Μικρό αφιέρωμα στην Μεγάλη Εβδομάδα.

[theodora]

Μεγάλη Δευτέρα (Κυριακή Βαϊων βράδυ)



Σήμερα, Μεγάλη Δευτέρα η Εκκλησία προβάλλει δύο γεγονότα: τη ζωή του πάγκαλου (τού ωραίου τόσο στο σώμα όσο και στην ψυχή) Ιωσήφ και το περιστατικό της άκαρπης συκής που ξέρανε ο Κύριος.

Ο πάγκαλος Ιωσήφ ήταν ο μικρότερος γιός του Πατριάρχη Ιακώβ και ο πιο αγαπητός.
Όμως φθονήθηκε από τα αδέλφια του και αρχικά τον έριξαν σ' ένα βαθύ λάκκο και εξαπάτησαν το πατέρα τους χρησιμοποιώντας ένα ματωμένο ρούχο ότι δήθεν τον κατασπάραξε κάποιο θηρίο. Στη συνέχεια τον πούλησαν για τριάντα αργύρια σε εμπόρους, οι οποίοι τον ξανά πούλησαν στον αρχιμάγειρα του βασιλιά της Αιγύπτου, τον Πετεφρή.
Ο Ιωσήφ ήταν πανέμορφος και τον ερωτεύθηκε η γυναίκα του Πετεφρή, που θέλησε να τον παρασύρει σε ανήθικη πράξη βιαίως. Μόλις εκείνη έπιασε τον Ιωσήφ, εκείνος άφησε στα χέρια της το χιτώνα του και έφυγε. Εκείνη από το θυμό της τον συκοφάντησε στο σύζυγό της, ότι δήθεν αυτός επιτέθηκε εναντίον της με ανήθικους σκοπούς. Ο Πετεφρής την πίστεψε και φυλάκισε τον Ιωσήφ.
Κάποτε όμως ο Φαραώ, ο βασιλιάς της Αιγύπτου, είδε ένα παράξενο όνειρο και ζήτησε έναν εξηγητή.
Με το φωτισμό του Θεού, μόνο ο Ιωσήφ μπόρεσε να το εξηγήσει. Ότι θα έλθουν στη χώρα του επτά χρόνια ευφορίας και επτά ακαρπίας και πείνας. Ενθουσιάσθηκε ο Φαραώ από τη σοφία του και τον έκανε γενικό άρχοντα, σαν πρωθυπουργό. Ο Ιωσήφ διαχειρίσθηκε άριστα την εξουσία και φρόντισε στα δύσκολα χρόνια της πείνας όλο το λαό. Με αφορμή η διανομή του σιταριού, φανερώθηκαν τ' αδέλφια του που τον είχαν φθονήσει. Εκείνος δεν τους κράτησε κακία, αντίθετα τα προσκάλεσε μόνιμα στην Αίγυπτο μαζί με τους γονείς.
Αυτός λοιπόν αποτελεί προ-εικόνιση του Χριστού, διότι και Αυτός, αγαπητός γιός του Πατέρα, φθονήθηκε από τους ομοφύλους Του Ιουδαίους, πουλήθηκε από το μαθητή Του για τριάντα αργύρια και κλείσθηκε στο σκοτεινό λάκκο, τον τάφο.

Την ίδια μέρα μνημονεύουμε και την άκαρπο συκή, την οποία καταράστηκε ο Κύριος και ξεράθηκε αμέσως. Συμβολίζει τόσο τη Συναγωγή των Εβραίων, η οποία δεν είχε πνευματικούς καρπούς, όσο και κάθε άνθρωπο που στερείται πνευματικών καρπών, αρετών.
Έδειξε ο Κύριος τη δύναμή Του στο άψυχο δένδρο και ποτέ πάνω σε άνθρωπο, για να δείξει ότι δεν έχει μόνο δύναμη να ευεργετεί, αλλά και να τιμωρεί.

Η υμνογραφία αναφέρεται σήμερα στα δύο παραπάνω θέματα, αλλά και επί πλέον στο θέμα της πορείας του Κυρίου προς το Πάθος. Από το τροπάριο: «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται...» οι ακολουθίες της Μ. Δευτέρας έως Τετάρτης λέγονται και «Ακολουθίες του Νυμφίου». (synaxarion.gr)



’Ιδού ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός
και μακάριος ο δούλος, ον ευρήσει γρηγορούντα
ανάξιος δε πάλιν ον ευρήσει ραθυμούντα.
Βλέπε, ουν, ψυχή μου, μη τω ύπνω κατενεχθής,
ίνα μη τω θανάτω παραδοθής και της Βασιλείας έξω κλεισθής
αλλά ανάνηψον κράζουσα
Άγιος, Άγιος, Άγιος ει ο Θεός ημών.

Χορωδία Θ. Φωκαεύς:

[Byzantine_Spirit]

Δύο αποσπάσματα που μου αρέσουν, με ένα άγγιγμα σχολιασμού απο εμένα, απο το χθεσινό Ευαγγέλιο που αναγνώσθηκε εχθές,
Μεγ. Δευτέρα το απόγευμα:

1. Αποκριθείς δε ο Ιησούς είπεν αυτοις:
Αμήν λέγω υμίν, εάν έχητε πίστιν, και μη διακριθήτε ου μόνον το της συκής ποιήσατε, αλλά καν
τω όρει τούτο είπητε, άρθητι και βλήθητι είς την θάλασσαν, γενήσεται.
Και πάντα όσα εάν αιτήσετε εν τη προσευχή πιστεύοντες, λήψεσθε.
(δεν υπάρχει σχόλιο σε αυτό το εδάφιο. Είναι προφανές..)

2. Άνθρωπος τις είχε τέκνα δύο και προσελθών τω πρώτω είπε: τέκνον, ύπαγε σήμερον εργάζου εν τω αμπελώνι μου. Ο δε αποκριθείς είπεν: ου θέλω.(ειλικρίνεια)
Ύστερον δε μεταμεληθείς, απήλθε.
Και προσελθών τω δευτέρω είπεν ωσάυτως.
Ο δε αποκριθείς είπεν: εγώ, κύριε. (υποκριτική προθυμία)
Και ουκ απήλθε.
Τις εκ των δύο εποίησε το θέλημα του πατρός;
Λέγουσιν αυτώ: ο πρώτος.(ο Θεός βλέπει πέρα απο τα φαινόμενα..)

[theodora]

Μεγάλη Τρίτη (Μ. Δευτέρας βράδυ)

Η Μεγάλη Τρίτη είναι αφιερωμένη στην παραβολή των δέκα παρθένων (Ματθ. 25, 1 – 13). Όμως οι ύμνοι της ημέρας αναφέρονται και στην παραβολή των ταλάντων (Ματθ. 25, 14 – 30) καθώς και στη μέλλουσα κρίση (Ματθ. 25, 31 – 46).

Οι τρεις αυτές παραβολές αποτελούν μέρος μιας μεγάλης διδασκαλίας που έκανε ο Χριστός κατ’ ιδίαν στους μαθητές Του στο Όρος των Ελαίων λίγες μέρες πριν από το Πάθος Του.

Σ’ αυτή την ομιλία περιλαμβάνονται σπουδαίες και βαρυσήμαντες προβλέψεις για την καταστροφή της Ιερουσαλήμ και τη συντέλεια του κόσμου. Ο Κύριος τόνισε ακόμα πως πρέπει να ήμαστε πάντα έτοιμοι να Τον υποδεχτούμε γιατί θα έρθει σε άγνωστο χρόνο.



«Την ημέρα εκείνην την φοβεράν, εννοούσα ψυχή μου, ΓΡΗΓΟΡΗΣΟΝ, ανάπτουσα λαμπάδα σου, εν ελαίω φαιδρύνουσα, ου γαρ οίδας πότε, προς σε επελεύσεται, η φωνή η λέγουσα· Ιδού ο Νυμφίος σου. Βλέπε ουν ψυχή μου, μη νυστάξης και μείνης έξωθεν κρούουσα, ως αι πέντε Παρθένοι, αλλ’ αγρύπνως καρτέρησον, ίνα υπαντήσης Χριστώ τω Θεώ, εν ελαίω πίονι, και δώη σοι τον Νύμφωνα, τον θείον της δόξης αυτού».

«Γρηγορείτε και προσεύχεσθε, ινα μη εισέλθητε εις πειρασμόν»

«Τὸ τάλαντον, ὅσοι πρὸς Θεοῦ ἐδέξασθε ἰσοδύναμον χάριν, ἐπικουρίᾳ τοῦ δόντος Χριστοῦ αὐξήσατε ψάλλοντες. Εὐλογεῖτε, τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον».

«Δεῦτε, πιστοί, ἐπεργασώμεθα προθύμως τῷ Δεσπότῃ νέμει, γὰρ τοῖς δούλοις τὸν πλοῦτον καὶ ἀναλόγως ἕκαστος, πολυπλασιάσωμεν τὸ τῆς χάριτος τάλαντον ὁ μὲν σοφίαν κομιείτω δι' ἔργων ἀγαθῶν ὁ δὲ λειτουργίαν λαμπρότητας ἐπιτελείτω κοινωνείτω δὲ τοῦ λόγου πιστὸς τῷ ἀμυήτῳ καὶ σκορπιζέτω τὸν πλοῦτον πένησιν ἂλλος οὕτω γὰρ τὸ δάνειον πολυπλασιάσομεν καὶ ὡς οἰκονόμοι πιστοί τῆς χάριτος δεσποτικῆς χαρᾶς ἀξιωθῶμεν αὐτῆς ἡμᾶς καταξίωσον, Χριστὲ ὁ Θεός, ὡς φιλάνθρωπος».

«Τί ραθυμείς αθλία ψυχή μου; τί φαντάζη ακαίρως μερίμνας αφελείς; τί ασχολείς πρός τά ρέοντα; εσχάτη ώρα εστίν απάρτι, καί χωρίζεσθαι μέλλομεν τών ενταύθα, έως καιρόν κεκτημένη, ανάνηψον κράζουσα. Ημάρτηκά σοι Σωτήρ μου, μή εκκόψης με, ώσπερ τήν άκαρπον συκήν, αλλ’ ως εύσπλαγχνος Χριστέ, κατοικτείρησον, φόβω κραυγάζουσαν. Μή μείνωμεν έξω τού νυμφώνος Χριστού ».




ΜΕΓΑΛΗ ΤΡΙΤΗ
Ποίημα Κοσμᾶ Μοναχοῦ

Ὠδὴ η'

Τῷ δόγματι τῷ τυραννικῷ, οἱ ὅσιοι τρεῖς παῖδες μὴ πεισθέντες, ἐν τῇ καμίνῳ βληθέντες, Θεὸν ὡμολόγουν ψάλλοντες Εὐλογεῖτε, τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον.

Ρᾳθυμίαν ἄπωθεν ἡμῶν βαλλώμεθα καὶ φαιδραῖς ταῖς λαμπάσι τῷ ἀθανάτῳ Νυμφίῳ Χριστῷ ὕμνοις συναντήσωμεν Εὐλογεῖτε βοῶντες τὰ ἔργα τὸν Κύριον.

Ἱκανούσθω τὸ κοινωνικόν, ψυχῆς ἡμῶν, ἔλαιον ἐν ἀγγείοις, ὅπως ἐπάθλων μὴ θέντες καιρὸν ἐμπορίας ψάλλωμεν Εὐλογεῖτε, τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον.

Τὸ τάλαντον, ὅσοι πρὸς Θεοῦ ἐδέξασθε, ἰσοδύναμον χάριν, ἐπικουρία τοῦ δόντος Χριστοῦ, αὐξήσατε ψάλλοντες Εὐλογεῖτε, τὰ ἔργα Κυρίου, τὸν Κύριον.


Ὠδὴ θ'

Ἡ τὸν ἀχώρητον Θεόν ἐν γαστρὶ χωρήσασα καὶ χαρὰν τῷ κόσμῳ κυήσασα, σὲ ὑμνοῦμεν, Παναγία Παρθένε.

Τοῖς μαθηταῖς ὁ ἀγαθός γρηγορεῖτε ἔφησας ἧ γὰρ ὥρᾳ ἥξει ὁ Κύριος ἀγνοεῖτε ἀποδοῦναι ἑκάστῳ.

Ἐν τῇ δευτέρᾳ σου φρικτῇ παρουσίᾳ, Δέσποτα, δεξιοῖς προβάτοις μὲ σύνταξον, τῶν πταισμάτων παριδών μου τὰ πλήθη.

[Byzantine_Spirit]

*(Στην προηγούμενή μου απάντηση τα αποσπάσματα είναι απο το Ευαγγέλιο που διαβάστηκε το απόγευμα της Κυριακής των Βαΐων)
Αποσπάσματα απο το Ευαγγέλιο που διαβάστηκε σήμερα, Μεγάλη Δευτέρα απόγευμα:

1. Διδάσκαλε, ποία εντολή μεγάλη εν τω νόμω;
Ο δε Ιησούς έφη αυτώ· αγαπήσεις Κυριον τον Θεόν σου εν όλη τη καρδία σου
και εν όλη τη ψυχή σου και εν όλη τη διανοία σου. Αύτη εστί πρώτη και μεγάλη εντολή.
Δευτέρα δε ομοία αυτή· αγαπήσεις τον πλησίον σου ως σεαυτόν.
Εν ταύταις ταις δυσίν εντολαίς όλος ο νόμος και οι προφήται κρέμανται.

2. Τότε ο Ιησούς ελάλησε τοις όχλοις και τοις μαθηταίς αυτού
λέγων· επί της Μωσέως καθέδρας εκάθισαν οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι.
Πάντα ουν όσα εάν είπωσιν υμίν τηρείν, τηρείτε και ποιείτε, κατά δε τα έργα αυτών μη ποιείτε· λέγουσι γαρ, και ου ποιούσι.
Δεσμεύουσι γαρ φορτία βαρέα και δυσβάστακτα και επιτιθέασιν επί τους ώμους των ανθρώπων, τω δε δακτύλω αυτών ου θέλουσι κινήσαι αυτά.
Πάντα δε τα έργα αυτών ποιούσι προς το θεαθήναι τοις ανθρώποις. Πλατύνουσι γαρ τα φυλακτήρια αυτών και μεγαλύνουσι τα κράσπεδα των ιματίων αυτών,
φιλούσι δε την πρωτοκλισίαν εν τοις δείπνοις και τας πρωτοκαθεδρίας εν ταις συναγωγαίς
και τους ασπασμούς εν ταις αγοραίς και καλείσθαι υπό των ανθρώπων ραββί ραββί.
Υμείς δε μη κληθήτε ραββί· εις γαρ υμώνεστιν ο διδάσκαλος, ο Χριστός· πάντες δε υμείς αδελφοί εστέ. (ο Θεός δεν κάνει διαχωρισμούς και διακρίσεις και πατάει την υποκρισία)

3. Όστις δε υψώσει εαυτόν ταπεινωθήσεται, και όστις ταπεινώσει εαυτόν υψωθήσεται.

4. Φαρισαίε τυφλέ, καθάρισον πρώτον το εντός του ποτηρίου και της παροψίδος, ίνα γένηται και το εκτός αυτών καθαρόν.

5. Ούτω και υμείς έξωθεν μεν φαίνεσθε τοις ανθρώποις δίκαιοι, έσωθεν δε μεστοί εστέ υποκρίσεως και ανομίας.