Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

"Μας έμεινε μόνο η Ομολογία. Δεν μετανοούμε. Μετανοούμε με τα λόγια. Όχι όμως με έργα. Ακόμα και σε αυτή την φοβερή, προδρομική εποχή του αντίχριστου."

Γέροντας Γαβριήλ Μάινας

[toula]

Η ελεημοσύνη είναι η βασίλισσα των αρετών·
αυτή που πολύ γρήγορα ανοίγει τις αψίδες των ουρανών
στους ανθρώπους και είναι η καλύτερη συνήγορος.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

[toula]

Θέλεις νά ἀγκαλιάσεις κάποιον καί δέν μπορεῖς;
Θέλεις νά τόν εὐεργετήσεις;
Δέν χρειάζεται νά κάνεις τίποτε ἄλλο.
Δέν χρειάζεται νά κάνεις μακρινά ταξίδια.
Κλεῖσε τον μέσα στήν καρδιά σου καί κάνε προσευχή γι αυτόν…
Θά ἀνοίξουν οἱ οὐρανοί στή ζωή του.
Θά ἔρθουν ὅλες οἱ εὐλογίες καί στή δική σου ζωή.
Γιατί προσευχήθηκες μέ ἀγάπη κι ὄχι ψεύτικα, φαρισαϊκά…

ΓΕΡΟΝΤΙΣΣΑ ΣΩΦΡΟΝΙΑ

[toula]

Η μνημόνευση στην Θεία Λειτουργία!

Η κάθε μερίδα που πέφτει στο Άγιο Ποτηριο μέσα, είναι και μια ψυχούλα, η οποία πρώτα μνημονεύεται στην Ιερά Προσκομιδή και εν συνεχεία στην Αγία Τράπεζα.
Και όταν ο διάκονος τακτοποιεί τα Άγια, ρίχνει το Άγιο Σώμα μέσα στο Άγιο Ποτηριο και μετά τακτοποιεί τις μερίδες που έχουν πέσει μέσα λέγοντας: " Αποπλυνον Κύριε, τα αμαρτήματα των ενθαδε μνημονευθεντων δούλων Σου τω Αίματι Σου τω Αγίω ".
Δηλαδή καθάρισε τελείως τα αμαρτήματα αυτών των ψυχών, που έχουν μνημονευθεί εδώ δια των ιερών μερίδων, που ο ιερέας έβαλε μέσα στο Άγιο Ποτηριο. Αυτή λοιπόν η ψυχή, που πέφτει μέσα στο Άγιο Ποτηριο, μέσα στο Αίμα του Χριστού, πλένεται από τις αμαρτίες της.
Κι όταν η εκκλησία στην Θεία Λειτουργία μνημονεύει και εύχεται ακόμη και για την Παναγία και τους Αγίους και τους βγάζουμε μερίδα, αυτό σημαίνει ότι η Παναγία και οι Άγιοι έχουν ανάγκη από μνημόνευση; Όχι.
Απλώς οι μερίδες που βγαίνουν και μπαίνουν μέσα στο Αίμα του Χριστού, μέσα στο Άγιο Ποτηριο, εις τιμήν και μνήμην της Υπερευλογημενης, ενδόξου, αειπαρθενου Μαρίας, εις τιμήν και δόξαν του Τιμίου Προδρόμου, των Αγίων Ιεραρχών, των Αγίων της ημέρας και όλων των Αγίων, βγαίνουν, για να λάβουν όλοι αυτοί οι Άγιοι ακόμη περισσότερο από τον άπειρο πλούτο του Θεού, δια της μεσιτείας της Εκκλησίας .
Κι αν στον Άγιο προστίθεται Δόξα και έρχεται πλησιέστερα προς τον Θεό κι αισθάνεται εναργεστερα και δυνατότερα την παρουσία Του, πόσο μεγάλη βοήθεια έρχεται στον αμαρτωλό, όταν μνημονεύεται, και βγαίνει μερίδα στο όνομα του κι όταν δέχεται την συγχώρησι και την ανακούφισι!

Γέροντος Εφραίμ Φιλοθειτου ( βιβλίο Η Τέχνη της Σωτηρίας)

[toula]

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Η πονηριά δεν είναι συστατικό της φύσεώς μας αλλά αποτέλεσμα της προαιρέσεώς μας.

Όπως τα αστέρια λάμπουν τη νύχτα, ενώ την ημέρα δεν φαίνονται τόσο πολύ, έτσι και εσύ ακτινοβολείς περισσότερο, καθώς παραμένεις δίκαιος, όταν βρίσκεσαι ανάμεσα στους πονηρούς (παρά ανάμεσα στους δικαίους).
Με άλυτα δεσμά δένονται οι πονηροί. Η υπουλία και η αχαριστία, είναι είδη της πονηριάς.
Τίποτε δεν είναι πιο κουραστικό και πιο δύσκολο από τη συναναστροφή με πονηρούς ανθρώπους. Γιατί συνήθως δεν ενοχλεί τα μάτια τόσο ο καπνός και η ακαθαρσία, όσο ταράσσει τις ψυχές η συναναστροφή με πονηρούς ανθρώπους.

Η πονηριά δεν είναι συστατικό της φύσεώς μας, αλλά αποτέλεσμα της προαιρέσεώς μας. Κατ’ εξοχήν ο διάβολος καλείται πονηρός, λόγω της υπερβολικής κακίας του και επειδή χωρίς καθόλου να αδικηθεί από εμάς, μάς κρατάει ανειρήνευτο πόλεμο.
Γι’ αυτό δεν είπε ο Κύριος: «Ρύσαι ημάς από των πονηρών», αλλά: «Από του Πονηρού». Διδάσκοντας και παιδαγωγώντας εμάς, να μην αποστρεφόμαστε καθόλου τους συνανθρώπους μας για ό,τι κακό μας κάνουν, αλλά να μεταθέτουμε την έχθρα μας από αυτούς προς εκείνον, επειδή ο διάβολος είναι αίτιος όλων των κακών.

[toula]

Ἅγιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης: "Ἡ καλλιέργεια τῶν καλῶν λογισμῶν"

– Γέροντα, οἱ καλοὶ λογισμοὶ ἔρχονται μόνοι τους ἢ πρέπει νὰ τοὺς καλλιεργῶ;
– Πρέπει νὰ τοὺς καλλιεργῆς. Νὰ παρακολουθῆς τὸν ἑαυτό σου, νὰ τὸν ἐλέγχης καὶ νὰ προσπαθῆς, ὅταν ὁ ἐχθρὸς σοῦ φέρνη κακοὺς λογισμούς, νὰ τοὺς διώχνης καὶ νὰ τοὺς ἀντικαθιστᾶς μὲ καλοὺς λογισμούς. Ὅταν ἀγωνίζεσαι ἔτσι, θὰ καλλιεργηθῆ ἡ διάθεσή σου καὶ θὰ γίνη καλή. Τότε ὁ Θεός, βλέποντας τὴν καλή σου διάθεση, θὰ συγκαταβῆ καὶ θὰ σὲ βοηθήση, ὁπότε οἱ κακοὶ λογισμοὶ δὲν θὰ βρίσκουν μέσα σου τόπο. Θὰ φεύγουν καὶ θὰ ἔχης πλέον φυσιολογικὰ καλοὺς λογισμούς. Θὰ ἀποκτήσης μιὰ συνήθεια πρὸς τὸ καλό, θὰ ἔρθη ἡ καλωσύνη στὴν καρδιά σου, καὶ τότε θὰ φιλοξενῆς μέσα σου τὸν Χριστό. Αὐτὸ ὅμως δὲν γίνεται... ἀπὸ τὴν μιὰ μέρα στὴν ἄλλη· χρειάζεται χρόνος καὶ συνεχὴς ἀγώνας, γιὰ νὰ λάβη ἡ ψυχὴ τὸν στέφανο τῆς νίκης. Τότε πιὰ ὁ πόλεμος ἐξαλείφεται γιὰ πάντα, διότι οἱ πόλεμοι εἶναι ξεσπάσματα ἐσωτερικῆς ἀκαταστασίας, ποὺ τὴν ἐκμεταλλεύονται οἱ προπαγάνδες τῶν ἐχθρῶν.
– Δηλαδή, Γέροντα, ὅσοι ἔχουν καλοὺς λογισμούς, τὸ πέτυχαν μὲ ἀγώνα;
– Ἀνάλογα. Ἄλλοι ἄνθρωποι ἔχουν ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς πνευματικῆς τους ζωῆς καλοὺς λογισμοὺς καὶ ἔτσι προχωροῦν. Ἄλλοι, ἐνῶ στὴν ἀρχὴ ἔχουν καλοὺς λογισμούς, ὕστερα δὲν προσέχουν καὶ ἀρχίζουν νὰ ἔχουν ἀριστερούς. Ἄλλοι ἔχουν στὴν ἀρχὴ ἀριστεροὺς λογισμούς, ἀλλά, παρακολουθώντας τὸν ἑαυτό τους καὶ βλέποντας πόσες φορὲς τὴν παθαίνουν, χάνουν τὴν ἐμπιστοσύνη στὸν ἑαυτό τους καὶ μετὰ ἔχουν καλοὺς λογισμούς. Ἄλλοι μπορεῖ νὰ ἔχουν μισοὺς καλοὺς καὶ μισοὺς κακούς. Ἄλλοι περισσότερους καλούς, ἄλλοι περισσότερους κακούς. Κάποιος λ.χ. ποὺ πάει νὰ γίνη καλόγερος, ἀνάλογα μὲ τὸ περιβάλλον, μὲ τὶς συνθῆκες στὶς ὁποῖες ἔζησε, ἔχει λογισμοὺς καλοὺς καὶ κακούς. Μπορεῖ νὰ ἔχη δέκα μέχρι εἴκοσι τοῖς ἑκατό, ἀκόμη καὶ ὀγδόντα τοῖς ἑκατό, κακοὺς λογισμούς. Ὅταν ἀρχίση νὰ κάνη ἐσωτερικὴ ἐργασία, παρακολουθεῖ τὸν ἑαυτό του, προσπαθεῖ νὰ διώχνη τοὺς κακοὺς λογισμοὺς καὶ νὰ καλλιεργῆ τοὺς καλούς. Συνεχίζοντας αὐτὴν τὴν προσπάθεια, φθάνει μετὰ ἀπὸ ἕνα χρονικὸ διάστημα νὰ ἔχη μόνον καλοὺς λογισμούς. Ἀπὸ τὸ διάστημα ποὺ εἶχε τοὺς κακοὺς λογισμοὺς στὸν κόσμο, θὰ ἐξαρτηθῆ καὶ τὸ διάστημα ποὺ θὰ χρειασθῆ γιὰ νὰ φύγουν. Στὴν συνέχεια, σιγὰ-σιγὰ σταματοῦν καὶ οἱ καλοὶ λογισμοὶ καὶ φθάνει σὲ ἕνα ἄδειασμα. Τότε περνᾶ μία περίοδο ποὺ δὲν ἔχει οὔτε καλοὺς οὔτε κακοὺς λογισμούς. Αὐτὴ ἡ φάση φέρνει καὶ κάποια ἀνησυχία στὴν ψυχὴ καὶ ὁ ἄνθρωπος ἀρχίζει νὰ ἀναρωτιέται: «Τί συμβαίνει; Τί γίνεται τώρα; Εἶχα κακοὺς λογισμούς, ἔφυγαν· ἦρθαν καλοί. Τώρα δὲν ἔχω οὔτε κακοὺς οὔτε καλούς». Μετὰ ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἄδειασμα γεμίζει ὁ νοῦς μὲ τὴν θεία Χάρη καὶ ἔρχεται ὁ θεῖος φωτισμός.
– Αὐτὸ τὸ γέμισμα, Γέροντα, πῶς εἶναι;
– Σὲ ἕναν ποὺ δὲν ἔχει δεῖ τὰ ἄστρα δὲν μπορεῖς νὰ τοῦ περιγράψης πῶς εἶναι ὁ ἥλιος. Ἂν ἔχη δεῖ τοὐλάχιστον τὰ ἄστρα, μπορεῖς νὰ τοῦ δώσης νὰ καταλάβη περίπου πῶς εἶναι ὁ ἥλιος.
– Γέροντα, τί βοηθάει νὰ φθάση κανεὶς σ᾿ αὐτὸ τὸ ἄδειασμα ποὺ ἀναφέρατε;
– Ἡ πνευματικὴ μελέτη, ἡ ἀδιάλειπτη προσευχή, ἡ σιωπὴ καὶ ἡ φιλότιμη ἄσκηση. Μιὰ ψυχὴ ποὺ θὰ πάρη στὰ ζεστὰ τὸν ἀγώνα κατὰ τῶν κακῶν λογισμῶν μπορεῖ νὰ φθάση σὲ καλύτερη κατάσταση ἀπὸ μιὰ ἄλλη ποὺ δὲν ἔχει σχεδὸν καθόλου κακοὺς λογισμούς. Μπορεῖ δηλαδὴ στὴν ἀρχὴ τῆς πνευματικῆς ζωῆς νὰ εἶχε ἐνενῆντα κακοὺς λογισμοὺς καὶ δέκα καλοὺς καὶ νὰ φθάση σὲ καλύτερη κατάσταση ἀπὸ αὐτὴν ποὺ εἶχε ἐνενῆντα καλοὺς καὶ δέκα κακούς.

Ἀπό τό Βιβλίο Ἁγ. Παϊσίου Ἁγιορείτου
ΛΟΓΟΙ Γ' «Πνευματικός Ἀγῶνας»
ἐκδόσεις ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ «ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ὁ ΘΕΟΛΟΓΟΣ» ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

[toula]

Ὅσο πιό πολύ ἐφαρμόζει κάποιος τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ ,τόσο πιό ἀνθεκτικός γίνεται στίς θλίψεις καί τούς πειρασμούς

Οἱ πιστοί πρέπει νά τονώνονται κάθε λίγο. Εἶναι τόσο ἀνθρώπινο νά δεχώμαστε συχνά ἐπαναλαμβανόμενα κάποια λόγια ἐνισχυτικά γιά τήν πίστη μας καί τήν ἐμμονή μας στόν Κύριο.
Γι'αὐτό καί πάλι τονίζει ὁ ἃγιος συγγραφεύς μας τήν ἀξία τῆς ὑπομονῆς τῶν ἁγίων, δηλαδή τῶν χριστιανῶν. Καί ὑπομονή ἐδῶ σημαίνει ἐγκαρτέρηση, ἀντοχή, ἀκλόνητη προσμονή τοῦ Χριστοῦ μέ τό βλέμμα στραμμένο στήν οὐράνια πατρίδα. Αὐτό ἒκαναν διά μέσου τῶν αἰώνων ὃλοι οἱ ἃγιοι, μάρτυρες καί μή. Αὐτό καλοῦνται νά κάνουν καί οἱ πιστοί κατά τίς ἡμέρες τοῦ Ἀντιχρίστου.
Ἡ ὑπομονή ὃμως αὐτή δέν εἶναι ἀνεξάρτητη ἀπό τήν τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ καί ἀπό τήν πίστη στό Χριστό.Ὃσο πιό πολύ πιστεύει κανένας στό Χριστό, τόσο πιό πολύ ἐνισχύεται στήν τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ.Καί ὃσο κανείς ἐφαρμόζει πιό πολύ καί πιστά τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ, τόσο πιό πολύ αὐξάνει σέ ἀντοχή καί ἀνθεκτικότητα ἒναντι τῶν ἐξωτερικῶν θλίψεων καί πειρασμῶν, ἒναντι τῶν συκοφαντιῶν, τῶν ἀδικιῶν, τῶν διωγμῶν καί τῶν ποικίλων ἂλλων λυπηρῶν εἲτε ἀπό ἀνθρώπους προέρχονται εἲτε ἀπό τόν πονηρό καί τά ὂργανά του.
Οἱ πιστοί δέν ἒχουν ἂλλα διαπιστευτήρια νά παρουσιάσουν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ἐκτός ἀπό τίς ἃγιες πράξεις καί τά ἒργα τῆς ἀρετῆς στό κόσμο ἐτοῦτον. Ἀλλά καί ὁ Θεός αὐτά τά διαπιστευτήρια περιμένει, γιατί αὐτά εἶναι ἐκεῖνα πού ἀποδέχεται. Ὃ,τι ἂλλο ἀποκτήσει ὁ ἂνθρωπος στή γῆ, ἀκόμη καί λεγόμενα πνευματικά ἀγαθά, ὃπως εἶναι ἡ κοσμική σοφία καί ὃ,τι σχετικό, ὃλα αὐτά μένουν ἐδῶ, δέν ἀκολουθοῦν τόν ἂνθρωπο ἐκεῖ.
Οἱ ἀρετές ὃμως καί κάθε καλή καί ἃγια πράξη καί κάθε ἒργο θεάρεστο ὂχι μόνο θά ἀναγνωρισθῆ ἀπό τό Θεό, ἀλλά καί θά ἀνταμειφθῆ πλούσια.

"Ιερομ. Εὐσεβίου Βίττη, ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ, Τόμος Γ΄

[toula]

Ο αββάς Επιφάνιος έλεγε:
Η Χαναναία φωνάζει και ακούεται (από το Θεό) (Ματθ. 15:22-28). Η αιμορροούσα σωπαίνει και μακαρίζεται (Μαρκ. 5:25-34). ο τελώνης δεν ανοίγει καν το στόμα του και εισακούεται. Και ο Φαρισαίος κραυγάζει και κατακρίνεται (Λούκ.18:9-14).
Είπε ο Αββάς Ποιμήν, ότι για τούτο βρισκόμαστε σε τόσους πειρασμούς, για το ότι τα ονόματά μας και την τάξη δεν φυλάμε. Καθώς και η Γραφή λέγει. Δεν βλέπουμε τη γυναίκα τη Χαναναία όπου αποδέχθηκε το όνομά της και την ανέπαυσε ο Σωτήρ; Πάλι την Αβιγαία, όπου είπε στον Δαυίδ, ότι σ΄ εμένα είναι η αμαρτία και την άκουσε και την αγάπησε; Η Αβιγαία εκπροσωπεί την ψυχή και ο Δαυίδ τη θεότητα. Αν λοιπόν η ψυχή μεμφθή τον εαυτό της ενώπιον του Κυρίου, την αγαπά ο Κύριος.

(Είπε Γέρων, Το Γεροντικόν εκδ. Αστήρ, Αθήνα 1996)

[toula]

Σιωπή: Η μητέρα όλων των αρετών.

Σιωπάτε, γέρνετε το κεφάλι σας και να λέτε την ευχή μέσα στην καρδία σας.
Φύλαξε τη γλώσσα σου, φύλαξε τους οφθαλμούς σου, φύλαξε την ακοή σου και δεν θα μπορεί να σε πειράξει ο σατανάς.
Πάσα αρετή δια της σιωπής έρχεται και πάσα κακία δια της σιωπής φεύγει.
Πρώτα θα κλείσεις το στόμα σου και τότε θα φύγει ο θυμός, η ζήλεια, η κατάκριση, αντιλογία, η υπερηφάνεια, η παρακοή και όλα τα κακά. Και με τη σιωπή πάλι, έρχονται όλα τα καλά: η ειρήνη, η χαρά, η κατάνυξη, η ταπείνωση και η Χάρις του Θεού.
Η εν γνώση σιωπή, φέρνει στον άνθρωπο δάκρυα κατανύξεως. Αυτά τα δάκρυα θα ξεπλύνουν όλα τα φαρμάκια που έφεραν η καταραμένη οίηση και η υπερηφάνεια και οι έπαινοι των ανθρώπων. Εάν με γνώση σιωπά κανείς, θα γίνει κατανυκτικός.
Και όταν δεν έχει εργασία, η σιωπή τον αναγκάζει και τον βάζει από μέσα του να γυρεύει καμμιά γωνίτσα, σε ένα ήσυχο μέρος και να καθίσει με σεμνότητα, συμμαζεμένος – συμμαζεμένος, ένα κουβαράκι και να φωνάζει το όνομα του Χριστού. Το τι αισθάνεται, τι γλυκύτητα απολαμβάνει, μόνο εκείνος την καταλαβαίνει, που τα εργάζεται αυτά…
Εκείνος που σιωπά, είναι όλο χαρά και αγαλλίαση.
Η σιωπή είναι τριών ειδών: υπάρχει σιωπή που γίνεται από περιφρόνηση, δηλ. περιφρονείς τον άλλον και δεν του μιλάς. Υπάρχει σιωπή που γίνεται, όταν είναι κανείς θυμωμένος ή στενοχωρημένος. Υπάρχει και η σιωπή που γίνεται κατά Θεό.

Πηγή: Βήμα Ορθοδοξίας

[toula]

Σπάζοντας τα δεσμά του θανάτου
Ἀνέστη Χριστός καί νεκρός οὐδείς ἐπί μνήματος

Κάθε Κυριακή, δια μέσου των αιώνων, η Ορθόδοξη Εκκλησία διακηρύττει την Ανάσταση του Χριστού.[1] Κάθε Κυριακή ξαναζούμε για άλλη μια φορά τη χαρά ότι «Χριστὸς Ἀνέστη». Και αυτή η χαρά μας είναι τόσο βαθειά και διάχυτη, ώστε μαρτυρείται αφ’ εαυτής: ευφραινόμαστε όχι μόνο επειδή ο Χριστός αναστήθηκε, αλλά και επειδή η Ανάστασή Του είναι για μας η αρχή μιας νέας, πρωτοφανέρωτης ζωής. Στον Κατηχητικό Λόγο του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, που διαβάζεται στους ναούς μας τη νύχτα της Αναστάσεως, λέει ότι «Ἀνέστη Χριστὸς καὶ νεκρὸς οὐδεὶς ἐν τῷ μνήματι…», και εμείς συνεχίζουμε να μεταδίδουμε το μήνυμα αυτό από γενιά σε γενιά. Είναι όμως το μήνυμα αυτό αληθινό; Δεν βλέπουμε ότι ο θάνατος θερίζει γύρω μας; Δεν υπάρχουν μνήματα και δίπλα στις χριστιανικές εκκλησίες; Πώς μπορούμε να λέμε «νεκρὸς οὐδεὶς ἐν τῷ μνήματι;», ότι ο Χριστός «ἐπάτησε τῷ θανάτῳ τὸν θάνατον»;

Μπορούμε να το λέμε, επειδή ο θάνατος έχει δύο εντελώς διαφορετικές έννοιες, και οι τάφοι είναι όντως αδειανοί. Μέχρι την Ενσάρκωση του Χριστού, κάθε άνθρωπος, δίκαιος ή όχι, εστερείτο της χαράς να συναντήσει τον Θεό. Σύμφωνα με τη διήγηση της Παλαιάς Διαθήκης περί της πρώτης Πτώσεως των προπατόρων μας, του Αδάμ και της Εύας, ολόκληρο το ανθρώπινο γένος στερήθηκε το φως, τη χαρά και τη δόξα του Θεού. Από τότε, όποιος πέθαινε έμπαινε σε μία άβυσσο φρίκης, χωρισμού από τον Θεό και, κατά συνέπεια, χωρισμού και από τα πιο αγαπημένα του πρόσωπα. Ο θάνατος αυτός είχε δύο όψεις –δεν ήταν απλώς ο επίγειος θάνατος, κατά τον οποίο η ψυχή χωριζόμενη από το σώμα ανεβαίνει στον Θεό και προσκυνά τον θρόνο Του, ενώ Εκείνος σκουπίζει τα δάκρυα των επίγειων θλίψεών της. Υπήρχε και ένας άλλος θάνατος, ένας δεύτερος χωρισμός. Όσο κάποιος ζούσε σ’ αυτή τη γη, μπορούσε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, έστω και με την ακρούλα της ψυχής του, να αγγίξει τα κράσπεδα του ιματίου του Κυρίου. Μετά τον θάνατο όμως, ο κάθε χωρισμός γινόταν οριστικός, τελικός, φοβερός. Επί γενεές γενεών οι άνθρωποι περίμεναν τον Σωτήρα, ως εκείνον που θα μπορούσε να ενώσει γη και ουρανό, τον Θεό και την Κτίση. Πάντως, μέχρις ότου έρθει ο Κύριος, ο Σωτήρας μας Ιησούς Χριστός, ο χωρισμός παρέμενε σκοτεινός και φρικτός.
Και τότε ήρθε ο Κύριος και πάνω στον σταυρό πέθανε με τον ίδιο θάνατο που πέθαινε κάθε άνθρωπος, αφού πρώτα μετέσχε της φρικτής μοναξιάς και του μαρτυρίου που προηγείτο του θανάτου. Θυμηθείτε τον Κήπο της Γεθσημανή: «Πάτερ μου, εἰ δυνατόν ἐστι, παρελθέτω ἀπ᾿ ἐμοῦ τό ποτήριον τοῦτο» (Ματθ. 26, 39). Στη φρίκη αυτού του χωρισμού μετείχε, όταν φώναζε στον Πατέρα Του από το ύψος του Σταυρού: «Θεέ μου, Θεέ μου ἱνατί με ἐγκατέλιπες;» (Ματθ. 27, 46). Και κατέβηκε στον Άδη… στον Άδη!!!

Ο Άδης άνοιξε διάπλατα τις πύλες του με τη χαρά και την ελπίδα ότι τώρα, ο εχθρός που ήταν ανίκητος στη γη είχε κατατροπωθεί και είχε αιχμαλωτιστεί. Ο Άδης ορθάνοιχτος «ἔλαβε σῶμα καί Θεῷ περιέτυχεν», όπως ακούμε στον Κατηχητικό Λόγο του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Άνοιξε τις πύλες του ο Άδης για να δεσμεύσει τον ενσαρκωμένο Υιό του Θεού – και ενώπιόν του στάθηκε, και μπήκε μέσα του ο Ζωντανός Θεός που πληροί τα πάντα· μπήκε στον Άδη και τον κατέστρεψε διά παντός. Έκτοτε ο Άδης δεν θα είναι πια η φρικτή κόλαση του χωρισμού, όπως παλιά, διότι τώρα μέσα του ήταν ο ζωντανός Θεός.
Ο προφήτης Δαβίδ μυστηριωδώς προείπε: «Ποῦ πορευθῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός σου; Ἐὰν ἀναβῶ εἰς τὸν οὐρανόν, σὺ ἐκεῖ εἶ, ἐὰν καταβῶ εἰς τὸν ᾅδην πάρει» (Ψάλμ. 138, 7-8). Αυτό σ’ εμάς φαίνεται απλό, διότι για μας αυτή η αιώνια, ανέλπιδη κόλαση της απουσίας του Θεού δεν υφίσταται πια. Για τον άνθρωπο όμως της Παλαιάς Διαθήκης αυτή η φράση ήταν αινιγματική: πώς μπορεί ο Θεός να είναι εκεί που δεν είναι; Πώς μπορεί να βρίσκεται εκεί ακριβώς που είναι ο τόπος του χωρισμού από Αυτόν; Ο Δαβίδ όμως προείδε -και προφητικά προείπε- την έλευση του Κυρίου και τον τερματισμό αυτού του οριστικού χωρισμού. Σήμερα ο θάνατος έχει γίνει για μας κάτι άλλο: είναι κοίμηση. Κοιμόμαστε εδώ στη γη σωματικά ως προς τις μέριμνες αυτού του κόσμου και στο σώμα μας επέρχεται η γαλήνη. Κείται τώρα αυτό ως μια εικόνα του Χριστού που έκειτο στον τάφο εκείνο το μυστηριώδες, ευλογημένο Σάββατο, όταν ο Κύριος «κατέπαυσεν ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων Αὐτοῦ», από το έργο της σωτηρίας του ανθρώπινου γένους, από τον κόπο του πόνου Του, από τον Σταυρό Του, τη Σταύρωση. Όποιος πεθαίνει τώρα, κοιμάται εν Χριστώ, κοιμάται μέχρι την ημέρα που το σώμα του θα αναστηθεί με την τελική σάλπιγγα, την ημέρα της αναστάσεως των νεκρών. «Μακάριοι οἱ ἐν Κυρίῳ ἀποθνήσκοντες», όπως λέει ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος στην Αποκάλυψη.

Να γιατί για τον Χριστιανό ο θάνατος δεν είναι κάτι τρομερό. Να γιατί κάποιος που αγαπούσα πολύ μπόρεσε να μου πει: «Να περιμένεις τον θάνατό σου όπως ο νεαρός γαμπρός περιμένει τη νύφη». Με το ίδιο δέος, με την ίδια ψυχική αγαλλίαση μπορούμε να πούμε στον θάνατο: «Έλα, άνοιξε για μένα τις πύλες της αιώνιας ζωής, έτσι ώστε η επαναστατημένη σάρκα μου να μπορέσει να βρει την ειρήνη και η ψυχή μου να ανεβεί στην αιώνια κατοικία του Θεού». Γι’ αυτό έγκυρα και δικαιολογημένα μπορούμε να διακηρύξουμε «οὐδεὶς νεκρὸς ἐν τῷ μνήματι». Διότι ο θάνατος έπαψε να είναι φυλακή, τόπος οριστικής και φοβερής αιχμαλωσίας. Έγινε ο τόπος όπου το σώμα ακουμπά περιμένοντας την ανάσταση, ενώ η ψυχή προάγεται, στον βαθμό που μπορεί, στην αιώνια ζωή.
Ωστόσο ο θάνατος, ο χωρισμός του θανάτου, είναι παρ’ όλα αυτά παρών στη γη, ως ένα βαθμό. Έχει νικηθεί ακόμη και μέσα στο βασίλειό του, αλλά ο άνθρωπος, με το να αποκόπτει τους άλλους από το μυστήριο της αγάπης, προεκτείνει τον χωρισμό του θανάτου εδώ στη γη. Ρίξτε μια ματιά στην ανθρώπινη κοινωνία μας. Δεν χρειάζεται να πάμε μακριά· αρκεί να δούμε τι γίνεται στην οικογένειά μας, στους πιο κοντινούς μας, στους φίλους, στην ενορία, στην Εκκλησία. Μπορούμε άραγε να ισχυριστούμε ότι είμαστε τόσο ενωμένοι με τους δεσμούς της αγάπης, ώστε ο θάνατος, ο χωρισμός αυτός από τον Θεό, ο χωρισμός του ενός από τον άλλον, δεν υφίσταται εδώ στη γη; Δυστυχώς ο Θεός έχει νικήσει τον θάνατο παντού, αλλά στην καρδιά του ανθρώπου ο θάνατος πρέπει να νικηθεί από τον ίδιο τον άνθρωπο.

Ο θάνατος είναι αχώριστος από την αγάπη, και γι’ αυτό ακριβώς φοβόμαστε τόσο πολύ να αγαπήσουμε. Το να αγαπάμε λίγο, το να αγαπάμε ανεύθυνα, το να αγαπάμε με τέτοιο τρόπο, ώστε να αρχίζουμε μία σχέση και να την αφήνουμε να τελειώνει μόλις δούμε ότι αρχίζει να γίνεται οδυνηρή, δύσκολη ή επικίνδυνη – αυτό όλοι μπορούμε να το κάνουμε. Αλλά να αγαπάμε όπως αγαπούσε ο Κύριος, αυτό δεν φαίνεται να μπορούμε να το κάνουμε. Ο Απόστολος Παύλος μας λέει: «Να δέχεστε ο ένας τον άλλον, να αγαπάτε ο ένας τον άλλον, όπως σας αγάπησε ο Κύριος…». Αλλά συνειδητοποιούμε πώς μας αγάπησε ο Κύριος; Μας αγάπησε τόσο πολύ, ώστε δεν θέλησε να μείνει ένας ξένος για μας και έγινε ένας από μας, ένας ανάμεσα στους πολλούς -και όχι προσωρινά, αλλά για όλη την αιωνιότητα, για πάντα- με όλο τον πόνο και όλη τη φρίκη που είχε ως συνέπεια αυτή η ένωση.
Όταν ο Λόγος έγινε Σαρξ, η θεϊκή δόξα σβήστηκε. Κανείς δεν τον εγνώριζε. Η νίκη του φάνηκε σαν ήττα. Έγινε εκείνος τον οποίον οι Γραφές περιγράφουν «ἄνθρωπος ἐν πληγῇ ὤν καὶ εἰδὼς φέρειν μαλακίαν» (Ησ. 53, 3). Έγινε για πάντα ένας από μας. Μπορούμε εμείς, κατά τον ίδιο τρόπο, να γίνουμε ένα με τον κάθε άλλον; Μπορούμε τόσο να αγαπούμε ο ένας τον άλλον ώστε να μπορούμε να πούμε «Για πάντα! Στη θλίψη και στη χαρά, στη δυστυχία και την ευτυχία, ό,τι κι αν συμβεί θα είμαι δίπλα σου για πάντα;». Αν ήταν έτσι, πόσο θαυμάσιος θα ήταν ο κόσμος μας, πόσο υπέροχη θα ήταν η Εκκλησία μας, τι ενορίες θα είχαμε, τι οικογένειες, τι φίλους! Αλλά οι σχέσεις μας θυμίζουν δύο πλοία που συναντώνται στη θάλασσα· διασταυρώνονται και το καθένα ακολουθεί την πορεία του. Δεν έχουμε αρκετό βάθος, ούτε αρκετή πιστότητα, ούτε αρκετή προθυμία για να κάνουμε αυτό που έκανε ο Χριστός· να κατεβούμε στον Άδη, να κατεβούμε στην κόλαση των παθημάτων κάποιου που αγαπάμε, στην κόλαση των πειρασμών του και του πόνου του, στην κόλαση της τραγωδίας του. Αντίθετα, στεκόμαστε στην ακτή και του φωνάζουμε: «Προσπάθησε να σωθείς, κολύμπα προς εμένα, θα σού απλώσω το χέρι!». Εμείς όμως οι ίδιοι δεν μπαίνουμε στη δική του κόλαση· γι’ αυτό είναι τρομερό να μιλάμε για αγάπη, όταν είναι τόσο δύσκολο ν’ αγαπήσουμε με την ίδια αγάπη που μας αγάπησε ο Θεός. Η αγάπη και ο θάνατος είναι αλληλένδετες έννοιες, επειδή αγαπώ σημαίνει ξεχνώ τον εαυτό μου μέχρι εκεί που να μην υπάρχει για μένα – κάποιος άλλος γίνεται τόσο ακριβός ώστε δεν αφήνω τον εαυτό μου να παρεμβληθεί. Χρειάζεται να λέμε στον εαυτό μας αυτό που είπε ο Χριστός στον Πέτρο όταν προσπάθησε να τον ανακόψει από την πορεία Του προς τον Γολγοθά: «Ὕπαγε ὀπίσω μου Σατανά, ὅτι οὐ φρονείς τὰ τοῦ Θεοῦ ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων». Μπορούμε να λησμονούμε τον εαυτό μας σε τέτοιο βαθμό, μπορούμε να αγαπάμε έτσι, να πεθαίνουμε έτσι;

Εφ’ όσον δεν μπορούμε να φθάσουμε εκεί, εγγίζουμε μόνον το κράσπεδο των ιματίων του Κυρίου, μόνο τις παρυφές του φωτός, της εκτυφλωτικής αίγλης και λαμπρότητας της Αναστάσεως του Χριστού. Την Ανάσταση μπορεί να τη ζήσει μόνον όποιος περάσει μέσα από τον θάνατο και φτάσει στην αντίπερα όχθη του θανάτου – όχι του θανάτου αυτού του κόσμου, του υλικού, του σωματικού θανάτου, αλλά του θανάτου που ονομάζεται αγάπη και που κάνει τον άνθρωπο ικανό «ἵνα τὴν ψυχὴν αὐτοῦ θῇ ὑπὲρ τῶν φίλων αὐτοῦ» (Ιωάν. 15, 13). Ο Μωυσής ονομάζεται «φίλος του Θεού» στις Γραφές, και τι λέει; «Κύριε, αν δεν συγχωρήσεις στον λαό μου τις αμαρτίες του, τότε ξέγραψε το όνομά μου από το βιβλίο της ζωής. Δεν θέλω να ζω εγώ, αν αυτοί πεθάνουν». Ο απόστολος Παύλος λέει ότι θα προτιμούσε ακόμη και να χωριστεί από τον Χριστό παρά να δει την καταστροφή του λαού του Ισραήλ. Αυτά τα λόγια βέβαια είναι παράλογα, με την έννοια ότι όταν κάποιος έχει τόσο αγάπη, είναι ήδη στην αντίπερα όχθη του θανάτου. Αλλά το νόημά τους είναι ότι «Ναι, θα προτιμούσα να χαθώ παρά να χρειαστεί να χωριστώ από οποιονδήποτε». Αυτό είναι το πρότυπο που μας δόθηκε από τον Σταυρό και την Ανάσταση (αυτά τα δύο είναι αχώριστα).

Έτσι λοιπόν, καθώς από Κυριακή σε Κυριακή ακούμε το μήνυμα της Αναστάσεως, να θυμόμαστε τι έχουμε κληθεί να γίνουμε, σ’ αυτή τη γη: άνθρωποι αναστημένοι εκ νεκρών εν αγάπη. Αλλά για να συμβεί αυτό, πρέπει να αγαπάμε ο ένας τον άλλον σε τέτοιο βαθμό ώστε να περνάμε τις πύλες του θανάτου, να κατεβαίνουμε διά του σταυρού στον άδη, να μετέχουμε εν αγάπη στα παθήματα των άλλων, να ξεχνάμε τον εαυτό μας- και τότε ξαφνικά να ανακαλύπτουμε ότι «Ναι, ζούμε, ζούμε διά της ζωής του Χριστού».

[1] Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Lubov Vsepobedaiushchaia (Νικηφόρα Αγάπη) την άνοιξη του 1994.

Anthony Bloom, Στο φως της κρίσης του Θεού: Πορεία από το Τριώδιο στην Ανάσταση, 1η έκδοση, εκδ. Εν πλω, Αθήνα, 2009