Μαλώνετε μπροστά στα παιδιά σας;

[Domna]

«Πώς θέλετε νά σέβωμαι τους γονείς μου; Μα­λώνουν κάθε τόσο και μέ τό παραμικρό. Έρχονται σε μένα γιά νά τους λύσω τις διαφορές. Γιά νά πώ ποιος από τους δύο έχει δίκιο».

Αυτά έλεγε ένα παιδί μέ σπαραγμό ψυχής και μέ συγκρατημένη αγανάκτηση. Πρόκειται γιά ένα φαι­νόμενο αρκετά σύνηθες στις οικογένειες: Γονείς που διαπληκτίζονται εμπρός στά παιδιά τους. Ανταλ­λάσσουν λέξεις πικρές, όχι σπάνια και ύβρεις, και μπορούν νά καταλήξουν και σέ χειροδικία. Δημιουρ­γείται έτσι ένα κλίμα ψυχρότητος και ή οικογενεια­κή στέγη μεταβάλλεται σέ παγερή εστία. Και οί συν­έπειες ξεσπούν περισσότερο δυσμενείς στά παιδιά.

Θλιβερό τό φαινόμενο. Κλονίζει άπό τά θεμέλια τό οικογενειακό οικοδόμημα και απειλεί μέ κατάρ­ρευση ολόκληρο τό έργο της αγωγής. Καταστρέφει ανεπανόρθωτα πολλές φορές τό κύρος των γονέων, πού είναι απαραίτητο γιά τήν διαπαιδαγώγηση και καθοδήγηση των παιδιών. Γιά τήν εποχή μας ιδιαί­τερα, πού υπάρχει έντονα μιά κρίση κύρους, τά πε­ριστατικά αυτά τών διαπληκτισμών έρχονται νά καταφέρουν τή χαριστική βολή στό ευπαθές έργο τής αγωγής. Πρέπει, λοιπόν, οί γονείς μέ κάθε θυσία νά διασφαλίσουν τό κύρος τους. Νά τό διαφυλάξουν σαν κόρη οφθαλμού. Νά συνειδητοποιήσουν ότι δέν έχουν τό δικαίωμα νά δημιουργούν εμπρός στά παι­διά σκηνές έξάψεως, λογομαχίες και διαξιφισμούς, πού πληγώνουν τήν παιδική ευαισθησία και κατα­στρέφουν κάθε παιδευτική τους προσπάθεια. Ας δούμε μερικές πλευρές άπό τό μεγάλο αυτό θέμα πού άφορα κάθε οικογενειάρχη.

Τό κύρος τών γονέων, όπως σημειώθηκε, είναι απαραίτητο στό έργο τής αγωγής. Δίνει τό δικαίω­μα στους γονείς νά ασκήσουν επιτυχώς τό δύσκολο αυτό έργο. Τους οπλίζει μέ τις απαραίτητες προϋ­ποθέσεις γιά νά αντιμετωπίσουν τις ποικίλες άντιδράσεις, πού ορθώνονται στην επιτέλεση τού καθή­κοντος τής ανατροφής. Τό κύρος αυτό τό έχει δώσει ό ίδιος ό Θεός. Θά ήταν αδύνατο, χωρίς τήν εξουσία αυτή, νά ασκήσουν τό έργο τους οί γονείς. Αυτό ακριβώς τό κύρος, πού ό Χριστός ενίσχυσε μέ τό μυστήριο τού γάμου, καλείται κάθε γονεύς νά δια­τήρηση και αυτή τή θεόσδοτη εξουσία νά άσκηση. Γι' αυτό ακριβώς ό πατέρας ή ή μητέρα πού διατη­ρούν τό θείο αυτό δώρο, τό κύρος, στέκονται ψηλά στή συνείδηση τού παιδιού, κατέχουν τήν πρώτη θέση στήν ψυχή του και εύκολα ασκούν τήν ευεργετική τους επιρροή.

Όταν όμως τά παιδιά βλέπουν τούς γονείς τους νά δημιουργούν μπροστά τους σκηνές πεζοδρομίου και νά ανταλλάζουν φράσεις βαριές, αυτόματα ξε­πέφτουν στή συνείδηση τους. Τους είχαν πολύ ψηλά, τούς θεωρούσαν πρόσωπα ιερά και ξαφνικά διαπι­στώνουν ότι οί γονείς τους είναι τόσο χαμηλά! Ή διάψευση αύτη τούς κοστίζει. Πληγώνει τήν παιδι­κή ψυχή. Δημιουργεί τραύματα βαθιά. Ή αβεβαιό­τητα και ή ανασφάλεια είσορμά τότε μέσα τους. Αισθάνονται έντονα τήν έλλειψη του κύρους και τής εξουσίας. Ήθελαν κυβερνήτες στιβαρούς και τώρα νιώθουν έρμαια τών κυμάτων. Βλέπουν επάνω στά πράγματα τήν ασυνέπεια τών γονέων τους, πού δέν μπορούν νά επιβληθούν στον εαυτό τους, ένώ θέ­λουν νά επιβάλουν καλή αγωγή στά παιδιά τους! Και τότε άμείληκτη ή παιδική λογική, επαναστατη­μένη άπό τό κακό παράδειγμα, εκφράζεται μέ τις πιο ακραίες φράσεις. «Οι γονείς είναι υποκριτές. Μας επιβάλλουν μιά αγωγή, στήν οποία οί ίδιοι δέν πιστεύουν».

Οί γονείς επομένως πού έχουν χάσει τό κύρος τους στή συνείδηση τών παιδιών τους αδυνατούν νά επιδράσουν ευεργετικά και νά τά βοηθήσουν. Δέν είναι σπάνια τά περιστατικά πού τά παιδιά αύθαδιάζουν ύστερα άπό μιά λογομαχία τών γονέων. Αλλά και όταν δέν εξωτερικεύουν τήν πικρία τους, μένει βαθιά στήν ψυχή τους τό παράπονο γιά τήν ανάρμοστη στάση τού πατέρα και τής μητέρας. Εί­ναι πλάνη νά νομίζουν οί γονείς πώς είναι δυνατόν νά διαπαιδαγωγήσουν τά παιδιά τους μόνο μέ προσ­ταγές, απαγορεύσεις και συμβουλές. Όταν τό πα­ράδειγμα έρχεται νά διάψευση τά λόγια, τότε τά αποτελέσματα είναι δυό φορές αρνητικά. Οί λόγοι φυσικά βοηθούν, τό παράδειγμα όμως διδάσκει και δίνει συγχρόνως και τή δύναμη γιά εφαρμογή.

Οί γονείς λοιπόν πρέπει νά σταθμίσουν τήν ευ­θύνη τους. Από τή στιγμή πού έφτιαξαν οικογένεια οί υποχρεώσεις τους αυξήθηκαν. Δέν μπορούν πιά νά συμπεριφέρωνται όπως πρώτα. Ή σκέψη ότι μιά βίαιη σκηνή μπορεί νά τραυματίση ισόβια τήν αγα­πημένη ψυχή του παιδιού τους πρέπει νά τούς συγ­κράτηση.

Φυσικά ή ζωή τής οικογενείας παρουσιάζει δυσ­κολίες πολλές. Ή κόπωση, ό εκνευρισμός και τόσες άλλες αφορμές προκαλούν απρόβλεπτες παρεξηγή­σεις. Προσοχή λοιπόν! Επιβολή στον εαυτό μας, γιά νά μπορέσουμε νά ασκήσουμε αγωγή μέ κύρος στά παιδιά μας.