«Δική» του Θεία Λειτουργία καθιέρωσε ο ιερέας Κων. Μπέης
Συντονιστής: Συντονιστές
- dionysisgr
- Κορυφαίος Αποστολέας

- Δημοσιεύσεις: 4281
- Εγγραφή: Τρί Φεβ 12, 2008 6:00 am
- Τοποθεσία: Νικαια
Re: «Δική» του Θεία Λειτουργία καθιέρωσε ο ιερέας Κων. Μπέης
Φαινεται να το τραβανε στα ακρα οι επηρμενοι την οφρυν, και πληρεις αλαζονειας και εγωϊστικης αυταρκειας,
νεοκοποι "πατερες" και "εκσυγχρονιστες" της πρεβεζης, και θα παμε σε ασχημες καταστασεις, για την Εκκλησια και το ποιμνιο.
Αναμενονται εξελιξεις..
Ο Θεος να βαλει το χερι Του.
νεοκοποι "πατερες" και "εκσυγχρονιστες" της πρεβεζης, και θα παμε σε ασχημες καταστασεις, για την Εκκλησια και το ποιμνιο.
Αναμενονται εξελιξεις..
Ο Θεος να βαλει το χερι Του.
"ἰδοὺ ἐγὼ μεθ᾿ ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος. ᾿Αμήν."
Re: «Δική» του Θεία Λειτουργία καθιέρωσε ο ιερέας Κων. Μπέης
Νικοπόλεως Μελέτιος: «Η Μητρόπολη θα συνεχίσει αυτό που έκανε»
Τελευταία Ενημέρωση: Apr 16, 2010
του Νίκου Παπαχρήστου
Αποφασισμένος να συνεχίσει την τέλεση της Θείας Λειτουργίας στη δημοτική εμφανίστηκε ο Μητροπολίτης Νικοπόλεως και Πρεβέζης Μελέτιος ο οποίος, μιλώντας στην Κρατική Τηλεόραση, αποκάλυψε ότι η Ιερά Σύνοδος του επέτρεψε «να συνεχίσει η Μητρόπολη Νικοπόλεως εκείνο που έκανε».
Υπερασπιζόμενος την απόφαση του να επιτρέψει την τέλεση της Λειτουργίας στη δημοτική ο σεβαστός Μητροπολίτης ανέφερε ότι από την πρώτη στιγμή της ιεροσύνης του παρακολουθεί ότι οι πιστοί δεν κατανοούν την γλώσσα της Θείας Λειτουργίας.
«Η λατρεία είναι το ήμισυ της ζωής της Εκκλησίας» είπε ο κ.Μελέτιος και πρόσθεσε: «Σήμερα μετά και την γλωσσική μεταρρύθμιση οι άνθρωποι δεν κατανοούν την λόγια γλώσσα. Οι πιστοί πρέπει να συμμετέχουν, η λειτουργία είναι η σχέση με τον Θεό. Διαφορετικά δημιουργείται η αντίληψη κάτι του μαγικού».
Ο Μητροπολίτης Νικοπόλεως επισήμανε ότι η συζήτηση για το πώς θα αποδοθεί η μία ή άλλη λέξη δεν είναι η ουσία του ζητήματος αλλά η επιμονή σε αυτό αποτελεί στην πραγματικότητα αμαρτία. Διευκρίνισε δε ότι δεν απολογήθηκε στη ΔΙΣ αλλά απλώς ενημέρωσε για την πρωτοβουλία του στο πλαίσιο συζήτησης που είχαν οι συνοδικοί ιεράρχες. « Δεν εκκλήθηκα σε απολογία, ούτε εκκλήθηκα με έγγραφο. Ο αρχιεπίσκοπος με ρώτησε αν θέλω να παραστώ γιατί θα συζητούσαν το ζήτημα» είπε ο κ.Μελέτιος.
Αποστάσεις του Αρχιεπισκόπου
Αποστάσεις από την πρωτοβουλία του Μητροπολίτη Μελετίου κράτησε ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος δηλώνοντας στην Κρατική Τηλεόραση ότι τα ζητήματα αυτά δεν λύνονται με «προσωπικές επιλογές».
«Η γλώσσα μας είναι ένας γλωσσικός θησαυρός και πρέπει να στεκόμαστε με προσοχή . Είναι ένα πρόβλημα και πρέπει να μας απασχολήσει. Αυτά τα προβλήματα όμως δεν λύνονται με προσωπικές επιλογές. Πρέπει να αντιμετωπίζονται συνοδικά» σημείωσε ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος και πρόσθεσε: «Δεν μπορεί να υπάρχουν μεμονωμένες μεταφράσεις γιατί τότε θα χαθεί ο πλούτος αυτής της γλώσσας».
Πηγή: http://www.amen.gr/index.php?mod=news&o ... e&aid=2159
Re: «Δική» του Θεία Λειτουργία καθιέρωσε ο ιερέας Κων. Μπέης
Oι νέοι και η λατρευτική γλώσσα της Εκκλησίας
Τελευταία Ενημέρωση: Apr 16, 2010
Hits: 188
Ανακοίνωση του Μητροπολίτη Πειραιώς Σεραφείμ
Τα τελευταία χρόνια όλο και πιο συχνά ακούγεται ότι οι νέοι δεν εκκλησιάζονται επειδή δεν κατανοούν τα όσα λέγονται στις ιερές ακολουθίες. Η λατρευτική γλώσσα κατανοείται ως το μεγάλο εμπόδιο για την συμμετοχή των νέων στη θεία Λειτουργία και πληθαίνουν οι φωνές εκείνων που ζητούν επίμονα ριζικές αλλαγές.
Νέοι και λατρευτική ζωή
Μια αφετηριακή επισήμανση, απαραίτητη για την συζήτησή μας, είναι ότι το καίριο ζήτημα που απασχολεί όλους μας είναι το τι πρέπει να πράξουμε ώστε να υπάρξει αληθινά μια ενσυνείδητη συμμετοχή των νέων στην λατρεία. Αυτή είναι η ουσία του θέματος στα πλαίσια του οποίου εντάσσεται και η εξέταση του αν θα βοηθούσε η χρήση μεταφρασμένων λειτουργικών κειμένων στην λατρεία. Τούτη η επισήμανση πιστεύουμε πως είναι απολύτως χρήσιμη στη συζήτησή μας και αυτό γιατί στις μέρες μας η λύση της αντικατάστασης των λειτουργικών κειμένων προβάλλεται ως μονόδρομος, ως η μοναδική λύση. Φοβούμαστε όμως πως όχι μόνο λύση δεν αποτελεί, αφού ούτε τα επιθυμητά αποτελέσματα φρονούμε πως θα φέρει, αλλά αντιθέτως η ίδια από μόνη της θα αποτελέσει μέγα πρόβλημα, το οποίο θα δημιουργούσε πλήθος δυσκολιών τόσο στο επίπεδo της λατρευτικής ευταξίας όσο και σε εκείνο του μηνύματος που οι νέοι θα προσλάβουν από την κίνηση αυτή.
Η Εκκλησία μεριμνούσε πάντα για την ομαλή εισαγωγή των νέων χριστιανών στην λατρευτική της ζωή. Γνωρίζουμε πως η κατήχηση των προσώπων που επιθυμούσαν να ενταχθούν στους κόλπους της δεν περιοριζόταν μόνο στην προβαπτισματική διδασκαλία, αλλά επεκτεινόταν και μετά την εισαγωγή στο εκκλησιαστικό σώμα δια του Βαπτίσματος, με τις λεγόμενες «Μυσταγωγικές Κατηχήσεις», οι οποίες είχαν περιεχόμενο λειτουργικό, ερμήνευαν δηλαδή τα πεπραγμένα της λατρείας.
Στην εποχή μας η Κατήχηση κατά κοινή ομολογία έχει χάσει τον «μυσταγωγικό» της χαρακτήρα. Στις ενορίες μας μπορεί να υπήρξε μία μεγάλη ανάπτυξη «κατηχητικών σχολείων», όμως εκείνα επηρεασμένα από τα προτεσταντικά και ρωμαιοκαθολικά πρότυπα, θεώρησαν πως η εκκλησιαστική αλήθεια πρέπει να διδάσκεται κυρίως ως γνώση η οποία καταλήγει σε ηθικολογικά προστάγματα και όχι ως μια αποκάλυψη των Μυστηρίων του Θεού.
Είναι γνωστό πως η Κατήχηση στις μέρες μας περνά μία μεγάλη κρίση. Θα τολμούσαμε να πούμε ότι οι νέοι γυρίζουν τη πλάτη στην Εκκλησία επηρεασμένοι αφ’ ενός από τις σειρήνες της εποχής, αφ’ ετέρου μένοντας αδιάφοροι σε μία γνωσιοκεντρική προσέγγιση του εκκλησιαστικού γεγονότος.
Αυτό το τελευταίο σημείο φαίνεται πως δεν έχει αξιολογηθεί στο επίμαχο ζήτημα της μετάφρασης των λειτουργικών κειμένων. Το σκεπτικό των εισηγητών της μεταφράσεως είναι πως αυτό που λείπει από την λατρεία είναι η γνώση και η κατανόηση των κειμένων. Αυτό που φανερώνει όμως η εμπειρία της κατηχητικής προσπάθειας είναι πως όταν η
Κατήχηση αποστερήθηκε τον μυσταγωγικό της χαρακτήρα για να τονίσει το γνωσιολογικό της περιεχόμενο, τότε μεταποιήθηκε σε μία αλήθεια που είχε χάσει τους διαύλους επικοινωνίας με τους πολλούς.
Ακούγεται συχνά ότι στις μέρες μας επιβάλλεται η μετάφραση των κειμένων γιατί διαφορετικά εμφωλεύει ο κίνδυνος της μαγικής κατανοήσεως της λατρείας. Ο ισχυρισμός αυτός καταδεικνύει έναν κίνδυνο αληθινό. Η λατρεία μας είναι λογική και οφείλει να μην απωλέσει αυτόν της τον χαρακτήρα. Στο επίπεδο αυτό θα θέλαμε να προτείνουμε κάποιες πρακτικές προτάσεις που ίσως μπορούσαν να συμβάλλουν στην προσπάθεια της μυσταγωγικής προσέγγισης των νέων. Οι προτάσεις αυτές κινούνται μέσα στα πλαίσια της κατηχητικής προσπάθειας που συντελείται στις ενορίες μας κι αυτό γιατί πιστεύουμε πως η οικειότητα με την λατρεία είναι κάτι που καλλιεργείται και αυξάνει όταν βρει πρόσφορες συνθήκες. Λογικές που θέλουν μεμονωμένες κινήσεις, όπως αυτή της μεταφράσεως στα νέα ελληνικά των λειτουργικών κειμένων, να οδηγούν μαζικά τους νέους στην Εκκλησία και εκείνοι δια μιας να κατανοούν και να εμβαθύνουν στα Μυστήρια Της, όχι μόνο απέχουν από την πραγματικότητα, αλλά φανερώνουν πως οι εμπνευστές τους είναι εκείνοι που τελικά αναζητούν λύσεις μαγικές.
1. Τα παιδιά στο κατώτερο κατηχητικό μπορούν να έρθουν σε επαφή και γνωριμία με κείμενα που χρησιμοποιούνται συχνά στη λατρεία. Ο Προοιμιακός ψαλμός, ο Πεντηκοστός, η Θ ὠδὴ της Θεοτόκου είναι κείμενα που τα παιδιά μπορούν να μάθουν αρχικά να διαβάζουν σωστά, ενώ σταδιακά, στις μεγαλύτερες τάξεις, αξίζει να προχωρήσουν στην απομνημόνευση αυτών. Τα κείμενα τούτα δίδουν παράλληλα την δυνατότητα στον κατηχητή να δημιουργήσει μία σειρά ερμηνευτικών μαθημάτων πάνω σε αυτά, αφού το περιεχόμενο τους δίδει αφορμές για να διδαχθούν πολλά κατηχητικά θέματα. Με τον τρόπο αυτό τα παιδιά όταν βρίσκονται μέσα στις ακολουθίες μεταξύ των αγνώστων γι’ αυτά ακουσμάτων θα συναντούν ψαλμούς και ύμνους γνωστούς και οικείους σ’ αυτά, γεγονός που σταδιακά θα τα εντάσσει ουσιαστικά σε μια ενσυνείδητη συμμετοχή στην κοινή λατρεία.
2. Δεν είναι τυχαίο ότι στη λατρεία της Εκκλησίας μας επικράτησε η χρήση των ύμνων. Τα σπουδαία δογματικά λόγια των Πατέρων έλαβαν μέλος και έγιναν σύμφωνα με το ομώνυμο διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη: «Τα τραγούδια του Θεού».
Τα παιδιά μπορούν να μάθουν ύμνους της Εκκλησίας μας, με μεγαλύτερη ευκολία από όσο φανταζόμαστε. Αρχικά μπορούν να διδαχθούν ύμνους απλούς στο μέλος και στο νοηματικό περιεχόμενο. Τα απολυτίκια του Αγίου της ενορίας τους, του Αγίου που φέρουν το όνομα, τα τροπάρια των μεγάλων Δεσποτικών και Θεομητορικών εορτών, διάφορα μεγαλυνάρια Αγίων, μπορούν να γίνουν ένα πρώτο υλικό που θα χαροποιήσει τα παιδιά και θα τα οδηγήσει σε μία ουσιαστική οικειότητα με τα λειτουργικά κείμενα. Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορούν να ωφεληθούν πολύ από τους ύμνους του Αναστασιματαρίου. Το απολυτίκιο του κάθε ήχου, ίσως και κάποια στιχηρά, είναι ικανά να δώσουν στους νέους αφορμές να αγαπήσουν την θεολογία της Εκκλησίας μας, να αναζητήσουν μία μεγαλύτερη εμβάθυνση, και ίσως να δημιουργηθεί και ο ζήλος για να προχωρήσουν στη σπουδή της εκκλησιαστικής μουσικής.
3 Η δύσκολη καθημερινότητα του σύγχρονου ανθρώπου έχει απομακρύνει από τις ακολουθίες του νυχθημέρου, τις καθημερινές δηλαδή ακολουθίες της Εκκλησίας, τους περισσότερους πιστούς. Τα παιδιά ακολουθούν και αυτά προγράμματα φορτωμένα με πολλές δραστηριότητες και ενασχολήσεις. Χωρίς να γινόμαστε πιεστικοί μπορούμε να παροτρύνουμε τα παιδιά για την παρουσία τους στις ακολουθίες. Αυτό δύναται να γίνει εφικτό αν έστω μία φορά την εβδομάδα, καλούμε τα παιδιά σε μία συνάντηση για ένα απόδειπνο στο πνευματικό κέντρο της ενορίας μας. Κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει ευκαιρία για να βρεθούν τα παιδιά μέσα στην εβδομάδα, να ξεφύγουν λίγο από τους πιεστικούς ρυθμούς της καθημερινότητας. Εκεί τα παιδιά θα κληθούν να διαβάσουν εκείνα την ακολουθία, χωρίς το φόβο του λάθους η της κακής απόδοσης στην ανάγνωση, αφού η ακολουθία αυτή θα γίνεται μεταξύ οικείων προσώπων. Σε τέτοια απόδειπνα ο κατηχητής μπορεί να βρίσκει ευκαιρίες να εξηγεί στα παιδιά κάτι που δεν κατανοούν, χωρίς όμως να έχει μία πιεστική διάθεση διδαχής που θα μπορούσε να αποτρέψει τα παιδιά από το να συμμετέχουν σε αυτές τις ακολουθίες. Με τον τρόπο αυτό οι νέοι θα κατανοήσουν πως η λατρεία της Εκκλησίας δεν είναι ένα γεγονός που αφορά αποκλειστικά τους ιερείς η τους ιεροψάλτες, αλλά είναι βίωμα και ευθύνη του κάθε πιστού.
4. Πρέπει να κατανοήσουμε πάνω από όλα ότι η συμμετοχή στην θεία Λειτουργία είναι η αφετηρία για την κατανόηση των Μυστηρίων του Θεού και όχι το αντίθετο. Δεν είναι δηλαδή η κατανόηση μέσω των μεταφράσεων που θα οδηγήσει τα παιδιά στον εκκλησιασμό. Τα παιδιά όταν αγαπήσουν να προσέρχονται στο Ναό για να λειτουργηθούν θα αρχίσουν να κατανοούν το τι η Εκκλησία τους λέει. Σε κάθε λειτουργία ο κάθε νέος, αλλά και ο κάθε πιστός δέχεται μία αποκάλυψη προσωπική, όχι μόνο διανοητική, ούτε μόνο συναισθηματική, αλλά οντολογική, μια αποκάλυψη που αφορά τον όλο άνθρωπο.
Ο σύγχρονος άνθρωπος όμως εκκλησιάζεται σπάνια. Πολλά είναι τα παιδιά που θα ήθελαν να εκκλησιαστούν αλλά δεν τους δίδεται η ευκαιρία γιατί οι γονείς τους δεν μεριμνούν να προσέλθουν την Κυριακή στην Εκκλησία. Το μεγάλο αυτό πρόβλημα δύσκολα αντιμετωπίζεται, όμως αξίζει το κόπο οι κατηχητές της κάθε ενορίας να προσπαθήσουν να οργανώσουν την προσέλευση των παιδιών στο Ναό. Διατηρώντας μία καλή επικοινωνία με τους γονείς των παιδιών του κατηχητικού, δεν είναι αδύνατο να κερδίσουν την εμπιστοσύνη τους, έτσι ώστε να εμπιστευτούν στον κατηχητή το παιδί τους την Κυριακή το πρωί, ακόμα και αν χρειάζεται να το συνοδεύσει εκείνος στην Εκκλησία.
5. Στις ενορίες μας όπου υπάρχει δυνατότητα πρέπει να οργανωθούν, επιτρέψτε μας την έκφραση, «κρυφά σχολειά». Μιλούμε για μικρά τμήματα φροντιστηριακά που θα διδάσκουν στοιχειώδη μαθήματα της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας. Το πείραμα αυτό έχει κατά καιρούς πραγματοποιηθεί και έχει αποδειχθεί πως όπου υπήρχαν πρόσωπα με γνώσεις αφ’ ενός και διάθεση αφ’ ετέρου, έγιναν μικρά θαύματα. Εδώ νομίζουμε ότι κεντρικά η Εκκλησία θα πρέπει να αναθέσει σε ομάδα φιλολόγων και θεολόγων την δημιουργία κατάλληλων βιβλίων, αρχικά θα τολμούσαμε να πούμε για παιδιά δημοτικού, τα οποία θα είχαν σαν περιεχόμενο τους κυρίως τα λειτουργικά και τα Πατερικά κείμενα, και με αφορμή αυτά θα έδιναν τα απαραίτητα εφόδια για την περαιτέρω σπουδή της ελληνικής γλώσσας. Κάτι τέτοιο μπορεί να ακούγεται μεγαλεπήβολο, όμως δεν θα άρχιζε από μηδενική βάση, αφού ήδη υπάρχουν άνθρωποι που έχουν ασχοληθεί με το αντικείμενο αυτό. Για παράδειγμα ο γνωστός φιλόλογος και δάσκαλος με την πιο ουσιαστική σημασία της έννοιας, ο κ. Κώστας Γανωτής έχει συγγράψει εδώ και πολλά χρόνια ένα έργο με τίτλο το «Κρυφό Σχολειό» το οποίο έχει εκδοθεί από τις εκδόσεις Τήνος, ακριβώς με αυτή τη λογική, ενώ πρόσφατα έχει ξεκινήσει η έκδοση σχολίων φιλολογικών και ερμηνευτικών σε λειτουργικά κείμενα της Εκκλησίας μας.
Η Εκκλησία καλείται για άλλη μια φορά να διασώσει το γένος των Ρωμιών, αυτή τη φορά από την αφομοίωσή του από τον δυτικό πολιτισμό και από την απώλεια της ιδιοπροσωπείας των Ελλήνων. Πιστεύουμε πως αυτή η αποστολή δεν απάδει καθόλου από την αποστολή της Εκκλησίας στο κόσμο, όπως πολλοί μπορεί να βιαστούν να διαμαρτυρηθούν, γιατί η Εκκλησία θέλει τους ανθρώπους πρόσωπα και όχι μια χειραγωγούμενη μάζα. Αυτή όμως είναι μία άλλη συζήτηση.
Οι παραπάνω προτάσεις δεν επιδιώκουν να εντυπωσιάσουν με την ριζοσπαστικότητά τους, δεν έρχονται να ενεργήσουν σαν μία συνταγή που θα οδηγήσει ξαφνικά σε μια λειτουργική άνθηση μεταξύ των νέων. Σκοπός των σκέψεων αυτών είναι να ανοίξουν ένα διάλογο μεταξύ των ανθρώπων της Εκκλησίας που ασχολούνται με τους νέους για το πόσα έχουμε να κάνουμε στην προσπάθεια προσέγγισής τους. Είναι αλήθεια πως πολλά πρέπει να γίνουν για να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ενός μυσταγωγικού πλησιάσματος των νέων ανθρώπων προς την Εκκλησία. Εργασία ταπεινή και σιωπηλή, χωρίς λόγους μεγάλους και ηχηρούς, χωρίς κινήσεις εντυπωσιασμού που στην ουσία τους όμως είναι ρηχές και επικίνδυνες. Σε μία τέτοια προσπάθεια πρέπει να ενταχθούμε όλοι αν ειλικρινά ενδιαφερόμαστε για τον ευαγγελισμό των νέων.
Οι εκφραστές της λειτουργικής αναγέννησης
Σαν επίλογο της μικρής τούτης εισήγησης επιτρέψτε μας να εξετάσουμε το ζήτημα: ποιοί είναι εκείνοι που εισηγούνται την μετάφραση των λειτουργικών κειμένων.
Είναι βέβαιο ότι μεταξύ των προσώπων αυτών υπάρχουν αρκετοί, κληρικοί, θεολόγοι, γονείς, που εκφράζουν μία αγωνία αληθινή, έναν ειλικρινή πόνο για το γεγονός ότι οι νέοι βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε έναν κυκεώνα προβλημάτων υπαρξιακών και καθημερινών, χωρίς να μπορούν να αντλήσουν λύσεις από την Εκκλησία, ακριβώς επειδή δεν την αισθάνονται και δεν την αναγνωρίζουν σαν μάνα τους, ακριβώς γιατί δεν τρέφονται από το γάλα της λατρευτικής βιοτής.
Κατανοούμε λοιπόν πως αυτή η αγωνία οδηγεί στην πρόταση να δοκιμαστεί η χρήση μεταφρασμένων κειμένων στα νέα ελληνικά στη λατρεία. Σε αυτούς τους ανθρώπους θα θέλαμε να πούμε με πολύ αγάπη και σεβασμό, ότι οφείλουμε να είμαστε πολύ προσεκτικοί και συνετοί στις πράξεις, αρνούμενοι να αποδεχθούμε τον πειρασμό των εύκολων λύσεων, πολύ περισσότερο όταν αυτές δεν οδηγούν πουθενά.
Ακούτε τους νέους να δικαιολογούν την απόσταση την οποία διατηρούν από την Εκκλησία, με τον ισχυρισμό ότι δεν κατανοούν τα όσα λέγονται εκεί. Τα παιδιά δεν δίδουν μία ψεύτικη απάντηση. Δίδουν όμως μία εύκολη απάντηση. Ας δούμε αυτά τα ίδια τα παιδιά που διαμαρτύρονται για την δυσκολία της λειτουργικής γλώσσας τι μουσική ακούν και αγαπούν. Η συντριπτική πλειοψηφία αυτών από τα πρώτα χρόνια του δημοτικού αρέσκονται να ακολουθούν διάφορα μουσικά ρεύματα που η παγκοσμιοποιημένη μουσική σκηνή πλασάρει σε κάθε γωνιά της γης. Τραγούδια σε ξένους ρυθμούς και ήχους, μα κυρίως με ξένους στίχους, στην αγγλική, στην γαλλική, στην ιταλική γλώσσα (κάποιες φορές και σε άλλες ακόμα πιο εξεζητημένες γλώσσες) υπάρχουν στα mp3 που φορούν συνεχώς στα αυτιά τους. Δεν κατανοούν όσα ακούν, όμως τους αρέσει να τα ακούν και πιστεύουν πως είναι η μουσική τους, γιατί κάποιοι τους έπεισαν για αυτό.
Αυτό που δεν έχουμε καταφέρει είναι να πείσουμε τα παιδιά πως η Εκκλησία είναι μάνα και όχι μητριά. Αυτός είναι ο αγώνας που έχουμε να κάνουμε. Την ζεστασιά και την θαλπωρή της αγκάλης της μητρικής ερχόμαστε να μαρτυρήσουμε στους νέους. Δεν είναι ο σκοπός μας να τους τάξουμε εκπτώσεις για να μας προτιμήσουν. Δεν αποσκοπούμε να τους ξεγελάσουμε με κενά ανοίγματα, με συνθήματα του τύπου «ελάτε όλα είναι εύκολα». Οι απαιτήσεις της ίδιας της ζωής, η καλύτερα, οι απαιτήσεις τον ίδιων των νέων θα μας βγάλουν ψεύτες. Το να βρει ο άνθρωπος τον αληθινό του εαυτό δεν είναι κάτι εύκολο και απλό, απαιτεί κόπο, μόχθο και φρόνημα ταπεινό. Έτσι ελευθερώνεται ο άνθρωπος.
Μεταξύ όμως αυτών που εισηγούνται την χρήση στην λατρεία μεταφρασμένων λειτουργικών κειμένων υπάρχουν δυστυχώς και εκείνοι που χρησιμοποιούν τους νέους και την δυσκολία τους να ενταχθούν στον εκκλησιαστικό βίο για να προωθήσουν την δική τους θεώρηση περί Εκκλησίας στον σύγχρονο κόσμο. Η θεώρηση αυτή εξαγγέλει τον «εκσυγχρονισμό» της Εκκλησίας. Τι σημαίνει αυτό; Η Εκκλησία οφείλει να προσαρμοστεί στα προστάγματα των καιρών.
Στην εποχή της νεωτερικότητας η πίστη όχι μόνο δεν είναι απαραίτητη, αλλά φαντάζει και επικίνδυνη. Η Εκκλησία στα 2000 και πλέον χρόνια της ιστορίας της μεταποιεί τους ανθρώπους σε πρόσωπα ελεύθερα, έτοιμα να θυσιάσουν ακόμα και την ίδια τους τη ζωή υπέρ της αληθείας και του δικαίου, γιατί για τον χριστιανό πίσω από αυτά πάντα κεκρυμμένος υπάρχει ο Θεός.
Το μοντέλο αυτό του ανθρώπου δεν είναι συμβατό στις συνθήκες της εποχής μας. Ο αληθινά ελεύθερος άνθρωπος είναι πραγματικά επικίνδυνος για το σύστημα, είναι στην ουσία μία μόνιμη υπενθύμιση της σχετικότητάς του. Για αυτό η Εκκλησία κατ’ ουσία διώκεται στον δυτικό κόσμο μέσα στα πλαίσια της νομιμότητος και της δημοκρατίας. Αυτό που Της ζητείται είναι να προσαρμοστεί στην εποχή προσφέροντας ατομικές θρησκευτικές υπηρεσίες σε όποιον το επιθυμεί και φιλανθρωπικό έργο σε όσους το σύστημα πετά στο περιθώριο. Αυτό που της ζητείται είναι να απαρνηθεί τον ίδιο Της τον εαυτό, να σταματήσει να μεταπλάθει τον κόσμο σε Βασιλεία του Θεού.
Ίσως κάποιοι θεωρήσουν ότι είναι άδικο να υποστηρίζουμε ότι υπάρχουν κάποιοι μέσα στην Εκκλησία οι οποίοι συναινούν στα κελεύσματα αυτά του επικρατούντος πολιτισμού. Παρακαλώ όμως να προσέξουμε την αντιφατικότητα που προβάλει στις κινήσεις τούτων των προσώπων. Δηλώνουν από την μία την αγωνία τους για την απόσταση των νέων από την Εκκλησία και όχι μόνο εισηγούνται αλλά και έχουν ήδη εφαρμόσει, χωρίς καμία Συνοδική απόφαση (οι δημοκρατικές προϋποθέσεις για τους ίδιους δεν είναι απαραίτητες) την χρήση των μεταφρασμένων λειτουργικών κειμένων. Γιατί; Για να κατανοούν οι νέοι τα όσα η Εκκλησία τους διδάσκει. Από την άλλη, την ίδια ώρα που πειραματίζονται με την λατρεία, εισηγούνται την απαλλαγή του μαθήματος των Θρησκευτικών στα σχολεία από τον ομολογιακό του χαρακτήρα, λες και οι λιγοστές αυτές ώρες διδασκαλίας που έχουν απομείνει στα παιδιά δεν είναι απαραίτητες και δεν συμβάλλουν στην κατανόηση της διδασκαλίας της Εκκλησίας και στην εμβάθυνση στο λειτουργικό λόγο. Είναι τα ίδια πρόσωπα που εμφανίζονται στα ΜΜΕ ως οι διαλακτικές και ώριμες φωνές μέσα από τους κόλπους της Εκκλησίας όταν εμφανίζονται να κατανοούν «μεγαλόψυχα» το γιατί πρέπει να φύγουν οι ιερές εικόνες από τις τάξεις των σχολείων, εκείνα είναι που αγανακτούν με τους σχολικούς εκκλησιασμούς γιατί επικρατεί αταξία και φασαρία στο ναό, εκείνα είναι που ενθουσιάστηκαν με την απαγόρευση της παρουσίας του ιερέα στο σχολείο και της εξομολογήσεως των μαθητών, εκείνα είναι που βρίσκουν ανούσια την πρωϊνή προσευχή στα σχολεία και προτείνουν την αντικατάστασή της με ποίηση, εκείνα είναι που όταν τίθεται το απαραίτητο του μαθήματος των αρχαίων ελληνικών στα σχολεία, αποκρίνονται πως τα παιδιά πιέζονται πολύ.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις πως εκφράζεται η αγωνία τους για την απόσταση των νέων από την Εκκλησία και την λατρεία; Ποιόν στα αλήθεια κοροϊδεύουν; Ποιόν άλλον, αν όχι τους ίδιους τους νέους, τους οποίους χρησιμοποιούν, χωρίς σεβασμό, χωρίς αιδώ, χωρίς αγάπη, μόνο και μόνο για να κερδίσουν την συμπάθεια των κρατούντων;
Επιτέλους, ας μη κρύβονται πίσω από τους νέους, ας μην θολώνουν τα νερά με εντυπωσιακές κενότητες και ας θέσουν άμεσα αυτό που τους απασχολεί σε εκκλησιαστικό διάλογο: πως θέλουν την Εκκλησία στην νέα χιλιετία. Γιατί δεν το πράττουν; Ίσως γιατί γνωρίζουν ότι ακόμα και εκείνα τα λιγοστά πρόσωπα που τώρα με δισταγμό συζητούν θέματα όπως η χρήση των μεταφρασμένων λειτουργικών κειμένων, θα τους γυρίσουν την πλάτη.
Το άρθρο αυτό βρέθηκε στην ιστοσελίδα: http://www.amen.gr
To url του άρθρου είναι: http://www.amen.gr/index.php?mod=news&o ... e&aid=2160
-
efadamop
- Συστηματικός Αποστολέας

- Δημοσιεύσεις: 153
- Εγγραφή: Σάβ Μάιος 30, 2009 8:54 am
- Τοποθεσία: Παλλήνη Αττικής
Re: «Δική» του Θεία Λειτουργία καθιέρωσε ο ιερέας Κων. Μπέης
ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟ ΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΤΤΕΥΟΥΝ...
ΔΕΙΤΕ ΣΗΝ ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ ΚΙΟΛΑΣ ΚΑΝΕΙ ΣΑΦΕΣΤΑΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΠΑΠΑ-ΚΩΣΤΑ ΜΠΕΗ ("...ομηρικών λέξεων" ) ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΕΒΑΣΜΙΟΤΑΤΟ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ("...απλοποιούν τις ευχές στην λειτουργική γλώσσα").
Ναυπάκτου Ιερόθεος "οι μεταφράσεις των λειτουργικών κειμένων" Κυριακή, 18 Απρίλιος 2010
http://www.romfea.gr/index.php?option=c ... q&catid=13
Τον τελευταίο καιρό επιτείνεται μια τάση που παρετηρείτο και παλαιότερα, δηλαδή επικρατεί μια «φρενίτις» μεταφράσεων των λειτουργικών κειμένων και μάλιστα των λειτουργικών ευχών με απρόβλεπτες συνέπειες.
Μια από τις συνέπειες, η χαρακτηριστικότερη, είναι να δημιουργούνται νέες ευχές της θείας Λειτουργίας, με την χρησιμοποίηση ομηρικών λέξεων. Δηλαδή, ενώ μερικές κινήσεις απλοποιούν τις ευχές στην λειτουργική γλώσσα, άλλες τις «εμπλουτίζουν» με ομηρικές λέξεις, πράγμα που δεν έκαναν οι Πατέρες της Εκκλησίας που γνώριζαν πολύ καλά και τον Όμηρο.
Θεωρώ ότι όλη αυτή η νοοτροπία πρέπει να αντιμετωπισθή από την Ιερά Σύνοδο, γιατί οι αυθαιρεσίες πρέπει να σταματήσουν. Στις ημέρες μας επιχειρείται αυτό που δεν γινόταν επί Τουρκοκρατίας, αν και τότε το μορφωτικό επίπεδο ήταν χαμηλό, ενώ σήμερα υψηλό.
Υπάρχουν πολλά επιχειρήματα που έχουν διατυπωθή από πολλούς εναντίον της μεταφράσεως των λειτουργικών ευχών, ακόμη και τότε που ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος προσπάθησε να εισαγάγη την παράλληλη ανάγνωση των βιβλικών κειμένων και στην δημοτική γλώσσα και όπως είναι γνωστόν ο ίδιος αντιλήφθηκε την ζημιά που γινόταν στην ενότητα της Εκκλησίας και επανέφερε τα πράγματα στα παραδεδομένα. Πόσον μάλλον θα προκαλέση ζημιά η νέα τάση το να αλλοιώνωνται τα κείμενα της θείας Λειτουργίας, των ιερών Μυστηρίων και άλλων λειτουργικών κειμένων και να εισάγεται η δημοτική γλώσσα όχι παράλληλα με το πρωτότυπο κείμενο, αλλά αποκλειστικά. Κινδυνεύουμε να δούμε σχίσματα μέσα στο Σώμα της Εκκλησίας μας.
Παρακάμπτοντας πολλά επιχειρήματα κατά της εισαγωγής της δημοτικής γλώσσας στην θεία Λατρεία που ήδη έχουν διατυπωθή, θα αρκεσθώ μόνον στο να τονίσω ότι μια τέτοια προσπάθεια συνιστά έλλειμμα αληθινής ορθόδοξης θεολογίας, για να μην εκφρασθώ πιο σκληρά. Δείχνει ότι δεν υπάρχει η στοιχειώδης ορθόδοξη θεολογία, η μάλλον με τέτοιες ενέργειες εκφράζεται μια επιφανειακή ορθόδοξη θεολογία, που στηρίζεται στην πρακτική ωφελιμότητα. Η νοοτροπία αυτή ξεκινά από μια ποιμαντική ανάγκη, αλλ' όμως επιλέγεται η πιο εύκολη λύση. Θεωρώ ότι πρόκειται για μια επιρροή από τον δυτικό σχολαστικισμό.
Ουσιαστικά, αυτή η νοοτροπία συνδέεται με τον «τελευταίο πειρασμό» του Χριστού που αντιμετώπισε επάνω στον Σταυρό από τους παρευρισκομένους εκεί: «σώσον σεαυτόν και κατάβα από του σταυρού... ο Χριστός ο βασιλεύς του Ισραήλ καταβάτω νυν από του σταυρού, ίνα ίδωμεν και πιστεύσωμεν αυτώ» (Μαρκ. ιε , 30-32).
Όπως οι σύγχρονοι του Χριστού Ιουδαίοι, και μάλιστα οι Γραμματείς και οι Αρχιερείς, ήθελαν να κατεβή ο Χριστός από τον Σταυρό για να πιστεύσουν σε Αυτόν ότι είναι υιός του Θεού, ουσιαστικά ενέπαιζαν τον Χριστό, έτσι και τώρα με την πράξη της μεταφράσεως των λειτουργικών κειμένων, κατά κάποιον τρόπο, θέλουν να κατεβάσουν την γνώση της θείας Λειτουργίας στο λογικό επίπεδο και όχι στην βίωση του μυστηρίου του Σταυρού. Ο Ιγνάτιος Μπραντζιανίνωφ έλεγε: «Ο Σταυρός είναι η καθέδρα της ορθοδόξου θεολογίας».
Όμως, όπως ο Χριστός δεν ικανοποίησε αυτό το αίτημα και παρέμεινε στον Σταυρό, σώζοντας έτσι τους ανθρώπους από τον θάνατο, έτσι και εδώ, τηρουμένων των αναλογιών, πρέπει η θεία Λειτουργία και τα Μυστήρια να παραμείνουν στο ύψος της ορθοδόξου θεολογίας, που είναι εμπειρία του Σταυρού και της Αναστάσεως, και όχι να κατεβούν στο επίπεδο της νοησιαρχίας, του ορθολογισμού.
Λυπάμαι που κάνω αυτήν την αναφορά, αλλά θα προσπαθήσω να το επεξηγήσω με τα ακόλουθα.
1. Η γλώσσα των συμβόλων
Μέσα στην θεία λατρεία εκτός από την λεκτική γλώσσα υπάρχει και η γλώσσα των συμβόλων, δια της οποίας γίνονται κατανοητά και όσα δεν μπορούν να κατανοηθούν δια της γλωσσικής διατυπώσεως, η οποία ούτως η άλλως δεν είναι αρκετή για την πλήρη κατανόηση των λεγομένων και γιγνομένων.
Η γλώσσα των συμβόλων βιώνεται με το άναμμα του κεριού, τον ασπασμό των ιερών εικόνων, τις κανδήλες που φωτίζουν με το ιλαρό φως τους, τα ιερά σκεύη και όλα τα ευρισκόμενα και τελούμενα στον Ιερό Ναό, με τον τρόπο που γίνεται η Μικρά και η Μεγάλη Είσοδος, με την τυπική διάταξη των ιερών Ακολουθιών, με τις ιερατικές κινήσεις και ευλογίες κ.α.
Αξίζει να σημειωθή ότι ο Ιερεύς προκειμένου να εκφωνήση την αποστολική ευλογία η να ειρηνεύση, συγχρόνως ευλογεί και δια της χειρός τους παρευρισκομένους, οπότε η γλώσσα των λέξεων συμπληρώνεται με την γλώσσα των συμβόλων. Υπάρχει δε περίπτωση κάποιος να δη την Χάρη της ευλογίας, όπως συνέβη με έναν Τούρκο, τον Αχμέτ, ο οποίος δεν γνώριζε την ελληνική γλώσσα, αλλά είδε τον Πατριάρχη να ευλογή και δια της ευλογίας είδε τις ακτίνες της θείας Χάριτος να εκπορεύωνται από την ευλογούσα χείρα του και να κατευθύνωνται στις κεφαλές όλων των παρισταμένων Χριστιανών, εκτός της δικής του, πράγμα που τον έκανε να πιστεύση στον Χριστό, να βαπτισθή και στην συνέχεια να μαρτυρήση.
Μέσα στην θεία Λειτουργία και μόνον με την γλώσσα των συμβόλων μπορεί να συμμετάσχη το μικρό παιδί, ο κωφάλαλος, αλλά και εμείς όταν συμμετέχουμε σε θεία Λειτουργία που γίνεται σε ξένες γλώσσες, τις οποίες δεν κατάνοούμε λογικά. Η ταύτιση της συμμετοχής μας στην θεία Λειτουργία η την λατρεία μόνον με την λεκτική γλώσσα, παραθεωρώντας την σημασία της συμβολικής γλώσσας, ουσιαστικά θεωρεί ότι πολλές κατηγορίες Χριστιανών δεν συμμετέχουν στην θεία Λειτουργία.
Επομένως, η υποτίμηση της γλώσσας των συμβόλων και η υπερτίμηση της λογικής επεξεργασίας στην μέθεξη της θείας λατρείας αποτελεί σοβαρό θεολογικό πρόβλημα.
2. Η λογικοκρατική θεώρηση της λατρείας
Η μετάφραση ευχών με σκοπό να κατανοηθή η θεία Λειτουργία, αναποδράστως οδηγεί στην άποψη ότι εκλαμβάνεται η λογική ως κέντρο της εκκλησιαστικής και μυστηριακής ζωής, πράγμα που συνιστά την λογικοκρατία και τον ορθολογισμό.
Λέγοντας αυτά, γνωρίζω ότι άλλο είναι ο ορθός λόγος που είναι απαραίτητος για την συνεννόηση μεταξύ των ανθρώπων, για την συγκρότηση και διάρθρωση της σκέψεως σε λογικά σχήματα, σε προτάσεις και την χρησιμοποίηση των λέξεων, και άλλο είναι ο ορθολογισμός που θεωρεί κέντρο όλων των πραγμάτων την λογική και δι' αυτής ερμηνεύει ακόμη και όσα έχουν σχέση με τον Θεό και τον άνθρωπο.
Κατά τους Πατέρας της Εκκλησίας η ψυχή του ανθρώπου δεν έχει μόνον την λογική ενέργεια, αλλά έχει και άλλες ενέργειες, όπως την νοερά ενέργεια, την φαντασία, την αίσθηση κλπ. Ακόμη, η λογική δεν είναι πηγή της γνώσεως, ακόμη και για τα ανθρώπινα πράγματα. Γι' αυτό και στην επιστήμη αναπτύχθηκε η λεγόμενη «συναισθηματική νοημοσύνη» που ισχυρίζεται ότι υπάρχουν μέσα στον άνθρωπο «δύο μυαλά», ήτοι η λογική και το συναίσθημα και θεωρεί ότι είναι αναπηρία το να απολυτοποιή κανείς μόνον την λογική. Αυτό αποδεικνύεται και από την απεικόνιση του εγκεφάλου.
Επίσης, στις ημέρες μας αναπτύχθηκε και η λεγομένη υπαρξιακή φιλοσοφία και ψυχολογία, που θεωρούν ότι πέρα από την λογική υπάρχουν και άλλες λειτουργίες στο ανθρώπινο πρόσωπο. Εδώ βρίσκεται και το λάθος του διαφωτισμού, όπως απέδειξε αργότερα ένα άλλο ρεύμα ο ρομαντισμός, και αργότερα η μετανεωτερικότητα, που κατέρριψε την αυθεντία της λογικής.
Εάν αυτό συμβαίνη στα ανθρώπινα πράγματα, πολύ περισσότερο συμβαίνει στην ορθόδοξη θεολογία. Είναι γνωστόν ότι η άποψη ότι κέντρο της θείας γνώσεως είναι η λογική και η επεξεργασία που γίνεται από αυτήν, δημιούργησε τον σχολαστικισμό και όλο αυτό το σχολαστικό-ορθολογικό σύστημα που συναντούμε στον Θωμά τον Ακινάτη και μάλιστα στο έργο του «Summa Theologica».
Διαποτισμένος και ο Βαρλαάμ από τον δυτικό σχολαστικισμό έφθασε σε έναν αγνωστικισμό και ακόμη υποτιμούσε τις Αποκαλύψεις του Θεού και γι' αυτό θεωρούσε τους αρχαίους Έλληνας φιλοσόφους ανώτερους των Προφητών και των Αποστόλων. Θεωρώντας ότι η λογική είναι το ευγενέστερο στοιχείο του ανθρώπου που δόθηκε από τον Θεό, έθετε σε υποδεέστερη θέση τις οράσεις των Προφητών, που τις θεωρούσε «χείρω της ημετέρας νοήσεως».
Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς κονιορτοποίησε κυριολεκτικά το σημείο αυτό, γιατί, όπως δίδαξε, οι οράσεις των Προφητών, το άκτιστο Φως που είδαν οι Μαθητές στο Όρος Θαβώρ είναι μεγάλη αποκάλυψη και φανέρωση του Θεού στον άνθρωπο. Οπότε οι αγράμματοι Μαθητές αποδείχθηκαν ανώτεροι από τους φιλοσόφους που είχαν έντονη λογική.
Παρέθεσε μάλιστα πλήθος αγιογραφικών και πατερικών χωρίων, όπως και το εκπληκτικό χωρίο του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου ότι οι ορθόδοξοι θεολογούν «αλιευτικώς (όπως οι αγράμματοι Απόστολοι που ήταν αλιείς) και όχι αριστοτελικώς». Είναι δε κλασσικό το απόφθεγμα του ίδιου Αγίου: «θεόν φράσαι αδύνατον, νοήσαι (=στοχασθήναι) δε αδυνατώτερον». Δεν μπορεί κανείς με την λογική να κατανοήση τον Θεό. Ο Θεός αποκαλύπτεται στην καρδιά του ανθρώπου και στην συνέχεια η λογική διατυπώνει, όσον είναι δυνατόν, αυτήν την Αποκάλυψη.
Το εκπληκτικό σύγγραμμα του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά «Περί των ιερώς ησυχαζόντων», οι λεγόμενες «Τρεις τριάδες», αναλύει διεξοδικώς το θέμα αυτό και ουσιαστικά έχει κατοχυρωθεί συνοδικά.
Η άποψη ότι απαιτείται η λογική κατανόηση των λειτουργικών κειμένων για να συμμετέχουμε στην θεία λατρεία και να αποκτήσουμε την γνώση του Θεού αποκλείει τους αγραμμάτους από την λατρεία και την θεογνωσία, στερεί τα βρέφη, τα νήπια και τα παιδιά από την λατρεία και την θεία Κοινωνία.
Ο δυτικός σχολαστικισμός είναι εκείνος που οδήγησε στην πρακτική της αποσυνδέσεως του μυστηρίου του Βαπτίσματος από το μυστήριο του Χρίσματος και κατ' επέκταση από το μυστήριο της θείας Κοινωνίας μέχρι την εφηβεία. Η βάση αυτής της πρακτικής είναι ότι για να δεχθή το παιδί το Χρίσμα και να λάβη την θεία Κοινωνία πρέπει να κατανοή με την λογική του τα γινόμενα.
Εμείς χρίουμε τα βρέφη και τα κοινωνούμε του Σώματος και του Αίματος του Χριστού, γιατί γνωρίζουμε από την θεολογία μας ότι και τα βρέφη λαμβάνουν την Χάρη του Θεού και πριν αναπτυχθή ο εγκέφαλος και η λογική, αφού και τότε ενεργεί μέσα τους η νοερά ενέργεια. Ακόμη και τα έμβρυα μπορούν να λαμβάνουν το Άγιον Πνεύμα, όπως έγινε με τον Τίμιο Πρόδρομο, που όταν ήταν έμβρυο έξι μηνών έγινε από τότε Προφήτης και κατέστησε και την Μητέρα του Προφήτιδα, κατά τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά.
Αισθάνομαι ότι μια σχολαστική νοοτροπία επιχειρείται να εισαχθή στην Ορθόδοξη Εκκλησία με τις μεταφράσεις των λειτουργικών κειμένων, ότι πρέπει να καταλαβαίνουμε τα κείμενα λογικά για να συμμετέχουμε, πράγμα που ανατρέπει την βασική θεολογική αρχή περί της διπλής μεθοδολογικής γνώσεως, σύμφωνα με την οποία με άλλον τρόπο γνωρίζει κανείς την κτιστή αλήθεια και με άλλον τρόπο γνωρίζει κανείς την άκτιστη αλήθεια, τον Θεό, και μετέχει αυτής. Με άλλα λόγια δεν υπάρχει μια ενιαία αλήθεια για τον Θεό και τον κόσμο, και δεν υπάρχει μια ενιαία μέθοδος γνώσεως του Θεού και του κόσμου, όπως υπεστήριζε στην πράξη ο δυτικός σχολαστικισμός.
Επομένως, η λογικοκρατική θεώρηση της θείας Λατρείας εισάγει ένα είδος σχολαστικισμού στην ορθόδοξη θεολογία.
3. Η λογική και νοερά λατρεία
Συνέπεια των προηγουμένων είναι ότι η λατρεία της Εκκλησίας διαιρείται σε λογική λατρεία και νοερά λατρεία και ο άνθρωπος που ζη πραγματικά μέσα στην Εκκλησία μπορεί να μετέχη παράλληλα και στις δύο λατρείες. Αυτή είναι η βάση του ορθοδόξου ησυχασμού, της ορθοδόξου νηπτικής ζωής. Κατά την διδασκαλία των αγίων Πατέρων της Εκκλησίας η ψυχή του ανθρώπου είναι λογική και νοερά. Κατ' επέκταση υπάρχει η λογική λατρεία και η νοερά λατρεία.
Από την παράδοση της Εκκλησίας γνωρίζουμε ότι τα βρέφη έχουν νοερά ενέργεια, δια της οποίας μπορούν να βλέπουν αγγέλους και αγίους, ενώ δεν έχει ακόμη αναπτυχθή η λογική λειτουργία του εγκεφάλου, που θα τελειοποιηθή αργότερα, καθώς το παιδί θα μεγαλώνη.
Έτσι, κατά την θεία Λειτουργία δεν αρκεί μόνον η ανάπτυξη της λογικής λειτουργίας, αλλά κυρίως η ανάπτυξη της νοεράς λειτουργίας. Δηλαδή, η μετάφραση της αποστολικής ευλογίας στην δημοτική γλώσσα, ως «η Χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και η αγάπη του Θεού και Πατέρα και η κοινωνία του Αγίου Πνεύματος να είναι μαζί σας», δεν θα μπορέση ποτέ να δώση στον άνθρωπο να καταλάβη λογικώς τι είναι Χάρη του Κυρίου, η αγάπη του Θεού Πατέρα και η κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, τι είναι ο Τριαδικός Θεός και πως μπορούμε να μεθέξουμε της Χάριτός Του.
Αυτή η γνώση είναι θέμα νοεράς καρδιακής εμπειρίας. Ο Απόστολος Παύλος κάνει λόγο για αρραβώνα που δίνεται στην καρδιά: «Ο δε βεβαιών ημάς συν υμίν εις Χριστόν και χρίσας ημάς Θεός, ο και σφραγισάμενος ημάς και δους τον αρραβώνα του Πνεύματος εν ταις καρδίαις ημών» (Β Κορ. α , 21-22).
Άλλωστε, ο Χριστός στους μακαρισμούς Του τόνισε την απαραίτητη προϋπόθεση της καθαρής καρδιάς για την όραση του Θεού και όχι την έξαψη της λογικής: «Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία ότι αυτοί τον Θεόν όψονται» (Ματθ. ε',
. Το ίδιο συναντούμε και στις επιστολές των Αποστόλων, όπου γίνεται λόγος για την καρδιά ως προϋπόθεση και βάση της θεοπτίας.
Είναι δε γνωστόν ότι ο Χριστός όταν εμφανίσθηκε στους Μαθητές Του «διήνοιξεν αυτών τον νουν του συνιέναι τας γραφάς» (Λουκ. κδ , 45). Η γνώση του μυστηρίου που εκφράζεται με λέξεις γίνεται στον νου του ανθρώπου δια της Αποκαλύψεως του Θεού. Αυτό το βλέπουμε εμφανώς στην ευχή προ του Ευαγγελίου: «Έλλαμψον εν ταις καρδίαις ημών, φιλάνθρωπε Δέσποτα, το της σης θεογνωσίας ακήρατον φως και τους της διανοίας ημών διάνοιξον οφθαλμούς (τον νου) εις την των ευαγγελικών σου κηρυγμάτων κατανόησιν... Συ γαρ ει ο φωτισμός των ψυχών και των σωμάτων ημών...».
Ο βασικός σκοπός του ανθρώπου δεν είναι να κατανοήση λογικώς τις λέξεις, αλλά να εισέλθη στο βάθος του μυστηρίου, να βιώση και να μεθέξη την κένωση του Υιού και Λόγου του Θεού, δια της αποκαλύψεως του Θεού στην καθαρή καρδιά του. Γι' αυτό και η αποφατική θεολογία είναι «ο Γολγοθάς της ανθρώπινης λογικής».
Αυτό σημαίνει ότι η θεία Λειτουργία, που είναι λογική λατρεία, συνδέεται στενά και με την νοερά λατρεία. Άλλωστε, η Βασιλεία του Θεού για να την οποία κάνουν λόγο πολλοί σύγχρονοι ερμηνευτές και ακαδημαϊκοί διδάσκαλοι, που είναι η φανέρωση και η μέθεξη της ακτίστου Χάριτος του Θεού, δεν είναι υπόθεση λογικής επεξεργασίας, αλλά υπόθεση καθαρού νοός και καθαράς καρδίας.
Τα βρέφη, τα παιδιά και οι Άγιοι συμμετέχουν στην θεία Λειτουργία, κάνοντας νοερά λατρεία μπορεί να βλέπουν υπερκόσμια χοροστασία, για την οποία ομιλούν οι Άγιοι, μπορεί να βλέπουν αγγέλους, ενώ όσοι στηρίζονται στην λογική κατανόηση των λέξεων έχουν πλήρη άγνοια της γνώσεως του Μυστηρίου.
Στην βιογραφία του αγίου παπα-Νικόλα Πλανά διαβάζουμε ότι ένα παιδάκι που είχε ανεπτυγμένη την νοερά ενέργεια έβλεπε τον λειτουργούντα άγιο παπα-Νικόλα να υπερυψούται του εδάφους, και το φώναξε με ενθουσιασμό στην μητέρα του. Θεωρώ ότι το παιδάκι αυτό μετείχε της θείας Λειτουργίας πραγματικά, έστω κι αν δεν καταλάβαινε τις λέξεις, ενώ οι άλλοι που πρόσεχαν με την λογική απλώς παρακολουθούσαν. Η για να εκφρασθώ με άλλον τρόπο, δεν μπορώ να αποκλείσω το παιδάκι αυτό από την μέθεξη της λατρείας, επειδή δεν μπορούσε να κατανοήση τις λέξεις. Μάλλον θεωρώ ότι μετείχε της θείας Λειτουργίας καλύτερα από άλλους εγκρατείς φιλολόγους που γνωρίζουν την ετυμολογία και την έννοια των λέξεων.
Ο Απόστολος Παύλος γράφει: «η ικανότης ημών εκ του Θεού, ος και ικάνωσεν ημάς διακόνους καινής διαθήκης, ου γράμματος, αλλά πνεύματος· το γαρ γράμμα αποκτέννει, το δε πνεύμα ζωοποιεί» (Β Κορ. γ , 5-6).
Επομένως, η παραθεώρηση της νοεράς λατρείας συνιστά έλλειμμα ορθοδόξου θεολογίας.
Γενικά, όσοι απλοποιούν τις λέξεις της θείας λατρείας ακόμη και αυτές που έχουν «υψηλό, εννοιολογικό, εικονικό, συμβολικό και βιωματικό επίπεδο» για να γίνουν κατανοητές λογικά αφ' ενός μεν καταστρέφουν τον πολιτισμικό μας πλούτο, αφ' ετέρου δε αγνοούν την ορθόδοξη θεολογία στην πλήρη έκφρασή της. Η ορθόδοξη θεολογία δεν είναι σχολαστική, ορθολογιστική, αλλά αποκαλυπτόμενο μυστήριο. Και το μυστήριο δεν κατανοείται απλώς λογικά.
Έτσι, από το γράμμα προχωρούμε στο πνεύμα μέσα από όλη την ασκητική παράδοση της Εκκλησίας. Αυτό σημαίνει ότι όσοι ακούνε αναλύσεις των γινομένων και πραττομένων στην θεία Λειτουργία –άλλωστε αυτή είναι η αξία του κηρύγματος– η όσοι μετέχουν τακτικά στην θεία Λειτουργία μπορούν να κατανοήσουν ευχερώς και το γράμμα, κυρίως όμως μπορούν να εισχωρήσουν στο πνεύμα με την καθαρότητα της καρδιάς και την γνώση της συμβολικής γλώσσας της Εκκλησίας.
Οι φιλοκαλικοί Πατέρες του 18ου αιώνος, ενώ έκαναν μεταγλωττίσεις σε διάφορα πατερικά κείμενα, δεν τόλμησαν να μεταγλωττίσουν τις ευχές της θείας Λειτουργίας και των Μυστηρίων, αν και το διανοητικό επίπεδο του λαού ήταν χαμηλό.
Οπότε, όσοι παραμένουν στο επίπεδο της λογικής κατανόησης των λειτουργικών κειμένων δείχνουν ότι αγνοούν την ορθόδοξη θεολογία, γι' αυτό κατά τον Μέγα Βασίλειο «τεχνολογούσι και ου θεολογούσι». Δεν χρειάζεται απλώς η λογική κατανόηση των κειμένων η μετάφρασή τους, αλλά η μύηση στην ζωή της Εκκλησίας και στο μυστήριο της κενώσεως του Χριστού και της θεώσεως του ανθρώπου.
Νομίζω ότι μερικοί σύγχρονοι έχουν έλλειμμα ορθοδόξου θεολογίας και εκφράζουν μια θεολογία, η οποία έχει επηρεασθή από τον παπικό σχολαστικισμό και τον προτεσταντικό ηθικισμό, γι' αυτό και αυτοσχεδιάζουν αυθαίρετα μέσα στην Εκκλησία.
ΔΕΙΤΕ ΣΗΝ ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ ΚΙΟΛΑΣ ΚΑΝΕΙ ΣΑΦΕΣΤΑΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΠΑΠΑ-ΚΩΣΤΑ ΜΠΕΗ ("...ομηρικών λέξεων" ) ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΕΒΑΣΜΙΟΤΑΤΟ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ("...απλοποιούν τις ευχές στην λειτουργική γλώσσα").
Ναυπάκτου Ιερόθεος "οι μεταφράσεις των λειτουργικών κειμένων" Κυριακή, 18 Απρίλιος 2010
http://www.romfea.gr/index.php?option=c ... q&catid=13
Τον τελευταίο καιρό επιτείνεται μια τάση που παρετηρείτο και παλαιότερα, δηλαδή επικρατεί μια «φρενίτις» μεταφράσεων των λειτουργικών κειμένων και μάλιστα των λειτουργικών ευχών με απρόβλεπτες συνέπειες.
Μια από τις συνέπειες, η χαρακτηριστικότερη, είναι να δημιουργούνται νέες ευχές της θείας Λειτουργίας, με την χρησιμοποίηση ομηρικών λέξεων. Δηλαδή, ενώ μερικές κινήσεις απλοποιούν τις ευχές στην λειτουργική γλώσσα, άλλες τις «εμπλουτίζουν» με ομηρικές λέξεις, πράγμα που δεν έκαναν οι Πατέρες της Εκκλησίας που γνώριζαν πολύ καλά και τον Όμηρο.
Θεωρώ ότι όλη αυτή η νοοτροπία πρέπει να αντιμετωπισθή από την Ιερά Σύνοδο, γιατί οι αυθαιρεσίες πρέπει να σταματήσουν. Στις ημέρες μας επιχειρείται αυτό που δεν γινόταν επί Τουρκοκρατίας, αν και τότε το μορφωτικό επίπεδο ήταν χαμηλό, ενώ σήμερα υψηλό.
Υπάρχουν πολλά επιχειρήματα που έχουν διατυπωθή από πολλούς εναντίον της μεταφράσεως των λειτουργικών ευχών, ακόμη και τότε που ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος προσπάθησε να εισαγάγη την παράλληλη ανάγνωση των βιβλικών κειμένων και στην δημοτική γλώσσα και όπως είναι γνωστόν ο ίδιος αντιλήφθηκε την ζημιά που γινόταν στην ενότητα της Εκκλησίας και επανέφερε τα πράγματα στα παραδεδομένα. Πόσον μάλλον θα προκαλέση ζημιά η νέα τάση το να αλλοιώνωνται τα κείμενα της θείας Λειτουργίας, των ιερών Μυστηρίων και άλλων λειτουργικών κειμένων και να εισάγεται η δημοτική γλώσσα όχι παράλληλα με το πρωτότυπο κείμενο, αλλά αποκλειστικά. Κινδυνεύουμε να δούμε σχίσματα μέσα στο Σώμα της Εκκλησίας μας.
Παρακάμπτοντας πολλά επιχειρήματα κατά της εισαγωγής της δημοτικής γλώσσας στην θεία Λατρεία που ήδη έχουν διατυπωθή, θα αρκεσθώ μόνον στο να τονίσω ότι μια τέτοια προσπάθεια συνιστά έλλειμμα αληθινής ορθόδοξης θεολογίας, για να μην εκφρασθώ πιο σκληρά. Δείχνει ότι δεν υπάρχει η στοιχειώδης ορθόδοξη θεολογία, η μάλλον με τέτοιες ενέργειες εκφράζεται μια επιφανειακή ορθόδοξη θεολογία, που στηρίζεται στην πρακτική ωφελιμότητα. Η νοοτροπία αυτή ξεκινά από μια ποιμαντική ανάγκη, αλλ' όμως επιλέγεται η πιο εύκολη λύση. Θεωρώ ότι πρόκειται για μια επιρροή από τον δυτικό σχολαστικισμό.
Ουσιαστικά, αυτή η νοοτροπία συνδέεται με τον «τελευταίο πειρασμό» του Χριστού που αντιμετώπισε επάνω στον Σταυρό από τους παρευρισκομένους εκεί: «σώσον σεαυτόν και κατάβα από του σταυρού... ο Χριστός ο βασιλεύς του Ισραήλ καταβάτω νυν από του σταυρού, ίνα ίδωμεν και πιστεύσωμεν αυτώ» (Μαρκ. ιε , 30-32).
Όπως οι σύγχρονοι του Χριστού Ιουδαίοι, και μάλιστα οι Γραμματείς και οι Αρχιερείς, ήθελαν να κατεβή ο Χριστός από τον Σταυρό για να πιστεύσουν σε Αυτόν ότι είναι υιός του Θεού, ουσιαστικά ενέπαιζαν τον Χριστό, έτσι και τώρα με την πράξη της μεταφράσεως των λειτουργικών κειμένων, κατά κάποιον τρόπο, θέλουν να κατεβάσουν την γνώση της θείας Λειτουργίας στο λογικό επίπεδο και όχι στην βίωση του μυστηρίου του Σταυρού. Ο Ιγνάτιος Μπραντζιανίνωφ έλεγε: «Ο Σταυρός είναι η καθέδρα της ορθοδόξου θεολογίας».
Όμως, όπως ο Χριστός δεν ικανοποίησε αυτό το αίτημα και παρέμεινε στον Σταυρό, σώζοντας έτσι τους ανθρώπους από τον θάνατο, έτσι και εδώ, τηρουμένων των αναλογιών, πρέπει η θεία Λειτουργία και τα Μυστήρια να παραμείνουν στο ύψος της ορθοδόξου θεολογίας, που είναι εμπειρία του Σταυρού και της Αναστάσεως, και όχι να κατεβούν στο επίπεδο της νοησιαρχίας, του ορθολογισμού.
Λυπάμαι που κάνω αυτήν την αναφορά, αλλά θα προσπαθήσω να το επεξηγήσω με τα ακόλουθα.
1. Η γλώσσα των συμβόλων
Μέσα στην θεία λατρεία εκτός από την λεκτική γλώσσα υπάρχει και η γλώσσα των συμβόλων, δια της οποίας γίνονται κατανοητά και όσα δεν μπορούν να κατανοηθούν δια της γλωσσικής διατυπώσεως, η οποία ούτως η άλλως δεν είναι αρκετή για την πλήρη κατανόηση των λεγομένων και γιγνομένων.
Η γλώσσα των συμβόλων βιώνεται με το άναμμα του κεριού, τον ασπασμό των ιερών εικόνων, τις κανδήλες που φωτίζουν με το ιλαρό φως τους, τα ιερά σκεύη και όλα τα ευρισκόμενα και τελούμενα στον Ιερό Ναό, με τον τρόπο που γίνεται η Μικρά και η Μεγάλη Είσοδος, με την τυπική διάταξη των ιερών Ακολουθιών, με τις ιερατικές κινήσεις και ευλογίες κ.α.
Αξίζει να σημειωθή ότι ο Ιερεύς προκειμένου να εκφωνήση την αποστολική ευλογία η να ειρηνεύση, συγχρόνως ευλογεί και δια της χειρός τους παρευρισκομένους, οπότε η γλώσσα των λέξεων συμπληρώνεται με την γλώσσα των συμβόλων. Υπάρχει δε περίπτωση κάποιος να δη την Χάρη της ευλογίας, όπως συνέβη με έναν Τούρκο, τον Αχμέτ, ο οποίος δεν γνώριζε την ελληνική γλώσσα, αλλά είδε τον Πατριάρχη να ευλογή και δια της ευλογίας είδε τις ακτίνες της θείας Χάριτος να εκπορεύωνται από την ευλογούσα χείρα του και να κατευθύνωνται στις κεφαλές όλων των παρισταμένων Χριστιανών, εκτός της δικής του, πράγμα που τον έκανε να πιστεύση στον Χριστό, να βαπτισθή και στην συνέχεια να μαρτυρήση.
Μέσα στην θεία Λειτουργία και μόνον με την γλώσσα των συμβόλων μπορεί να συμμετάσχη το μικρό παιδί, ο κωφάλαλος, αλλά και εμείς όταν συμμετέχουμε σε θεία Λειτουργία που γίνεται σε ξένες γλώσσες, τις οποίες δεν κατάνοούμε λογικά. Η ταύτιση της συμμετοχής μας στην θεία Λειτουργία η την λατρεία μόνον με την λεκτική γλώσσα, παραθεωρώντας την σημασία της συμβολικής γλώσσας, ουσιαστικά θεωρεί ότι πολλές κατηγορίες Χριστιανών δεν συμμετέχουν στην θεία Λειτουργία.
Επομένως, η υποτίμηση της γλώσσας των συμβόλων και η υπερτίμηση της λογικής επεξεργασίας στην μέθεξη της θείας λατρείας αποτελεί σοβαρό θεολογικό πρόβλημα.
2. Η λογικοκρατική θεώρηση της λατρείας
Η μετάφραση ευχών με σκοπό να κατανοηθή η θεία Λειτουργία, αναποδράστως οδηγεί στην άποψη ότι εκλαμβάνεται η λογική ως κέντρο της εκκλησιαστικής και μυστηριακής ζωής, πράγμα που συνιστά την λογικοκρατία και τον ορθολογισμό.
Λέγοντας αυτά, γνωρίζω ότι άλλο είναι ο ορθός λόγος που είναι απαραίτητος για την συνεννόηση μεταξύ των ανθρώπων, για την συγκρότηση και διάρθρωση της σκέψεως σε λογικά σχήματα, σε προτάσεις και την χρησιμοποίηση των λέξεων, και άλλο είναι ο ορθολογισμός που θεωρεί κέντρο όλων των πραγμάτων την λογική και δι' αυτής ερμηνεύει ακόμη και όσα έχουν σχέση με τον Θεό και τον άνθρωπο.
Κατά τους Πατέρας της Εκκλησίας η ψυχή του ανθρώπου δεν έχει μόνον την λογική ενέργεια, αλλά έχει και άλλες ενέργειες, όπως την νοερά ενέργεια, την φαντασία, την αίσθηση κλπ. Ακόμη, η λογική δεν είναι πηγή της γνώσεως, ακόμη και για τα ανθρώπινα πράγματα. Γι' αυτό και στην επιστήμη αναπτύχθηκε η λεγόμενη «συναισθηματική νοημοσύνη» που ισχυρίζεται ότι υπάρχουν μέσα στον άνθρωπο «δύο μυαλά», ήτοι η λογική και το συναίσθημα και θεωρεί ότι είναι αναπηρία το να απολυτοποιή κανείς μόνον την λογική. Αυτό αποδεικνύεται και από την απεικόνιση του εγκεφάλου.
Επίσης, στις ημέρες μας αναπτύχθηκε και η λεγομένη υπαρξιακή φιλοσοφία και ψυχολογία, που θεωρούν ότι πέρα από την λογική υπάρχουν και άλλες λειτουργίες στο ανθρώπινο πρόσωπο. Εδώ βρίσκεται και το λάθος του διαφωτισμού, όπως απέδειξε αργότερα ένα άλλο ρεύμα ο ρομαντισμός, και αργότερα η μετανεωτερικότητα, που κατέρριψε την αυθεντία της λογικής.
Εάν αυτό συμβαίνη στα ανθρώπινα πράγματα, πολύ περισσότερο συμβαίνει στην ορθόδοξη θεολογία. Είναι γνωστόν ότι η άποψη ότι κέντρο της θείας γνώσεως είναι η λογική και η επεξεργασία που γίνεται από αυτήν, δημιούργησε τον σχολαστικισμό και όλο αυτό το σχολαστικό-ορθολογικό σύστημα που συναντούμε στον Θωμά τον Ακινάτη και μάλιστα στο έργο του «Summa Theologica».
Διαποτισμένος και ο Βαρλαάμ από τον δυτικό σχολαστικισμό έφθασε σε έναν αγνωστικισμό και ακόμη υποτιμούσε τις Αποκαλύψεις του Θεού και γι' αυτό θεωρούσε τους αρχαίους Έλληνας φιλοσόφους ανώτερους των Προφητών και των Αποστόλων. Θεωρώντας ότι η λογική είναι το ευγενέστερο στοιχείο του ανθρώπου που δόθηκε από τον Θεό, έθετε σε υποδεέστερη θέση τις οράσεις των Προφητών, που τις θεωρούσε «χείρω της ημετέρας νοήσεως».
Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς κονιορτοποίησε κυριολεκτικά το σημείο αυτό, γιατί, όπως δίδαξε, οι οράσεις των Προφητών, το άκτιστο Φως που είδαν οι Μαθητές στο Όρος Θαβώρ είναι μεγάλη αποκάλυψη και φανέρωση του Θεού στον άνθρωπο. Οπότε οι αγράμματοι Μαθητές αποδείχθηκαν ανώτεροι από τους φιλοσόφους που είχαν έντονη λογική.
Παρέθεσε μάλιστα πλήθος αγιογραφικών και πατερικών χωρίων, όπως και το εκπληκτικό χωρίο του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου ότι οι ορθόδοξοι θεολογούν «αλιευτικώς (όπως οι αγράμματοι Απόστολοι που ήταν αλιείς) και όχι αριστοτελικώς». Είναι δε κλασσικό το απόφθεγμα του ίδιου Αγίου: «θεόν φράσαι αδύνατον, νοήσαι (=στοχασθήναι) δε αδυνατώτερον». Δεν μπορεί κανείς με την λογική να κατανοήση τον Θεό. Ο Θεός αποκαλύπτεται στην καρδιά του ανθρώπου και στην συνέχεια η λογική διατυπώνει, όσον είναι δυνατόν, αυτήν την Αποκάλυψη.
Το εκπληκτικό σύγγραμμα του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά «Περί των ιερώς ησυχαζόντων», οι λεγόμενες «Τρεις τριάδες», αναλύει διεξοδικώς το θέμα αυτό και ουσιαστικά έχει κατοχυρωθεί συνοδικά.
Η άποψη ότι απαιτείται η λογική κατανόηση των λειτουργικών κειμένων για να συμμετέχουμε στην θεία λατρεία και να αποκτήσουμε την γνώση του Θεού αποκλείει τους αγραμμάτους από την λατρεία και την θεογνωσία, στερεί τα βρέφη, τα νήπια και τα παιδιά από την λατρεία και την θεία Κοινωνία.
Ο δυτικός σχολαστικισμός είναι εκείνος που οδήγησε στην πρακτική της αποσυνδέσεως του μυστηρίου του Βαπτίσματος από το μυστήριο του Χρίσματος και κατ' επέκταση από το μυστήριο της θείας Κοινωνίας μέχρι την εφηβεία. Η βάση αυτής της πρακτικής είναι ότι για να δεχθή το παιδί το Χρίσμα και να λάβη την θεία Κοινωνία πρέπει να κατανοή με την λογική του τα γινόμενα.
Εμείς χρίουμε τα βρέφη και τα κοινωνούμε του Σώματος και του Αίματος του Χριστού, γιατί γνωρίζουμε από την θεολογία μας ότι και τα βρέφη λαμβάνουν την Χάρη του Θεού και πριν αναπτυχθή ο εγκέφαλος και η λογική, αφού και τότε ενεργεί μέσα τους η νοερά ενέργεια. Ακόμη και τα έμβρυα μπορούν να λαμβάνουν το Άγιον Πνεύμα, όπως έγινε με τον Τίμιο Πρόδρομο, που όταν ήταν έμβρυο έξι μηνών έγινε από τότε Προφήτης και κατέστησε και την Μητέρα του Προφήτιδα, κατά τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά.
Αισθάνομαι ότι μια σχολαστική νοοτροπία επιχειρείται να εισαχθή στην Ορθόδοξη Εκκλησία με τις μεταφράσεις των λειτουργικών κειμένων, ότι πρέπει να καταλαβαίνουμε τα κείμενα λογικά για να συμμετέχουμε, πράγμα που ανατρέπει την βασική θεολογική αρχή περί της διπλής μεθοδολογικής γνώσεως, σύμφωνα με την οποία με άλλον τρόπο γνωρίζει κανείς την κτιστή αλήθεια και με άλλον τρόπο γνωρίζει κανείς την άκτιστη αλήθεια, τον Θεό, και μετέχει αυτής. Με άλλα λόγια δεν υπάρχει μια ενιαία αλήθεια για τον Θεό και τον κόσμο, και δεν υπάρχει μια ενιαία μέθοδος γνώσεως του Θεού και του κόσμου, όπως υπεστήριζε στην πράξη ο δυτικός σχολαστικισμός.
Επομένως, η λογικοκρατική θεώρηση της θείας Λατρείας εισάγει ένα είδος σχολαστικισμού στην ορθόδοξη θεολογία.
3. Η λογική και νοερά λατρεία
Συνέπεια των προηγουμένων είναι ότι η λατρεία της Εκκλησίας διαιρείται σε λογική λατρεία και νοερά λατρεία και ο άνθρωπος που ζη πραγματικά μέσα στην Εκκλησία μπορεί να μετέχη παράλληλα και στις δύο λατρείες. Αυτή είναι η βάση του ορθοδόξου ησυχασμού, της ορθοδόξου νηπτικής ζωής. Κατά την διδασκαλία των αγίων Πατέρων της Εκκλησίας η ψυχή του ανθρώπου είναι λογική και νοερά. Κατ' επέκταση υπάρχει η λογική λατρεία και η νοερά λατρεία.
Από την παράδοση της Εκκλησίας γνωρίζουμε ότι τα βρέφη έχουν νοερά ενέργεια, δια της οποίας μπορούν να βλέπουν αγγέλους και αγίους, ενώ δεν έχει ακόμη αναπτυχθή η λογική λειτουργία του εγκεφάλου, που θα τελειοποιηθή αργότερα, καθώς το παιδί θα μεγαλώνη.
Έτσι, κατά την θεία Λειτουργία δεν αρκεί μόνον η ανάπτυξη της λογικής λειτουργίας, αλλά κυρίως η ανάπτυξη της νοεράς λειτουργίας. Δηλαδή, η μετάφραση της αποστολικής ευλογίας στην δημοτική γλώσσα, ως «η Χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και η αγάπη του Θεού και Πατέρα και η κοινωνία του Αγίου Πνεύματος να είναι μαζί σας», δεν θα μπορέση ποτέ να δώση στον άνθρωπο να καταλάβη λογικώς τι είναι Χάρη του Κυρίου, η αγάπη του Θεού Πατέρα και η κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, τι είναι ο Τριαδικός Θεός και πως μπορούμε να μεθέξουμε της Χάριτός Του.
Αυτή η γνώση είναι θέμα νοεράς καρδιακής εμπειρίας. Ο Απόστολος Παύλος κάνει λόγο για αρραβώνα που δίνεται στην καρδιά: «Ο δε βεβαιών ημάς συν υμίν εις Χριστόν και χρίσας ημάς Θεός, ο και σφραγισάμενος ημάς και δους τον αρραβώνα του Πνεύματος εν ταις καρδίαις ημών» (Β Κορ. α , 21-22).
Άλλωστε, ο Χριστός στους μακαρισμούς Του τόνισε την απαραίτητη προϋπόθεση της καθαρής καρδιάς για την όραση του Θεού και όχι την έξαψη της λογικής: «Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία ότι αυτοί τον Θεόν όψονται» (Ματθ. ε',
Είναι δε γνωστόν ότι ο Χριστός όταν εμφανίσθηκε στους Μαθητές Του «διήνοιξεν αυτών τον νουν του συνιέναι τας γραφάς» (Λουκ. κδ , 45). Η γνώση του μυστηρίου που εκφράζεται με λέξεις γίνεται στον νου του ανθρώπου δια της Αποκαλύψεως του Θεού. Αυτό το βλέπουμε εμφανώς στην ευχή προ του Ευαγγελίου: «Έλλαμψον εν ταις καρδίαις ημών, φιλάνθρωπε Δέσποτα, το της σης θεογνωσίας ακήρατον φως και τους της διανοίας ημών διάνοιξον οφθαλμούς (τον νου) εις την των ευαγγελικών σου κηρυγμάτων κατανόησιν... Συ γαρ ει ο φωτισμός των ψυχών και των σωμάτων ημών...».
Ο βασικός σκοπός του ανθρώπου δεν είναι να κατανοήση λογικώς τις λέξεις, αλλά να εισέλθη στο βάθος του μυστηρίου, να βιώση και να μεθέξη την κένωση του Υιού και Λόγου του Θεού, δια της αποκαλύψεως του Θεού στην καθαρή καρδιά του. Γι' αυτό και η αποφατική θεολογία είναι «ο Γολγοθάς της ανθρώπινης λογικής».
Αυτό σημαίνει ότι η θεία Λειτουργία, που είναι λογική λατρεία, συνδέεται στενά και με την νοερά λατρεία. Άλλωστε, η Βασιλεία του Θεού για να την οποία κάνουν λόγο πολλοί σύγχρονοι ερμηνευτές και ακαδημαϊκοί διδάσκαλοι, που είναι η φανέρωση και η μέθεξη της ακτίστου Χάριτος του Θεού, δεν είναι υπόθεση λογικής επεξεργασίας, αλλά υπόθεση καθαρού νοός και καθαράς καρδίας.
Τα βρέφη, τα παιδιά και οι Άγιοι συμμετέχουν στην θεία Λειτουργία, κάνοντας νοερά λατρεία μπορεί να βλέπουν υπερκόσμια χοροστασία, για την οποία ομιλούν οι Άγιοι, μπορεί να βλέπουν αγγέλους, ενώ όσοι στηρίζονται στην λογική κατανόηση των λέξεων έχουν πλήρη άγνοια της γνώσεως του Μυστηρίου.
Στην βιογραφία του αγίου παπα-Νικόλα Πλανά διαβάζουμε ότι ένα παιδάκι που είχε ανεπτυγμένη την νοερά ενέργεια έβλεπε τον λειτουργούντα άγιο παπα-Νικόλα να υπερυψούται του εδάφους, και το φώναξε με ενθουσιασμό στην μητέρα του. Θεωρώ ότι το παιδάκι αυτό μετείχε της θείας Λειτουργίας πραγματικά, έστω κι αν δεν καταλάβαινε τις λέξεις, ενώ οι άλλοι που πρόσεχαν με την λογική απλώς παρακολουθούσαν. Η για να εκφρασθώ με άλλον τρόπο, δεν μπορώ να αποκλείσω το παιδάκι αυτό από την μέθεξη της λατρείας, επειδή δεν μπορούσε να κατανοήση τις λέξεις. Μάλλον θεωρώ ότι μετείχε της θείας Λειτουργίας καλύτερα από άλλους εγκρατείς φιλολόγους που γνωρίζουν την ετυμολογία και την έννοια των λέξεων.
Ο Απόστολος Παύλος γράφει: «η ικανότης ημών εκ του Θεού, ος και ικάνωσεν ημάς διακόνους καινής διαθήκης, ου γράμματος, αλλά πνεύματος· το γαρ γράμμα αποκτέννει, το δε πνεύμα ζωοποιεί» (Β Κορ. γ , 5-6).
Επομένως, η παραθεώρηση της νοεράς λατρείας συνιστά έλλειμμα ορθοδόξου θεολογίας.
Γενικά, όσοι απλοποιούν τις λέξεις της θείας λατρείας ακόμη και αυτές που έχουν «υψηλό, εννοιολογικό, εικονικό, συμβολικό και βιωματικό επίπεδο» για να γίνουν κατανοητές λογικά αφ' ενός μεν καταστρέφουν τον πολιτισμικό μας πλούτο, αφ' ετέρου δε αγνοούν την ορθόδοξη θεολογία στην πλήρη έκφρασή της. Η ορθόδοξη θεολογία δεν είναι σχολαστική, ορθολογιστική, αλλά αποκαλυπτόμενο μυστήριο. Και το μυστήριο δεν κατανοείται απλώς λογικά.
Έτσι, από το γράμμα προχωρούμε στο πνεύμα μέσα από όλη την ασκητική παράδοση της Εκκλησίας. Αυτό σημαίνει ότι όσοι ακούνε αναλύσεις των γινομένων και πραττομένων στην θεία Λειτουργία –άλλωστε αυτή είναι η αξία του κηρύγματος– η όσοι μετέχουν τακτικά στην θεία Λειτουργία μπορούν να κατανοήσουν ευχερώς και το γράμμα, κυρίως όμως μπορούν να εισχωρήσουν στο πνεύμα με την καθαρότητα της καρδιάς και την γνώση της συμβολικής γλώσσας της Εκκλησίας.
Οι φιλοκαλικοί Πατέρες του 18ου αιώνος, ενώ έκαναν μεταγλωττίσεις σε διάφορα πατερικά κείμενα, δεν τόλμησαν να μεταγλωττίσουν τις ευχές της θείας Λειτουργίας και των Μυστηρίων, αν και το διανοητικό επίπεδο του λαού ήταν χαμηλό.
Οπότε, όσοι παραμένουν στο επίπεδο της λογικής κατανόησης των λειτουργικών κειμένων δείχνουν ότι αγνοούν την ορθόδοξη θεολογία, γι' αυτό κατά τον Μέγα Βασίλειο «τεχνολογούσι και ου θεολογούσι». Δεν χρειάζεται απλώς η λογική κατανόηση των κειμένων η μετάφρασή τους, αλλά η μύηση στην ζωή της Εκκλησίας και στο μυστήριο της κενώσεως του Χριστού και της θεώσεως του ανθρώπου.
Νομίζω ότι μερικοί σύγχρονοι έχουν έλλειμμα ορθοδόξου θεολογίας και εκφράζουν μια θεολογία, η οποία έχει επηρεασθή από τον παπικό σχολαστικισμό και τον προτεσταντικό ηθικισμό, γι' αυτό και αυτοσχεδιάζουν αυθαίρετα μέσα στην Εκκλησία.
- iliasgr
- Κορυφαίος Αποστολέας

- Δημοσιεύσεις: 1198
- Εγγραφή: Δευ Απρ 07, 2008 5:00 am
- Τοποθεσία: Ηλιας33@ΔυτικηΕλλαδα
Re: «Δική» του Θεία Λειτουργία καθιέρωσε ο ιερέας Κων. Μπέης
agapite dionisi,ki ego diafono me thn allagi tis glossas,alla oi xaraktirismoi gia tous pateres stin preveza einai aparadektoi.dionysisgr έγραψε:Φαινεται να το τραβανε στα ακρα οι επηρμενοι την οφρυν, και πληρεις αλαζονειας και εγωϊστικης αυταρκειας,
νεοκοποι "πατερες" και "εκσυγχρονιστες" της πρεβεζης, και θα παμε σε ασχημες καταστασεις, για την Εκκλησια και το ποιμνιο.
Αναμενονται εξελιξεις..
Ο Θεος να βαλει το χερι Του.
ime sto eksoterikjo ke grafo distixos mono me latinika.
an ine enoxlitiko, niko,(agiooros)mporis na to svisis.tha to epanalavo sta ellinika otan ksanarxisoun ,sin theo,oi ptisis.
ελεησον με ο Θεος
- dionysisgr
- Κορυφαίος Αποστολέας

- Δημοσιεύσεις: 4281
- Εγγραφή: Τρί Φεβ 12, 2008 6:00 am
- Τοποθεσία: Νικαια
Re: «Δική» του Θεία Λειτουργία καθιέρωσε ο ιερέας Κων. Μπέης
Τι ειναι πιο απαραδεκτο για σενα αγαπητε μου Ηλια;
Αυτα που γραφω εγω, ως "κατηγοριες", για τις οποιες αναλαμβανω και την ευθυνη ως απλος πιστος,
που αγωνια και βλεπει να προδιδεται η Ορθοδοξια εκ των εσω, ΔΥΣΤΥΧΩΣ!
η,
1. Η απαξιωση και η ανυπακοη αλλα και η προσβολη του πρεβεζης στο συνολο της Δ.Ι.Σ. ητοι της Εκκλησιας, με την φραση: "εγω θα συνεχισω να κανω αυτο που κανω, εχω ευθυνη απεναντι στους πιστους; "
Tι εγωϊστικο φρονημα ειναι αυτο;
2. Οι αλλοι Αρχιερεις δεν εχουν ευθυνη απεναντι στους πιστους δηλαδη;
Τι κανουν, κουκια σπερνουν;
3. Που ειναι το παραδειγμα της υπακοης και της ταπεινωσεως, στην γνωμη της συνοδου και στο ορθον της τηρησης των παραδεδομενων απο τους Αγιους Πατερες;
Αμα δεν υπακουν οι Ιεραρχες στην Εκκλησια, γιατι να υπακουμε εμεις;
4. Ποιος ενεργει πονηρα, αφου κανει αυτο το "πρωτοποριακο", εδω και πολυ καιρο, χωρις να ενημερωσει, η εστω να παρει αδεια απο την Συνοδο της Εκκλησιας, αλλα περιμενει πρωτα να "αποκαλυφθει" η να καταγγελθει, και μετα παιρνει θεση αμυνας και αλαζονικη;
Αυτο δεν ειναι πονηρια και δολια συμπεριφορα; Και γιατι ενεργουν ως να εχουν δικη τους αυτονομια σε σημειο ασυδοσιας, για σοβαροτατα ζητηματα που πρεπει να λαμβανει τον λογο και τα εργα, η Διοικουσα Εκκλησια;
5. Η ατυχεστατη και βαναυσα προσβλητικη δηλωση του πρεβεζης, συνολικα για το Χριστεπωνυμο πληρωμα, οτι ακουσον ακουσον: "Οσοι δεν κατανοουν τα λεγομενα στην Θεια Λειτουργια, τοσα χρονια, και κατανυσσονται, δεν διαφερουν απο τους.. βουδιστες!!"
στην ΝΕΤ σε πανελλαδικη ζωντανη συνεντευξη, προχθες.
Οργη και θλιψη σε πιανει μαζι.. Τι ειναι αυτα τα πραγματα; Ειμαστε.. βουδιστες κατα τον κυριο Μελετιο;
Δηλαδη η κατανυξη και το θειο ενεργημα στην ψυχη του καθε πιστου ειναι αποτελεσμα διανοητικης και γραμματικης εκμαθησης των κειμενων;
θα τρελλαθουμε τελειως;
Οποιος θελει ας με διαψευσει σε αυτο. Υπαρχει και το σχετικο βιντεο.
Ηδη ο Αρχιεπισκοπος Ιερωνυμος αντεδρασε με δηλωση, που αποριπτει την προσβλητικη κατηγορια, και λεει οτι τα ζητηματα αυτα ΔΕΝ λυνονται μεμονωμενα απο τους Ιεραρχες, αλλα συνολικα απο την Εκκλησια.
Η στραβος ειναι ο γιαλος, η στραβα αρμενιζουν καποιοι.
Και στην τελικη αναλυση Ηλια μου, εαν εγω πλανεθω, θα παρω μαζι μου μονο τον ταλαιπωρο τον Διονυση, εαν ομως πλανεθουν καποιοι Ανθρωποι που εχουν ταχθει να οδηγουν πνευματικα το ποιμνιο, εχεις υπ'οψιν σου, ποσες ψυχες μπορουν να παρουν μαζι τους;
Γιαυτο λοιπον, θα ανακαλεσω, και θα τους βαλω και μετανοια, οταν συνελθουν και ερθουν σε αυτα που οριζει η Εκκλησια, και η Ιερα παραδοση μας.
Νομιζω μιλανε και τα κειμενα των παναξιων και εγνωσμενων ανα το πανελληνιοι, θεοφορων Ιεραρχων μας, που παρατεθηκαν πιο πανω.
Βρε τι παθαμε, απο τους.. παπικους τα περιμεναμε, και απο αλλου μας ερχονται.
Κινδυνευει η Αγια μας Ορθοδοξια να γινει περιγελως των αιρετικων που καραδοκουν,
απο τετοιες ανοητες και ανωριμες συμπεριφορες αταξιας και αντικανονικοτητος!
Και παλι, ευχομαι να βαλει την Δεξια Του ο Κυριος, γιατι ΔΕΝ παμε καθολου, μα καθολου καλα!
Αυτα που γραφω εγω, ως "κατηγοριες", για τις οποιες αναλαμβανω και την ευθυνη ως απλος πιστος,
που αγωνια και βλεπει να προδιδεται η Ορθοδοξια εκ των εσω, ΔΥΣΤΥΧΩΣ!
η,
1. Η απαξιωση και η ανυπακοη αλλα και η προσβολη του πρεβεζης στο συνολο της Δ.Ι.Σ. ητοι της Εκκλησιας, με την φραση: "εγω θα συνεχισω να κανω αυτο που κανω, εχω ευθυνη απεναντι στους πιστους; "
Tι εγωϊστικο φρονημα ειναι αυτο;
2. Οι αλλοι Αρχιερεις δεν εχουν ευθυνη απεναντι στους πιστους δηλαδη;
Τι κανουν, κουκια σπερνουν;
3. Που ειναι το παραδειγμα της υπακοης και της ταπεινωσεως, στην γνωμη της συνοδου και στο ορθον της τηρησης των παραδεδομενων απο τους Αγιους Πατερες;
Αμα δεν υπακουν οι Ιεραρχες στην Εκκλησια, γιατι να υπακουμε εμεις;
4. Ποιος ενεργει πονηρα, αφου κανει αυτο το "πρωτοποριακο", εδω και πολυ καιρο, χωρις να ενημερωσει, η εστω να παρει αδεια απο την Συνοδο της Εκκλησιας, αλλα περιμενει πρωτα να "αποκαλυφθει" η να καταγγελθει, και μετα παιρνει θεση αμυνας και αλαζονικη;
Αυτο δεν ειναι πονηρια και δολια συμπεριφορα; Και γιατι ενεργουν ως να εχουν δικη τους αυτονομια σε σημειο ασυδοσιας, για σοβαροτατα ζητηματα που πρεπει να λαμβανει τον λογο και τα εργα, η Διοικουσα Εκκλησια;
5. Η ατυχεστατη και βαναυσα προσβλητικη δηλωση του πρεβεζης, συνολικα για το Χριστεπωνυμο πληρωμα, οτι ακουσον ακουσον: "Οσοι δεν κατανοουν τα λεγομενα στην Θεια Λειτουργια, τοσα χρονια, και κατανυσσονται, δεν διαφερουν απο τους.. βουδιστες!!"
στην ΝΕΤ σε πανελλαδικη ζωντανη συνεντευξη, προχθες.
Οργη και θλιψη σε πιανει μαζι.. Τι ειναι αυτα τα πραγματα; Ειμαστε.. βουδιστες κατα τον κυριο Μελετιο;
Δηλαδη η κατανυξη και το θειο ενεργημα στην ψυχη του καθε πιστου ειναι αποτελεσμα διανοητικης και γραμματικης εκμαθησης των κειμενων;
θα τρελλαθουμε τελειως;
Οποιος θελει ας με διαψευσει σε αυτο. Υπαρχει και το σχετικο βιντεο.
Ηδη ο Αρχιεπισκοπος Ιερωνυμος αντεδρασε με δηλωση, που αποριπτει την προσβλητικη κατηγορια, και λεει οτι τα ζητηματα αυτα ΔΕΝ λυνονται μεμονωμενα απο τους Ιεραρχες, αλλα συνολικα απο την Εκκλησια.
Η στραβος ειναι ο γιαλος, η στραβα αρμενιζουν καποιοι.
Και στην τελικη αναλυση Ηλια μου, εαν εγω πλανεθω, θα παρω μαζι μου μονο τον ταλαιπωρο τον Διονυση, εαν ομως πλανεθουν καποιοι Ανθρωποι που εχουν ταχθει να οδηγουν πνευματικα το ποιμνιο, εχεις υπ'οψιν σου, ποσες ψυχες μπορουν να παρουν μαζι τους;
Γιαυτο λοιπον, θα ανακαλεσω, και θα τους βαλω και μετανοια, οταν συνελθουν και ερθουν σε αυτα που οριζει η Εκκλησια, και η Ιερα παραδοση μας.
Νομιζω μιλανε και τα κειμενα των παναξιων και εγνωσμενων ανα το πανελληνιοι, θεοφορων Ιεραρχων μας, που παρατεθηκαν πιο πανω.
Βρε τι παθαμε, απο τους.. παπικους τα περιμεναμε, και απο αλλου μας ερχονται.
Κινδυνευει η Αγια μας Ορθοδοξια να γινει περιγελως των αιρετικων που καραδοκουν,
απο τετοιες ανοητες και ανωριμες συμπεριφορες αταξιας και αντικανονικοτητος!
Και παλι, ευχομαι να βαλει την Δεξια Του ο Κυριος, γιατι ΔΕΝ παμε καθολου, μα καθολου καλα!
"ἰδοὺ ἐγὼ μεθ᾿ ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος. ᾿Αμήν."
- dionysisgr
- Κορυφαίος Αποστολέας

- Δημοσιεύσεις: 4281
- Εγγραφή: Τρί Φεβ 12, 2008 6:00 am
- Τοποθεσία: Νικαια
Re: «Δική» του Θεία Λειτουργία καθιέρωσε ο ιερέας Κων. Μπέης
Και μια χθεσινη δηλωση απο τα πλεον επισημα χειλη, ητοι του Αρχιεπισκοπου Ιερωνυμου:
Ιερώνυμος: "Αυτή η προσπάθεια πρέπει αυτήν την στιγμή να ανασταλεί"
«Κοιτάξτε, οπωσδήποτε είναι ένα θέμα μεγάλο και μας απασχολεί όλους. Αλλά αυτά τα θέματα τα μεγάλα, όπως είναι αυτό, όπως είπατε της ερμηνείας η της αποδόσεως της θείας Λειτουργίας με έναν τρόπο πιο κατανοητό, μετάφραση η παράφραση, όπως θέλετε πέστε το, είναι ένα πρόβλημα, είναι ένα θέμα που μας απασχολεί. Αλλά δεν είναι ένα θέμα που μπορεί να το αντιμετωπίση ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Διότι πάμε να λύσουμε, η μάλλον να αντιμετωπίσουμε ένα πρόβλημα, αλλά θα δημιουργήσουμε πολλά άλλα περισσότερα».
Τέλος, ο Αρχιεπίσκοπος τόνισε: «Επομένως, μένουμε όπως είμαστε, όπως υπάρχουν τα πράγματα. Και η Σύνοδος δεν θα ήθελε με κανέναν τρόπον ο κάθε ένας από μας να αποφασίζει και να κάνη αυτό που εκείνος νομίζει. Διότι σήμερα έχουμε το θέμα της γλώσσας, της ερμηνείας, αύριον έχουμε άλλα θέματα, δεν μπορεί κάθε ένας μέσα στον χώρο της Εκκλησίας Ιεράρχης να δίνη την δική του την λύση.
...
Λοιπον αδελφοι, χρειαζονται και αλλες συζητησεις πανω σε αυτο το θεμα, για να καταδειχθει οτι αυτοι που κανουν μεμονωμενα το θελημα τους, κινδυνευουν να βρεθουν αντιπμετωποι με την Ιεραρχια την Εκκλησια στο συνολο της, γιατι αυτο που κανουν ειναι αντιπατερικο, αντισυνοδικο και εν τελει αντικανονικο;
Δεν τα λεμε εμεις, ο ιδιος ο Αρχιεπισκοπος τα λεει..
Εν αναμονη εξελιξεων, εγω δεν θα επανελθω στο θεμα μεχρι νεωτερας.
Σε καθε περιπτωση ομως η αδιαφορια και η σιωπη σε τετοια θεματα, τοσο σοβαρα που απτονται της Λατρειας του Θεου,
συνιστα για καθε Ορθοδοξο Χριστιανο, ελλειψη ομολογιας και αγωνιστικης διαθεσης,
για τα τεκταινομενα μεσα στο σπιτι της ψυχης του, την ιδια την Εκκλησια του.
Και αυτο ειναι ανεπιτρεπτο για ολους. Ας κανει ο καθενας την αυτοκριτικη του, και ας φυγει λιγο απο το βολεμα του, και την αναπαυση του, και την γνωμικη ησυχια του,
γιατι η ζωη μεσα στην Εκκλησια δεν ειναι παντα τραλαρα-τραλαρο, ουτε μονο αποριες και απαντησεις,
η θαυμαστες ιστοριες, και ηθικολογιες,
αλλα,
εχει και απαιτηση να παιρνουμε θεση και να εκφραζουμε γνωμη, και ενιοτε να αγωνιστουμε κιολας για την διατηρηση των παραδεδομενων απο τους Αγιους μας Πατερες.
Να παρουν θεση ολοι. Απαιτειται η συμμετοχη μας.
Ιερώνυμος: "Αυτή η προσπάθεια πρέπει αυτήν την στιγμή να ανασταλεί"
«Κοιτάξτε, οπωσδήποτε είναι ένα θέμα μεγάλο και μας απασχολεί όλους. Αλλά αυτά τα θέματα τα μεγάλα, όπως είναι αυτό, όπως είπατε της ερμηνείας η της αποδόσεως της θείας Λειτουργίας με έναν τρόπο πιο κατανοητό, μετάφραση η παράφραση, όπως θέλετε πέστε το, είναι ένα πρόβλημα, είναι ένα θέμα που μας απασχολεί. Αλλά δεν είναι ένα θέμα που μπορεί να το αντιμετωπίση ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Διότι πάμε να λύσουμε, η μάλλον να αντιμετωπίσουμε ένα πρόβλημα, αλλά θα δημιουργήσουμε πολλά άλλα περισσότερα».
Τέλος, ο Αρχιεπίσκοπος τόνισε: «Επομένως, μένουμε όπως είμαστε, όπως υπάρχουν τα πράγματα. Και η Σύνοδος δεν θα ήθελε με κανέναν τρόπον ο κάθε ένας από μας να αποφασίζει και να κάνη αυτό που εκείνος νομίζει. Διότι σήμερα έχουμε το θέμα της γλώσσας, της ερμηνείας, αύριον έχουμε άλλα θέματα, δεν μπορεί κάθε ένας μέσα στον χώρο της Εκκλησίας Ιεράρχης να δίνη την δική του την λύση.
...
Λοιπον αδελφοι, χρειαζονται και αλλες συζητησεις πανω σε αυτο το θεμα, για να καταδειχθει οτι αυτοι που κανουν μεμονωμενα το θελημα τους, κινδυνευουν να βρεθουν αντιπμετωποι με την Ιεραρχια την Εκκλησια στο συνολο της, γιατι αυτο που κανουν ειναι αντιπατερικο, αντισυνοδικο και εν τελει αντικανονικο;
Δεν τα λεμε εμεις, ο ιδιος ο Αρχιεπισκοπος τα λεει..
Εν αναμονη εξελιξεων, εγω δεν θα επανελθω στο θεμα μεχρι νεωτερας.
Σε καθε περιπτωση ομως η αδιαφορια και η σιωπη σε τετοια θεματα, τοσο σοβαρα που απτονται της Λατρειας του Θεου,
συνιστα για καθε Ορθοδοξο Χριστιανο, ελλειψη ομολογιας και αγωνιστικης διαθεσης,
για τα τεκταινομενα μεσα στο σπιτι της ψυχης του, την ιδια την Εκκλησια του.
Και αυτο ειναι ανεπιτρεπτο για ολους. Ας κανει ο καθενας την αυτοκριτικη του, και ας φυγει λιγο απο το βολεμα του, και την αναπαυση του, και την γνωμικη ησυχια του,
γιατι η ζωη μεσα στην Εκκλησια δεν ειναι παντα τραλαρα-τραλαρο, ουτε μονο αποριες και απαντησεις,
η θαυμαστες ιστοριες, και ηθικολογιες,
αλλα,
εχει και απαιτηση να παιρνουμε θεση και να εκφραζουμε γνωμη, και ενιοτε να αγωνιστουμε κιολας για την διατηρηση των παραδεδομενων απο τους Αγιους μας Πατερες.
Να παρουν θεση ολοι. Απαιτειται η συμμετοχη μας.
"ἰδοὺ ἐγὼ μεθ᾿ ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος. ᾿Αμήν."
- panagiotisspy
- Κορυφαίος Αποστολέας

- Δημοσιεύσεις: 7181
- Εγγραφή: Πέμ Ιουν 04, 2009 4:57 am
- Τοποθεσία: ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Re: «Δική» του Θεία Λειτουργία καθιέρωσε ο ιερέας Κων. Μπέης
Συμφωνώ με τον Διονύση, και κατ' επέκταση συντάσοομαι με τα λεγόμενα του Αρχιεπισκόπου.dionysisgr έγραψε:Να παρουν θεση ολοι. Απαιτειται η συμμετοχη μας.
Θα μου πείτε τώρα ίσως:
"Αν ο Αρχιεπίσκοπος έπαιρνε άλλη θέση, υπέρ της τέλεσης μεταφρασμένων Λειτουργικών κειμένων, τότε ποιά θα ήταν η θέση σου?"
Απάντηση:
Δεν ξέρω. Θα το σκεφτόμουν. Θα ζητούσα γνώμες πνευματικών ανθρώπων και ιερέων. Θα περίμενα λιγάκι.
Σίγουρα όμως, θα είχα κατ' αρχήν έναν αρνητισμό.
Διότι θεωρώ, πως σε ζητήματα Λειτουργικά - Λατρευτικά, οι όποιες παρεμβάσεις, ενέχουν κινδύνους τρομερούς.
Μεταφράσεις άλλωστε υπάρχουν στα πάντα και καλώς υπάρχουν.
Αλλο όμως να κυκλοφορούν μεταφράσεις και άλλο να τελείται αυτή η ίδια η Λειτουργία μεταφρασμένη.
Εάν ταις γλώσσαις των ανθρώπων λαλώ και των αγγέλων,Αγάπην δε μη έχω,γέγονα χαλκός ηχών ή κύμβαλον αλαλάζον. Και εάν έχω προφητείαν και ειδώ τα μυστήρια πάντα και πάσαν την γνώσιν και έχω πάσαν την πίστιν,ώστε όρη μεθιστάνειν,Αγάπην δε μη έχω, ουδέν ειμί.
Re: «Δική» του Θεία Λειτουργία καθιέρωσε ο ιερέας Κων. Μπέης
«Η Λειτουργική γλώσσα σκοπό έχει να γεννήσει στο νου και την καρδιά των προσευχομένων την αίσθηση άλλου κόσμου, του υψίστου. Αυτό επιτυγχάνεται με την παρουσία ονομάτων και εννοιών που ανήκουν αποκλειστικά στο θείο επίπεδο, καθώς επίσης και με την χρήση μικρού αριθμού ειδικών μορφών εκφράσεως».*
Τό τελευταίο διάστημα, ξεκίνησε, γιά πολλοστή φορά (τι έχουμε να ακούσουμε πάλι) η συζήτηση γιά τό θέμα της μεταφράσεως των λειτουργικών κειμένων. Ένα θέμα τό όποιο έπανεφέρουν διαρκώς τά ίδια πρόσωπα, που προέρχονται από συγκεκριμμένους κύκλους-παρατάξεις. Έτσι έχουμε καί πάλι τους οργανωσιακούς καί τους φιλελευθερίζοντες νά προσπαθούν να δικαιολογήσουν τίς παλαιές καί ως εκ τούτου γνωστές τους θέσεις. Θέσεις οι οποίες παραδόξως είναι κοινές!
Στόν πρόσφατο διάλογο, που ξεκίνησε μέ αφορμη τήν απολογία του Σεβασμιωτάτου Πρεβέζης, η Δ.Ι.Σ. έδωσε μία ήξεις αφίξης απάντηση τήν οποία κάποιοι ερμηνεύουν κατά τό δοκούν ή μάλλον κατά τίς απόψεις τους, καί έτσι στήν προσπάθεια της η Δ.Ι.Σ. να καταστείλει το θέμα λόγω άλλων όντως σημαντικότερων θεμάτων (έκκλητο Σεβ. Αττικής, πλήρωση τριών Μητροπόλεων, ἐκκλησιαστικά λύκεια), μάλλον έριξε λάδι στήν φωτιά παραπέμποντάς το χωρίς να πεί ναί ή όχι (τουλάχιστόν είπε ίδωμεν, αλλά πότε;).
Καί μοιράζομαι κάποιες σκέψεις καί απορίες μου.
1.Πιστεύω πως είναι ντροπή αλλά καί κατάντια τό γεγονός ότι τά στελέχη, οι ομαδάρχες μίας κατασκηνώσεως Μητροπόλεως δέν μπορούσαν νά διαβάσουν τό απόδειπνο σωστά. Ποτέ δηλαδή δέν είχαν διαβάσει απόδειπνο(!); Αυτό δηλώνει άγνοια τών ακολουθιών της Εκκλησίας καί αδιαφορία. Έλλειψη πνευματικής ζωής. Αδιαφορία όχι μονο των πιστών γιά τις ακολουθίες του νυχθημέρου, αλλά καί των ποιμένων γιά σωστή κατήχηση.
Καλά τά τραγουδάκια καί ωφέλιμη η Γερόντισσα Γαβριηλία αλλά ίσως το περιεχόμενο της ενοριακής κατήχησης πρέπει να προβληματίσει τήν Εκκλησία καί νά αποκτήσει ένα άλλο χαρακτήρα, μορφή καί περιεχόμενο. Μήπως να σας προβληματίσει καί το γεγονός γιατί δέν έρχονται οι νέοι της Μητροπόλεως σας να τους χειροτονήσετε, αλλά πάνε αλλού;
2. Η μετάφραση των κειμένων σέ άλλες γλώσσες βεβαίως καί γίνεται στά πλαίσια της ιεραποστολής. Γίνεται όμως μετάφραση σέ άλλη γλώσσα. Στην Σερβία, Ρουμανία καί Βουλγαρία έγινε μετάφραση άπο τήν Σλαβονική στήν εθνική τους γλώσσα. Η Σλαβονική δέν έχει καμμία συγγένεια μέ τίς γλώσσες αυτές. Δέν είναι δηλαδή οι εθνικές αυτές γλώσσες συνέχεια της Σλαβονικής. Καί επειδή ρώτησα φοιτητές αυτών τών εθνικοτήτων, η μετάφραση δέν έγινε στήν καθομιλουμένη, αλλά σε μία μορφή καθαρεύουσας τής καθομιλουμένης. Δεν είναι δηλαδή η γλώσσα της μετάφρασης ίδια με τήν γλώσσα της καθημερινότητας. Οι Ρώσοι όμως δέν έθεσαν ποτέ τέτοιο θέμα. Καί οι ίδιοι φοιτητές μου είπαν πως η ελληνική τους δυσκολεύει επειδή μία λέξη έχει πολλές σημασίες. Άλλη μία δυσκολία δηλαδή της μεταφράσεως (από τά ελληνικά στά ελληνικά).
3. Εννοείται πως αν ερχόταν σήμερα σήμερα ο Χριστός θα μιλούσε τήν γλώσσα της εποχής μας. Αυτό τι πάει να πεί; Πως τώρα θά γίνει μία μετάφραση καί μετά από 100 χρόνια άλλη καί μετά από άλλα 100 χρόνια άλλη καί πάει λέγοντας; Υπενθυμίζω ότι καί ο Καραγκιόζης είπε πως μέ τό «αν» μπορεί να βάλει τό Παρίσι σέ ένα μπουκάλι. Θά κάνουμε τά λειτουργικά κείμενα φούρνο του Χότζα; Μόδα της εποχής;
4. Η γλώσσα της 55ης προμάμμης μου δέν έχει καί τόσο μεγάλη διαφορά από αυτήν τής μητέρας μου. Χαίρομαι που προσεύχομαι στήν ίδια γλώσσα που προσεύχονταν οι πρόγονοί μου καί που λέω τά ίδια λόγια που έλεγαν καί αυτοί. Που επαναλαμβάνω τις προσευχές τών αγίων. Καί ο μακαριστός πλέον Ποιμενάρχης εισέπραξε κατσάδα γιατί του φούσκωνε τά μυαλά μία καθηγήτρια που ανακατευόταν στα της Μητροπόλεως. Οί δέ μαθητές κάθησαν ακίνητοι (λέμε τώρα καί όσο μπορούσαν από τα γέλια) γιατί πρώτη φορά έβλεπαν τέτοιο πράμα. Πλέον όμως, η δεσποινίς δέν είναι τό πιπέρι (της Μακεδονικής Μητροπόλεως) που έπρεπε νά μπεί σε όλα τα φαγητά. Έλεος πιά! Ας ασχοληθή με τους μαθητές της καί τό νοικοκυριό της.
5. Οι κανόνες θεσπίσθηκαν γιά να θεραπεύσουν συγκεκριμμένα ποιμαντικά προβλήματα. Σωστό τό ότι δέν υπάρχει κάποιος κανόνας που να απαγορεύει τήν μετάφραση. Όμως δέν υπάρχει καί κανόνας που να απαγορεύει τήν χειροτονία γυναικών. Μήπως να στείλουμε στους προοδευτικούς τήν δεσποινίδα καθηγήτρια να τήν χειροτονήσουν;
6.Υπάρχουν πάμπολλά βιβλιάρια με απόδοση της Θείας Λειτουργίας στην καθομιλουμένη. Καί πολλές καλές μεταφράσεις τών περισσοτέρων ακολουθιών. Όσοι δυσκολευόμαστε ας κάνουμε λίγο κόπο. Κάντε μιά έκδοση. Κάποιοι έχουν ήδη κάνει. Καί ἡ Αποστολική Διακονία έχει εκδόσει ωραιότατο βιβλιαράκι. Εξάλλου, εμείς είμαστε εργάτες του αμπελώνος. Ο Χριστός φέρνει τόν κόσμο στήν Εκκλησία του, όχι εμείς. Ίσως δεν έχουμε περιεχόμενο να τους δώσουμε, γι΄ αυτό φεύγουν. Δέν φταίει η γλώσσα, ας τό παραδεκτούμε ότι εμείς φταίμε.
7.Άλλο φωτισμένος Επίσκοπος καί άλλο λόγιος. Το ένα δέν προϋποθέτει τό άλλο. Ούτε καί τα λευκα μαλλιά καί τα οσιακού τύπου προφίλ φανερώνουν κάτι ιδιαίτερο. Πρωτοπόρος τί πάει νά πεί; Αυτός που έχει εκπομπή καί τό παίζει κουλτουριάρης; Τί είναι δηλαδή η λειτουργική γλώσσα; Τεχνοτροπία γιά νά αλλάζει; Με αυτά που λένε μερικοί προκαλούν τις συνειδήσεις μας. Εμείς δηλαδή που δέν θέλουμε μετάφραση έχουμε εφησυχάσει; Όποιος δέν αποδέχεται τήν μετάφραση δέν έχει πνευματικότητα καί αγιότητα; Δέν έχει αγωνιά γιά τό ποίμνιό του;
Καί ας σταματήσουμε πιά με το ψευτοδίλημμα συντηρητικός/προοδευτικός.
Η Εκκλησία καί ο λειτουργικός της τύπος δέν γηράσκουν γιά να χρειάζονται να τα ανεώσουμε. Εμείς γερνάμε αμετανόητοι θέλοντας να διορθώσουμε τους πάντες. Ας σταματήσουμε να προσπαθούμε να φτιασιδώσουμε τήν Εκκλησία προσπαθώντας νά κρύψουμε τό δικό μας φτιασίδωμα. Ποιός νέος άνθρωπος έθεσε τέτοιο θέμα; Δηλαδή όλοι οι νέοι που εκκλησιάζονται κατανοούν τά πάντα στίς ακολουθίες καί τα μυστήρια; Αντιστρέφω τό ερώτημα, πόσοι κληρικοί κατανοούν τίς ευχές που διαβάζουν καί τά μυστήρια που τελούν;
Στώμεν λοιπόν καλώς καί μετά φόβου ενώπιον του λειτουργικού μας τύπου καί ας φροντίσουμε τό υπόλοιπο της ζωής μας να το ζήσουμε με ειρήνη καί μετάνοια.
Καί κατακλείοντας:
Η γλώσσα της Θείας Λειτουργίας που χρησιμοποιήθηκε τόσο πολύ χρόνο και καθαγιάσθηκε, η οποία μπορεί να χαρακτηρισθεί και ως κατηγόρημα της ορθοδόξου λατρείας, είναι αδύνατο να αντικατασταθεί, χωρίς να υποστεί ουσιώδη βλάβη αυτή η ίδια η λατρεία. Για τους λόγους αυτούς, είμαστε κατηγορηματικώς πεπεισμένοι οτι είναι αναγκαία η χρήση της παραδεδομένης Λειτουργικής γλώσσας στις εκκλησιαστικές ακολουθίες· δεν υπάρχει καθόλου ανάγκη να αντικατασταθεί αυτή με την γλώσσα της καθημερινής ζωής, πράγμα που αναπόφευκτα θα κατεβάσει το πνευματικό επίπεδο και θα προξενήσει έτσι ανυπολόγιστη ζημία».*
*Αρχιμανδρίου Σωφρονίου Σαχάρωφ, «Οψόμεθα τον Θεόν καθώς έστι»
Πηγή: Romfea.gr
http://www.romfea.gr/2009-12-18-11-21-4 ... 37-46/4853
- babisgr
- Κορυφαίος Αποστολέας

- Δημοσιεύσεις: 746
- Εγγραφή: Τρί Απρ 21, 2009 6:54 pm
- Τοποθεσία: Χαράλαμπος@Θεσσαλονικιός
Re: «Δική» του Θεία Λειτουργία καθιέρωσε ο ιερέας Κων. Μπέης
Μπορεί και να έχει υποθεί σε παλαιότερα μηνύματα αλλά θέλω να ρωτήσω πως εκτός από τη τέλεση της Θ.Λ. στη δημοτική έλεγαν και αναγνώσματα αρχαίων φιλοσόφων; (στη λειτουργια του Μπέη)
Έτσι μου είπαν και ρωτάω μήπως ξέρει κάτι κανείς...
Έτσι μου είπαν και ρωτάω μήπως ξέρει κάτι κανείς...
Καθεῖλε δυνάστας ἀπό θρόνων καί ὕψωσε ταπεινούς...