Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Γνωρίζουμε ότι η υπομονή είναι πολύτιμη αρετή, που μας καθιστά αρεστούς στον Θεό. Αλλά η άσκηση της υπομονής δεν είναι καθόλου εύκολο κατόρθωμα. Θέλει βέβαια επιστράτευση ψυχικών δυνάμεων. Θέλει οπωσδήποτε θερμή και πολλή προσευχή για να έλθει η χάρις του Θεού και να δυναμώσει την ψυχή. Αλλά θέλει και σκέψεις πνευματικές, για να παρηγορείται και να ενισχύεται η ψυχή.Ένα γεγονός θα σου διηγηθώ -αδελφέ- που συνέβη κάποτε και έχει γραφεί και δίδει την ευκαιρία πολλών σκέψεων για να απαντηθεί το ερώτημα, γιατί ο Θεός επιτρέπει τους πόνους στη ζωή μας;
Κάποτε, ενώ ήταν χειμώνας και νύχτα, ναυάγησε ένα μικρό αλιευτικό πλοιάριο στις ακτές του Καναδά. Ο πλοίαρχος και ο γιος του, μοναδικοί επιβάτες του μικρού αλιευτικού, βγήκαν στην ακτή κολυμπώντας, με βρεγμένα ρούχα και σε άσχημη κατάσταση. Γλύτωσαν από τον κίνδυνο του πνιγμού. Τώρα όμως θα πέθαιναν από το κρύο και τα βρεγμένα ρούχα. Ενώ ο πατέρας βρισκόταν σε απόγνωση, είδε στο βάθος του δάσους που εκτεινόταν μπροστά τους, ένα αμυδρό φως. Ήταν η μοναδική ελπίδα.Το μέρος ήταν έρημο και άγνωστο. Πουθενά δεν φαινόταν κάποια κατοικία. Πατέρας και γιος άρχισαν λοιπόν να βαδίζουν προς το αμυδρό φως που έβλεπαν στο δάσος τρέμοντας -βέβαια- από το κρύο, καθώς ήταν μούσκεμα. Εάν έφθαναν εγκαίρως στο φως και έβρισκαν κάποια περιποίηση, θα γλύτωναν τον βέβαιο θάνατο.
Εκεί όμως που βάδιζαν, ο γιος άρχισε να μουδιάζει, γατί τα βρεγμένα ρούχα και το πολύ κρύο τον πάγωναν. Το βάδισμά του έγινε πολύ δύσκολο και διέτρεχε τον κίνδυνο να μουδιάσουν τα πόδια του περισσότερο και να μην μπορούν να βαδίσουν καθόλου. Ο πατέρας κοίταζε να ενισχύσει το παιδί του και να το ενθαρρύνει, ώστε να συνεχίσει να περπατά. Μα δυστυχώς το μούδιασμα των ποδιών αυξανόταν και η δυσκολία του βαδίσματος γινόταν δυσχερέστερη. Τότε ο πατέρας σοφίστηκε το εξής τέχνασμα: απέσπασε ένα κλαδί από ένα δένδρο που βρέθηκε δίπλα του και με το κλαδί αυτό άρχισε να χτυπά τα πόδια του παιδιού, το οποίο δεν μπορούσε πια σχεδόν καθόλου να βαδίσει. Ο γιος διαμαρτυρήθηκε στην αρχή γιατί τον χτυπούσε ο πατέρας. Και ο πατέρας, με πονεμένη αλλά στοργική φωνή, του απάντησε:– Παιδί μου, πρέπει να βαδίσεις! Νίκησε το μούδιασμα των ποδιών σου και προχώρα!– Πατέρα, δεν μπορώ! Φώναξε το παιδί. Τα πόδια μου μουδιάζουν όλο και περισσότερο! Τότε ο πατέρας έσφιξε την καρδιά του και άρχισε να χτυπά στα πόδια το παιδί του πολύ δυνατότερα. Τα πόδια του παιδιού μάτωσαν, αλλά εξαναγκάστηκε να βάλει τα δυνατά του και να συνεχίσει το περπάτημα. Τελικά, κουτσαίνοντας και με μόχθο, έφθασε μαζί με τον πατέρα του στο σπιτάκι στο οποίο έβλεπαν το φως. Ήταν ματωμένα τα πόδια του και πληγιασμένα από το ράβδισμα με την κλάρα, που είχε αποσπάσει ο πατέρας από το δέντρο. Το παιδί βρισκόταν σε άθλια κατάσταση, αλλά ήδη είχαν φθάσει στο σπίτι. Εκεί απόλαυσαν αμέσως τη στοργή και την περιποίηση. Και έτσι σώθηκαν, πατέρας και γιος, από τον βέβαιο θάνατο. Τι έκανε ο πατέρας; Θλιβερό καθήκον! Εξαναγκάστηκε να χτυπά το παιδί του στα πόδια δυνατά για να το αναγκάσει να φτάσουν στο σπίτι της σωτηρίας. Πικρό το μέσο, αλλά σωτήριο για τη ζωή τους. Αυτό γίνεται πολλές φορές στη ζωή. Ο Θεός Πατέρας που μας αγαπά, θέλει οπωσδήποτε τη σωτηρία μας. Κάποτε εμείς οι άνθρωποι αμελούμε και κωφεύουμε στη φωνή Του. Και τότε ο Θεός Πατέρας από στοργή επιτρέπει κάποιο μαστίγωμά μας, για να ξυπνήσουμε από τον λήθαργο ψυχικής αμέλειας και να αφυπνιστούμε πνευματικά. Επιτρέπει ο Θεός θλίψεις και δοκιμασίες για πνευματική μας ωφέλεια. «Ον γαρ αγαπά Κύριος παιδεύει, μαστιγοί δε πάντα υιόν ον παραδέχεται» ( Παροιμ. γ΄,12 ). Πικρό το ποτήριο του πόνου, αλλά σωτήριο.
Αδελφέ μου, τίποτε δεν γίνεται τυχαία. Το ότι ο Θεός επέτρεψε αυτή τη δοκιμασία την οποία περνάς, σημαίνει ότι έχει το σοφό σχέδιό Του. Είναι για το καλό σου. Δέξου τη θλίψη σαν επίσκεψη Θεού. Υποτάξου στο θέλημα του Θεού. Παρακάλεσε μεν τον Θεό να σε βγάλει από τη δοκιμασία και να σου πάρει τον πόνο. Και παρακάλεσε και πάλιν και πολλάκις, με επιμονή και πίστη, να σου αφαιρέσει ο Θεός την δοκιμασία. Αλλά, αν η αγαθότης Του δεν σου αφαιρεί τη θλίψη, δείξε υπομονή και υποταγή. Ειπέ μεσ’ στην καρδιά σου: « Κύριε, γεννηθήτω το θέλημά Σου. Όχι όπως θέλω εγώ, αλλά όπως θέλεις Εσύ». Ειπέ μαζί με τον Κεμπήσιο Θωμά: «Κύριε, αν θες να είμαι στο φως, έσο ευλογημένος. Εάν θες να μην είμαι στο φως, πάλιν έσο ευλογημένος. Εάν θες να έχω χαρά, έσο ευλογημένος. Εάν θες να έχω θλίψη και δοκιμασία, πάλιν έσο ευλογημένος». Η υπομονή σου -αδελφέ μου- και η υποταγή σου στον Θεό ανεβαίνουν ως θυμίαμα ενώπιον του θρόνου της θείας χάριτος. Είναι άπειρα τα παραδείγματα ανθρώπων που σώθηκαν από βέβαιη ψυχική καταστροφή με το ξύπνημα το πνευματικό, που τους έφερε μια δοκιμασία στη ζωή.
Άκουσα με τα αυτιά μου κάποιους να λέγουν: “Έχασα την υγεία μου, αλλά βρήκα την υγεία της ψυχής μου. Και είμαι ευτυχής“ ή “Γνώρισα τον Θεό μέσα από τη θλίψη και τη δοκιμασία. Ήμουν βουτηγμένος στην αμαρτία και ο Θεός επέτρεψε να χάσω το εμπόριό μου και να βυθιστώ στην φτώχεια. Μα άνοιξαν τα μάτια μου στο φως της πίστεως! Και ζω τώρα πολύ φτωχότερα, αλλά πολύ περισσότερο ευτυχισμένος“. Επίσης, είδα πολλές φορές στη ζωή μου πονεμένους και πενθούντας για τον θάνατο προσφιλών τους προσώπων ανθρώπους, οι οποίοι ζούσαν ως τότε τελείως ξένοι προς την Εκκλησία, μετά όμως από το φρικτό φαρμάκι του πόνου, τους είδα να αλλάζουν τρόπο ζωής, να αφυπνίζονται πνευματικά, να ενδιαφέρονται για τη μετά θάνατον ζωή, που ως τότε δεν τους είχε απασχολήσει, να βρίσκουν την παρηγοριά τους στην Εκκλησία και να σώζονται πνευματικά.Το σχέδιο του Θεού στη ζωή μας -αδελφέ μου- είναι σοφό και στοργικό. Να τα δεχόμαστε όλα από το χέρι του Θεού με υποταγή, ταπείνωση και πιστότητα στην αγάπη Του. Υπάρχουν στιγμές που είναι συμφέρον για εμάς κάποιος πόνος ή κάποια δοκιμασία. Εμείς είμαστε πολλές φορές κοντόφθαλμοι. Ο Θεός βλέπει πολύ μακρύτερα από εμάς.Έχω δει πλειστάκις και στην προσωπική μου ζωή, κάτω από μια δοκιμασία να κρύβεται μεγάλη ψυχική ωφέλεια. Έχω δει το χέρι του Θεού πολλές φορές στη ζωή μου -αδελφέ- άλλοτε να με θωπεύει και άλλοτε να με χαστουκίζει. Όμως πάντοτε είδα ότι το χέρι ήταν στοργικό και αποβλέπει στη δική μου σωτηρία.
–Πηγή: (Από το βιβλίο:«Για σένα που πονάς», Μητροπολίτου πρ. Πειραιώς, Καλλινίκου Καρούσου, Εκδόσεις Χρυσοπηγή, Αθήναι 2011)

[toula]

Ας ανατρέξουμε στην αρχή του κόσμου και στην αρχή της αμαρτίας: Οι πρωτόπλαστοι κρύφθηκαν μόλις μετά την πτώση τους άκουσαν το δειλινό τα βήματα του Δημιουργού να πλησιάζουν – νόμισαν απλώς ότι κρύφθηκαν από την πανταχού παρουσία Του. Δεν τους άρεσε η συναναστροφή Του εκ των υστέρων και όχι εκ των προτέρων. Δηλαδή Τον αποφεύγουν όχι γιατί θ’ αμαρτήσουν, αλλά γιατί έχουν αμαρτήσει.
Ο Πανάγαθος τους ανοίγει διάλογο για να τους δώσει ευκαιρία να ζητήσουν συγχώρηση. Ωστόσο ο εγωισμός τούς οδηγεί σε δεύτερη στραβοτιμονιά και πτώση σε γκρεμό. Δεν λένε το «ήμαρτον», αλλά τι; «Δεν φταίω εγώ, αντιλέγει ο Αδάμ με ιταμότητα. Φταίει η γυναίκα, που μου έδωσες [να είναι] μαζί μου. Συ μου την έδωσες»! «Δεν φταίω εγώ, επαναλαμβάνει και η Εύα. Φταίει ο όφις». Ο δε όφις ήταν δημιούργημά Του!
Έτσι γίνεται το τρομακτικό, μοναδικό πανανθρώπινα δυστύχημα, η κατακρήμνιση από την εδεμική μακαριότητα. Κρύφθηκαν γιατί τους δυσαρεστούσε πια η θεϊκή συντροφιά; Δεν ήθελαν να είναι συνόμιλοι του Πλάστη; Εξορίσθηκαν επομένως μακριά από τον Πλάστη και τον Παράδεισό Του, στη χώρα των αγκαθιών και των τριβόλων και του ιδρώτα του προσώπου και της λύπης και του στεναγμού και του επώδυνου τοκετού (Γεν. 3.6-24).
Δεν υπάρχουν νομοτέλειες μόνο στη φύση, αλλά και στην πνευματική σφαίρα. Ένας τέτοιος νόμος, που δεν αδρανεί ουδέποτε, λέει ότι «αυτοί που απομακρύνουν τους εαυτούς των από Σένα [Θεέ μου] θ’ απολεσθούν» (Ψαλμ. 72.27). Χάνονται όσοι είναι μακριά από τον Θεό, γιατί Τον έδιωξαν είτε γιατί οι ίδιοι έφυγαν – το ίδιο είναι.
Σε ορισμένες περιστάσεις και μεις οι πιστοί θέλουμε τον Ιησού κοντά μας στην ιδιωτική μας ζωή μόνο, μακριά από τα βλέμματα του κόσμου που «όλος εν τω πονηρώ κείται» (Α’ Ιω. 5.19), γιατί φοβόμαστε, υπολογίζουμε τα σχόλια.
Βρίσκουμε δε και ελαφρυντικά: Το θέλημα του Θεού δεν είναι πρόσφορο για τη δική μας εποχή, ήταν για αλλοτινούς καιρούς. Τότε μάλιστα! Αλλά τώρα; Νηστεία, πολυτεκνία, ακεραιότητα και τιμιότητα και όμοια πολλά δεν ευδοκιμούν στα χρόνια μας. «Θεέ μας, περιορίσου, Σε παρακαλούμε, στην ατομική μας ζωή μόνο, μυστικά, όχι δημόσια. Δεν είναι ανάγκη να μας παίρνουν είδηση ότι νηστεύουμε ή ότι εκκλησιαζόμαστε».
Συμβαίνει να εκτοπίζει κανείς τον Χριστό επίσης επιλεκτικά, από άλλη οπτική γωνία. Δεν Τον θέλει σε ορισμένους τομείς, δεν θέλει να Τον βλέπει σε ορισμένα οπτικά πεδία. Λ.χ. κάποιος περιφρονεί τον θείο νόμο μόνο στο επάγγελμά του, ενώ άλλος τον καταστρατηγεί στην οικογενειακή του ζωή. Ίσως μάλιστα σκέφτονται «Δε βαριέσαι; Ένα πράμα είναι τούτο. Στα πολλά είμαι εντάξει, φιλοφρονητικός, καλοσυνάτος απέναντι στον Χριστό»!
Ξεχνούν όμως ότι όποιος φταίξει «εν ενί, γέγονε πάντων ένοχος» (Ιακ. 2.10). Αν δε το να πέσεις μιά φορά είναι σοβαρή ενοχή, είναι πολύ πιο φοβερό όχι μόνο το ν’ αμαρτήσεις μιά φορά, αλλά το ν’ αποβάλεις τον Σωτήρα έστω και μια φορά.
Ξαποστέλλουμε τον Ιησού έστω και για λίγο; Του λέμε «Έλα μετά, τώρα θα κάνω ό,τι μου αρέσει· έλα αργότερα»; Ε, τότε μοιάζουμε με τον απερίσκεπτο άρρωστο που αψηφά το καλό του: «Τώρα θα φάω ό,τι θέλω, γιατρέ. Θα ζήσω όπως με ευχαριστεί, με τις συνήθειες και τα βίτσια μου. Δεν θα κόψω τα βλαβερά. Ας μείνει για άλλη φορά η δίαιτά σου και η αγωγή σου. Σε επόμενη επίσκεψη τα ξαναλέμε». Το μόνο που κάνει είναι κακό της κεφαλής του.
Για να μεταφέρουμε την εικόνα στα πνευματικά, όσοι είδαν «ότι θαυμαστά έκανε ο Κύριος [στον εαυτό τους]: Έσωσε αυτόν η δεξιά Αυτού και ο βραχίονας ο άγιος Αυτού» (Ψαλμ. 97.1) και όμως «λησμόνησαν τον Θεό που τους έσωζε, που έκανε μεγάλα [θαύματα]» (Ψαλμ. 105.21), είναι αναπολόγητοι.
Δεν μπορούν να Τον βάζουν στο περιθώριο, ας είναι και πρόσκαιρα, παροδικά. Αμαρτάνουν ασύγγνωστα, Τον ξανασταυρώνουν (πρβλ. Εβρ. 6.4-6), αφού σαν να Του λένε με τον τρόπο που Του φέρνονται, «Άδικα σταυρώθηκες. Δεν Σε ασπάζομαι. Φύγε, Σε παρακαλώ».
Ιερομόναχος Ιουστίνος

[toula]

Είναι πολύ δύσκολο να διαγνώσεις μέσα σου την υπερηφάνεια.
Να όμως μερικά συμπτώματα:
Αν σε προσβάλλουν δαίμονες ή σε βασανίζουν κακοί λογισμοί,
αυτό σημαίνει πως δεν έχεις ταπείνωση.
Γι’ αυτό, έστω κι αν δεν αντιλήφθηκες την υπερηφάνειά σου, ταπεινώσου.
Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης

[toula]

"Εμπειρική και ακαδημαϊκή θεολογία"
Γέροντος Εφραίμ Βατοπαιδινού
«Θεολογία είναι να ζούμε εν Θεώ και να έχουμε τον Θεό να ζει μέσα μας»1, έλεγε χαρακτηριστικά ο Γέροντας Σωφρόνιος. Η θεολογία δεν διδάσκεται, δεν είναι ένα διανοητικό κατασκεύασμα, όσο μεγαλοφυές και αν είναι αυτό. Η θεολογία βιώνεται, είναι μία εμπειρική κατάσταση του πνεύματός μας. Γίνεται το περιεχόμενο της προσευχής μας, αλλά και αναπτύσσεται, τροφοδοτείται από την προσευχή. Λένε οι Πατέρες ότι θεολόγος είναι αυτός που προσεύχεται και ότι αυτός που προσεύχεται αληθινά είναι και αληθινός θεολόγος2.
Η Ορθόδοξη Παράδοση έχει δείξει ότι για να φθάσει κάποιος στην αληθινή, εμπειρική θεολογία θα πρέπει να βιώσει το ησυχαστικό ασκητικό σχήμα, υπακοή-προσευχή-θεολογία. Όπως έλεγε ο Γέροντας Εφραίμ Κατουνακιώτης η υπακοή φέρνει την προσευχή και η προσευχή την θεολογία ως εμπειρική κατάσταση. Ως βάση για την απόκτηση του χαρίσματος της θεολογίας θεωρούσε την μακαρία υπακοή.
Η αληθινή θεολογία είναι λόγος περί Θεού, που προκύπτει από την ένωση με τον Θεό. Χωρίς την ένωση αυτή δεν έχει αντίκρισμα ο λόγος περί Θεού. Είναι σαν να μιλάς για μία πόλη την οποία δεν έχεις επισκεφθεί, δεν την γνωρίζεις εμπειρικά. Η θεολογία ως διανοητική ενασχόληση, επεξεργασία συλλογισμών και εννοιών είναι πολύ υποδεέστερη από την θεοπτία. Η θεολογία τότε γίνεται στείρα και μένει στα όρια της κτιστότητας, αγνοεί την φανέρωση του ακτίστου μέσα στην κτίση και δεν συντελεί στην πραγματοποίηση της κοινωνίας με τον Θεό. Ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς τονίζει ότι η θεολογία αυτή απέχει τόσο πολύ από την θεοπτία και τόσο μακριά βρίσκεται από την συναναστροφή με τον Θεό, όσο απέχει η γνώση από την απόκτηση αυτής· γιατί το να λέμε κάτι για τον Θεό και το να συναναστρεφώμαστε με τον Θεό δεν είναι το ίδιο3. Ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς κάνει διάκριση μεταξύ αυτής της διανοητικής, ακαδημαϊκής θεολογίας και της θεοπτίας. Η θεολογία απέχει από την θεοπτία τόσο όσο το «ειδέναι» από το «κεκτήσθαι», όσο δηλαδή η γνώση κάποιου πράγματος από την κατοχή του. Αυτός που έχει την εμπειρία της Χάριτος, της ενώσεως με τον Θεό, μπορεί να ομιλεί με αυθεντικό, με απλανή τρόπο για τον Θεό, μπορεί να θεολογεί ορθώς.
Η θεία αυτή ένωση τελεσιουργείται με την εύρεση της νοεράς ενέργειας στην καρδιά του ανθρώπου, στον τόπο της συναντήσεώς του με τον Θεό. Η ανακάλυψη της νοεράς ενέργειας και ο απεγκλωβισμός της από την λογική ενέργεια του ανθρώπου, αποτελεί ίσως το λεπτότερο και σημαντικότερο θέμα για την εσωτερική πνευματική ζωή4. Ο τέλειος θεολόγος, όπως πολύ εύστοχα είχε επισημάνει ο μακαριστός π. Ιωάννης Ρωμανίδης, έχει στο έπακρο ανεπτυγμένη και την νοερά και την λογική του ενέργεια. Η ένωση νου και καρδιάς δια της νοεράς προσευχής θα προκαλέσει τα θεία χαρίσματα, αν κάποιος επιμείνει με ταπείνωση και προσοχή σε αυτήν την εργασία.
Η βίωση της θείας Χάριτος, και τελικά η θέα του ακτίστου φωτός, παρέχει τον ασφαλή τρόπο του θεολογείν. «Η προς το υπερφαές φως υπερφυής ένωσις, παρ’ ης μόνης εγγίνεται και το θεολογείν ασφαλώς», γράφει ο Παλαμάς5. Αυτή είναι η χαρισματική, η εμπειρική, η Πατερική θεολογία. Δεν κινείται στο επίπεδο της ακαδημαϊκής θεολογίας και μορφώσεως, αλλά σε πολύ υψηλότερο επίπεδο.
Η εμπειρική θεολογία δείχνει και διαφυλάσσει την οδό ευρέσεως του αληθινού προσώπου, κάτι που δεν μπορεί να επιτύχει η ακαδημαϊκή θεολογία. Πολλοί ομιλούν σήμερα περί προσώπου, αλλά με έναν νοησιαρχικό, φιλοσοφικοθρησκευτικό και ακαδημαϊκό τρόπο6, ο οποίος το πολύ πολύ οδηγεί στην μετάλλαξη του «ειδεχθούς προσωπείου» σε «διανοητικού προσωπείου» η σε μία «προσωποποίηση» του νεωτερικού ατόμου με ορθόδοξο θεολογικό μανδύα, αλλά σίγουρα όχι προσώπου. Μόνο με την θεωρητική κατάρτιση, δίχως την άσκηση, δεν μπορεί να επιτευχθεί η ορθόδοξη πνευματική ζωή, δεν αναδύεται το πρόσωπο. «Ου γαρ οι ακροαταί του νόμου δίκαιοι παρά τω Θεώ, αλλ’ οι ποιηταί του νόμου δικαιωθήσονται»7, λέει ο απόστολος Παύλος. Οι Πατέρες τονίζουν ότι η αληθινή θεολογία έρχεται ως επιβράβευση της αληθινής πρακτικής, «πράξις θεωρίας επίβασις» και όχι το αντίθετο.
Αυτή η πρακτική εφαρμόζεται επακριβώς μέσα στον μοναχισμό. Λειτουργεί ως μία σχολή. «Η σχολή του μοναχισμού, όμως, διακρίνεται από τις θεολογικές σχολές που οργανώνονται μέσα στις ιστορικές συνθήκες της ζωής του κόσμου. Ο μοναχισμός είναι ιδιαίτερη σχολή, όπου η κάθε μέρα, η κάθε στιγμή και ο κάθε λόγος συνδέεται με το είναι του Θεού και την ζωή σύμφωνα με τις εντολές Του»8. Ο Γέροντας Σωφρόνιος τονίζει ότι «με την μοναστηριακή ζωή προσεγγίζουμε πληρέστερα στην αντίληψη του Θεού παρά με την λογική δόμηση των θεολογικών σπουδών στις σχολές. Η δική μας σχολή βαδίζει μόνο στην γραμμή της τηρήσεως των εντολών. Εδώ έγκειται η διάκριση του συστήματος της μοναχικής ζωής από αυτό των σχολών. Στις σχολές επιτρέπεται να ζεις όπως θέλεις, αρκεί να αφομοιώσεις διανοητικά τις θέσεις της διδασκαλίας. Εδώ όμως τίθεται πρωτίστως το ερώτημα πως να περάσουμε την ημέρα αναμάρτητα»9.
Η αναμαρτησία αυτή είναι πολύ σημαντική γιατί θα οδηγήσει στην θεοπτία κατά τον μακαρισμό του Κυρίου: «Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία ότι αυτοί τον Θεόν όψονται»10. Σχολιάζει ο καθηγητής κ. Γεώργιος Μαντζαρίδης: «Η καθαρότητα δηλαδή της καρδιάς αποτελεί την προϋπόθεση της θεοπτίας, που είναι η πηγή της εμπειρικής θεολογίας. Θεολόγοι της Εκκλησίας είναι πρωτίστως οι θεόπτες. Και αποκορύφωση της θεολογίας είναι η θεοπτία»11.
Η εμπειρική θεολογία είναι Πατερική. Απλοί μοναχοί παρόλο που ήταν αμέτοχοι της κοσμικής παδείας έζησαν το μεγαλείο αυτής της θεολογίας. Ο μακάριος Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής γράφει σε μία επιστολή του: «Ο αληθής μοναχός είναι προϊόν του Αγίου Πνεύματος. Και όταν εν υπακοή και ησυχία καθαγνίση τας αισθήσεις και γαληνιάση ο νους και καθαρισθή η καρδία του, τότε λαμβάνει χάριν και γνώσεως φωτισμόν. Γίνεται όλος φως, όλος νους, όλος διαύγεια. Και βρύει θεολογίαν, όπου αν γράφουν τρεις δεν προλαμβάνουν το ρεύμα που βρύει κυματωδώς και σκορπίζει ειρήνην και άκραν ακινησίαν παθών εις όλον το σώμα»12.
Ο λόγος αυτών των εμπειρικών θεολόγων είναι «ζων και ενεργής και τομώτερος υπέρ πάσαν μάχαιραν δίστομον και διϊκνούμενος άχρι μερισμού ψυχής τε και πνεύματος»13 και είναι ικανός να θεραπεύσει και να αναγεννήσει την «κοπιώσαν και πεφορτισμένην καρδίαν» των ανθρώπων. Είναι λόγος εμπειρικός, διακριτικός, λόγος των τελείων, που εμπνέεται από το Άγιο Πνεύμα, το οποίο ενεργεί αισθητά στην καρδία του ανθρώπου, και όχι ο λόγος ο διανοητικός, ο νοησιαρχικός, ο στεγνά ακαδημαϊκός.
Τελικά η ακαδημαϊκή θεολογία τι μπορεί να προσφέρει στον άνθρωπο; Ο καθηγητής κ. Γεώργιος Μαντζαρίδης, θέλοντας να συνδέσει οργανικά και δυναμικά την ακαδημαϊκή με την εμπειρική θεολογία, ομιλεί προσφυώς για κατανοούσα ακαδημαϊκή θεολογία, δανειζόμενος τον όρο «κατανοούσα» από την Κοινωνιολογία του Μαξ Βέμπερ.
«Κατ’ αυτήν ο ερευνητής όχι μόνο δεν αποκλείει από την έρευνά του την θεολογική εμπειρία, που είναι εμπειρία του ακτίστου, αλλά και προσπαθεί, όσο μπορεί, να την κατανοήσει και να την παρουσιάσει. Η κατανόηση εδώ δεν έχει βέβαια διανοητικό, αλλά βαθύτερο πνευματικό χαρακτήρα. Δεν πρόκειται για διανοητική προσπέλαση, αλλά για πνευματική προσέγγιση, που πραγματοποιείται με την ενέργεια του ανθρώπινου νου, όπως επισημαίνεται στην βιβλική και την πατερική ανθρωπολογία»14. Τονίζει ο κ. καθηγητής ότι «η άσκηση γίνεται μέθοδος της θεολογικής γνώσεως η της θεολογικής επιστήμης. Και η μεθοδολογία της θεολογικής επιστήμης συμπίπτει ουσιαστικά με τη μεθοδολογία της ασκητικής τελειώσεως»15.
Η θεολογία στην αυθεντική της διάσταση είναι ασκητική και χαρισματική, είναι εμπειρική. Ο καλύτερος συνδυασμός της εμπειρικής και ακαδημαϊκής θεολογίας γίνεται όταν προτάσσεται η εμπειρική. Η εμπειρική θεολογία έχει το προβάδισμα, την πνευματική προτεραιότητα έναντι της ακαδημαϊκής χωρίς όμως να περιφρονεί την δεύτερη, «πράγμα που θα ήταν όχι απλώς σφάλμα αλλά και αμαρτία»16, όπως λέει χαρακτηριστικά και ο Γέροντας Σωφρόνιος. Η ακαδημαϊκή θεολογική μόρφωση μας αποκαλύπτει το οριζόντιο επίπεδο, μας εξοικειώνει με την θεολογική προβληματική κάθε εποχής, που είναι πάντοτε απαραίτητη ως γνώση. Το κατακόρυφο επίπεδο, την ένωση με τον Θεό προσφέρει μόνο η χαρισματική θεολογία.
Είναι βέβαια γνωστό ότι η ακαδημαϊκή θεολογία στάθηκε συχνά αδιάφορη, η και μερικές φορές σκωπτική απέναντι στην εμπειρική, χαρισματική θεολογία, και αυτό συνιστά καρπό εκκοσμίκευσης. Η εκκοσμίκευση στον τρόπο ζωής της Εκκλησίας και η εκκοσμίκευση της θεολογίας είναι αλληλένδετες. Όσο περισσότερο αλλοιώνεται το βίωμα, όσο το Ευαγγέλιο προσφέρεται ως διδαχή κολοβωμένη και όχι ολόκληρη, όσο οι πιστοί «συσχηματίζονται τω αιώνι τούτω»17 και απέχουν από την Πατερική Παράδοση, τόσο περισσότερο εκκοσμικεύεται η Εκκλησία και η θεολογία της. Η εκκοσμίκευση της θεολογίας φανερώνει την εκκοσμίκευση της Εκκλησίας και το αντίστροφο.
Ελπίζουμε ότι θα συνεχίσουν να υπάρχουν εμπειρικοί θεολόγοι και στον μοναστικό χώρο και στον ακαδημαϊκό χώρο, γιατί και οι μοναχοί και οι ακαδημαϊκοί θεολόγοι οφείλουν να γίνουν θεοφόροι. Μπορεί βέβαια να μην φθάσουν στο ύψος της εμπειρίας του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά η του Γέροντος Σωφρονίου, οφείλουν όμως να γευθούν η τουλάχιστον να εμπνευσθούν κάτι από αυτήν την εμπειρία τους.
Εξάλλου όλοι οι πιστοί, οι βαπτισμένοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, μπορούν να βιώσουν την θεολογία, η οποία δεν είναι προνόμιο αυτών που έχουν τα πτυχία των Θεολογικών Σχολών. Η θεολογία, όπως έχουμε αναφέρει επανειλημμένως, συνδέεται με την συνειδητή εν Χριστώ ζωή. Στο Βυζάντιο όλοι θεολογούσαν, ακόμη και οι αυτοκράτορες. Στο Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινουπόλεως δεν διδασκόταν η θεολογία. Τον μεγαλύτερο αντιπαλαμιστή μετά την κοίμηση του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, τον μεγάλο σοφό Ιωάννη Κυπαρισσιώτη, τον αντιμετώπισε με τους περίφημους αντιρρητικούς λόγους του ο αυτοκράτορας Ιωάννης Καντακουζηνός και όχι κάποιος παράγοντας της διοίκησης της Εκκλησίας.
Ευχόμαστε για μία δυναμική βίωση της Πατερικής Παράδοσης στην μετανεωτερική και παγκοσμιοποιημένη εποχή που ζούμε, ώστε η θεολογία να απεγκλωβισθεί από την μίζερη και υποτιθέμενη αυτάρκειά της, να αποτινάξει τα εκκοσμικευμένα στοιχεία της, να μην γίνει μεταπατερική, αποκομμένη και αλλοτριωμένη από το Πνεύμα που κατεύθυνε τους Πατέρες της Εκκλησίας μας, αλλά μία ζώσα, υπαρξιακή, εμπειρική, χαρισματική, πατερική και πατρική για τους συνανθρώπους μας θεολογία.
Σημειώσεις:
Αρχιμ. Σωφρονίου, Οικοδομώντας τον ναό του Θεού μέσα μας και στους αδελφούς μας, Ι. Μονή Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ Αγγλίας 2013, τομ. Α , σ. 57.
«Ει θεολόγος ει προσεύξη αληθώς. Και ει αληθώς προσεύχη, θεολόγος ει». Ευαγρίου Ποντικού, Περί προσευχής 60, PG 79, 1180B.
Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Υπέρ των ιερώς ησυχαζόντων 1,3,42, Γρηγορίου του Παλαμά, Συγγράμματα, επιμέλεια Π. Χρήστου, τομ. Α , Θεσσαλονίκη 1962, σ. 453 (στο εξής Συγγράμματα).
Βλ. Αρχιμ. Εφραίμ Βατοπαιδινού, «Η χρήση της λογκής και νοεράς ενέργειας του ανθρώπου κατά τον άγιο Γρηγόριο Παλαμά», Πρακτικά Διεθνών Επιστημονικών Συνεδρίων Αθηνών και Λεμεσού, Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς στην ιστορία και το παρόν, Ι. Μ. Μονή Βατοπαιδίου, Άγιον Όρος 2000, σσ. 769-779.
Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Υπέρ των ιερώς ησυχαζόντων 1,3,15, Συγγράμματα, τομ. Α , Θεσσαλονίκη 1962, σ. 425.
Βλ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ιεροθέου Βλάχου, Το πρόσωπο στην Ορθόδοξη Παράδοση, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας), Λεβαδειά 21994, σ. 87.
Ρωμ. 2,13.
Αρχιμ. Σωφρονίου, Οικοδομώντας τον ναό του Θεού μέσα μας και στους αδελφούς μας, Ι. Μονή Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ Αγγλίας 2013, τομ. Β , σ. 414.
Αρχιμ. Σωφρονίου, Οικοδομώντας τον ναό του Θεού μέσα μας και στους αδελφούς μας, Ι. Μονή Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ Αγγλίας 2013, τομ. Β , σ. 415.
Ματθ. 5,8.
Γεωργίου Μαντζαρίδη, Πρόσωπο και θεσμοί, Θεσσαλονίκη 1997, σ. 73.
Γέροντος Ιωσήφ, Εκφρασις μοναχικής εμπειρίας, Επιστολὴ 48, εκδ. Ιερᾶς Μονής Φιλοθέου, 51996, σ. 279.
Βλ. Εβρ. 4,12.
Γεωργίου Μαντζαρίδη, Πρόσωπο και θεσμοί, Θεσσαλονίκη 1997, σ. 64.
Γεωργίου Μαντζαρίδη, Πρόσωπο και θεσμοί, Θεσσαλονίκη 1997, σ. 73.
Αρχιμ. Σωφρονίου, Το μυστήριο της χριστιανικής ζωής, Έσσεξ Αγγλίας 2010, σ. 61.
Βλ. Ρωμ. 12,2.

[toula]

Καθόμαστε πολλές φορές άδικα,
ώρες ολόκληρες, για να βρούμε μόνοι μας
λύση σε ένα θέμα, χρησιμοποιώντας
όλη την απειρία μας.
Ο ύπνος δεν μας πιάνει,
γιατί μας έχει πιάσει το ταγκαλάκι
με επίμονες σκέψεις.
Τελικά βρίσκουμε μια λύση,
αλλά μετά ο Θεός μας βρίσκει άλλη,
καλύτερη λύση.
Η προσευχή με την εμπιστοσύνη στο Θεό ξεκουράζει, γι'αυτό ας αφήνουμε
με εμπιστοσύνη στο Θεό τα δυσκολοκατόρθωτα ανθρωπίνως και να μη στηριζόμαστε στις δικές μας ανθρώπινες προσπάθειες και Εκείνος θα κάνει ό,τι είναι καλύτερο.
Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

[toula]

Ο Όσιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω αποφεύγει την εις Επίσκοπο χειροτονία του (ΘΕΟΚΛΗΤΟΣ) ... ΟΤΑΝ πολλοί χρησιμοποιούν κάθε ΜΕΣΟ για να ΕΚΛΕΓΟΥΝ, θεμιτό και αθέμιτο (ΑΥΤΟΚΛΗΤΟΙ)...!!! ΑΚΟΥΕΙ - ΣΥΓΚΙΝΕΙΤΑΙ ΚΑΝΕΙΣ...;;;
Ο Όσιος από την Ιερά Μονή Φιλοθέου του Αγίου Όρους, όπου είχε εκλεγεί Ηγούμενος, φεύγει κι εγκαταβιώνει στη Σκήτη του Τιμίου Προδρόμου Βεροίας, ακολουθούμενος από μια μικρή συνοδεία Φιλοθεϊτών Μοναχών, όπου και μετέφερε το πνεύμα του Αγίου Όρους!
Η κατά Θεόν βιωτή του, οι αγώνες του και η χάρη του γρήγορα γίνονται γνωστά στον κόσμο, που κατακλύζει τη Σκήτη για να πάρει την Ευλογία του Γέροντα και να τραφεί με τον πλούσιο και χαρισματικό πνευματικό λόγο του.
Στη Βέροια εκείνο τον καιρό εκοιμήθη ο Επίσκοπός της Ματθαίος και τότε όλοι οι κάτοικοι και οι άρχοντες τον παρακαλούσαν να γίνει Επίσκοπός τους.
Ο Άγιος για τρίτη φορά αρνήθηκε να χειροτονηθεί Επίσκοπος και νύχτα αναχώρησε στον Όλυμπο για περισσότερη ησυχία, όπου κι έκτισε την Ιερά Μονή της Αγίας Τριάδος...!!!

[toula]

Από την θαυμαστή ισάγγελο βιωτή του Οσίου Διονυσίου του εν Ολύμπω...!!!
Η καταγωγή του Οσίου Διονυσίου του εν Ολύμπω, το χωριό Σκλάταινα ή Σθλάτενα ή Πλάτινα, σήμερα αποκαλούμενο Δρακότρυπα, της Επαρχίας Φαναρίου (Καρδίτσας)...!!!
Ο Άγιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω, προστάτης και πολιούχος της Πιερίας, γεννήθηκε περίπου το 1500 μ. Χ. στη Θεσσαλία στο χωριό Σκλάταινα ή Σθλάτενα ή Πλάτινα, σήμερα αποκαλούμενο Δρακότρυπα, της επαρχίας Φαναρίου (Καρδίτσας).
Ο πατέρας του Αγίου ονομαζόταν Νικόλαος και η μητέρα του Θεοδώρα. Ήταν φτωχοί, αλλά πολύ ευσεβείς. Ο πατέρας του Αγίου παράλληλα με τις γεωργικές και κτηνοτροφικές του εργασίες ήταν και σφυροκόπος (σπαθοποιός).
Ο Άγιος που το κοσμικό του όνομα ήταν Δημήτριος Καλέτσης ήταν παιδί της προσευχής. Σύμφωνα με παράδοση που υπάρχει στη γενέτειρά του, Τετάρτη και Παρασκευή δεν θήλαζε. Επίσης οι γονείς του, όταν ακόμα ήταν βρέφος και κοιμόταν, έβλεπαν από πάνω του ένα φωτεινό Σταυρό που λαμποκοπούσε σαν τον ήλιο. Αυτό, έλεγαν, ότι ήταν σημείο που φανέρωνε την κατά Θεό προκοπή του, όταν θα μεγάλωνε.
Σε ηλικία επτά ετών τον έστειλαν στο σχολείο, όπου και φάνηκε πολύ επιμελής.
Κυρίως όμως προσπαθούσε να μελετά και να συμμορφώνεται με τις εντολές της Αγίας Γραφής, την οποία συνεχώς διάβαζε. Επίσης μελετούσε και τους βίους των Αγίων, τη ζωή των οποίων προσπαθούσε να μιμηθεί.
Η τοπική παράδοση της Σκλάταινας αναφέρει ότι στα διαλείμματα, στο σχολείο, ο Άγιος συγκέντρωνε τους ήσυχους και επιμελείς μαθητές και τους μιλούσε για την πίστη μας. Ένας μαθητής είπε το γεγονός αυτό στο δάσκαλό τους. Ο Άγιος, παρά τις συμβουλές του δασκάλου του να παίζει στα διαλείμματα, συνέχισε τη θεάρεστη ασχολία του. Μια μέρα ο δάσκαλός του, επειδή δεν βγήκε στο διάλειμμα, για να τον τιμωρήσει τον πέταξε από το παράθυρο. Στο μέρος που πάτησε ο Άγιος έμεινε αποτύπωμα του ποδιού του, το οποίο κατά τις βεβαιώσεις των κατοίκων σωζόταν μέχρι πριν από λίγα χρόνια!
Στα Μετέωρα κείρεται Μοναχός με το όνομα Δανιήλ...!!!
Σε πολύ νεαρή ηλικία πήρε την μεγαλύτερη απόφαση της ζωής του. Να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στο Θεό, γινόμενος Μοναχός. Εκείνο τον καιρό πέρασε από το χωριό του ένας Μοναχός από τα Μετέωρα, ονομαζόμενος Άνθιμος. Μετά από πολύωρη συζήτηση αποφάσισε να τον ακολουθήσει.
Στα Μετέωρα υποτάχθηκε σε έναν πολύ ενάρετο Μοναχό ονόματι Σάββα ο οποίος τον ρασοφόρεσε και τον ονόμασε Δανιήλ!
Εκεί ο Άγιος επιδόθηκε στην προσευχή, τη νηστεία και τη μελέτη, φθάνοντας σε μεγάλο πνευματικό ύψος.
Μια μέρα ο Ηγούμενος του Μοναστηριού τον έστειλε να ανακατέψει το καζάνι με τον τραχανά. Όταν έφτασε στο μαγειριό είδε το φαγητό να είναι φουσκωμένο κι έτοιμο να χυθεί έξω. Επειδή δεν προλάβαινε να πάρει την κουτάλα, αναγκάστηκε να ανακατέψει το καζάνι με τα χέρια του. Έκπληκτοι οι Πατέρες που ήταν εκεί είδαν ότι ο Άγιος δεν έπαθε τίποτα!
Αφ’ ενός το παραπάνω γεγονός το οποίο τον ανέβασε πολύ ψηλά στη συνείδηση των Συμμοναστών του, αφ’ ετέρου ο πόθος του να μονάσει στο Άγιο Όρος για περισσότερη άσκηση και ησυχία, τον οδήγησαν μια νύχτα κρυφά να φύγει από το Μοναστήρι.
Μάλιστα πήδησε από ένα βράχο χωρίς να πάθει το παραμικρό!
Στο "Περιβόλι της Παναγίας", στο Άγιον Όρος, κείρεται Μεγαλόσχημος Μοναχός και από Δανιήλ μετονομάζεται Διονύσιος...!!!
Μετά από πολύ κόπο έφθασε στο Περιβόλι της Παναγίας μας και συγκεκριμένα στις Καρυές, όπου υποτάχθηκε στον Γέροντα Γαβριήλ τον Πνευματικό, τον ικανό Πρώτο του Αγίου Όρους (1517 – 1518), ο οποίος έζησε κοντά στον Άγιο Νήφωνα τον Β΄.
Ο Ιερομόναχος Γαβριήλ δεν τον κράτησε στην αρχή κοντά του, εξ’ αιτίας κανόνος που απαγόρευε την παραμονή των αγενείων στο Άγιο Όρος. Τον έστειλε στη γειτονική Χαλκιδική, στο χωριό Άγιος Μάμας, όπου έμεινε κοντά στον Επίσκοπο Κασσανδρείας Ιάκωβο για ένα χρόνο περίπου. Μόλις άρχισαν να φυτρώνουν τα γένια του επέστρεψε στο Άγιο Όρος.
Με πολύ μεγάλη συγκίνηση ο Άγιος στις 12 Ιουλίου, πιθανώς του 1512, εκάρη Μεγαλόσχημος Μοναχός και από Δανιήλ μετονομάστηκε Διονύσιος!
Λίγο αργότερα χειροτονήθηκε Διάκονος από τον Επίσκοπο Ιερισού και Αγίου Όρους.
Κατά τη διάρκεια της απουσίας του Γέροντά του Γαβριήλ στη Βλαχία το 1517, όπου τον είχε καλέσει μαζί με όλους τους Αγιορείτες Ηγουμένους ο φίλος του Ηγεμόνας Νεάγκος Βασαράβας, ο Άγιος Διονύσιος έκλινε τα γόνατά του για δεύτερη φορά ενώπιον του φρικτού θυσιαστηρίου και έλαβε το δεύτερο βαθμό της Ιερωσύνης, αυτόν του Πρεσβυτέρου.
Επί μία διετία εφημέρευσε στον πανίερο Ναό του Πρωτάτου!
Στην Αθωνική πρωτεύουσα ο Άγιος παρέμεινε περίπου δέκα χρόνια. Μόλις επέστρεψε ο Γέροντας του Γαβριήλ από τη Βλαχία, ζήτησε να απομακρυνθεί από το Πρωτάτο.
Αφού έλαβε την ευλογία του, πορεύθηκε στη Σκήτη του Καρακάλου, όπου έχτισε Ναό αφιερωμένο στην Αγία Τριάδα και Κελί. Εκεί επιδόθηκε περισσότερο στην προσευχή, τη νηστεία και την αγρυπνία.
Τροφή του ήταν η μελέτη της αγίας Γραφής και λίγα κάστανα. Χαρακτηριστική επίσης ήταν και η ακτημοσύνη του. Η πόρτα του Κελιού του δεν είχε κλειδαριά!
Προσκύνημα στους Αγίους Τόπους...!!!
Ο Άγιος είχε μεγάλη επιθυμία να επισκεφθεί τους Αγίους Τόπους.
Κάποτε η επιθυμία του αυτή πραγματοποιήθηκε και έλαβε μεγάλη ψυχική ωφέλεια και χαρά. Μάλιστα στο ταξίδι του αυτό δέχθηκε δυο τιμητικές προτάσεις για το Επισκοπικό αξίωμα. Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Δωρόθεος και ο Μητροπολίτης Ικονίου, εκτιμώντας τις αρετές και την πνευματικότητά του, θέλησαν να τον κρατήσουν ο καθένας για διάδοχό του!
Ο Άγιος Διονύσιος και στους δύο αρνήθηκε και επέστρεψε στο ερημικό Ησυχαστήριό του στον Άθωνα!
Στη Σκήτη του Καρακάλου τπυ Αγίου Όρους, όπου έχτισε Κελί και Ναό αφιερωμένο στην Αγία Τριάδα...!!!
Στο Κελί του Αγίου πολλά θαυμαστά σημεία συνέβαιναν.
Όταν θέλησε να μεγαλώσει το εκκλησάκι, Άγγελοι τον βοηθούσαν στη μεταφορά των πετρών.
Άγγελος επίσης τον επισκέφθηκε, παραμονή της Τυροφάγου, και του πρόσφερε φρέσκα ψάρια και τυρί.
Κάποτε κάποιος ληστής θέλησε να τον σκοτώσει, για να του ληστέψει το κελί που, όπως νόμιζε, θα είχε αρκετά χρήματα. Έστησε καρτέρι σε ένα κοντινό χείμαρρο και περίμενε να περάσει ο Άγιος. Η ώρα όμως περνούσε και ο Άγιος δεν φαινόταν. Τότε πήγε στο Κελί του και τον είδε μέσα. Όταν ο Άγιος, απαντώντας σε ερώτησή του, του είπε πως πέρασε από μπροστά του, εκείνος θαύμασε, διότι τυφλώθηκε και δεν τον είδε! Στη συνέχεια μετανόησε, εξομολογήθηκε και, αφού τον συμβούλεψε κατάλληλα ο Άγιος, αποφάσισε να γίνει και Μοναχός!
Ηγούμενος στην Ιερά Μονή Φιλοθέου Αγίου Όρους...!!!
Μετά από επίμονη παράκληση των Πατέρων της Ιεράς Μονής Φιλοθέου, ενθρονίστηκε Ηγούμενός της. Για την ανόρθωση των οικονομικών της Μονής ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη, από όπου επέστρεψε με αρκετά χρήματα και Νέους Μοναχούς.
Στη Μονή προσπάθησε να επιβάλλει τάξη και ευπρέπεια. Από Ιδιόρρυθμη την μετέτρεψε σε Κοινοβιακή και από Βουλγάρικη σε Ελληνική. Στην προσπάθειά του όμως αυτή συνάντησε μεγάλες αντιδράσεις και μίσος από του Βούλγαρους!
Έτσι αποφάσισε το 1524 μ.Χ. να αφήσει το Άγιο Όρος και εγκαταβίωσε στη Σκήτη Βεροίας με μια μικρή Συνοδεία Φιλοθεϊτών, όπου και μετέφερε το πνεύμα του Αγίου Όρους!
Στη Σκήτη Βεροίας και από εκεί στον Όλυμπο, όπου χτίζει Μοναστήρι και Ναό της Αγίας Τριάδος...!!!
Στη Βέροια εκείνο τον καιρό εκοιμήθη ο Επίσκοπός της Ματθαίος. Τότε όλοι οι κάτοικοι και οι άρχοντες τον παρακαλούσαν να γίνει Επίσκοπός τους.
Ο Άγιος για τρίτη φορά αρνήθηκε να χειροτονηθεί Επίσκοπος και αναχώρησε, για περισσότερη ησυχία, στον Όλυμπο.
Εκεί έχτισε ωραιότατο Μοναστήρι και Ναό, αλλά δεν τον είχε ακόμη αφιερώσει σε κάποιον Άγιο. Μετά από Προσευχή, κάποιο πρωινό, καθώς ανέτειλε ο ήλιος φάνηκε πάνω από τον Ναό ένας κύκλος και τρεις ηλιακές ακτίνες. Έτσι, αφιέρωσε τον Ναό στην Αγία Τριάδα και με τον καιρό μαζεύτηκαν αρκετοί Μοναχοί.
Η οικοδομική όμως δραστηριότητα του Αγίου εξόργισε τον Τούρκο άρχοντα της περιοχής, διότι έχτιζαν χωρίς την άδειά του. Συκοφαντούμενος λοιπόν εκδιώχθηκε και αναχώρησε για το Πήλιο, όπου το 1542 μ.Χ. ίδρυσε τη Μονή της Αγίας Τριάδος Σουρβίας έπειτα από θαυματουργική υπόδειξη του Θεού.
Από την ημέρα της φυγής του όμως δεν έβρεξε στον Όλυμπο. Τότε, και αφού εν τω μεταξύ συνέβησαν και άλλα σημεία λόγω της φυγής του, οι Πρόκριτοι πήγαν να ξαναφέρουν τον Άγιο πίσω. Ο Άγιος επέστρεψε στον Όλυμπο επέστρεψε επισήμως με πρόσκληση του διώκτη του Αγά Σάκου, όπου έγινε δεκτός με τιμές και ο Τούρκος άρχοντας τον εφοδίασε με έγγραφη άδεια ανοικοδομήσεως Ναού και Κελιών.
Δεν παρέλειπε να περιέρχεται τα γύρω χωριά για να κηρύξει, να εξομολογήσει και να στηρίξει τους σκλαβωμένους Έλληνες. Είχε απέραντη αγάπη για το λαό!
Πρέπει να αναφέρουμε πως ο Άγιος από μικρός ασκήθηκε στην Καλλιγραφία, την Αγιογραφία και την Υμνογραφία. Σίγουρα δε ως Γέροντας στο Μοναστήρι, θα ίδρυσε Σχολή Αγιογραφίας και Αντιγραφής Κωδίκων, αφού αυτό επέβαλαν και οι ουσιαστικές πνευματικές και εκπαιδευτικές ανάγκες των χρόνων της Τουρκοκρατίας!
Ο Άγιος Διονύσιος για ένα διάστημα ασκήτεψε και στο μέχρι σήμερα σωζόμενο Σπήλαιο, παρακάτω από το Μοναστήρι της Αγίας Τριάδος, όπου υπάρχει και το Αγίασμα. Είχε δε τη συνήθεια να ονοματίζει τις γύρω από το Μοναστήρι περιοχές με ονόματα των Αγίων Τόπων, όπως: Γολγοθάς, Όρος των Ελαιών, Άγιος Λάζαρος και άλλα.
Δύο φορές το χρόνο συνήθιζε να ανεβαίνει στην κορυφή του Ολύμπου, στα εορτάζοντα Παρεκκλήσια του Προφήτου Ηλία στις 20 Ιουλίου και της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στις 6 Αυγούστου!
Ο Όσιος Διονύσιος προαισθάνεται την Κοίμησή του...!!!
Έφτασε κάποτε και στιγμή που ο Κύριός μας θα τον καλούσε κοντά Του. Λίγες ημέρες νωρίτερα τον πληροφόρησε, για να ετοιμαστεί. Τότε βρισκόταν σε κάποιο μοναστήρι του Πηλίου. Εκεί, την ώρα του Μεσονυκτικού, είδε όραμα. Του απεκάλυψε ο Θεός τον θάνατό του!
Αποχαιρέτησε τότε τους Πατέρες και αναχώρησε για το αγαπημένο Μοναστήρι του στον Όλυμπο. Πριν φύγει είπε στους <οναχούς του Πηλίου:
"Αδελφοί και Πατέρες και Τέκνα μου, ο καιρός της τελευτής μου έφθασε, όπως με πληροφόρησε ο Θεός. Σας παραγγέλλω, λοιπόν, να μην αμελείτε την Ψυχή σας, αλλά να μετανοείτε για τις αμαρτίες σας, έως ότου έχετε καιρό, για να γλιτώσετε την κόλαση και να αξιωθείτε να απολαύσετε την Αιώνια Αγαλλίαση"!
Μόλις έφθασε στον Όλυμπο, οι Πατέρες τον υποδέχθηκαν με χαρά. Εκείνος όμως δεν κάθισε στο Μοναστήρι, αλλά κατέφυγε στον «Γολγοθά» (χώρο της Ασκήσεώς του έξω από το Μοναστήρι), χωρίς θέρμανση και σκεπάσματα. Ας ήταν χειμώνας!
Εκεί μελετούσε μέρα και νύχτα τα Ιερά Βιβλία και έψαλε ύμνους στον Θεό.
Ήταν Ιανουάριος μήνας και χιόνιζε και ο Άγιος ήταν χωρίς ζεστασιά. Όπως ήταν φυσικό, από το πολύ κρύο, αρρώστησε. Μετά από πίεση των Αδελφών της Μονής, δέχθηκε να τον μεταφέρουν στο Κοινόβιο, αλλά δεν έμεινε μέσα στο Μοναστήρι. Πήγε στο Σπήλαιο του Αγίου Λαζάρου!
Οι Πατέρες τον περιποιήθηκαν με αγάπη περισσή κι εκείνος τους έδωσε σαν Στοργικός Πατέρας τις συμβουλές του.
Τους συμβούλεψε πώς πρέπει να φυλάγουν τους κανόνες της Μοναχικής Ζωής.
Μαζεύτηκαν τότε κοντά του οι Μοναχοί και του είπαν:
"Η Διαθήκη που μας άφησες, Άγιε Πατέρα μας, είναι σε μερικά σημεία βαριά"...!!!
Η Πνευματική Διαθήκη - Παρακαταθήκη του Οσίου Διονυσίου προς τους Μοναχούς - Μαθητές του...!!!
"Όσα είναι καλά και εύλογα, φυλάξτε τα. Όσα όμως είναι βαριά, αφήστε τα. Όμως σας δίνω μία παραγγελία, να βαδίζετε σύμφωνα με το τυπικό του Αγίου Όρους.
Να αγωνίζεστε όσο μπορείτε και ο Κύριος θα σας κυβερνήσει αντί εμού.
Να έχετε αγάπη, υπομονή και ταπείνωση.
Να φυλάγετε αγόγγυστα τη σιωπή, την προσευχή και τις νηστείες που μας παρέδωσαν οι Άγιοι Πατέρες. Να κάνετε μάλιστα και όσες περισσότερες μπορείτε.
Κανένας σας να μην είναι ανυπότακτος και ιδιόρρυθμος. Αυτό είναι το χειρότερο από όλα τα αμαρτήματα, διότι όποιος Κοινοβιάτης έχει ρούχα και χρήματα περισσότερα από τους άλλους, δεν αξιώνεται της Ουρανίου Αγαλλιάσεως. Εάν τυχόν βρεθεί κανένας τέτοιος, να τον διώχνετε από το Μοναστήρι, για να μην παρασυρθούν και άλλοι.
Να εξομολογείστε συχνά τους λογισμούς σας, για να μην φωλιάζουν στις ψυχές σας οι δαίμονες. Αλλά και εάν δύο ψυχραθούν, να συμφιλιωθούν πριν βασιλέψει ο ήλιος, όπως λέει η Αγία Γραφή.
Να εργάζεστε όλοι εργόχειρο, ο καθένας ό,τι ξέρει και μπορεί. Όποιος όμως μπορεί και δεν εργάζεται, εκείνος να μην τρώει, όπως λέει ο Απόστολος.
Όποιος θέλει να φύγει από το Μοναστήρι, να το λέει νωρίτερα στον Ηγούμενο, ώστε να λαμβάνει συγχώρηση. Εάν όμως φύγει κρυφά, ας είναι το αμάρτημα στην Ψυχή του και εγώ θα είμαι αθώος της απωλείας του.
Οι νεώτεροι να υποτάσσονται στους Γέροντες και οι Γέροντες να τους συμβουλεύουν.
Τον ασθενή να τον φροντίζετε σαν μέλος σας.
Να μην έχετε φιλία με νεώτερο, ούτε να πηγαίνετε ο ένας στο Κελί του άλλου, για να μην τον εμποδίζετε.
Να έχετε αγάπη αναμεταξύ σας.
Εάν έτσι πολιτευτείτε, θα αξιωθείτε της Βασιλείας των Ουρανών, για να συνεφραίνεσθε πάντα με το Δεσπότη Χριστό και όλους τους Αγίους. Εάν μάλιστα βρω κι εγώ παρρησία προς Αυτόν, θα παρακαλώ για εσάς πάντοτε. Σαν καλό σημάδι ότι ο Χριστός δέχθηκε τους κόπους μου, θα είναι η αύξηση των Μοναστηριών, τα οποία έχτισα με πολλούς κόπους και ιδρώτες και για τα οποία τόσο πολύ βασανίστηκα"...!!!
Μετά από εκτενή και θερμή προσευχή, παρέδωσε το πνεύμα του στον Θεό, στις 23 Ιανουαρίου.
Το τίμιο λείψανό του ενταφίασαν με πολλά δάκρυα οι Πατέρες στο νάρθηκα του Ναού που ο ίδιος έχτισε.
Μετά από λίγα χρόνια άνοιξαν τον τάφο και βρήκαν το Άγιο Λείψανο να ευωδιάζει από άρρητη ευωδία...!!!
Τα Ιερά Λείψανα του Οσίου Διονυσίου του εν Ολύμπω σκορπούν άρρητη ευωδία κι επιτελούν με τη Χάρη του Θεού πολλά θαύματα...!!!
Οι Πατέρες της Μονής έλαβαν από τα ευωδιάζοντα Άγια Λείψανα του Οσίου την Τιμία Κάρα, τη Σιαγόνα και την Δεξιά Χείρα. Όλα τα υπόλοιπα παρέμειναν στο σημείο της πρωτης ταφής του.
Στις 12 Ιουλίου 1890 η Τιμία Κάρα του Οσίου είχε μεταφερθεί στη Νιγρίτα Σερρών για προσκύνημα, όπου δυστυχώς κλάπηκε, αλλά με τη Χάρη του Θεου και του Οσίου αυτή επιστράφηκε μετά από χρόνια στη Μονή...!!!
Το Μοναστήρι της Αγίας Τριάδος που έχτισε ο Όσιος Διονύσιος πανω στον Όλυμπο...!!!
Σχετικά με την ιστορική Μονή της Αγίας Τριάδος Ολύμπου, την οποία έχτισε ο Άγιος Διονύσιος, πρέπει να αναφέρουμε τα εξής ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:
Το 1821 πυρπολήθηκε από τον Βελή Πασά, γιο του Αλή Πασά. Μετά από τριήμερη μάχη ο Ηγούμενος του Μοναστηριού Μεθόδιος Παλιούρας κρεμάστηκε μαζί με 12 ακόμη Μοναχούς της Μονής στην κεντρική πλατεία της Λάρισας.
Στην Επανάσταση του Ολύμπου το 1878, η Μονή συμμετείχε και πάλι ενεργά, προσφέροντας καταφύγιο στα γυναικόπαιδα του Λιτόχωρου.
Κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα, υπήρξε εκ νέου καταφύγιο αγωνιστών και σταθμός ανεφοδιασμού.
Το 1943 ανατινάχθηκε από τους Γερμανούς κατακτητές - Ναζί, επειδή στα κτίριά της κρύβονταν Έλληνες αντάρτες. Έτσι καταστράφηκαν και σπάνια κειμήλια, Ιερά σκεύη, άμφια, βιβλία, χειρόγραφα κ.λ.π.
Έκτοτε, μεταφέρθηκε χαμηλότερα, στο Μετόχι της "Σκάλα" Λιτοχώρου, όπου κτίστηκε η Νέα Μονή επ' ονόματι του Οσίου Διονυσίου του εν Ολύμπω, όπου βρίσκεται σήμερα.
Το Μοναστήρι του Οσίου Διονυσίου του εν Ολύμπω στο Λιτόχωρο Πιερίας...!!!
Σήμερα στη θέση του Παλαιού Μετοχίου (Σκάλας) λειτουργεί η Νέα Ιερά Μονή του Οσίου Διονυσίου, στην οποία οι Μοναχοί προσπαθούν και ακολουθούν κατά γράμμα το Αγιορείτικο Τυπικό, όπως επίσης διατηρείται και το Άβατο! Έτσι οι γυναίκες εκκλησιάζονται στο εξωτερικό καθολικό της Μονής, ενώ καταβάλλονται προσπάθειες για την αναστήλωση της παλαιάς Μονής.
Η μνήμη του Οσίου Διονυσίου, του εν τω Ολύμπω, εορτάζεται την 23η Ιανουαρίου εκάστου έτους...!!!

[toula]

Ἠ τιμωρία και ἡ ανταμοιβή, εἶναι καί οἰ δύο στά Χέρια τοῦ Θεοῦ. Ἁλλά, ὅπως ὁ ἑπίγειος βίος δεν εἶναι παρά μία σκιά τῆς Ἀληθινῆς Ζωῆς στούς Οὐρανούς, ἁντιστοίχως ἠ τιμωρία καί ἠ ἁνταμοιβή εἶναι μία σκιά μονάχα, τῆς ἁληθινῆς τιμωρίας καί ἁνταμοιβῆς στήν Αιωνιότητα.
Ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς

[toula]

Τω αυτώ μηνί ΚΑ’, μνήμη
του Οσίου Πατρός ημών
Μαξίμου του Ομολογητού.
Ούτος ο Άγιος ήτον τους χρόνους Κώνσταντος, του πατρός μεν Κωνσταντίνου του Πωγωνάτου χογ’ [673].
Επειδή ετιμήθη από τους βασιλείς και εφάνη ικανός εις τας πολιτικάς διοικήσεις,
δια την σοφίαν και λόγον
του, όσον και δια
τον τρόπον και αγαθήν του προαίρεσιν,δια την σύνεσιν,
οπού είχεν.
Επειδή δε η πονηρά και
αιρετική δόξα των ανοήτως
και δυσσεβώς, τω τότε καιρώ επεκράτει, οι οποίοι,
δια της αιρέσεως ταύτης αναιρούσαν τας δύω φύσεις
του Χριστού,
επροτίθεντο εις τας Εκκλησίας διατάγματα και ορισμοί βασιλικοί, οίτινες εδεφένδευον και εστερέοναν την αίρεσιν ταύτην.
Τότε ο Μάξιμοςδεν υπέφερε
να συγκοινωνή με την δυσσέβειαν των δυσσεβών.
Όθεν αφήσας τας βασιλικάς τιμάς, και τας κοσμικάς εξουσίας, επροτίμησε καλλίτερα να ήναι παρερριμμένος
παρά να κατοική εις τα σκηνώματα των αμαρτωλών
ως λέγει ο Δαβίδ,
πηγαίνωντας εις το Μοναστήριον έγινε Μοναχός. Ύστερον δε έγινε και Ηγούμενος
Αγιος Νικόδημος Αγιορείτης....

[toula]

Η αειπαρθενος Θεοτόκος και ο παρθενος Ιωάννης εστεκαν κοντά στον Σταυρό του Κυρίου ως προσωποποιησεις της πιο υψηλής ανθρώπινης αγνοτητος.
Αγ.Ιγνατιος Μπριαντσανινωφ.