Εννέα απαντήσεις για το «Μακεδονικό» ζήτημα

[Dimitra79]

Μια σύντομη αναδρομή στη μακραίωνη ιστορία της Μακεδονίας επιχειρεί σήμερα η «Κ» με τη συνδρομή του ιστορικού - τέως εμπειρογνώμονα πρεσβευτή για βαλκανικά θέματα ΥΠΕΞ, κ. Ευάγγελου Κωφού. Μέσα από αυτήν αποτυπώνεται η ανάδυση του «Μακεδονικού» ζητήματος και η πορεία μέχρι τις σημερινές διεκδικήσεις της ΠΓΔΜ.

1. Ποια είναι η Μακεδονία;

Διαχρονικά αλλάζει πολλές μορφές. Ως «ιστορική» Μακεδονία θεωρείται το κράτος του Φιλίππου Β΄, πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου (4ος αιώνας π.Χ.). Το 90% της «ιστορικής» Μακεδονίας βρίσκεται στο σημερινό χώρο της ελληνικής Μακεδονίας και το 10% στο χώρο της νοτιοδυτικής FYROM, στην περιοχή Μοναστηρίου, Μπίτολας και προς τις λίμνες Αχρίδος.

- Στους ελληνιστικούς χρόνους μετά τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου και στην περίοδο ρωμαιοκρατίας - Βυζαντίου και περίπου για 10 αιώνες ο όρος Μακεδονία ορίζει ποικίλες περιοχές, από τον Εύξεινο Πόντο μέχρι και την Κρήτη. Πρόκειται για διοικητικές διαιρέσεις.

-Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας απαλείφεται τελείως ο όρος Μακεδονία, δεν υπάρχει ούτε ως διοικητική ταυτότητα.

- Κατά τον 19ο αιώνα: εμφανίζεται το «Μακεδονικό» ζήτημα με την ίδρυση της βουλγαρικής Εξαρχίας το 1870 και τις συγκρούσεις Ελλήνων, Βούλγαρων, Σέρβων. Αυτή την περίοδο, δύο βιλαέτια, της Θεσσαλονίκης και του Μοναστηρίου και το σατζάκι Κοσόβου, προσδιορίζονται ως μακεδονικά. Στην ουσία διαμορφώνουν την έννοια και τις διαστάσεις της γεωγραφικής Μακεδονίας κατά τους νεότερους χρόνους. Πρόκειται για τις περιοχές που ορίζονται στα ανατολικά από τον ποταμό Νέστο, δυτικά από τα σύνορα της Αλβανίας, στο νότο από το Αιγαίο και στον βορρά από τα σύνορα της Σερβίας με το Κόσοβο.

- Κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων και του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου: περιέρχονται τμήματα της γεωγραφικής Μακεδονίας στις τρεις χώρες (Ελλάδα, Βουλγαρία, Σερβία), με τη συνθήκη Βουκουρεστίου 1913 και μετά με τη συνθήκη Νεϊγί. Από τη γεωγραφική Μακεδονία, περίπου το 38,5% περιέρχεται στη Σερβία - Γιουγκοσλαβία, το 51,5% στην Ελλάδα, το 9% στη Βουλγαρία και στην Αλβανία περίπου 1%.

2. Ο Φίλιππος Β΄ ήταν Ελληνας;

Αναμφίβολα ήταν. Ελληνικά μιλούσαν οι αρχαίοι Μακεδόνες. Με βάση πολύμοχθες έρευνες και γλωσσικά και πολιτιστικά, οι αρχαίοι Μακεδόνες είναι ελληνικά φύλα. Ολες οι επιγραφές που έχουν βρεθεί στο χώρο της Μακεδονίας και χρονολογούνται πριν από την έλευση των Ρωμαίων, είναι ελληνικές, τα ονόματα ανθρώπων και θεών κοινά. Τα ονόματα Φίλιππος και Αλέξανδρος είναι ονόματα σύνθετων ελληνικών λέξεων. Είναι ξεκάθαρο το θέμα, δεν έχει νόημα, παρά μόνο για τη γνωστή προπαγάνδα από πλευράς Σκοπίων.

3. Πότε φθάνουν στην περιοχή οι Σλάβοι;

Κατεβαίνουν 6ο - 7ο αιώνα μ.Χ. Καλύπτουν όλα τα νότια Βαλκάνια. Διαμορφώνουν ισχυρή πληθυσμιακή βάση στην περιοχή που συζητάμε, όπου οι πληθυσμοί είχαν αραιώσει εξαιτίας πολέμων και εισβολών. Παρά τις προσπάθειες που έκαναν, όμως, δεν μπόρεσαν να καταλάβουν τη Θεσσαλονίκη, τη συμπρωτεύουσα, ας πούμε, του Βυζαντίου.

4. Πότε διαμορφώνεται και πώς προσδιορίζεται η έννοια των Σλαβομακεδόνων;

Είμαστε στα τελευταία χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας στην περιοχή, τέλος 19ου αιώνα. Εχει αρχίσει το «μακεδονικό» ζήτημα, η σύγκρουση των τριών χωρών. Οι αντίστοιχες μεγάλες ιδέες συγκρούονται. Η σύγκρουση είναι οξύτατη στην περιοχή της Μακεδονίας. Από το 1870, με την ίδρυση της βουλγαρικής Εξαρχίας, όταν ξεκινά ο εκκλησιαστικός αγώνας για το πού θα ενταχθούν οι χριστιανοί κάτοικοι της οθωμανικής αυτοκρατορίας, οι οποίοι βρίσκονται στην περιοχή αυτή που λέγεται Μακεδονία και Θράκη, αρχίζουν και λειτουργούν διάφορες εσωτερικές δυνάμεις. Ο κόσμος όμως στην περιοχή, τα έχει χαμένα. Οι λαοί που έχουν σαφώς προσδιορισμένη ταυτότητα, οι ελληνόφωνοι, οι αλβανόφωνοι, οι βουλγαρόφωνοι με συνείδηση βουλγαρική, δεν έχουν δυσκολία να διαμορφώσουν και να εκφράσουν εθνική συνείδηση. Υπάρχουν όμως μάζες, σλαβόφωνοι, βλαχόφωνοι και χριστιανοί αλβανόφωνοι, εύκολοι στην άγρα από τις αντίπαλες εθνικές ιδεολογίες. Σε αυτή την περίοδο ενόπλων συγκρούσεων που διαρκούν μέχρι τους Βαλκανικούς Πολέμους, υπάρχουν διάφορα ρεύματα.

Στο σλαβόφωνο πληθυσμό υπάρχει μια τριχοτόμηση. Στο νοτιότερο τμήμα είναι ισχυρή η επιρροή ελληνικών σωμάτων και παρουσίας, τα σλαβόφωνα στοιχεία πρόσκεινται στην ελληνική ιδέα, κυρίως μέσω της Εκκλησίας. Βορειότερα, σε αυτούς που η ελληνική πλευρά αποκαλεί συλλήβδην Βούλγαρους, υπάρχουν δύο τάσεις. Οι αυτονομιστές, που θέλουν ανεξάρτητο κράτος και οι βουλγαρόφιλοι. Από εκεί ξεκινά ένα ρεύμα σχετικά ασθενές ως προς την ιδεολογική τοποθέτηση, αλλά το ωθεί εκεί η πολιτική επιλογή για ανεξαρτητοποίηση. Από εκεί θα ξεπηδήσουν στη διάρκεια του Μεσοπολέμου πλέον οι Σλαβομακεδόνες.

5. Πώς οι κάτοικοι αποκαλούν τις περιοχές της Μακεδονίας, που περιήλθαν στις τρεις χώρες μετά τον καθορισμό των συνόρων με το τέλος των Βαλκανικών Πολέμων;

Οι Βούλγαροι και οι Σλάβοι της Γιουγκοσλαβίας αποκαλούσαν, αλλά αποκαλούν ακόμα και σήμερα, τις αντίστοιχες περιοχές ως Αιγαιατική Μακεδονία, Μακεδονία του Βαρδάρη και Μακεδονία του Πιρίν. Οι Ελληνες αποκαλούσαμε πάντοτε τις περιοχές αυτές Ελληνική Μακεδονία, Γιουγκοσλαβική Μακεδονία και Βουλγαρική Μακεδονία.

- Στον 20ό αιώνα, η Ελλάδα πρώτη και μόνη από τις τρεις χώρες που διαδέχθηκαν την Τουρκία στον μακεδονικό χώρο, το 1913 επαναφέρει για το χώρο της ελληνικής Μακεδονίας την ονομασία Γενική Διοίκηση Μακεδονίας. Ούτε η Σερβία-Γιουγκοσλαβία ούτε η Βουλγαρία χρησιμοποίησαν το μακεδονικό όνομα για να προσδιορίσουν τις περιοχές που είχαν προσαρτήσει.

- Η Γιουγκοσλαβία μόλις το 1945 δημιουργεί την ομόσπονδη δημοκρατία της Μακεδονίας στο νότο. Προπολεμικά, το γιουγκοσλαβικό καθεστώς ονόμαζε τις επαρχίες με βάση τα ποτάμια: η περιοχή της Σερβίας Μόραφσκα, της Κροατίας Ντούναφσκα και η περιοχή στο νότο Βάρνταρσκα. Το 1991, με τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, εμφανίζεται το πρώτο ανεξάρτητο μακεδονικό κράτος, κατά τον αυτοπροσδιορισμό του, με την ονομασία Ρεπούμπλικα Μακεντόνιγια, στα όρια της περιοχής του Βαρδάρη.

[Dimitra79]

6. Πότε καθιερώνεται ζήτημα μακεδονισμού;

Στη διάρκεια του Μεσοπολέμου, οι Βούλγαροι καλλιεργούν την ιδέα της μεγάλης Βουλγαρίας, αλλά χρησιμοποιούν και το παιχνίδι αυτονομίας της γεωγραφικής περιοχής της Μακεδονίας. Εκείνη την εποχή η ιδέα του μακεδονικού έθνους δεν είχε ακόμα διαμορφωθεί. Τότε εμφανίζεται ένας νέος παράγοντας, το κομμουνιστικό κίνημα. Η Κομιντέρν στο ευρύτερο πρόγραμμα εξάπλωσης σοβιετικής επιρροής λανσάρει το πρόγραμμα δημιουργίας βαλκανικής κομμουνιστικής ομοσπονδίας. Στόχος, η δημιουργία μικρών κρατών που θα ήταν ομόσπονδα τμήματα στη βαλκανική ομοσπονδία. Δύο από τα κράτη θα έπρεπε να προέλθουν από συνένωση. Η ενιαία Μακεδονία, που θα περιελάμβανε και τα τρία τμήματα της γεωγραφικής Μακεδονίας, και η ενιαία Θράκη. Το αποδέχεται αυτό το πρόγραμμα το βουλγαρικό Κ.Κ. και επιβάλλεται από τη Μόσχα στα Κ.Κ. Ελλάδας και Γιουγκοσλαβίας. Αρχισε πλέον η καλλιέργεια της έννοιας του μακεδονισμού. Το ελληνικό Κ.Κ., συνειδητοποιώντας τις δυσκολίες του θέματος, υιοθετεί τον όρο Σλαβομακεδόνες.

- Το 1941, 6 Ιανουαρίου, σημειώνεται η εισβολή των Γερμανών σε Γιουγκοσλαβία και Ελλάδα. Ενα τμήμα της ελληνικής Μακεδονίας και το σύνολο της νότιας Γιουγκοσλαβίας δίνονται στη Βουλγαρία. Οι Βούλγαροι λειτουργούν ως κατακτητές. Αυτό εκμεταλλεύεται η γιουγκοσλαβική πλευρά. Οργανώνονται οι παρτιζάνοι ως Μακεντόντσκι (Μακεδόνες), προσδιορισμός τότε γεωγραφικός. Η μεταμόρφωση του όρου από γεωγραφικό σε εθνικό ήταν κατάλληλη περίοδος για να γίνει.
Από τη στιγμή που επί Τίτο το όνομα χρησιμοποιείται για κρατική οντότητα με κρατικό μηχανισμό, μακεδονική γλώσσα, μακεδονική εκκλησία, έχουμε όλα τα συστατικά της εθνικής συνείδησης.

7. Ποια είναι η πιο συγγενής γλώσσα στην επίσημη γλώσσα της FYROM;

Η γλώσσα που ομιλείται στην περιοχή είναι διάλεκτος της βουλγαρικής. Εχει απόσταση από την επίσημη βουλγαρική, διότι από το βουλγαρικό κράτος επελέγησαν ως πυρήνας της επίσημης εθνικής γλώσσας ιδιώματα της βορειοανατολικής Βουλγαρίας. Οι γλωσσολόγοι που ανέλαβαν να διαμορφώσουν τη μακεδονική γλώσσα, πήραν ως βάση το ιδίωμα της περιοχής Περλεπέ, που εμπλουτίστηκε με λεξιλόγιο της σερβικής γλώσσας, ενώ έγιναν αλλαγές και σε κάποια γράμματα.

8. Η Ελλάδα αναγνώριζε την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Μακεδονίας με αυτό το όνομα;

Δεν υπήρχε ανάγκη να την αναγνωρίσει, διότι δεν ήταν κράτος, η Αθήνα επικοινωνούσε με εκπρόσωπο της Γιουγκοσλαβικής Ομοσπονδίας. Βέβαια, η Σοσιαλιστική Δημοκρατίας Μακεδονίας εφάπτετο ελληνικής επικράτειας και ανέκυπταν προβλήματα, που έπρεπε να λύνονται. Υπήρχαν διάφοροι μηχανισμοί για να αποφεύγει το ελληνικό κράτος να χρησιμοποιήσει τη λέξη Μακεδονία ή Μακεδονικός, βρίσκονταν διάφορα τερτίπια. Π.χ. στην υπογραφή συνθήκης μεθοριακής επικοινωνίας το 1959. Επρεπε να υπογραφούν τα δελτία εισόδου - εξόδου παραμεθόριων πληθυσμών. Επρεπε να είναι στη λεγόμενη μακεδονική γλώσσα. Η ελληνική πλευρά αντιδρούσε. Βρέθηκε η λύση στο πρωτόκολλο να αναφέρεται ότι τα δελτία θα γράφονται στις επίσημες γλώσσες των δύο κρατών, χωρίς αυτές να ονομάζονται. Παράλληλα, όταν σε επίσημα έγγραφα γινόταν αναφορά στην περιοχή, χρησιμοποιούσαμε το αρκτικόλεξο ΣΔΜ και όχι ολόκληρη την αναφορά Σοσιαλιστική Δημοκρατία Μακεδονίας.

9. Τελικά, υπήρχαν προβλήματα με την Ομόσπονδη Δημοκρατία της Μακεδονίας και από πού εκπορεύονταν; Πώς συμπεριφερόταν η ηγεσία της;

Ολα τα ζητήματα που είχαμε με τη Γιουγκοσλαβία προέρχονται από εκεί. Και από αυτή την κρατική οντότητα και από τους λεγόμενους «αιγαιάτες», τους πολιτικούς πρόσφυγες που κατέφυγαν εκεί μετά τον Εμφύλιο. Τη δεκαετία του '50 υπολογίζονταν σε 30.000. Στη δεκαετία του '90, δημοσιεύματα των Σκοπίων τους υπολόγιζαν σε 80 - 100.000. Δημιουργήθηκε ισχυρό λόμπι αιγαιατών.
Υπήρχαν πολλά προβλήματα, άδειες διελεύσεως, απαιτήσεις οικονομικές, αιτήματα για επισκέψεις. Το αιγαιατικό λόμπι υπέβαλε αιτήματα στην τοπική κυβέρνηση Σκοπίων, αυτή μετέφερε τα αιτήματα στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση, η οποία ήταν υποχρεωμένη να τα υποστηρίξει. Πολλοί από τους πολιτικούς πρόσφυγες στα Σκόπια έφυγαν ως μετανάστες στην Αυστραλία, στον Καναδά, όπου ανέπτυξαν έντονη εθνικιστική δράση, που εμφανίζεται με τη μορφή των αντίστοιχων λόμπι έως σήμερα.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_art ... 008_263070

[Dimitra79]

Τυχοδιωκτισμοί στο «Μακεδονικό»


Η πολιτική του Νίκου Ζαχαριάδη την περίοδο 1945-52 χαρακτηρίστηκε από αντικρουόμενες επιλογές

Του Σπυριδωνα Σφετα*

Η στάση του Ζαχαριάδη στο μακεδονικό ζήτημα είχε άμεση συνάρτηση με την τακτική και στρατηγική που εφάρμοσε σε σχέση με το ελληνικό πολιτικό ζήτημα μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα το 1945. Το ΚΚΕ αναγνώριζε από το 1934 την ύπαρξη σλαβομακεδονικού έθνους -σύμφωνα με την απόφαση της Κομμουνιστικής Διεθνούς- αλλά το 1935 εγκατέλειψε τη θέση του 1924 για «Ενιαία και Ανεξάρτητη Μακεδονία» και υιοθέτησε τη γραμμή της ισοτιμίας στις μειονότητες. Ετσι, το 1944 το ΚΚΕ στράφηκε κατά των αποσχιστικών κινήσεων του ΣΝΟΦ (Σλαβομακεδονικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Μέωπο) και των σλαβόφωνων ταγμάτων Αριδαίας-Εδεσσας και Φλώρινας-Καστοριάς που ελέγχονταν από το Γενικό Επιτελείο της γιουγκοσλαβικής Μακεδονίας.
Κατά το πνεύμα της ρητορικής του για μια ειρηνική λύση του ελληνικού πολιτικού ζητήματος, ο Ζαχαριάδης στράφηκε το 1945 κατά του ΝΟΦ (Λαϊκό Απελευθερωτικό Μέωπο), της διάδοχης οργάνωσης του ΣΝΟΦ που προπαγάνδιζε τη συνένωση του «μακεδονικού λαού» και δρούσε ανεξέλεγκτα στην ελληνική Μακεδονία. Επανειλημμένα η κομματική περιφερειακή οργάνωση Εδεσσας καταδίκαζε το ΝΟΦ ως φασιστική και αυτονομιστική οργάνωση και καλούσε τους Σλαβομακεδόνες να συσπειρωθούν στο ΕΑΜ/ΚΚΕ που υπόσχονταν την εθνική ισοτιμία. Στους επίσημους λόγους του ο Ζαχαριάδης αναφερόταν στην ελληνικότητα της Μακεδονίας και στο απαραβίαστο των ελληνικών συνόρων. Στελέχη του ΚΚΕ στην περιοχή της Καστοριάς περιόδευαν χωριά των Σλαβομακεδόνων και προέτρεπαν τους κατοίκους να καταδώσουν στην αστυνομία και στα κρατικά όργανα τους πράκτορες του ΝΟΦ, αν εμφανίζονταν στην περιοχή τους.


Ριζική μεταβολή

Οταν στα τέλη του 1945 ο Ζαχαριάδης εξέταζε σοβαρά το ενδεχόμενο του περάσματος στην ένοπλη σύγκρουση, η στάση του απέναντι στο ΝΟΦ μεταβλήθηκε ριζικά. Η εξάρτηση του ΚΚΕ από τη βοήθεια των γειτονικών κρατών, ιδίως της Γιουγκοσλαβίας, απαιτούσε και μια εξομάλυνση των σχέσεων ΚΚΕ-ΝΟΦ. Το ΝΟΦ χαρακτηρίστηκε τώρα από τον Ζαχαριάδη ως αντιφασιστική και δημοκρατική οργάνωση, ως το ΕΑΜ των Σλαβομακεδόνων. Ωστόσο, το ΚΚΕ παρέμεινε πιστό στη γραμμή της ισοτιμίας στις μειονότητες.
Στη συμφωνία ΚΚΕ-Κ.Κ. Γιουγκοσλαβίας της 14ης Οκτωβρίου 1946 δεν προβλέφθηκε η ίδρυση ξεχωριστών σλαβομακεδονικών ενόπλων τμημάτων και το Κεντρικό Συμβούλιο του ΝΟΦ κατέστη υπόλογο στην κομματική επιτροπή του ΚΚΕ για τη Μακεδονία-Θράκη. Αλλά λόγω της δυναμικής που απέκτησε ο σλαβομακεδονικός εθνικισμός μετά την ίδρυση του κράτους των Σκοπίων και της αλυτρωτικής προπαγάνδας που ασκήθηκε στα Σκόπια το ΝΟΦ δεν ελεγχόταν πλήρως από το ΚΚΕ. Μέσα στους κόλπους του ΝΟΦ κυριαρχούσε μια άτυπη διάσπαση μεταξύ αυτών που ήταν υπό την επιρροή του ΚΚΕ (Πασχάλης Μητρόπουλος) και εκείνων που προσανατολίζονταν προς το Κ.Κ. Γιουγκοσλαβίας και «Μακεδονίας» (Μιχάλης Κεραμιτζής, Ηλίας Δημάκης, Βαγγέλης Αγιάνης). Η φιλογιουγκοσλαβική αυτή πτέρυγα ελεγχόταν από τα Σκόπια και προπαγάνδιζε ότι λύση του μακεδονικού ζητήματος μπορεί να υπάρξει μονάχα όταν η ελληνική Μακεδονία ενωθεί με τη γιουγκοσλαβική Μακεδονία στο πλαίσιο της γιουγκοσλαβικής ομοσπονδίας. Η ομάδα αυτή κατέβαλλε επίσης πολλές προσπάθειες για τη διαμόρφωση σλαβομακεδονικής συνείδησης στους Σλαβόφωνους της ελληνικής Μακεδονίας με την καταπολέμηση του γραικομανισμού και του φιλοβουλγαρισμού και έθετε συχνά το αίτημα για επαρκή εκπροσώπηση των Σλαβοφώνων στα κομματικά όργανα και στις στρατιωτικές διοικήσεις.

Δύσκολα διλήμματα

Η ρήξη Τίτο-Στάλιν τον Ιούνιο του 1948 έθεσε το ΚΚΕ ενώπιον δύσκολων διλημμάτων. Το ΚΚΕ αποδέχτηκε την καταδικαστική για τον Τίτο και την κλίκα του απόφαση της Κομινφόρμ της 28ης Ιουνίου 1948, χωρίς όμως να στραφεί έντονα κατά της Γιουγκοσλαβίας. Ωστόσο, η γιουγκοσλαβική βοήθεια μειώθηκε αισθητά και οι επαφές μεταξύ των δύο κομμάτων περιορίστηκαν απλά σε επίπεδο τεχνικών. Ο κύριος όγκος της στρατιωτικής βοήθειας προς τον Δημοκρατικό Στρατό προερχόταν πλέον από τη Σοβιετική Ενωση μέσω Βουλγαρίας. Ενόψει της νέας κατάστασης η φιλογιουγκοσλαβική πτέρυγα του ΝΟΦ υπονόμευε τον Δημοκρατικό Στρατό και άρχισε να οργανώνει λιποταξίες Σλαβομακεδόνων μαχητών προς τη Γιουγκοσλαβία με τη δικαιολογία ότι το ΚΚΕ, ευθυγραμμιζόμενο με την αντιγιουγκοσλαβική θέση της Κομινφόρμ, πρόδωσε τον αγώνα του «μακεδονικού λαού». Κατά το πνεύμα της αντιτιτοϊκής εκστρατείας της Κομινφόρμ ο Δημητρόφ στη Βουλγαρία κατήγγειλε όλες τις διμερείς συμφωνίες των Γιουγκοσλάβων με τη Βουλγαρία, ανέστειλε την πολιτική «μακεδονοποίησης» στο βουλγαρικό τμήμα της Μακεδονίας, στράφηκε κατά βίαιης αποβουλγαροποίησης του πληθυσμού στη γιουγκοσλαβική Μακεδονία, έθεσε ζήτημα βουλγαρικής μειονότητας και διέκοψε τις διπλωματικές σχέσεις της Βουλγαρίας με τη Γιουγκοσλαβία.

Σε διπλό στόχαστρο

Συντονιζόμενος με την κλιμακούμενη αντιγιουγκοσλαβική πολεμική του Στάλιν και θέλοντας να καταστήσει το ΚΚΕ μέλος της Κομινφόρμ, ο Ζαχαριάδης επέβαλε στην Πέμπτη Ολομέλεια (1949) του ΚΚΕ τη θέση «για το δικαίωμα της εθνικής αποκατάστασης και αυτοδιάθεσης του μακεδονικού λαού».
Ταυτόχρονα, αναγγέλθηκε ότι το 2ο Συνέδριο του ΝΟΦ θα διακήρυττε τη θέση της «Ενιαίας και Ανεξάρτητης Μακεδονίας σε μια λαϊκοδημοκρατική Βαλκανική Ομοσπονδία». Αν και επίσημα ο Ζαχαριάδης χαρακτήρισε την αλλαγή αυτή ως μέτρο αντιπερισπασμού στις λιποταξίες και ως κίνητρο στους Σλαβομακεδόνες να στρατευθούν μαζικά στον Δημοκρατικό Στρατό, η νέα θέση του ΚΚΕ στρεφόταν κατά της κυριαρχίας του Τίτο στη γιουγκοσλαβική Μακεδονία και αμφισβητούσε τον ρόλο της γιουγκοσλαβικής Μακεδονίας ως «του Πεδεμοντίου της ενοποίησης της Μακεδονίας». Ταυτόχρονα, στρεφόταν και κατά της εδαφικής ακεραιότητας της Ελλάδας. Ετσι, το ΚΚΕ βρέθηκε στο στόχαστρο τόσο της γιουγκοσλαβικής όσο και της ελληνικής κυβέρνησης.

Στην υπονομευτική δράση των φιλογιουγκοσλαβικών στοιχείων του ΝΟΦ και στην προδοσία του Τίτο ο Ζαχαριάδης αναζήτησε τα αίτια της ήττας του Δημοκρατικού Στρατού για να αποσείσει τις δικές του ευθύνες. Οταν το 1950/51 επήλθε εξομάλυνση των ελληνογιουγκοσλαβικών σχέσεων με την ενεργό αμερικανική ανάμιξη, ο Ζαχαριάδης αισθάνθηκε «δικαιωμένος» γιατί αποκαλύφθηκε η συνωμοσία του «ελληνικού μοναρχοφασισμού» με την κλίκα του Τίτο για τη συντριβή του «δημοκρατικού κινήματος» το 1949. Το 1952 διαλύθηκε το ΝΟΦ και ιδρύθηκε στην Πολωνία η οργάνωση «Ιλιντεν» με σκοπό να στιγματίσει τη συμπαιγνία Αθήνας-Βελιγραδίου, να χαρακτηρίσει την ελληνική και γιουγκοσλαβική Μακεδονία «υποδουλωμένες περιοχές» στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, να εξάρει την πολιτική του βουλγαρικού Κομμουνιστικού Κόμματος στο Μακεδονικό και να καλέσει τους «Μακεδόνες» να εξεγερθούν κατά του προδότη Τίτο.
Η τυχοδιωκτική στάση του Ζαχαριάδη στο Μακεδονικό ήταν αποτέλεσμα της γενικότερης ανερμάτιστης πολιτικής του.

Επαναστάτης που μισήθηκε από φίλους και εχθρούς

Ο Νίκος Ζαχαριάδης γεννήθηκε στην Αδριανούπολη στις 27 Απριλίου 1903. Ο πατέρας του εργαζόταν ως αντιπρόσωπος στη «Ρεζί» (εταιρεία του Γαλλικού Μονοπωλίου Καπνού), γι' αυτό και τα πρώτα βήματα της ζωής του καταγράφηκαν σε πολλές βαλκανικές πόλεις.
Πήγε σχολείο στα Σκόπια και μετά συνέχισε στη Νικομήδεια. Γυμνάσιο πήγε στην Αδριανούπολη, αλλά οικογενειακά προβλήματα τον ανάγκασαν να αναζητήσει στα 15 του δουλειά στο λιμάνι της Πόλης. Εκεί ήρθε σε επαφή και με τις σοσιαλιστικές ιδέες, αν και επισήμως είχε ήδη «στρατολογηθεί» από τη Νικομήδεια.
Το 1921 ο Ζαχαριάδης είναι γραμματέας της κομμουνιστικής οργάνωσης που καθοδηγεί τους νέους εργάτες στην Πόλη. Τον ίδιο χρόνο γίνεται και μέλος της Κομσομόλ και τον επόμενο χρόνο, μέλος του Μπολσεβικικού Κόμματος, ενώ στα μέσα του επόμενου χρόνου φοιτά στη Μόσχα στο «Κομμουνιστικό Πανεπιστήμιο των Εργαζομένων της Ανατολής». Με απόφαση της Κομμουνιστικής Διεθνούς Νέων, το 1924, αναλαμβάνει την καθοδήγηση της Ομοσπονδίας Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας (ΟΚΝΕ). Τα επόμενα τρία χρόνια θα συλληφθεί και θα αποδράσει έξι φορές. Περιβάλλεται έτσι με το φωτοστέφανο του «αγωνιστή που δεν υπάρχει φυλακή να τον κρατήσει».
Το 1929 φυγαδεύεται στη Μόσχα, όπου φοιτά στην Ανώτερη Κομματική Σχολή. Δύο χρόνια μετά επιστρέφει στην Ελλάδα και τοποθετείται με απόφαση της «Διεθνούς» γενικός γραμματέας του ΚΚΕ. Με τη δικτατορία του Μεταξά συλλαμβάνεται και οδηγείται κατευθείαν στην απομόνωση στις φυλακές της Κέρκυρας.
Η ιταλική και η γερμανική εισβολή τον βρίσκουν στις ελληνικές φυλακές. Από εκεί μεταφέρεται στο Νταχάου, απ' όπου θα επιστρέψει στην Ελλάδα το 1945, για να τεθεί επικεφαλής της εμφύλιας σύγκρουσης μέχρι το 1949.
Η δράση του, η ήττα που του χρεώθηκε από Ελληνες και Σοβιετικούς κομμουνιστές και οι μετά τη Γιάλτα νέες συνθήκες δεν χωρούσαν κάποιον με τον δυναμισμό, τον οπορτουνισμό και την προϊστορία του Ζαχαριάδη. Καθαιρέθηκε στην 6η Ολομέλεια του 1956 από γενικός γραμματέας του ΚΚΕ και από μέλος του ένα χρόνο μετά.
Στη Σοβιετική Ενωση ο Ζαχαριάδης δεν θα τύχει καλύτερης μοίρας. Για έξι χρόνια θα «εργαστεί» ως δασικός στο Μποροβίτσι και στη συνέχεια θα εξοριστεί στη Σιβηρία, στο Σουργκούτ. Εκεί αυτοκτόνησε. Ηταν 1η Αυγούστου 1973.

* Ο κ. Σπυρίδων Σφέτας είναι Βαλκανιολόγος.


http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_art ... 008_263067

................................................................................................................

http://www.panmacedonian.info/
http://www.macedoniaontheweb.com/
http://www.history-of-macedonia.com/
http://www.macedonian-heritage.gr/index.html