Αντίδωρον και Θεοτόκος

[Harrys1934]

ΑΝΤΙΔΩΡΟΝ ΚΑΙ ΘΕΟΤΟΚΟΣ
Επειδή δε όλοι δεν είναι ετοιμασμένοι δια να μεταλάβουν, δια τούτο, ως φαίνεται επεινοήθη το αντίδωρον, ίνα και οι μή μεταλαμβάνοντες των Μυστηρίων λάβωσιν αυτό παρά του Ιερέως προς αγιασμόν:

Αγιασμένος γαρ άρτος εστί το αντίδωρον, και δια τι επροσφέρθη προς τον Θεόν και μάλιστα δια τι τύπον απέχει της κοιλίας της Θεοτόκου κατά τον άγιον Γερμανόν.

Ώσπερ γαρ εξ εκείνης εξήλθε μετά σώματος ο Αμνός του Θεού ούτω εκ της προσφοράς της αντίδωρον γινομένης εκβάλλεται ο μέλλων μυστικώς Ιερουργηθήναι Αμνός. Οι δε συν ευλαβεία πάση δέχονται και
« καταφιλούσι την δεξιάν, ως αν προσφάτως αψωμένου του Παναγίου σώματος Σωτήρος Χριστού

και το εκείθεν αγιασμόν, και δεξαμένην και μεταδούνε τοις ψαυούσι δυναμένην «όθε οι Χριστιανοί πρέπει έως τέλους της Θ. Λειτουργίας να μένουν δια να λάβουν τον εκ του αντιδώρου αγιασμόν.

Η δε Πνευματική ευλογία, και η άλλη των αγαθών χορηγία των Χριστιανών γένει εκ της διανομής του άρτου του σώματος της Θεοτόκου

[eleimon]

Ο άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης αναφέρει: «Επεί και ηγιασμένος εστί και ούτος άρτος, σφραγιζόμενος τε τη λόγχη, και ιερά δεχόμενος ρήματα» (P.G. 155, 304 A). Ο Μέγας Αγιασμός έρχεται στον πιστό με τη μετοχή στα Άχραντα Μυστήρια. Όμως, ένας έστω και μικρός αγιασμός έρχεται και από το Αντίδωρο. Πρόκειται περί «δωρεάς θείας πάροχον» (P.G. 155, 304 A). Για το λόγο αυτό οι ποιμενες του Κυριου πρέπει να λενε στους πιστούς ότι το αντίδωρο δεν είναι για «πρωινή δόση» τύπου τροφής-γεύματος χορταστικού! (sic), αλλά μετοχή ευλογίας και αγιασμού. Κι ένα ψίχουλο να μεταλάβει ο πιστός από το αντίδωρο, αγιάζεται. Ακούμε ακόμη ότι οι πιστοί ζητούν πολλά αντίδωρα για ολόκληρη την εβδομάδα. Καλή κι ευλαβική η συνήθεια. Όμως το αντίδωρον είναι αντί της μετοχής των Αχράντων Μυστηρίων στη συγκεκριμένη ημέρα, χρόνο και τόπο τελέσεως της Θείας Ευχαριστίας. Μαζί με τον Εκκλησιασμό έρχεται ή το Δώρο ή το Αντίδωρον. Εκτός του Εκκλησιασμού ποια η θέση του;