γραπτώς μετά την εξορίαν εκείνην. Καί πάς άνθρωπος χρεωστεί, εάν θέλη την σωτηρίαν του, να βιάζεται να πολεμή κατά τών παθών, δέρων και αντιτασσόμενος, πολεμών και αντιπολεμούμενος, νικών και νικώμενος. Και εν γένει οφείλει να αγωνίζεται διά να στέκη εις τους θεϊκούς νόμους της φύσεως.

Και όταν λοιπόν ευρισκώμεθα έσωθεν του θεϊκού νόμου της δοθείσης ημών Αγίας Γραφής, και δεν είμεθα πόρνοι, φονείς, κλέπται. άδικοι, ψεύσται, υπερήφανοι, κατάλαλοι, κενόδοξοι, γαστρίμαργοι, πλεονέκται, φιλάργυροι, φθονεροί, λοίδωροι, βλάσφημοι, θυμώδεις, οργίλοι, μεμψίμοιροι, υποκριταί, και λοιπά, τότε είμεθα εις την φυσικήν κατάστασιν την μετά την παράβασιν ημίν γενομένην.

Η δέ παρά φύσιν κατάστασις είναι εκείνος όπου είναι έξω του θεϊκού Νόμου, και ως κτήνος ωμοιώθη τοις αλόγοις όπου δεν έχουν νόμον, και δι' αυτόν λέγει ο προφήτης «Άνθρωπος εν τιμή ών ού συνήκε, αλλά παρασυνεβλήθη τοίς κτήνεσι τοίς ανοήτοις και ωμοιώθη αυτοίς». Όποιος λοιπόν τοιούτος περιπατεί έξω του θεϊκού Νόμου, κυλιόμενος εις τάς διαφόρους ώς είπωμεν αμαρτίας, είναι εις την παρά φύσιν κατάστασιν.

Η δέ υπέρ φύσιν κατάστασις, είναι η απάθεια όπου είχεν ο Αδάμ, προτού παραβή την εντολήν του Θεού καί εκπέση εκ τούτης τής θείας χάριτος και ακακίας.

Αυτοί λοιπόν, τέκνον, είναι οι τρείς τρόποι όπου, εάν προκόπτωμέν, ανερχόμεθα εκ τών παρά φύσιν εις τά υπέρ φύσιν. Εί δέ και ζώμεν εν αναισθησία, αμελούντες της ημών σωτηρίας, τότε βόσκωμεν χοίρους και προσπαθώμεν να χορτάσωμεν από ξυλοκέρατα ως ο άσωτος υιός.

Όταν λοιπόν και σύ, τέκνον, βλέπης ότι χωρίς μηχανάς και εννοίας πνευματικάς των λογισμών στέκονται όλαι αι αρεταί ως φυσικαί καί δεν αλλοιούνται, γνώριζε ότι είσαι υπέρ φύσιν.
Όταν πάλιν τάς κρατάς διά των αγαθών λογισμών καί αλλοιούνται,
γνώριζε ότι είσαι κατά φύσιν.
Καί όταν πράττης τάς αμαρτίας γνώριζε ότι είσαι παρά φύσιν καί βόσκεις τούς χοίρους
τών πολιτών, κατά το Ιερόν Ευαγγέλιον, καί βιάζου να ελευθερωθής.
Το δέ πλέον τούτων οίδεν ο Πάνσοφος και Πανάγαθος Θεός καί ο μένων εν τω Θεώ·
Ώ, η δόξα καί το κράτος εις τούς αιώνας τών αιώνων. Αμήν

Γέροντος Ιωσήφ
Έκφρασις Μοναχικής εμπειρίας.
Έκδοσις Ιεράς Μονής Φιλοθέου, 1985