Αγαπάμε τον πλησίον μας;
Δημοσιεύτηκε: Πέμ Ιαν 22, 2009 8:33 pm
Η αγάπη για τον χριστιανό είναι η κατεξοχήν αρετή. Λέμε ότι ο Θεός είναι αγάπη. Όπως λένε οι θεολόγοι, ο Θεός δεν έχει ανάμεσα στις άλλες του ιδιότητες και αγάπη, αλλά είναι αγάπη. Η αγάπη του Θεού είναι οντολογικό γνώρισμα και δεν έχει να κάνει με συναισθήματα που αλλάζουν από τη μια στιγμή στην άλλη.
Το καθένα πρόσωπο της Αγίας Τριάδας εξαρτά την ύπαρξή του από το άλλο και γι’ αυτό υπάρχει. Ο Πατήρ είναι Πατήρ επειδή έχει Υιό και ο Υιός υφίσταται ως Υιός εφόσον έχει Πατέρα. Ομοίως και με το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας, το Άγιο Πνεύμα. Αν οι άνθρωποι είμαστε πλασμένοι κατ’ εικόνα Θεού τέτοια πρέπει να είναι και η δική μας στάση: να εξαρτώμαστε αγαπητικά από τους άλλους ανθρώπους και τον Θεό. Να υπάρχουμε γιατί αγαπάμε και μας αγαπούν. “Ο άνθρωπος έχει πληρότητα ζωής, λέει κάποιος, στο ποσοστό που έχει ικανοποιήσει τρεις κύριες ανάγκες του. Την ανάγκη να αγαπά, την ανάγκη να τον αγαπούν και την ανάγκη να αισθάνεται ότι έχει αξία” (π. Φιλόθεος Φάρος/Ο μύθος της ψυχικής νόσου, Αρμός).
Δεν πρόκειται επομένως να ασκηθούμε στην αγάπη για να κάνουμε καλό μόνο σε κάποιον άλλον πέρα από μας. Αυτός που αγαπά, αυτός που κάνει το καλό, αυτός που δίνει ελεημοσύνη, δεν βοηθά τόσο τον άλλον όσο τον ίδιο του τον εαυτό. “Από τη γέννησή μας ως τον θάνατό μας έχουμε ανάγκη να αγαπούμε και να μας αγαπούν. Σε όλη μας τη ζωή η υγεία μας και η ευτυχία μας εξαρτώνται από την ικανότητά μας να ικανοποιούμε αυτή την ανάγκη. Δεν είναι αρκετό να μας αγαπούν μόνο, έχουμε ανάγκη να αγαπούμε. Όταν δεν μπορούμε να ικανοποιήσουμε αυτή την ανάγκη μας, υποφέρουμε αναπότρεπτα και αντιδρούμε με διάφορα γνωστά συμπτώματα, από την ελαφρά δυσφορία, το άγχος, την κατάθλιψη, μέχρι την πλήρη απόσυρση από τον κόσμο γύρω μας” (ό. π.).
Η επίγνωση της δικιάς μας ασθένειας έχει προτεραιότητα όταν λέμε ότι πρέπει να καταλάβουμε το πώς λειτουργεί η καρδιά μας απέναντι στην ανάγκη να αγαπήσουμε τον συγκεκριμένο άνθρωπο και ίσως τον εχθρό, τον ξένο κ.ο.κ. Δεν λέμε να δούμε πώς θα αγαπήσουμε τον άλλον για να του λύσουμε τα προβλήματα, αλλά για να δούμε κατ’ αρχάς πόσο δυσκολευόμαστε να τον αγαπήσουμε και έτσι να διαπιστώσουμε την αρρώστια μας. Αν σκέφτεσαι αρνητικά απέναντι στον άλλον, ακόμα κι αν είναι εχθρός σου, πρέπει να ελεεινολογείς τον εαυτό σου, λέει ένας πατέρας της Εκκλησίας. Αν δεν βοηθάμε τον άλλον που έχει ανάγκη ενώ μπορούμε, το πρόβλημα και η αρρώστια είναι δική μας και όχι του άλλου, ακόμα κι αν αυτός είναι εχθρός μας. Η αρρώστια αυτή λέγεται και εγωκεντρισμός και ο άλλος άνθρωπος εν προκειμένω “είναι η καίρια δύναμη που σπάει την καθήλωση του εγώ στον εαυτό μου” (Αλαίν Φίνκελκροτ/Η σοφία της αγάπης, Αρσενίδης).
Αν ο εγωισμός είναι η καταστροφή της εικόνας του Θεού μέσα μας τότε η στροφή προς τον άλλον είναι αυτό που συντρίβει τον εγωισμό μου και με αποκαθιστά υγιή ενώπιον του Θεού. Όσο πιο κακός ή απεχθής μού φαίνεται ο άλλος τόσο με το άνοιγμά μου σ’ αυτόν θεραπεύεται η αρρώστια. “Το πρόσωπο του άλλου γίνεται διπλά σωτήριο: απαλλάσσει το εγώ από τον εαυτό του και το συνεφέρνει από την αυταρέσκεια και την αλαζονεία του” (Φίνκελκροτ, ό. π.). Μια τέτοια κίνηση του ανθρώπου απέχει πολύ από το να χαρακτηριστεί αφελής. Πρέπει όμως να γίνεται σύμφωνα με τα μέτρα του καθενός.
Γιωργου Μπαρλα - www.egolpio.com
Το καθένα πρόσωπο της Αγίας Τριάδας εξαρτά την ύπαρξή του από το άλλο και γι’ αυτό υπάρχει. Ο Πατήρ είναι Πατήρ επειδή έχει Υιό και ο Υιός υφίσταται ως Υιός εφόσον έχει Πατέρα. Ομοίως και με το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας, το Άγιο Πνεύμα. Αν οι άνθρωποι είμαστε πλασμένοι κατ’ εικόνα Θεού τέτοια πρέπει να είναι και η δική μας στάση: να εξαρτώμαστε αγαπητικά από τους άλλους ανθρώπους και τον Θεό. Να υπάρχουμε γιατί αγαπάμε και μας αγαπούν. “Ο άνθρωπος έχει πληρότητα ζωής, λέει κάποιος, στο ποσοστό που έχει ικανοποιήσει τρεις κύριες ανάγκες του. Την ανάγκη να αγαπά, την ανάγκη να τον αγαπούν και την ανάγκη να αισθάνεται ότι έχει αξία” (π. Φιλόθεος Φάρος/Ο μύθος της ψυχικής νόσου, Αρμός).
Δεν πρόκειται επομένως να ασκηθούμε στην αγάπη για να κάνουμε καλό μόνο σε κάποιον άλλον πέρα από μας. Αυτός που αγαπά, αυτός που κάνει το καλό, αυτός που δίνει ελεημοσύνη, δεν βοηθά τόσο τον άλλον όσο τον ίδιο του τον εαυτό. “Από τη γέννησή μας ως τον θάνατό μας έχουμε ανάγκη να αγαπούμε και να μας αγαπούν. Σε όλη μας τη ζωή η υγεία μας και η ευτυχία μας εξαρτώνται από την ικανότητά μας να ικανοποιούμε αυτή την ανάγκη. Δεν είναι αρκετό να μας αγαπούν μόνο, έχουμε ανάγκη να αγαπούμε. Όταν δεν μπορούμε να ικανοποιήσουμε αυτή την ανάγκη μας, υποφέρουμε αναπότρεπτα και αντιδρούμε με διάφορα γνωστά συμπτώματα, από την ελαφρά δυσφορία, το άγχος, την κατάθλιψη, μέχρι την πλήρη απόσυρση από τον κόσμο γύρω μας” (ό. π.).
Η επίγνωση της δικιάς μας ασθένειας έχει προτεραιότητα όταν λέμε ότι πρέπει να καταλάβουμε το πώς λειτουργεί η καρδιά μας απέναντι στην ανάγκη να αγαπήσουμε τον συγκεκριμένο άνθρωπο και ίσως τον εχθρό, τον ξένο κ.ο.κ. Δεν λέμε να δούμε πώς θα αγαπήσουμε τον άλλον για να του λύσουμε τα προβλήματα, αλλά για να δούμε κατ’ αρχάς πόσο δυσκολευόμαστε να τον αγαπήσουμε και έτσι να διαπιστώσουμε την αρρώστια μας. Αν σκέφτεσαι αρνητικά απέναντι στον άλλον, ακόμα κι αν είναι εχθρός σου, πρέπει να ελεεινολογείς τον εαυτό σου, λέει ένας πατέρας της Εκκλησίας. Αν δεν βοηθάμε τον άλλον που έχει ανάγκη ενώ μπορούμε, το πρόβλημα και η αρρώστια είναι δική μας και όχι του άλλου, ακόμα κι αν αυτός είναι εχθρός μας. Η αρρώστια αυτή λέγεται και εγωκεντρισμός και ο άλλος άνθρωπος εν προκειμένω “είναι η καίρια δύναμη που σπάει την καθήλωση του εγώ στον εαυτό μου” (Αλαίν Φίνκελκροτ/Η σοφία της αγάπης, Αρσενίδης).
Αν ο εγωισμός είναι η καταστροφή της εικόνας του Θεού μέσα μας τότε η στροφή προς τον άλλον είναι αυτό που συντρίβει τον εγωισμό μου και με αποκαθιστά υγιή ενώπιον του Θεού. Όσο πιο κακός ή απεχθής μού φαίνεται ο άλλος τόσο με το άνοιγμά μου σ’ αυτόν θεραπεύεται η αρρώστια. “Το πρόσωπο του άλλου γίνεται διπλά σωτήριο: απαλλάσσει το εγώ από τον εαυτό του και το συνεφέρνει από την αυταρέσκεια και την αλαζονεία του” (Φίνκελκροτ, ό. π.). Μια τέτοια κίνηση του ανθρώπου απέχει πολύ από το να χαρακτηριστεί αφελής. Πρέπει όμως να γίνεται σύμφωνα με τα μέτρα του καθενός.
Γιωργου Μπαρλα - www.egolpio.com
