Ο Θεός βρίσκεται παντού. Και σαν βρει καρδιά που δεν Του εναντιώνεται, καρδιά ταπεινή, μπαίνει μέσα της και τη γεμίζει χαρά. Τόση είναι η χαρά της καρδιάς που έχει μέσα της το Θεό, ώστε κολλάει πάνω Του και δεν θέλει ποτέ να Τον αποχωριστεί.
Σε καρδιά φουσκωμένη από εγωισμό δεν πλησιάζει ο Κύριος. Κι έτσι αυτή καταθλίβεται, μαραζώνει και σιγολιώνει, βυθισμένη στην άγνοια, τη λύπη και το σκοτάδι.
Όσο αμαρτωλοί κι αν είμαστε, μόλις στραφούμε με μετάνοια και πόθο προς τον Κύριο, η θύρα της καρδιάς μας ανοίγει σ’ Εκείνον. Η εσωτερική ακαθαρσία ξεχύνεται έξω, για να παραχωρήσει τη θέση της στην καθαρότητα, την αρετή, τον ίδιο το Σωτήρα, τον μεγάλο Επισκέπτη της ψυχής, τον κομιστή της χαράς, του φωτός, του ελέους.
Θείο δώρο είναι αυτή η ευλογημένη κατάσταση, όχι δικό μας κατόρθωμα. Και αφού είναι δώρο, πρέπει να ευχαριστούμε το δωρητή με ταπείνωση.
Ταπείνωση! Η βάση κάθε αρετής και η προϋπόθεση της πνευματικής καρποφορίας! Έχετε ταπείνωση; Έχετε το Θεό. Τα έχετε όλα! Δεν έχετε ταπείνωση; Τα χάνετε όλα!
Να συντηρείτε, λοιπόν, στην καρδιά σας το αίσθημα της ταπεινοφροσύνης. Η φυσική και ομαλή σχέση μας με το Θεό προϋποθέτει καρδιά έμπονη, συντριμμένη και ολοκληρωτικά αφοσιωμένη σ’ Αυτόν, καρδιά που μυστικά αναφωνεί κάθε στιγμή: «Κύριε, εσύ τα γνωρίζεις όλα· σώσε με!». Αν παραδοθούμε στα χέρια Του, η σοφή και άγια βουλή Του θα κάνει μ’ εμάς και σ’ εμάς ό,τι είναι πρόσφορο για τη σωτηρία μας…
Το έργο της αδιάλειπτης προσευχής δεν είναι μόνο για τους ησυχαστές, αλλά για όλους τους χριστιανούς, στους οποίους ο Κύριος, μέσω του αγίου αποστόλου, παραγγέλλει: «Αδιαλείπτως προσεύχεσθε». Υπάρχουν διάφορες βαθμίδες προσευχής μέχρι την αδιάλειπτη. Όλες είναι έργο του Θεού, που παρακολουθεί τις καρδιές των ανθρώπων εξίσου, ανεξάρτητα από την ιδιότητα τους ως μοναχών ή κοσμικών. Και όταν μια καρδιά, όποια κι αν είναι, στρέφεται σ’ Αυτόν, την πλησιάζει με αγάπη και ενώνεται μαζί της.
Πώς διατηρείται στην καρδιά ο φόβος του Θεού.
Ο φόβος του Θεού είναι γέννημα της πίστεως και προϋπόθεση της πνευματικής προκοπής. Όταν εγκατασταθεί στην καρδιά, σαν τον καλό νοικοκύρη τα ταχτοποιεί όλα. Έχουμε φόβο Θεού; Αν ναι, ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο, που μας τον έδωσε, και ας τον φυλάξουμε σαν πολύτιμο θησαυρό. Αν, όμως, δεν τον έχουμε, ας κάνουμε ό,τι μπορούμε για να τον αποκτήσουμε, γνωρίζοντας ότι για την έλλειψή του ευθύνονται η απροσεξία και η αμέλειά μας.
Από το φόβο του Θεού γεννιέται η μετάνοια, η συντριβή, το πένθος για τις αμαρτίες. Μακάρι το αίσθημα αυτό, ο πρόδρομος της σωτηρίας, να μην απομακρύνεται ποτέ από την καρδιά!
Για να διατηρηθεί μέσα μας ο φόβος του Θεού, πρέπει να κρατάμε αδιάλειπτη τη μνήμη του θανάτου και της Κρίσεως, ενωμένη με τη συναίσθηση της παρουσίας του Κυρίου: Ο Θεός είναι πάντα κοντά μας και μέσα μας, βλέποντας, ακούοντας και γνωρίζοντας τα πάντα, ακόμα και τους πιο κρυφούς λογισμούς μας.
Όταν αυτή η τριάδα -φόβος Θεού, μνήμη θανάτου, συναίσθηση θείας παρουσίας- εγκατασταθεί μέσα μας, τότε η προσευχή ξεχύνεται από την καρδιά αυθόρμητα· τότε η ελπίδα της σωτηρίας γίνεται στερεή.
Το φόβο του Θεού τίποτα δεν τον διατηρεί τόσο, όσο η μνήμη της φοβερής Κρίσεως. Η μνήμη, όμως, αυτή δεν πρέπει να μας δημιουργεί αθυμία, αλλά να μας εμπνέει αγωνιστικότητα και μετάνοια. Ας προσπαθούμε να μένουμε αμόλυντοι από το ρύπο της αμαρτίας. Κι αν κάποτε-κάποτε αμαρτάνουμε, ας καθαριζόμαστε με την Εξομολόγηση. Έτσι, ελπίζοντας πάντα στο έλεος του Θεού, δεν θα λιποψυχούμε. Ο Κριτής μας, άλλωστε, είναι σπλαχνικός και φιλάνθρωπος. Δεν ψάχνει να βρει κάτι για να μας καταδικάσει. Απεναντίας, ψάχνει κάτι, το παραμικρό, για να μας δικαιώσει.
Θεός και συνείδηση.
Αν εγκάρδια αποφασίσετε να υπακούετε πάντοτε στον Κύριο και μ’ ολόκληρη την πολιτεία σας να ευαρεστείτε Εκείνον μόνο, κι αν ύστερα, σε κάθε αδιέξοδο και κάθε ανάγκη σας, στρέφεστε με πίστη και αφοσίωση πάλι σ’ Εκείνον μόνο, τότε να είστε βέβαιος ότι όλα στη ζωή σας, τόσο την πνευματική όσο και την εγκόσμια, θα εξελίσσονται με επιτυχία. Είναι μεγάλο πράγμα να συνειδητοποιήσει κανείς ότι χωρίς το Θεό τίποτα δεν μπορεί να κάνει και, αφού το συνειδητοποιήσει, να καταφεύγει με εμπιστοσύνη στη βοήθειά Του.
Εκείνον μόνο, κι αν υστέρα, σε κάθε αδιέξοδο και κάθε ανάγκη σας, στρέφεστε με πίστη και αφοσίωση πάλι σ’ Εκείνον μόνο, τότε να είστε βέβαιος ότι όλα στη ζωή σας, τόσο την πνευματική όσο και την εγκόσμια, θα εξελίσσονται με επιτυχία. Είναι μεγάλο πράγμα να συνειδητοποιήσει κανείς ότι χωρίς το Θεό τίποτα δεν μπορεί να κάνει και, αφού το συνειδητοποιήσει, να καταφεύγει με εμπιστοσύνη στη βοήθειά Του.
Η συνείδηση πρέπει να κατευθύνει σωστά τη ψυχή και να την πληροφορεί αλάθητα για το αγαθό σε κάθε περίσταση. Αυτό, όμως, δεν μπορεί να το κάνει, αν δεν είναι καθαρή και φωτισμένη. Ας την καθαρίσουμε, λοιπόν, με την άσκηση και την τήρηση των εντολών του Κυρίου, που απαλλάσσουν την καρδιά από τα πάθη, και ας τη φωτίσουμε με το θείο φως, μελετώντας το Ευαγγέλιο. Από κει θα αντλήσουμε τους σοφούς κανόνες, με τους οποίους θα χειραγωγήσουμε τη συνείδηση μας στο άγιο θέλημα του Θεού.
Αγ. Θεοφάνους του Εγκλείστου, «Ο δρόμος της ζωής» -επιλογές-, Ι.Μ.Παρακλήτου
Ψυχοφελή μηνύματα...
Συντονιστής: Συντονιστές
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 53365
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
«Είμαι η Παρασκευή!»
Ο Παππούς αισθανόταν την αγάπη των Αγίων να τον διαπέρνα σαν ζεστό ρεύμα, όπως είχε ομολογήσει ο ίδιος. Και οι λόγοι του διαβεβαιώνουν ότι ή τάσις αυτού του ρεύματος ήταν υψηλή: «Έχουμε συγχορευτάς και συνεορτάζοντας και συνεορταζομένους τους Αγίους και όλον τον ουράνιο κόσμο. Οι Άγιοι με την αγάπη τους μας παίρνουν τα μυαλά, εδώ που τα λέμε… Ανά πασά στιγμή επικοινωνούν μαζί μας, γιατί ευρίσκονται μέσα στον φώς του Θεού και δεν εμποδίζονται από την ύλη. Λοιπόν, μας παρακολουθούν εμάς συνεχώς από κοντά και, όταν τους παρακαλούμε, αμέσως μας επισκέπτονται και μας σώζουν από πολλούς πειρασμούς και μας ευφραίνουν τον νου…
»Οι Άγιοι, είδατε, πηδούν και έρχονται προς ημάς και θέλουν να πηδήσωμε και εμείς προς αυτούς, για να είμαστε φίλοι. Να τους ανταποδίδωμε την επίσκεψι, γιατί την ποθούν αφάνταστα. Τι και αν μας χωρίζει ο ορατός κόσμος από τον αόρατο; ‘Εμείς να ενστερνιστούμε την αγάπη του Χριστού και να κάνωμε το βήμα!…»
Την άνοιξη του 1988 (17 Μαρτίου), ο Γέροντας μαζί με τις αδελφές Θ, Θ. και Θ ξεκίνησαν με τον αυτοκίνητο, για να επισκευάσουν τον τότε χωματόδρομο, που είχε γίνει άβατος από τις βροχές.
Με την ευκαιρία αυτή θα έκοβαν και χορτάρι για τις αγελάδες της Μονής. Λίγο πριν φθάσουν στον προσκυνητάρι της αγίας Παρασκευής, στον χωράφι του Σταμπόλα, τον όποιο ήταν κατάσπαρτο από αγριολούλουδα, είδαν μία γυναίκα, μαντηλοφορεμένη και ντυμένη με σκούρα ρούχα, να βαδίζει αργά-αργά και σκυφτή. Εφαινόταν σαν να αναζητούσε κάτι. Ξαφνικά, σήκωσε τον κεφάλι της και προσήλωσε επίμονα τον έντονο βλέμμα της επάνω στον Γέροντα, σαν να ήθελε να του μιλήσει.
Σ’ όλους έκανε μεγάλη εντύπωση το ολοφώτεινο και κατάλευκο πρόσωπο της, καθώς και τα μεγάλα αμυγδαλωτά μάτια της. Απορούσαν, λοιπόν, ποιά να ήταν ή άγνωστη αυτή γυναίκα. Την προσπέρασαν, όμως, χωρίς να της ομιλήσουν.
Μετά από μία ώρα περίπου, καθώς επέστρεφαν, ξανασυνάντησαν την παράδοξη αυτή ύπαρξη να βηματίζει με απαράλλακτο τρόπο, στο ίδιο σημείο. Απόρησαν οι αδελφές και ερώτησαν:
-Παππού, τί παράξενο πράγμα! Τί κάνει αύτη ή γυναίκα τόση ώρα μόνη της εδώ; Δεν φαίνεται να μαζεύει χόρτα.
-Έτσι εμφανίζονται οι Άγιοι, απήντησε με απλότητα ο Πάππος.
Την ιδία στιγμή γύρισε ή γυναίκα και κοίταξε πάλι κατάματα τον Γέροντα, με πολύ μεγαλύτερη έμφαση, όμως, αυτή την φορά.
-Παππού, σταθείτε να ρωτήσαμε ποιά είναι, επέμεναν οι αδελφές.
Αλλά εκείνος, χωρίς να σταματήσει να οδηγεί, επανέλαβε τους λόγους:
-Έτσι εμφανίζονται οι Άγιοι- ξαφνικά!
Τότε οι αδελφές άρχισαν να σκέπτονται μήπως ή εμφάνεια ήταν υπερφυσική και λυπήθηκαν πού δεν σταμάτησαν, για να διερευνήσουν την ασυνήθη αυτήν παρουσία.
Μετά από μερικές ήμερες, στο τέλος της Θείας Λειτουργίας του Μ. Σαββάτου, ή αδελφή Θ. βλέπει την παράξενη εκείνη γυναίκα, με την ίδια ενδυμασία, ανάμεσα στο εκκλησίασμα να πηγαίνει να πάρει αντίδωρο από τον Παππού. Κατάπληκτη σκέφθηκε με χαρά: «Τώρα δεν μου γλυτώνεις. Θα σε ρωτήσω ποιά είσαι». Και έσπευσε να την προλάβει. Μόλις, όμως, την πλησίασε, την έχασε από τα μάτια της. Την αναζήτησε μέσα και έξω από τον Ναό, αλλά είχε γίνει άφαντη! Ήταν βέβαιο, πλέον, ότι ή παρουσία της ήταν υπερφυής.
Άλλωστε και ο Παππούς ομολόγησε ότι ή θέα και το βλέμμα της είχαν αφήσει στην ψυχή του μία Θεία αγαλλίαση και την πληροφορία ότι ήταν η αγία Παρασκευή. Παρ’ όλα αυτά, επί αρκετό καιρό, απέφευγε να αποδεχτεί το γεγονός ως εμφάνεια της Αγίας, φοβούμενος την πλάνη. Γι’ αυτό προσπαθούσε να πείσει τον εαυτό του ότι επρόκειτο για μία συνήθη γυναίκα, ή οποία πιθανώς να μάζευε χόρτα. Άλλωστε ο Παππούς δεν δεχόταν αβασάνιστα όλα τα υπερφυσικά γεγονότα ως Θεία. Για πολύ καιρό, λοιπόν, απωθούσε την πνευματική γλυκύτητα πού ένιωθε στην ανάμνηση εκείνης της συναντήσεως, περιφρουρώντας έτσι τον εαυτό του. Η ψυχή του δεν αναπαυόταν με αυτή την αρνητική στάση του και τελικά -όπως έλεγε ο ίδιος- έχασε την ειρήνη στην προσευχή. Τότε κατάλαβε ότι ήταν λάθος του να μη δέχεται την ευλογία του Θεού.
Αργότερα διαβεβαίωνε: «Όσο σκέπτομαι την ματιά της Αγίας Παρασκευής τόσο αισθάνομαι ένα ποταμό Χάριτος μέσα μου. Βλέπω ότι μου ανάβει περισσότερο πυρ Θείας αγάπης. Αν άφηνα τον νου μου να δουλέψει αυτό το θέμα της εμφανίσεως της Αγίας, θα είχα πολλά ανοίγματα! Αλλά κρατάω και ένα- και λέω: Και ποιός είμαι εγώ; Γιατί πάντα υπάρχει ο κίνδυνος της πλάνης».
Αργότερα ένα πνευματικό του παιδί από τα Μέγαρα, του απεκάλυψε: «Είδα σε όνειρο μία μοναχή, ή οποία μου είπε: Να πεις στον Δαμασκηνό: Τρεις φορές παρουσιάσθηκα. Τί άλλο θέλει;
-Και ποιά είσαι εσύ; την ερώτησα.
-Είμαι αυτή, που ή μητέρα σου με τιμά και με νηστεύει από μικρό παιδί. Είμαι ή Παρασκευή!».
ΒΙΒΛΙΟΓ. Ο ΠΑΤΗΡ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ ΚΑΤΡΑΚΟΥΛΗΣ. ΕΚΔΟΣΙΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΜΑΚΡΥΝΟΥ . ΜΕΓΑΡΑ 2006.
Ο Παππούς αισθανόταν την αγάπη των Αγίων να τον διαπέρνα σαν ζεστό ρεύμα, όπως είχε ομολογήσει ο ίδιος. Και οι λόγοι του διαβεβαιώνουν ότι ή τάσις αυτού του ρεύματος ήταν υψηλή: «Έχουμε συγχορευτάς και συνεορτάζοντας και συνεορταζομένους τους Αγίους και όλον τον ουράνιο κόσμο. Οι Άγιοι με την αγάπη τους μας παίρνουν τα μυαλά, εδώ που τα λέμε… Ανά πασά στιγμή επικοινωνούν μαζί μας, γιατί ευρίσκονται μέσα στον φώς του Θεού και δεν εμποδίζονται από την ύλη. Λοιπόν, μας παρακολουθούν εμάς συνεχώς από κοντά και, όταν τους παρακαλούμε, αμέσως μας επισκέπτονται και μας σώζουν από πολλούς πειρασμούς και μας ευφραίνουν τον νου…
»Οι Άγιοι, είδατε, πηδούν και έρχονται προς ημάς και θέλουν να πηδήσωμε και εμείς προς αυτούς, για να είμαστε φίλοι. Να τους ανταποδίδωμε την επίσκεψι, γιατί την ποθούν αφάνταστα. Τι και αν μας χωρίζει ο ορατός κόσμος από τον αόρατο; ‘Εμείς να ενστερνιστούμε την αγάπη του Χριστού και να κάνωμε το βήμα!…»
Την άνοιξη του 1988 (17 Μαρτίου), ο Γέροντας μαζί με τις αδελφές Θ, Θ. και Θ ξεκίνησαν με τον αυτοκίνητο, για να επισκευάσουν τον τότε χωματόδρομο, που είχε γίνει άβατος από τις βροχές.
Με την ευκαιρία αυτή θα έκοβαν και χορτάρι για τις αγελάδες της Μονής. Λίγο πριν φθάσουν στον προσκυνητάρι της αγίας Παρασκευής, στον χωράφι του Σταμπόλα, τον όποιο ήταν κατάσπαρτο από αγριολούλουδα, είδαν μία γυναίκα, μαντηλοφορεμένη και ντυμένη με σκούρα ρούχα, να βαδίζει αργά-αργά και σκυφτή. Εφαινόταν σαν να αναζητούσε κάτι. Ξαφνικά, σήκωσε τον κεφάλι της και προσήλωσε επίμονα τον έντονο βλέμμα της επάνω στον Γέροντα, σαν να ήθελε να του μιλήσει.
Σ’ όλους έκανε μεγάλη εντύπωση το ολοφώτεινο και κατάλευκο πρόσωπο της, καθώς και τα μεγάλα αμυγδαλωτά μάτια της. Απορούσαν, λοιπόν, ποιά να ήταν ή άγνωστη αυτή γυναίκα. Την προσπέρασαν, όμως, χωρίς να της ομιλήσουν.
Μετά από μία ώρα περίπου, καθώς επέστρεφαν, ξανασυνάντησαν την παράδοξη αυτή ύπαρξη να βηματίζει με απαράλλακτο τρόπο, στο ίδιο σημείο. Απόρησαν οι αδελφές και ερώτησαν:
-Παππού, τί παράξενο πράγμα! Τί κάνει αύτη ή γυναίκα τόση ώρα μόνη της εδώ; Δεν φαίνεται να μαζεύει χόρτα.
-Έτσι εμφανίζονται οι Άγιοι, απήντησε με απλότητα ο Πάππος.
Την ιδία στιγμή γύρισε ή γυναίκα και κοίταξε πάλι κατάματα τον Γέροντα, με πολύ μεγαλύτερη έμφαση, όμως, αυτή την φορά.
-Παππού, σταθείτε να ρωτήσαμε ποιά είναι, επέμεναν οι αδελφές.
Αλλά εκείνος, χωρίς να σταματήσει να οδηγεί, επανέλαβε τους λόγους:
-Έτσι εμφανίζονται οι Άγιοι- ξαφνικά!
Τότε οι αδελφές άρχισαν να σκέπτονται μήπως ή εμφάνεια ήταν υπερφυσική και λυπήθηκαν πού δεν σταμάτησαν, για να διερευνήσουν την ασυνήθη αυτήν παρουσία.
Μετά από μερικές ήμερες, στο τέλος της Θείας Λειτουργίας του Μ. Σαββάτου, ή αδελφή Θ. βλέπει την παράξενη εκείνη γυναίκα, με την ίδια ενδυμασία, ανάμεσα στο εκκλησίασμα να πηγαίνει να πάρει αντίδωρο από τον Παππού. Κατάπληκτη σκέφθηκε με χαρά: «Τώρα δεν μου γλυτώνεις. Θα σε ρωτήσω ποιά είσαι». Και έσπευσε να την προλάβει. Μόλις, όμως, την πλησίασε, την έχασε από τα μάτια της. Την αναζήτησε μέσα και έξω από τον Ναό, αλλά είχε γίνει άφαντη! Ήταν βέβαιο, πλέον, ότι ή παρουσία της ήταν υπερφυής.
Άλλωστε και ο Παππούς ομολόγησε ότι ή θέα και το βλέμμα της είχαν αφήσει στην ψυχή του μία Θεία αγαλλίαση και την πληροφορία ότι ήταν η αγία Παρασκευή. Παρ’ όλα αυτά, επί αρκετό καιρό, απέφευγε να αποδεχτεί το γεγονός ως εμφάνεια της Αγίας, φοβούμενος την πλάνη. Γι’ αυτό προσπαθούσε να πείσει τον εαυτό του ότι επρόκειτο για μία συνήθη γυναίκα, ή οποία πιθανώς να μάζευε χόρτα. Άλλωστε ο Παππούς δεν δεχόταν αβασάνιστα όλα τα υπερφυσικά γεγονότα ως Θεία. Για πολύ καιρό, λοιπόν, απωθούσε την πνευματική γλυκύτητα πού ένιωθε στην ανάμνηση εκείνης της συναντήσεως, περιφρουρώντας έτσι τον εαυτό του. Η ψυχή του δεν αναπαυόταν με αυτή την αρνητική στάση του και τελικά -όπως έλεγε ο ίδιος- έχασε την ειρήνη στην προσευχή. Τότε κατάλαβε ότι ήταν λάθος του να μη δέχεται την ευλογία του Θεού.
Αργότερα διαβεβαίωνε: «Όσο σκέπτομαι την ματιά της Αγίας Παρασκευής τόσο αισθάνομαι ένα ποταμό Χάριτος μέσα μου. Βλέπω ότι μου ανάβει περισσότερο πυρ Θείας αγάπης. Αν άφηνα τον νου μου να δουλέψει αυτό το θέμα της εμφανίσεως της Αγίας, θα είχα πολλά ανοίγματα! Αλλά κρατάω και ένα- και λέω: Και ποιός είμαι εγώ; Γιατί πάντα υπάρχει ο κίνδυνος της πλάνης».
Αργότερα ένα πνευματικό του παιδί από τα Μέγαρα, του απεκάλυψε: «Είδα σε όνειρο μία μοναχή, ή οποία μου είπε: Να πεις στον Δαμασκηνό: Τρεις φορές παρουσιάσθηκα. Τί άλλο θέλει;
-Και ποιά είσαι εσύ; την ερώτησα.
-Είμαι αυτή, που ή μητέρα σου με τιμά και με νηστεύει από μικρό παιδί. Είμαι ή Παρασκευή!».
ΒΙΒΛΙΟΓ. Ο ΠΑΤΗΡ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ ΚΑΤΡΑΚΟΥΛΗΣ. ΕΚΔΟΣΙΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΜΑΚΡΥΝΟΥ . ΜΕΓΑΡΑ 2006.
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 53365
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ ΜΗΝΥΜΑΤΑ
Ένα από τα πιο σπουδαία μηνύματα που οι Τρεις Πατέρες της Εκκλησίας, ο Μέγας Βασίλειος, ο Γρηγόριος ο Θεολόγος και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, έχουν να προτείνουν στους καιρούς μας και στον κάθε άνθρωπο, ανεξαρτήτως ηλικίας, είναι η μελέτη. Το διάβασμα προϋποθέτει πνεύμα μαθητείας. Μαθητής είναι αυτός που θέλει να μάθει, διότι νιώθει ότι η γνώση του είναι απαραίτητη για να προχωρήσει στη ζωή του. Δεν έχει να κάνει κατ’ ανάγκην με την επαγγελματική αποκατάσταση, αλλά με την αναζήτηση της αλήθειας.
Μαθαίνω σημαίνει μειώνω το σκοτάδι στο οποίο βρίσκομαι. Ανοίγω δρόμους για να ανακαλύψω και να αφήσω να μου αποκαλυφθούν τα μυστικά του κόσμου. Ποια είναι, άραγε, η αιτία της ύπαρξής μας; Δύο γονείς που τυχαία μας έφεραν στη ζωή, για να εκπληρώσουν το χρέος του ανθρώπου να παρατείνει τη ζωή του μέσω των παιδιών του; Ή μήπως για να μοιραστούμε την όποια περιουσία τους; Ή για να μην γκρινιάζουν οι γονείς των γονέων μας για κοινωνικούς λόγους;
Και δεν φτάνει μόνο η αιτία της ύπαρξής μας. Σημείο-κλειδί είναι και ο σκοπός της. Έχουμε κάποια αποστολή στη ζωή μας; Μήπως αυτή έχει να κάνει με το να εξασφαλίσουμε τις δυνατότητες να απολαμβάνουμε δόξα, αναγνώριση, κάλυψη της δίψας των αισθήσεων να χορτάσουν; Μήπως μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο, ως προς τη συστημική του διάσταση και πορεία; Μήπως για να έχουμε παρέα και να μη νικιόμαστε από τη μοναξιά;
Τέλος, υπάρχει και το μεγάλο ερώτημα του θανάτου. Είναι η οδός της ανυπαρξίας; Είναι το πέρασμα σε μιαν άλλη πραγματικότητα; Με ποια κριτήρια, αν υπάρχει αυτή η πραγματικότητα, θα τη ζήσουμε ως κατάσταση ευτυχίας; Ποια απάντηση δίνουμε στο ερώτημα του Θεού;
Τα θέματα αυτά δεν απαντώνται εύκολα ούτε από τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, ούτε με κάποιες πρόχειρες συζητήσεις. Χρειάζονται αναφορά σε ανθρώπους που έδωσαν γνήσιες απαντήσεις και με τη σκέψη και με τη ζωή τους και γι’ αυτό το πνεύμα μαθητείας και η μελέτη μπορούν να βοηθήσουν αποφασιστικά. Οι τρεις Ιεράρχες προσφέρονται.
«Η κτίση, εκπλήττοντας με την εξωτερική όψη τον θεατή, παραπέμπει τον παρατηρητή στο θαύμα του Θεού, ο Οποίος τη δημιούργησε, και η συνείδηση που αντηχεί μέσα μας, μάς υπαγορεύει όσα πρέπει να πράττουμε», λέει ο Χρυσόστομος.
«Σώφρων είναι ο άνθρωπος που αγαπά την καλοσύνη, γιατί αυτή δεν χάνεται. Ο άνθρωπος είναι μικρός και συγχρόνως μεγάλος. Ταπεινός και υψηλός. Θνητός και αθάνατος. Γήινος και ουράνιος. Και είναι φως ο άνθρωπος, επειδή έχει μέσα του τη δύναμη του λογικού, αλλά και μπορεί να πλησιάσει τον Θεό», μας λέει ο Γρηγόριος.
«Κάλλος ψυχής και δύναμη είναι αυτά που θέλει ο άνθρωπος, Για να τα αποκτήσει όμως, χρειάζεται η θεία χάρις. Ο άνθρωπος του Θεού αγαπά. Και η αγάπη φαίνεται όταν λυπάται και έχει αγωνία οι συνάνθρωποί το να μη βλάπτονται στη ζωή τους, αλλά και όταν χαίρεται και αγωνίζεται για να ωφελούνται. Κι όταν κάποιος πετυχαίνει κάτι, αυτός που αγαπά χαίρεται ακόμη περισσότερο», μας λέει ο Βασίλειος.
Τα λόγια αυτά, που πήγασαν από τον τρόπο της ζωής τους, μας βοηθούνε να δούμε την αξία τού να μαθαίνουμε πέρα από τη χρησιμότητα της γνώσης και να οδηγούμαστε στην αλήθεια του Θεού και της πίστης, ώστε η ζωή μας να έχει σκοπό που ξεπερνά το παρόν. Το χρειαζόμαστε.
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
Δημοσιεύθηκε στην “Ορθόδοξη Αλήθεια”
στο φύλλο της Τετάρτης 29 Ιανουαρίου 2025
Ένα από τα πιο σπουδαία μηνύματα που οι Τρεις Πατέρες της Εκκλησίας, ο Μέγας Βασίλειος, ο Γρηγόριος ο Θεολόγος και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, έχουν να προτείνουν στους καιρούς μας και στον κάθε άνθρωπο, ανεξαρτήτως ηλικίας, είναι η μελέτη. Το διάβασμα προϋποθέτει πνεύμα μαθητείας. Μαθητής είναι αυτός που θέλει να μάθει, διότι νιώθει ότι η γνώση του είναι απαραίτητη για να προχωρήσει στη ζωή του. Δεν έχει να κάνει κατ’ ανάγκην με την επαγγελματική αποκατάσταση, αλλά με την αναζήτηση της αλήθειας.
Μαθαίνω σημαίνει μειώνω το σκοτάδι στο οποίο βρίσκομαι. Ανοίγω δρόμους για να ανακαλύψω και να αφήσω να μου αποκαλυφθούν τα μυστικά του κόσμου. Ποια είναι, άραγε, η αιτία της ύπαρξής μας; Δύο γονείς που τυχαία μας έφεραν στη ζωή, για να εκπληρώσουν το χρέος του ανθρώπου να παρατείνει τη ζωή του μέσω των παιδιών του; Ή μήπως για να μοιραστούμε την όποια περιουσία τους; Ή για να μην γκρινιάζουν οι γονείς των γονέων μας για κοινωνικούς λόγους;
Και δεν φτάνει μόνο η αιτία της ύπαρξής μας. Σημείο-κλειδί είναι και ο σκοπός της. Έχουμε κάποια αποστολή στη ζωή μας; Μήπως αυτή έχει να κάνει με το να εξασφαλίσουμε τις δυνατότητες να απολαμβάνουμε δόξα, αναγνώριση, κάλυψη της δίψας των αισθήσεων να χορτάσουν; Μήπως μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο, ως προς τη συστημική του διάσταση και πορεία; Μήπως για να έχουμε παρέα και να μη νικιόμαστε από τη μοναξιά;
Τέλος, υπάρχει και το μεγάλο ερώτημα του θανάτου. Είναι η οδός της ανυπαρξίας; Είναι το πέρασμα σε μιαν άλλη πραγματικότητα; Με ποια κριτήρια, αν υπάρχει αυτή η πραγματικότητα, θα τη ζήσουμε ως κατάσταση ευτυχίας; Ποια απάντηση δίνουμε στο ερώτημα του Θεού;
Τα θέματα αυτά δεν απαντώνται εύκολα ούτε από τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, ούτε με κάποιες πρόχειρες συζητήσεις. Χρειάζονται αναφορά σε ανθρώπους που έδωσαν γνήσιες απαντήσεις και με τη σκέψη και με τη ζωή τους και γι’ αυτό το πνεύμα μαθητείας και η μελέτη μπορούν να βοηθήσουν αποφασιστικά. Οι τρεις Ιεράρχες προσφέρονται.
«Η κτίση, εκπλήττοντας με την εξωτερική όψη τον θεατή, παραπέμπει τον παρατηρητή στο θαύμα του Θεού, ο Οποίος τη δημιούργησε, και η συνείδηση που αντηχεί μέσα μας, μάς υπαγορεύει όσα πρέπει να πράττουμε», λέει ο Χρυσόστομος.
«Σώφρων είναι ο άνθρωπος που αγαπά την καλοσύνη, γιατί αυτή δεν χάνεται. Ο άνθρωπος είναι μικρός και συγχρόνως μεγάλος. Ταπεινός και υψηλός. Θνητός και αθάνατος. Γήινος και ουράνιος. Και είναι φως ο άνθρωπος, επειδή έχει μέσα του τη δύναμη του λογικού, αλλά και μπορεί να πλησιάσει τον Θεό», μας λέει ο Γρηγόριος.
«Κάλλος ψυχής και δύναμη είναι αυτά που θέλει ο άνθρωπος, Για να τα αποκτήσει όμως, χρειάζεται η θεία χάρις. Ο άνθρωπος του Θεού αγαπά. Και η αγάπη φαίνεται όταν λυπάται και έχει αγωνία οι συνάνθρωποί το να μη βλάπτονται στη ζωή τους, αλλά και όταν χαίρεται και αγωνίζεται για να ωφελούνται. Κι όταν κάποιος πετυχαίνει κάτι, αυτός που αγαπά χαίρεται ακόμη περισσότερο», μας λέει ο Βασίλειος.
Τα λόγια αυτά, που πήγασαν από τον τρόπο της ζωής τους, μας βοηθούνε να δούμε την αξία τού να μαθαίνουμε πέρα από τη χρησιμότητα της γνώσης και να οδηγούμαστε στην αλήθεια του Θεού και της πίστης, ώστε η ζωή μας να έχει σκοπό που ξεπερνά το παρόν. Το χρειαζόμαστε.
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
Δημοσιεύθηκε στην “Ορθόδοξη Αλήθεια”
στο φύλλο της Τετάρτης 29 Ιανουαρίου 2025
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 53365
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
Η εορτή των Τριών Ιεραρχών,
οι Άγιοι προστάτες των γραμμάτων....
Εορτή της παιδείας....
Ας ανάψουμε ένα κεράκι
για εκείνους τους παιδαγωγούς
που δεν στόχευαν
να μας γεμίσουν απλά τα μυαλά με γνώση
αλλά είχαν την έγνοια
να μορφώσουν μέσα στις καρδιές μας
εκείνες τις αξίες, τις αρετές
που είχαμε ανάγκη
για να ανοίξουμε τα φτερά μας....
Ένα κεράκι για εκείνους
που δεν ντράπηκαν
να κατέβουν απ’ την έδρα τους
όχι για να κάτσουν από πάνω μας
αλλά δίπλα μας
φωτίζοντας μας με την πείρα τους....
Ένα κεράκι για εκείνους
που έβλεπαν πίσω από τις χαζομάρες μας,
που βοήθησαν να μην σβήσει
εκείνη η φλόγα που έκαιγε τα σωθικά μας
κι ας τσουρουφλιστήκαν απ’ την θρασύτητα μας....
Ένα κεράκι για εκείνους τους παιδαγωγούς
που πίστεψαν σε μας
ακόμα κι όταν εμείς βουλιάζαμε απογοητευμένοι....
Τους το χρωστάμε τούτο το κεράκι
ως αντίδωρο ευγνωμοσύνης, αγάπης....
Σε εκείνους τους παιδαγωγούς
εντός μα κι εκτός σχολείου....
Πατήρ Ιωάννης Παπαδημητρίου.
οι Άγιοι προστάτες των γραμμάτων....
Εορτή της παιδείας....
Ας ανάψουμε ένα κεράκι
για εκείνους τους παιδαγωγούς
που δεν στόχευαν
να μας γεμίσουν απλά τα μυαλά με γνώση
αλλά είχαν την έγνοια
να μορφώσουν μέσα στις καρδιές μας
εκείνες τις αξίες, τις αρετές
που είχαμε ανάγκη
για να ανοίξουμε τα φτερά μας....
Ένα κεράκι για εκείνους
που δεν ντράπηκαν
να κατέβουν απ’ την έδρα τους
όχι για να κάτσουν από πάνω μας
αλλά δίπλα μας
φωτίζοντας μας με την πείρα τους....
Ένα κεράκι για εκείνους
που έβλεπαν πίσω από τις χαζομάρες μας,
που βοήθησαν να μην σβήσει
εκείνη η φλόγα που έκαιγε τα σωθικά μας
κι ας τσουρουφλιστήκαν απ’ την θρασύτητα μας....
Ένα κεράκι για εκείνους τους παιδαγωγούς
που πίστεψαν σε μας
ακόμα κι όταν εμείς βουλιάζαμε απογοητευμένοι....
Τους το χρωστάμε τούτο το κεράκι
ως αντίδωρο ευγνωμοσύνης, αγάπης....
Σε εκείνους τους παιδαγωγούς
εντός μα κι εκτός σχολείου....
Πατήρ Ιωάννης Παπαδημητρίου.
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 53365
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ: ΟΙ ΜΕΛΙΡΡΥΤΟΙ ΠΟΤΑΜΟΙ ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΙ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
Στις 30 Ιανουαρίου η Εκκλησία μας έχει ορίσει να εορτάζεται από κοινού η μνήμη των Αγίων Τριών Ιεραρχών, των Μ. Βασιλείου, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννου Χρυσοστόμου και η Πολιτεία να τους τιμά ως προστάτες της παιδείας, της επιστήμης και του πολιτισμού, διότι οι ίδιοι ενσάρκωσαν αυτά τα αγαθά και έγιναν φορείς μιας πρωτόγνωρης πνευματικότητας, ξέχωρη από αυτή που γνώριζε και βίωνε ο προχριστιανικός κόσμος, καρπός της επενέργειας του Αγίου Πνεύματος, η οποία μεταποιεί και μεταμορφώνει τον κόσμο, φορεί ενός νέου πολιτισμικού ιδεώδους, του ελληνοχριστιανικού.
Η μνήμη τους μας θυμίζει την μεγαλύτερη σύζευξη της ιστορίας, την ένωση του Χριστιανισμού με τον Ελληνισμό, σε ένα πια αδιαίρετο σώμα, γενόμενο ο καταλύτης της ανθρωπότητας. Αν αυτή τη στιγμή υπάρχει παγκόσμιος πολιτισμός, αν υπάρχει ανθρωπιστική παιδεία, αν υπάρχουν αξίες και ιδανικά, αν μπορεί να διακριθεί και να διαφοροποιηθεί ο πολιτισμός από την βαρβαρότητα, οφείλεται στη μεγάλη σύζευξη Χριστιανισμού και Ελληνισμού, την οποία πραγματοποίησαν με επιτυχία οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας μας, με πρωτοπόρους τους Τρείς Ιεράρχες.
Την καθιέρωση της εορτής τους οδήγησε μια ιδιότυπη «έριδα» τον 11ο μ. Χ. αιώνα. Οι ιερές μορφές τους «δίχαζαν» πολλούς πιστούς, όσον αφορά ποιος από τους τρεις Ιεράρχες υπήρξε ο πιο σπουδαίος. Τέτοια ήταν η επίδραση των μεγάλων αυτών προσωπικοτήτων στη συνείδηση των πιστών, επτά αιώνες μετά! Τέλος σε αυτή την «ιερή διαμάχη» έβαλε ο φωτισμένος επίσκοπος Ευχαϊτών (Μ. Ασίας) Ιωάννης Μαυρόπους (990-1070), καθιερώνοντας κοινό εορτασμό της μνήμης τους. Στην πατρίδα μας ορίστηκαν ως προστάτες της Παιδείας, των γραμμάτων, των τεχνών και του πολιτισμού το 1843. Έτσι από τότε στην ιερή κοινή μνήμη τους (30 Ιανουαρίου) μαζί με αυτούς τιμώνται τα γράμματα και εορτάζουν οι παράγοντες της παιδείας, διδάσκοντες και διδασκόμενοι.
Οι υπέροχες φωτεινές αυτές προσωπικότητες αποτελούν την πιο ηχηρή απάντηση σε όσους, είτε από άγνοια, είτε από σκόπιμη εμπάθεια, συκοφαντούν τον Χριστιανισμό ως δήθεν σκοταδιστικό σύστημα, το οποίο «κατάστρεψε τον αρχαίο πολιτισμό» και «οδήγησε την ανθρωπότητα στο σκοτεινό μεσαίωνα». Οι Τρεις Ιεράρχες, και το σύνολο σχεδόν των Πατέρων της Εκκλησίας μας, υπήρξαν φορείς υψηλής μορφωτικής στάθμης. Ο Μέγας Βασίλειος κατείχε όλη σχεδόν τη γνώση της εποχής του, ήταν θεολόγος, φιλόλογος, ιατρός, γεωμέτρης, φυσιοδίφης, νομικός, ρήτορας, μουσικός, κλπ. Ο Γρηγόριος υπήρξε μέγας θεολόγος, απαράμιλλος ποιητής αρχαϊκών στίχων, ρήτορας και φιλόσοφος. Χάρις στην κολοσσιαία μόρφωσή του διετέλεσε και καθηγητής των ονομαστών φιλοσοφικών σχολών των Αθηνών! Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος υπήρξε ονομαστός ρήτορας, νομικός, θεολόγος, άριστος φιλόλογος και απαράμιλλος χειριστής του λόγου, γι' αυτό ονομάστηκε και Χρυσόστομος. Ο ονομαστός εθνικός δάσκαλός του Λιβάνιος είχε πει με πίκρα πως τον υπέροχο αυτό μαθητή του τον κέρδισε ο Χριστιανισμός και έτσι ο εθνισμός έχασε μια σπάνια πνευματική προσωπικότητα!
Η συγκεκριμένη ιστορική περίοδος που έζησαν ήταν εποχή μεταβατική, έντονων πνευματικών συγκρούσεων. Ο αρχαίος κόσμος έδυε κάτω από την ιστορική αναγκαιότητα και μια νέα πραγματικότητα έπαιρνε τη θέση του στο πνευματικό στερέωμα, ο Χριστιανισμός. Ένας πεπαλαιωμένος και σεσαθρωμένος κόσμος έσβηνε οριστικά, φορτωμένος με τα πτωτικά βάρη της προχριστιανικής αρχαιότητας, με τις φρικαλεότητες, με τις εχθρότητες των ανθρώπων, με την σκοτοδίνη των ειδωλολατρικών πίστεων και των φοβερών πρακτικών των δεισιδαιμονιών και ένας νέος, εύρωστος, ελπιδοφόρος, ανθρώπινος κόσμος ανέτειλε. Ο φωτοφόρος κόσμος της χριστιανικής κοινωνίας, έρχεται να καλύψει το αβυσσαλέο κενό, που άφηνε πίσω του ο θνήσκων εθνισμός να ανοικοδομήσει τα πνευματικά και κοινωνικά συντρίμμια, που άφηνε πίσω του η οριστική δύση εκείνου.
Θεμελιωτές αυτού του νέου κόσμου υπήρξαν οι θεοφόροι και θεοφώτιστοι Πατέρες της Εκκλησίας και ειδικά οι Έλληνες Πατέρες, οι οποίοι είχαν το θείο χάρισμα και την ικανότητα να χαράξουν τη νέα πορεία του κόσμου, να δημιουργήσουν τον νέο πολιτισμό, τον ελληνοχριστιανικό, την βάση του κατοπινού παγκόσμιου πολιτισμού, ο οποίος επιβιώνει ως τα σήμερα. Αυτοί οι θεούμενοι άνδρες κατόρθωσαν να αντλήσουν ό, τι καλό είχε δημιουργήσει ο αρχαίος προχριστιανικός κόσμος και να το εξαγιάσουν στα νάματα της θείας διδασκαλίας του Χριστού.
Αυτή η μετάβαση δεν έγινε χωρίς συγκρούσεις και τριβές. Ο θνήσκων εθνισμός ανθίστατο με όσες δυνάμεις του είχαν απομείνει. Θλιβερή είναι η περίπτωση του ψευτορομαντικού αυτοκράτορα Ιουλιανού (361-363), ο οποίος επιχείρησε να νεκραναστήσει τον οριστικά νεκρό αρχαίο κόσμο με την παλιννόστηση της νεκρής και τυμπανιαίας ειδωλολατρικής θρησκείας, χρησιμοποιώντας βία και διωγμούς κατά του Χριστιανισμού, χωρίς φυσικά αποτέλεσμα. Αυτή η απέλπιδα προσπάθεια αποτελεί μια φανερή πτυχή της ταραγμένης εκείνης εποχής.
Οι Πατέρες όμως είδαν την, χωρίς πισωγύρισμα, ροή των ιστορικών πραγμάτων και συνέβαλλαν θετικά στην μεγάλη μετάβαση. Παράλληλα κράτησαν συνετή στάση μπροστά στις βαρβαρότητες του εθνισμού. Είναι χαρακτηριστική η επιστολή του αγίου Γρηγορίου προς τον φίλο του και πρώην συμμαθητή του Ιουλιανό. Προέτρεπε τον φανατικό αυτοκράτορα να μελετήσει καλλίτερα τον ελληνισμό ώστε να διδαχθεί μέσα από αυτόν ότι δεν δικαιολογούνται διωγμοί και κακουργίες στο όνομα αυτού. «Το ελληνίζειν εστί πολυσήμαντον» τόνιζε ο σοφός Ιεράρχης, δηλαδή Ελληνισμός και μονισμός είναι δυο έννοιες απόλυτα ασυμβίβαστες, αποδεικνύοντας στον άλλοτε συμμαθητή και φίλο του, ότι η αλλοπρόσαλλη πολιτική του απέχει παρασάγγας από τον Ελληνισμό, τον οποίο νόμιζε ότι υπηρετούσε και η οποία τον όρισε ως διαχρονικό σύμβολο αιθεροβάμονα, ανεδαφικού και αποτυχημένου ηγεμόνα! Ο γνήσιος Ελληνισμός δεν είναι ένα στατικό μέγεθος, ένας δογματικός μονισμός, αλλά μια διαρκής αναζήτηση του αληθούς και όχι η ταύτισή του με τον χρεωκοπημένο παγανισμό και την επιβολή του δια της βίας.
Οι Τρεις Ιεράρχες, έχοντας τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος, δεν έβρισκαν σοβαρά εμπόδια για την ένωση αυτή, διακρίνοντας την κοινή επιδίωξη για την καταξίωση του ανθρωπίνου προσώπου. Κάτι που δε μπόρεσαν να διακρίνουν στην εποχή τους, οι προσκολλημένοι στην ειδωλολατρία εθνικοί φιλόσοφοι και ο αποστάτης αυτοκράτορας Ιουλιανός. Μπορούσαν να υπερβούν την εποχή τους και να δουν το μέλλον του κόσμου και τον παγκόσμιο πολιτισμό να θεμελιώνεται πάνω στην ένωση του Χριστιανισμού και του Ελληνισμού, κάτι που δεν είχε την ικανότητα να δει ο αιθεροβάμων και ανεδαφικός Ιουλιανός. αποδεικνυόμενος ότι είχε απίστευτα κοντόφθαλμη αντίληψη για την πορεία του κόσμου. Ο θρησκομανής και αποτυχημένος θηριώδης αυτοκράτορας αγνόησε την σοφή συμβουλή του παλιού συμμαθητή και φίλου του, συνεχίζοντας την αλλοπρόσαλλη τακτική του, οδηγούμενος ο ίδιος σε οικτρή αποτυχία και σε προσωπική καταστροφή, βάζοντας την ταφόπετρα στον παρηκμασμένο παγανισμό! Η ιστορία αποφάνθηκε: τον μεν ονειροπαρμένο παγανιστή αυτοκράτορα τον έθεσε στο ιστορικό περιθώριο, όπως και όσους δε μπορούσαν να αποκόψουν τον ολέθριο ομφάλιο λώρο με το σκοτεινό ειδωλολατρικό παρελθόν. Τον «καταδίκασε» εσαεί ως αποστάτη και αποτυχημένο, αντίθετα δικαίωσε τους Έλληνες Πατέρες, αναδεικνύοντας αυτούς ως ύψιστες πνευματικές προσωπικότητες, τους οποίους σεμνύνονται οι αιώνες!
Ο πολιτισμός και η παιδείας μας είναι απόλυτα θεμελιωμένα στην ελληνορθόδοξη παράδοσή μας. Αυτή είναι μια αναντίρρητη αλήθεια, την οποία επιβεβαιώνει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο η παγκόσμια ιστορία. Ο ένσαρκος Λόγος του Θεού, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, ήλθε στον κόσμο για να βγάλει τον πεσόντα άνθρωπο από τη χοάνη των τρομερών αδιεξόδων, που είχε δημιουργήσει το μοιραίο γεγονός της πτώσεως. Να τον λυτρώσει από τη φθορά και το θάνατο. Να τον φωτίσει να ξαναβρεί το δρόμο της αξιολογικής του πορείας, το δρόμο του αγιασμού και της κατά χάριν θεώσεώς του.
Ο «Σπερματικός Λόγος», η δράση του Άσαρκου Λόγου στα έθνη, πριν την Ενανθρώπισή Του, λύανε και προετοίμασε την ανθρωπότητα να δεχτεί το σωτήριο μήνυμα του Χριστού. Κύριος εκφραστής του «Σπερματικού Λόγου» υπήρξε ο Ελληνισμός, ο οποίος λειτούργησε ως προπομπός του Χριστιανισμού. Η μεγάλες αξίες που καλλιέργησαν οι σοφοί πρόγονοί μας, αφού καθαρίστηκαν από κάθε σαθρό στοιχείο, συναντήθηκαν με το ευαγγελικό μήνυμα και αποτέλεσαν την πιο υπέροχη πνευματική ένωση της ιστορίας. Ο θείος και σωτήριος λόγος του Ευαγγελίου βρήκε στον Ελληνισμό την καλλίτερη έκφρασή του. Η γλώσσα, η φιλοσοφία, η τέχνη, η αναζήτηση του αληθούς και του ωραίου, έγιναν τα πολύτιμα μέσα για να κατανοηθεί και να βιωθεί το μήνυμα του Χριστού από τον διψασμένο άνθρωπο των πρωτοχριστιανικών χρόνων.
Οι άγιοι Τρεις Ιεράρχες, όπως και το σύνολο των Πατέρων της Εκκλησίας, πρωτοστάτησαν σε αυτή τη μεγάλη πνευματική ένωση. Άλλωστε, όπως προαναφέραμε, οι ίδιοι υπήρξαν Έλληνες στην καταγωγή και εραστές και μύστες της ελληνικής παιδείας και του ελληνικού πολιτισμού, κατανοώντας την ανάγκη της συνάντησης Χριστιανισμού και Ελληνισμού, ως ιστορική αναγκαιότητα, ως ιστορική νομοτέλεια. Σε αντίθεση με τους αλλοπρόσαλλους λόγιους εθνικούς της εποχής τους, οι οποίοι μάχονταν αυτή την ένωση, ετούτοι, ετούτοι προσέφεραν ανεκτίμητη υπηρεσία προς τον θνήσκοντα Ελληνισμό, ενώνοντάς τον με τον εύρωστο Χριστιανισμό!
Με τις επιλογές τους οι Τρείς μεγάλοι Ιεράρχες, διέσωσαν την γνήσια αρχαία κληρονομιά, ό, τι καλό είχε δημιουργήσει ο προχριστιανικός ελληνικός πολιτισμός, και της έδωσαν νόημα στην Εκκλησία του Χριστού. Έβαλαν τα θεμέλια του μεγάλου παγκόσμιου πολιτισμού, ο οποίος έχει ως αντικείμενο τον άνθρωπο, όχι ως αριθμητική μονάδα, αλλά ως εικόνα και ομοίωση του Θεού. Αυτές οι μεγάλες προσωπικότητες είναι οι πρωτεργάτες του πνεύματος, της επιστήμης και της προόδου, διότι αν δεν τους είχε τάξει η Θεία Πρόνοια να ζήσουν και να δράσουν στη συγκεκριμένη ιστορική εποχή, την κρισιμότερη για την πορεία της ανθρωπότητας, δε μπορούμε να φανταστούμε πως θα ήταν η εξέλιξη του κόσμου. Ένα είναι σίγουρο, πως αν είχαν επικρατήσει οι αντιλήψεις του Ιουλιανού και των σκληροπυρηνικών ειδωλολατρών η μορφή και η πορεία του κόσμου θα ήταν ολέθρια. Γι’ αυτό η Αγία μας Εκκλησία και μαζί της όλοι οι παράγοντες της παιδείας και του πολιτισμού τιμούν την ιερή μνήμη των Τριών Ιεραρχών. Δίκαια τους ανατέθηκε η προστασία της παιδείας.
Κάποιοι ανιστόρητοι και ημιμαθείς χριστιανομάχοι, αρνούνται να τιμήσουν τους μεγάλους αυτούς άνδρες, και το χειρότερο: πασχίζουν να μειώσουν την αξία τους, να τους συκοφαντήσουν, (άκουσον, άκουσον), ως «σκοταδιστές» και ως «ανθέλληνες», αυτούς που συνεχίζουν να φωτίζουν την ανθρωπότητα δεκαεπτά αιώνες μετά, τους πραγματικούς διασώστες του ελληνικού πολιτισμού! Είναι οι νέοι «Ιουλιανοί», οι αρχαίοι κοντόφθαλμοι «λόγιοι», οι οποίοι δεν διέθεταν την σπάνια διορατικότητα εκείνων, να δουν την ανεπίστρεπτη πορεία της ιστορίας. Φυσικά δεν έχουν καμιά πιθανότητα να πείσει ο μικρόνους λόγος τους και φυσικά, το αποτέλεσμα θα είναι η ιστορική τους περιθωριοποίηση, όπως εκείνων, των παλαιών πεπαλαιωμένων!
Οι άγιοι Τρεις Ιεράρχες, οι μεγάλοι αυτοί «φωστήρες της τρισηλίου Θεότητος», είναι ανάγκη να αποτελούν, για μας τους σύγχρονους χριστιανούς και έλληνες, πνευματικά ορόσημα και φωτεινοί οδοδείκτες στην τραχιά και δύσκολη πορεία της ζωής μας. Η τραγική αποκαλυπτική και εσχατολογική εποχή μας, είναι ανάλογα μεταβατική, σαν και τη δική τους. Τότε η προχριστιανική κοινωνία μεταστοιχειώνονταν σε χριστιανική, ενώ τώρα εκφυλίζεται ραγδαία σε αντιχριστιανική! Ο κίνδυνος να καταρρεύσει ο πολιτισμός και να βυθιστεί ο κόσμος στην βαρβαρότητα είναι μεγάλος. Μοναδική μας ελπίδα η σώζουσα πίστη μας στο Σωτήρα και Λυτρωτή μας Χριστό και η αρωγή των θεοφώτιστων αγίων Πατέρων, των οποίων ο λόγος είναι εσαεί επίκαιρος και ωφέλιμος!
Ας είναι λοιπόν, στην ασέληνη σκοτεινή εποχή μας, οι άοκνοι αρωγοί μας και οι σοφοί παιδαγωγοί μας, τόσο, των παραγόντων της παιδείας, όσο, και όλων των σκεπτόμενων ανθρώπων!
ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού
ΠΗΓΗ: AKTINES
Στις 30 Ιανουαρίου η Εκκλησία μας έχει ορίσει να εορτάζεται από κοινού η μνήμη των Αγίων Τριών Ιεραρχών, των Μ. Βασιλείου, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννου Χρυσοστόμου και η Πολιτεία να τους τιμά ως προστάτες της παιδείας, της επιστήμης και του πολιτισμού, διότι οι ίδιοι ενσάρκωσαν αυτά τα αγαθά και έγιναν φορείς μιας πρωτόγνωρης πνευματικότητας, ξέχωρη από αυτή που γνώριζε και βίωνε ο προχριστιανικός κόσμος, καρπός της επενέργειας του Αγίου Πνεύματος, η οποία μεταποιεί και μεταμορφώνει τον κόσμο, φορεί ενός νέου πολιτισμικού ιδεώδους, του ελληνοχριστιανικού.
Η μνήμη τους μας θυμίζει την μεγαλύτερη σύζευξη της ιστορίας, την ένωση του Χριστιανισμού με τον Ελληνισμό, σε ένα πια αδιαίρετο σώμα, γενόμενο ο καταλύτης της ανθρωπότητας. Αν αυτή τη στιγμή υπάρχει παγκόσμιος πολιτισμός, αν υπάρχει ανθρωπιστική παιδεία, αν υπάρχουν αξίες και ιδανικά, αν μπορεί να διακριθεί και να διαφοροποιηθεί ο πολιτισμός από την βαρβαρότητα, οφείλεται στη μεγάλη σύζευξη Χριστιανισμού και Ελληνισμού, την οποία πραγματοποίησαν με επιτυχία οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας μας, με πρωτοπόρους τους Τρείς Ιεράρχες.
Την καθιέρωση της εορτής τους οδήγησε μια ιδιότυπη «έριδα» τον 11ο μ. Χ. αιώνα. Οι ιερές μορφές τους «δίχαζαν» πολλούς πιστούς, όσον αφορά ποιος από τους τρεις Ιεράρχες υπήρξε ο πιο σπουδαίος. Τέτοια ήταν η επίδραση των μεγάλων αυτών προσωπικοτήτων στη συνείδηση των πιστών, επτά αιώνες μετά! Τέλος σε αυτή την «ιερή διαμάχη» έβαλε ο φωτισμένος επίσκοπος Ευχαϊτών (Μ. Ασίας) Ιωάννης Μαυρόπους (990-1070), καθιερώνοντας κοινό εορτασμό της μνήμης τους. Στην πατρίδα μας ορίστηκαν ως προστάτες της Παιδείας, των γραμμάτων, των τεχνών και του πολιτισμού το 1843. Έτσι από τότε στην ιερή κοινή μνήμη τους (30 Ιανουαρίου) μαζί με αυτούς τιμώνται τα γράμματα και εορτάζουν οι παράγοντες της παιδείας, διδάσκοντες και διδασκόμενοι.
Οι υπέροχες φωτεινές αυτές προσωπικότητες αποτελούν την πιο ηχηρή απάντηση σε όσους, είτε από άγνοια, είτε από σκόπιμη εμπάθεια, συκοφαντούν τον Χριστιανισμό ως δήθεν σκοταδιστικό σύστημα, το οποίο «κατάστρεψε τον αρχαίο πολιτισμό» και «οδήγησε την ανθρωπότητα στο σκοτεινό μεσαίωνα». Οι Τρεις Ιεράρχες, και το σύνολο σχεδόν των Πατέρων της Εκκλησίας μας, υπήρξαν φορείς υψηλής μορφωτικής στάθμης. Ο Μέγας Βασίλειος κατείχε όλη σχεδόν τη γνώση της εποχής του, ήταν θεολόγος, φιλόλογος, ιατρός, γεωμέτρης, φυσιοδίφης, νομικός, ρήτορας, μουσικός, κλπ. Ο Γρηγόριος υπήρξε μέγας θεολόγος, απαράμιλλος ποιητής αρχαϊκών στίχων, ρήτορας και φιλόσοφος. Χάρις στην κολοσσιαία μόρφωσή του διετέλεσε και καθηγητής των ονομαστών φιλοσοφικών σχολών των Αθηνών! Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος υπήρξε ονομαστός ρήτορας, νομικός, θεολόγος, άριστος φιλόλογος και απαράμιλλος χειριστής του λόγου, γι' αυτό ονομάστηκε και Χρυσόστομος. Ο ονομαστός εθνικός δάσκαλός του Λιβάνιος είχε πει με πίκρα πως τον υπέροχο αυτό μαθητή του τον κέρδισε ο Χριστιανισμός και έτσι ο εθνισμός έχασε μια σπάνια πνευματική προσωπικότητα!
Η συγκεκριμένη ιστορική περίοδος που έζησαν ήταν εποχή μεταβατική, έντονων πνευματικών συγκρούσεων. Ο αρχαίος κόσμος έδυε κάτω από την ιστορική αναγκαιότητα και μια νέα πραγματικότητα έπαιρνε τη θέση του στο πνευματικό στερέωμα, ο Χριστιανισμός. Ένας πεπαλαιωμένος και σεσαθρωμένος κόσμος έσβηνε οριστικά, φορτωμένος με τα πτωτικά βάρη της προχριστιανικής αρχαιότητας, με τις φρικαλεότητες, με τις εχθρότητες των ανθρώπων, με την σκοτοδίνη των ειδωλολατρικών πίστεων και των φοβερών πρακτικών των δεισιδαιμονιών και ένας νέος, εύρωστος, ελπιδοφόρος, ανθρώπινος κόσμος ανέτειλε. Ο φωτοφόρος κόσμος της χριστιανικής κοινωνίας, έρχεται να καλύψει το αβυσσαλέο κενό, που άφηνε πίσω του ο θνήσκων εθνισμός να ανοικοδομήσει τα πνευματικά και κοινωνικά συντρίμμια, που άφηνε πίσω του η οριστική δύση εκείνου.
Θεμελιωτές αυτού του νέου κόσμου υπήρξαν οι θεοφόροι και θεοφώτιστοι Πατέρες της Εκκλησίας και ειδικά οι Έλληνες Πατέρες, οι οποίοι είχαν το θείο χάρισμα και την ικανότητα να χαράξουν τη νέα πορεία του κόσμου, να δημιουργήσουν τον νέο πολιτισμό, τον ελληνοχριστιανικό, την βάση του κατοπινού παγκόσμιου πολιτισμού, ο οποίος επιβιώνει ως τα σήμερα. Αυτοί οι θεούμενοι άνδρες κατόρθωσαν να αντλήσουν ό, τι καλό είχε δημιουργήσει ο αρχαίος προχριστιανικός κόσμος και να το εξαγιάσουν στα νάματα της θείας διδασκαλίας του Χριστού.
Αυτή η μετάβαση δεν έγινε χωρίς συγκρούσεις και τριβές. Ο θνήσκων εθνισμός ανθίστατο με όσες δυνάμεις του είχαν απομείνει. Θλιβερή είναι η περίπτωση του ψευτορομαντικού αυτοκράτορα Ιουλιανού (361-363), ο οποίος επιχείρησε να νεκραναστήσει τον οριστικά νεκρό αρχαίο κόσμο με την παλιννόστηση της νεκρής και τυμπανιαίας ειδωλολατρικής θρησκείας, χρησιμοποιώντας βία και διωγμούς κατά του Χριστιανισμού, χωρίς φυσικά αποτέλεσμα. Αυτή η απέλπιδα προσπάθεια αποτελεί μια φανερή πτυχή της ταραγμένης εκείνης εποχής.
Οι Πατέρες όμως είδαν την, χωρίς πισωγύρισμα, ροή των ιστορικών πραγμάτων και συνέβαλλαν θετικά στην μεγάλη μετάβαση. Παράλληλα κράτησαν συνετή στάση μπροστά στις βαρβαρότητες του εθνισμού. Είναι χαρακτηριστική η επιστολή του αγίου Γρηγορίου προς τον φίλο του και πρώην συμμαθητή του Ιουλιανό. Προέτρεπε τον φανατικό αυτοκράτορα να μελετήσει καλλίτερα τον ελληνισμό ώστε να διδαχθεί μέσα από αυτόν ότι δεν δικαιολογούνται διωγμοί και κακουργίες στο όνομα αυτού. «Το ελληνίζειν εστί πολυσήμαντον» τόνιζε ο σοφός Ιεράρχης, δηλαδή Ελληνισμός και μονισμός είναι δυο έννοιες απόλυτα ασυμβίβαστες, αποδεικνύοντας στον άλλοτε συμμαθητή και φίλο του, ότι η αλλοπρόσαλλη πολιτική του απέχει παρασάγγας από τον Ελληνισμό, τον οποίο νόμιζε ότι υπηρετούσε και η οποία τον όρισε ως διαχρονικό σύμβολο αιθεροβάμονα, ανεδαφικού και αποτυχημένου ηγεμόνα! Ο γνήσιος Ελληνισμός δεν είναι ένα στατικό μέγεθος, ένας δογματικός μονισμός, αλλά μια διαρκής αναζήτηση του αληθούς και όχι η ταύτισή του με τον χρεωκοπημένο παγανισμό και την επιβολή του δια της βίας.
Οι Τρεις Ιεράρχες, έχοντας τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος, δεν έβρισκαν σοβαρά εμπόδια για την ένωση αυτή, διακρίνοντας την κοινή επιδίωξη για την καταξίωση του ανθρωπίνου προσώπου. Κάτι που δε μπόρεσαν να διακρίνουν στην εποχή τους, οι προσκολλημένοι στην ειδωλολατρία εθνικοί φιλόσοφοι και ο αποστάτης αυτοκράτορας Ιουλιανός. Μπορούσαν να υπερβούν την εποχή τους και να δουν το μέλλον του κόσμου και τον παγκόσμιο πολιτισμό να θεμελιώνεται πάνω στην ένωση του Χριστιανισμού και του Ελληνισμού, κάτι που δεν είχε την ικανότητα να δει ο αιθεροβάμων και ανεδαφικός Ιουλιανός. αποδεικνυόμενος ότι είχε απίστευτα κοντόφθαλμη αντίληψη για την πορεία του κόσμου. Ο θρησκομανής και αποτυχημένος θηριώδης αυτοκράτορας αγνόησε την σοφή συμβουλή του παλιού συμμαθητή και φίλου του, συνεχίζοντας την αλλοπρόσαλλη τακτική του, οδηγούμενος ο ίδιος σε οικτρή αποτυχία και σε προσωπική καταστροφή, βάζοντας την ταφόπετρα στον παρηκμασμένο παγανισμό! Η ιστορία αποφάνθηκε: τον μεν ονειροπαρμένο παγανιστή αυτοκράτορα τον έθεσε στο ιστορικό περιθώριο, όπως και όσους δε μπορούσαν να αποκόψουν τον ολέθριο ομφάλιο λώρο με το σκοτεινό ειδωλολατρικό παρελθόν. Τον «καταδίκασε» εσαεί ως αποστάτη και αποτυχημένο, αντίθετα δικαίωσε τους Έλληνες Πατέρες, αναδεικνύοντας αυτούς ως ύψιστες πνευματικές προσωπικότητες, τους οποίους σεμνύνονται οι αιώνες!
Ο πολιτισμός και η παιδείας μας είναι απόλυτα θεμελιωμένα στην ελληνορθόδοξη παράδοσή μας. Αυτή είναι μια αναντίρρητη αλήθεια, την οποία επιβεβαιώνει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο η παγκόσμια ιστορία. Ο ένσαρκος Λόγος του Θεού, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, ήλθε στον κόσμο για να βγάλει τον πεσόντα άνθρωπο από τη χοάνη των τρομερών αδιεξόδων, που είχε δημιουργήσει το μοιραίο γεγονός της πτώσεως. Να τον λυτρώσει από τη φθορά και το θάνατο. Να τον φωτίσει να ξαναβρεί το δρόμο της αξιολογικής του πορείας, το δρόμο του αγιασμού και της κατά χάριν θεώσεώς του.
Ο «Σπερματικός Λόγος», η δράση του Άσαρκου Λόγου στα έθνη, πριν την Ενανθρώπισή Του, λύανε και προετοίμασε την ανθρωπότητα να δεχτεί το σωτήριο μήνυμα του Χριστού. Κύριος εκφραστής του «Σπερματικού Λόγου» υπήρξε ο Ελληνισμός, ο οποίος λειτούργησε ως προπομπός του Χριστιανισμού. Η μεγάλες αξίες που καλλιέργησαν οι σοφοί πρόγονοί μας, αφού καθαρίστηκαν από κάθε σαθρό στοιχείο, συναντήθηκαν με το ευαγγελικό μήνυμα και αποτέλεσαν την πιο υπέροχη πνευματική ένωση της ιστορίας. Ο θείος και σωτήριος λόγος του Ευαγγελίου βρήκε στον Ελληνισμό την καλλίτερη έκφρασή του. Η γλώσσα, η φιλοσοφία, η τέχνη, η αναζήτηση του αληθούς και του ωραίου, έγιναν τα πολύτιμα μέσα για να κατανοηθεί και να βιωθεί το μήνυμα του Χριστού από τον διψασμένο άνθρωπο των πρωτοχριστιανικών χρόνων.
Οι άγιοι Τρεις Ιεράρχες, όπως και το σύνολο των Πατέρων της Εκκλησίας, πρωτοστάτησαν σε αυτή τη μεγάλη πνευματική ένωση. Άλλωστε, όπως προαναφέραμε, οι ίδιοι υπήρξαν Έλληνες στην καταγωγή και εραστές και μύστες της ελληνικής παιδείας και του ελληνικού πολιτισμού, κατανοώντας την ανάγκη της συνάντησης Χριστιανισμού και Ελληνισμού, ως ιστορική αναγκαιότητα, ως ιστορική νομοτέλεια. Σε αντίθεση με τους αλλοπρόσαλλους λόγιους εθνικούς της εποχής τους, οι οποίοι μάχονταν αυτή την ένωση, ετούτοι, ετούτοι προσέφεραν ανεκτίμητη υπηρεσία προς τον θνήσκοντα Ελληνισμό, ενώνοντάς τον με τον εύρωστο Χριστιανισμό!
Με τις επιλογές τους οι Τρείς μεγάλοι Ιεράρχες, διέσωσαν την γνήσια αρχαία κληρονομιά, ό, τι καλό είχε δημιουργήσει ο προχριστιανικός ελληνικός πολιτισμός, και της έδωσαν νόημα στην Εκκλησία του Χριστού. Έβαλαν τα θεμέλια του μεγάλου παγκόσμιου πολιτισμού, ο οποίος έχει ως αντικείμενο τον άνθρωπο, όχι ως αριθμητική μονάδα, αλλά ως εικόνα και ομοίωση του Θεού. Αυτές οι μεγάλες προσωπικότητες είναι οι πρωτεργάτες του πνεύματος, της επιστήμης και της προόδου, διότι αν δεν τους είχε τάξει η Θεία Πρόνοια να ζήσουν και να δράσουν στη συγκεκριμένη ιστορική εποχή, την κρισιμότερη για την πορεία της ανθρωπότητας, δε μπορούμε να φανταστούμε πως θα ήταν η εξέλιξη του κόσμου. Ένα είναι σίγουρο, πως αν είχαν επικρατήσει οι αντιλήψεις του Ιουλιανού και των σκληροπυρηνικών ειδωλολατρών η μορφή και η πορεία του κόσμου θα ήταν ολέθρια. Γι’ αυτό η Αγία μας Εκκλησία και μαζί της όλοι οι παράγοντες της παιδείας και του πολιτισμού τιμούν την ιερή μνήμη των Τριών Ιεραρχών. Δίκαια τους ανατέθηκε η προστασία της παιδείας.
Κάποιοι ανιστόρητοι και ημιμαθείς χριστιανομάχοι, αρνούνται να τιμήσουν τους μεγάλους αυτούς άνδρες, και το χειρότερο: πασχίζουν να μειώσουν την αξία τους, να τους συκοφαντήσουν, (άκουσον, άκουσον), ως «σκοταδιστές» και ως «ανθέλληνες», αυτούς που συνεχίζουν να φωτίζουν την ανθρωπότητα δεκαεπτά αιώνες μετά, τους πραγματικούς διασώστες του ελληνικού πολιτισμού! Είναι οι νέοι «Ιουλιανοί», οι αρχαίοι κοντόφθαλμοι «λόγιοι», οι οποίοι δεν διέθεταν την σπάνια διορατικότητα εκείνων, να δουν την ανεπίστρεπτη πορεία της ιστορίας. Φυσικά δεν έχουν καμιά πιθανότητα να πείσει ο μικρόνους λόγος τους και φυσικά, το αποτέλεσμα θα είναι η ιστορική τους περιθωριοποίηση, όπως εκείνων, των παλαιών πεπαλαιωμένων!
Οι άγιοι Τρεις Ιεράρχες, οι μεγάλοι αυτοί «φωστήρες της τρισηλίου Θεότητος», είναι ανάγκη να αποτελούν, για μας τους σύγχρονους χριστιανούς και έλληνες, πνευματικά ορόσημα και φωτεινοί οδοδείκτες στην τραχιά και δύσκολη πορεία της ζωής μας. Η τραγική αποκαλυπτική και εσχατολογική εποχή μας, είναι ανάλογα μεταβατική, σαν και τη δική τους. Τότε η προχριστιανική κοινωνία μεταστοιχειώνονταν σε χριστιανική, ενώ τώρα εκφυλίζεται ραγδαία σε αντιχριστιανική! Ο κίνδυνος να καταρρεύσει ο πολιτισμός και να βυθιστεί ο κόσμος στην βαρβαρότητα είναι μεγάλος. Μοναδική μας ελπίδα η σώζουσα πίστη μας στο Σωτήρα και Λυτρωτή μας Χριστό και η αρωγή των θεοφώτιστων αγίων Πατέρων, των οποίων ο λόγος είναι εσαεί επίκαιρος και ωφέλιμος!
Ας είναι λοιπόν, στην ασέληνη σκοτεινή εποχή μας, οι άοκνοι αρωγοί μας και οι σοφοί παιδαγωγοί μας, τόσο, των παραγόντων της παιδείας, όσο, και όλων των σκεπτόμενων ανθρώπων!
ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού
ΠΗΓΗ: AKTINES
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 53365
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
ΕΟΡΤΗ ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ [: Eβρ. 13, 17-25]
ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ
«Πείθεσθε τοῖς ἡγουμένοις ὑμῶν καὶ ὑπείκετε· αὐτοὶ γὰρ ἀγρυπνοῦσιν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν ὡς λόγον ἀποδώσοντες· ἵνα μετὰ χαρᾶς τοῦτο ποιῶσι καὶ μὴ στενάζοντες· ἀλυσιτελὲς γὰρ ὑμῖν τοῦτο(:Να υπακούτε στους πνευματικούς προϊσταμένους σας και να υποτάσσεστε τελείως σε αυτούς· διότι αυτοί αγρυπνούν για τη σωτηρία των ψυχών σας, καθώς θα δώσουν λόγο στον Χριστό για τις ψυχές σας. Να τους υπακούτε, για να ενθαρρύνονται με την υπακοή σας, ώστε να επιτελούν το έργο τους αυτό με χαρά και όχι με στεναγμούς. Άλλωστε δεν σας συμφέρει να στενάζουν εξαιτίας σας οι πνευματικοί σας προεστοί, επειδή ο Θεός θα σας τιμωρήσει γι'αυτό)»[Εβρ.13,17]
Η αναρχία παντού είναι κακό και αιτία πολλών συμφορών και αρχή της αταξίας και της συγχύσεως, κυρίως όμως στην Εκκλησία είναι πάρα πολύ επικίνδυνη, διότι και η εξουσία της Εκκλησίας είναι μεγαλύτερη και υψηλότερη. Όπως δηλαδή αν σκοτώσεις τον αρχηγό του χορού, θα διαλυθεί ο χορός και ως προς τα μέλη του και ως προς την τάξη, και αν αρπάξεις τον στρατηγό από τη στρατιωτική φάλαγγα, δεν θα υπάρχει ευρυθμία και τάξη στην παράταξη και επίσης, αν αφαιρέσεις τον κυβερνήτη από το πλοίο, θα καταβυθίσεις το σκάφος, έτσι και εάν απομακρύνεις τον ποιμένα από το ποίμνιο, όλα θα τα ανατρέψεις και θα τα καταστρέψεις.
Είναι λοιπόν μεγάλο κακό η αναρχία και αιτία καταστροφής, αλλά όχι μικρότερο κακό είναι και η ανυπακοή των υπηκόων· το ίδιο λοιπόν συμβαίνει και εδώ. Διότι ο λαός που δεν υπακούει στον άρχοντά του μοιάζει με εκείνον που δεν έχει άρχοντα, και ίσως χειρότερα· καθόσον εκεί και συγχωρούνται για την αταξία τους, ενώ εδώ όχι μόνο δεν συγχωρούνται, αλλά και τιμωρούνται. Ίσως όμως μας πει κάποιος ότι υπάρχει και τρίτο κακό, το να είναι ο αρχηγός κακός. Το ξέρω και εγώ, και όχι μόνο δεν είναι μικρό το κακό αυτό, αλλά είναι πολύ χειρότερο και από την αναρχία· και είναι προτιμότερο να μην διοικείσαι από κανέναν, παρά να διοικείσαι από κακό άρχοντα· διότι αυτός πολλές φορές σώθηκε, αλλά πολλές φορές και κινδύνευσε, ενώ ο άλλος οπωσδήποτε θα κινδυνεύσει, οδηγούμενος στα βάραθρα.
Πώς λοιπόν ο Παύλος λέγει: «Να υπακούτε στους πνευματικούς προϊσταμένους σας και να υποτάσσεστε τελείως σε αυτούς»; Αφού είπε προηγουμένως: «ὧν ἀναθεωροῦντες τὴν ἔκβασιν τῆς ἀναστροφῆς μιμεῖσθε τὴν πίστιν (:να αναλογίζεστε και να μελετάτε το άγιο και θεάρεστο τέλος της ζωής και της ενάρετης συμπεριφοράς τους, και να μιμείστε την πίστη τους)»[Εβρ.13,7], κατόπιν πρόσθεσε: «να υπακούτε και να υποτάσσεστε στους προϊσταμένους σας». «Τι λοιπόν θα συμβεί», αναρωτιέται ίσως κάποιος, «όταν είναι κακός και δεν τον υπακούμε;». «Κακός», πώς το εννοείς; Εάν είναι τέτοιος εξαιτίας της πίστεως, απόφευγέ τον και απομακρύνσου από αυτόν, όχι μόνο αν είναι άνθρωπος, αλλά κι αν ακόμη είναι άγγελος που κατέβηκε από τον ουρανό· εάν όμως είναι κακός ως προς την ιδιωτική του ζωή, μην ασχολείσαι με αυτήν. Και αυτό δεν το λέγω εγώ, αλλά το παίρνω από τη θεία Γραφή. Άκουσε τι λέγει ο Χριστός: «ἐπὶ τῆς Μωσέως καθέδρας ἐκάθισαν οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι· πάντα οὖν ὅσα ἐὰν εἴπωσιν ὑμῖν τηρεῖν, τηρεῖτε καὶ ποιεῖτε, κατὰ δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν μὴ ποιεῖτε· λέγουσι γάρ, καὶ οὐ ποιοῦσι (:πάνω στη διδασκαλική έδρα του Μωυσή κάθισαν οι νομοδιδάσκαλοι και οι Φαρισαίοι. Όλα λοιπόν όσα με βάση τον νόμο θα σας πουν αυτοί να τα τηρείτε, να τα τηρείτε και να τα κάνετε. Μην κάνετε όμως σύμφωνα με τα έργα τους και το παράδειγμά τους· διότι λένε βέβαια και διδάσκουν την αλήθεια του νόμου, δεν πράττουν όμως σύμφωνα με αυτήν)»[Ματθ.23,1-3]. Στην έδρα του Μωυσή κάθισαν οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι». Αφού προηγουμένως τους καταδίκασε, κατόπιν πρόσθεσε: «στην έδρα του Μωυσή κάθισαν. Όλα λοιπόν, όσα σας λένε να κάνετε, να τα κάνετε· να μην ενεργείτε όμως σύμφωνα με τα έργα τους». «Έχουν», λέγει, «το αξίωμα του διδασκάλου, αλλά η ζωή τους είναι ακάθαρτη. Εσείς όμως μην προσέχετε τη συμπεριφορά τους, αλλά τα λόγια τους· διότι τα ήθη τους δεν θα βλάψουν κανέναν». Γιατί; Και διότι είναι γνωστά σε όλους, αλλά ούτε και ο ίδιος, και αν ακόμα είναι μύριες φορές κακός, δεν θα διδάξει ποτέ το κακό. Αν όμως είναι κακός ως προς τα θέματα πίστεως, ούτε γίνεται σε όλους φανερό, και ο κακός δεν θα διστάσει να διδάσκει το κακό· αφού και το «μην κρίνετε, για να μην κριθείτε»[Ματθ.7,1], αναφέρεται στον τρόπο ζωής, και όχι στην πίστη· διότι αυτό που προσθέτει αυτό δείχνει. «Τί δὲ βλέπεις(:Γιατί λοιπόν βλέπεις)», λέγει, «τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου, τὴν δὲ ἐν τῷ σῷ ὀφθαλμῷ δοκὸν οὐ κατανοεῖς; (:το σκουπιδάκι που είναι στο μάτι του αδελφού σου, ενώ το δοκάρι που είναι στο μάτι σου δεν το αισθάνεσαι και δεν το καταλαβαίνεις; Γιατί το μικρό σφάλμα του αδελφού σου το βλέπεις, ενώ μένεις αναίσθητος μπροστά στο δικό σου βαρύτατο σφάλμα;)»[Ματθ.7,3].
«Πάντα οὖν ὅσα ἐὰν εἴπωσιν ὑμῖν (:Όλα λοιπόν, όσα σας λένε)», λέγει ο Κύριος, «τηρεῖν, τηρεῖτε καὶ ποιεῖτε, κατὰ δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν μὴ ποιεῖτε(: να κάνετε, να τα κάνετε)-(και το «να τα κάνετε» αναφέρεται στα έργα, όχι στην πίστη)-· να μην κάνετε όμως αυτά που κάνουν αυτοί)». Βλέπεις ότι ο λόγος δεν γίνεται για δόγματα, αλλά για τρόπο ζωής και πράξεως; Αλλά ο Παύλος πρώτα τους έδωσε συστάσεις και κατόπιν πρόσθεσε: «Να υπακούτε και να υποτάσσεστε στους πνευματικούς προϊσταμένους σας, διότι αυτοί αγρυπνούν για τη σωτηρία των ψυχών σας, επειδή θα λογοδοτήσουν γι’ αυτές».
Ας τα ακούσουν αυτά και οι άρχοντες και όχι μόνο οι υπήκοοι, διότι όπως ακριβώς οφείλουν να είναι πειθαρχικοί οι υπήκοοι, έτσι και οι άρχοντες πρέπει να είναι άγρυπνοι και συνετοί. Τι λες; Αγρυπνεί ο άρχοντας, κίνδυνοι απειλούν αυτόν τον ίδιο, υπόκειται σε τιμωρίες για τα αμαρτήματά σου, και είναι υπεύθυνος από τόσο φόβο εξαιτίας σου, και εσύ ραθυμείς και αδιαφορείς και είσαι βάναυσος και δεν θέλεις να τον υπακούς; Γι΄αυτό προσθέτει λέγοντας: «ἵνα μετὰ χαρᾶς τοῦτο ποιῶσι καὶ μὴ στενάζοντες· ἀλυσιτελὲς γὰρ ὑμῖν τοῦτο (:ώστε να επιτελούν το έργο τους αυτό με χαρά και όχι με στεναγμούς. Άλλωστε δεν σας συμφέρει να στενάζουν εξαιτίας σας οι πνευματικοί σας προεστοί, επειδή ο Θεός θα σας τιμωρήσει γι'αυτό)»[Εβρ.13,17].
Βλέπεις ότι ο άρχοντας, όταν τον καταφρονούν, δεν πρέπει να εκδικείται, αλλά η μεγάλη άμυνά του είναι τα δάκρυα και οι αναστεναγμοί; Σωστά· αφού και ο γιατρός δεν πρέπει να εκδικείται όταν καταφρονείται από τον ασθενή, αλλά να κλαίει και να θρηνεί. Άρα εάν αναστενάξει ο άρχοντας, θα σε εκδικηθεί ο Θεός· διότι, εάν προσελκύουμε τον Θεό όταν αναστενάζουμε για τα λάθη μας, δεν θα Τον προσελκύσουμε ακόμη περισσότερο όταν αναστενάζουμε εξαιτίας του φόβου και της περιφρονήσεως των άλλων; Βλέπεις ότι δεν αφήνει τον άρχοντα να παρασύρεται σε έργα αυθάδη; Βλέπεις πόση είναι η φιλοσοφία του πράγματος; Οφείλει να αρκείται στον αναστεναγμό αυτός που περιφρονείται, που καταπατείται, που καταφρονείται. Μην πάρεις θάρρος, επειδή δεν σε εκδικείται· καθόσον ο αναστεναγμός είναι η πιο φοβερή εκδίκηση· διότι αυτός, όταν δεν μπορεί να σε βοηθήσει με τους στεναγμούς του, καλεί τον Δεσπότη· και όπως στην περίπτωση του διδασκάλου και του παιδαγωγού, όταν το παιδί δεν τον ακούει, καλείται εκείνος που είναι αυστηρότερος, έτσι και εδώ. Πωπω ,πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος! Τι θα μπορούσε να πει κανείς προς τους άθλιους εκείνους που σπρώχνουν τον εαυτό τους σε τόση μεγάλη άβυσσο τιμωριών; Για όλους αυτούς που εξουσιάζεις, γυναίκες, άνδρες και παιδιά, εσύ είσαι υπόλογος· κάτω από τόση μεγάλη φωτιά βάζεις το κεφάλι σου.
Αναρωτιέμαι αν είναι δυνατό να σωθεί ποτέ κάποιος από τους άρχοντες, και πώς, παρά την τόσο μεγάλη απειλή και τη ραθυμία που υπάρχει, βλέπω ακόμη να τρέχουν μερικοί και να ρίχνονται στον τόσο μεγάλο όγκο της εξουσίας· διότι εάν αυτοί, που με τη βία ανέβηκαν στην εξουσία, δεν συγχωρούνται και είναι αδικαιολόγητοι όταν δεν κυβερνούν σωστά και παραμελούν το καθήκον τους (καθόσον και ο Ααρών που αναγκαστικά ανέλαβε την εξουσία κινδύνευσε, και ο Μωυσής κινδύνευσε, αν και πολλές φορές ζήτησε από τον Θεό να τον συγχωρήσει για την άρνησή του να αναλάβει το έργο που του ανέθετε, και ο Σαούλ, στον οποίο ο Θεός εμπιστεύτηκε την εξουσία, παρά την άρνησή του, κινδύνευσε, επειδή δεν έπραξε σωστά το καθήκον του), πόσο μάλλον θα τιμωρηθούν όσοι με μανία την αναζητούν και μόνοι τους την επιδιώκουν; Διότι ένας τέτοιος στερεί τον εαυτό του από κάθε ελπίδα συγνώμης. Πράγματι, πρέπει να φοβόμαστε και να τρέμουμε, και εξαιτίας της συνειδήσεώς μας και εξαιτίας του βάρους της εξουσίας, και ούτε να την εγκαταλείπουμε, εάν κάποτε μας ανατεθεί, ούτε εάν δεν μας ανατεθεί, να την επιδιώκουμε, αλλά και να την αποφεύγουμε, σκεπτόμενοι το μέγεθος του αξιώματος, εάν όμως την αναλάβουμε, πρέπει να δείχνουμε όλη την ευλάβεια. Ας μη γίνεται τίποτε πέρα από εκείνο που πρέπει, όλα ας γίνονται με τάξη. Εάν το προαισθανθείς, πριν γίνεις άρχοντας, φύγε, αν πείστηκες ότι είσαι ανάξιος γι΄αυτό το έργο· αν πάλι έχεις συλληφθεί να είσαι εξίσου προσεκτικός, δείχνοντας παντού την ευγνωμοσύνη.
«Προσεύχεσθε (:Να προσεύχεστε)», λέγει, «περὶ ἡμῶν· πεποίθαμεν γὰρ ὅτι καλὴν συνείδησιν ἔχομεν, ἐν πᾶσι καλῶς θέλοντες ἀναστρέφεσθαι(:για μας· και έχουμε θάρρος να ζητήσουμε τις προσευχές σας, διότι είμαστε βέβαιοι ότι η συνείδησή μας δεν μας τύπτει σε τίποτε, αλλά μας δίνει αγαθή συμμαρτυρία, αφού πάντοτε και σε όλα θέλουμε να συμπεριφερόμαστε καλά)»[Εβρ.13,8]. Βλέπεις ότι τα γράφει αυτά σαν απολογία προς εκείνους που ήταν λυπημένοι μαζί του, που τον αποστρέφονταν, που τον θεωρούσαν παραβάτη και δεν ήθελαν ούτε το όνομά του να ακούσουν. Επειδή δηλαδή αυτός ζητούσε από εκείνους που τον μισούσαν αυτά που όλοι οι άλλοι θα τα ζητούσαν από τους καλύτερους φίλους τους, γι΄αυτό εδώ το θέτει αυτό λέγοντας: «έχουμε την πεποίθηση ότι η συνείδησή μας δεν μας ελέγχει». «Μη μου αναφέρεις, σε παρακαλώ, τις κατηγορίες· η συνείδησή μας», λέγει, «δεν μας κατηγορεί για τίποτε, ούτε αισθανόμαστε, ότι σας επιβουλευτήκαμε». «Καθόσον έχουμε την πεποίθηση», λέγει, «ότι η συνείδησή μας δεν μας ελέγχει για τίποτε, αλλά μας διαβεβαιώνει, ότι θέλουμε σε όλα να συμπεριφερόμαστε σωστά». Επομένως, όχι μόνο απέναντι στους εθνικούς, αλλά και σε σας. «Ποτέ δεν ενεργήσαμε με δόλο, ποτέ με υποκρισία»· διότι ήταν φυσικό, να του αποδίδουν αυτές τις κατηγορίες.
Και για το ότι κατηγορήθηκε από τους Εβραίους, άκουε τι λέγει ο Ιάκωβος: «κατηχήθησαν δὲ περὶ σοῦ ὅτι ἀποστασίαν διδάσκεις ἀπὸ Μωϋσέως τοὺς κατὰ τὰ ἔθνη πάντας ᾿Ιουδαίους, λέγων μὴ περιτέμνειν αὐτοὺς τὰ τέκνα μηδὲ τοῖς ἔθεσι περιπατεῖν(:πληροφορήθηκαν όμως και σχημάτισαν για σένα τη γνώμη ότι διδάσκεις όλους τους Ιουδαίους που είναι διεσπαρμένοι και εγκατεστημένοι ανάμεσα στους εθνικούς, να αποστατήσουν από τον μωσαϊκό νόμο, λέγοντάς τους να μην περιτέμνουν τα παιδιά τους, ούτε να ζουν σύμφωνα με τα ιερά έθιμα των Ιουδαίων)» [Πράξ.21,21]. «Δεν σου τα γράφω», λέγει, «σαν εχθρός, ή σαν αντίπαλος, αλλά σαν φίλος».
Και αυτό το φανερώνει και με τα παρακάτω: «Περισσοτέρως δὲ παρακαλῶ τοῦτο ποιῆσαι, ἵνα τάχιον ἀποκατασταθῶ ὑμῖν (:σας παρακαλώ λοιπόν να το κάνετε αυτό περισσότερο για μένα, για να μπορέσω να έλθω ξανά κοντά σας το συντομότερο)»[Εβρ.13,19]. Αυτό έδειχνε ότι υπερβολικά τους αγαπούσε, το ότι τους θεωρούσε άξιους να προσεύχονται γι’ αυτόν. «Όχι απλώς να προσεύχεστε», λέγει, «αλλά να προσεύχεστε με ζήλο»· «για να επανέλθω το συντομότερο κοντά σας». Αυτό δείχνει άνθρωπο με εσωτερική επίγνωση των πράξεών του, το ότι επιθυμεί να έλθει κοντά τους, και τους παρακαλεί να προσεύχονται γι΄αυτό.
Γι’ αυτόν τον λόγο, αφού πρώτα τους ζήτησε τις προσευχές τους, κατόπιν τους εύχεται και ο ίδιος όλα τα αγαθά. «Ὁ δὲ Θεὸς τῆς εἰρήνης (:και ο Θεός, που είναι ο χορηγός και νομοθέτης της ειρήνης)», λέγει. Αυτό το είπε, επειδή εκείνοι είχαν ξεσηκωθεί εναντίον του. «Εφόσον ο Θεός μας είναι Θεός της ειρήνης, μη δημιουργείτε φατρίες εναντίον μας». «ὁ ἀναγαγὼν ἐκ νεκρῶν τὸν ποιμένα τῶν προβάτων (:ο Οποίος ανέστησε εκ νεκρών τον μεγάλο Ποιμένα των πνευματικών προβάτων)». Αυτό λέχτηκε για την ανάσταση. «τὸν μέγαν(:τον μεγάλο)». Να και άλλη προσθήκη. Εδώ πάλι μέχρι τέλους τους διαβεβαιώνει με επιμονή τον λόγο για την ανάσταση του Κυρίου. «ἐν αἵματι διαθήκης αἰωνίου, τὸν Κύριον ἡμῶν ᾿Ιησοῦν, καταρτίσαι ὑμᾶς ἐν παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ εἰς τὸ ποιῆσαι τὸ θέλημα αὐτοῦ, ποιῶν ἐν ὑμῖν τὸ εὐάρεστον ἐνώπιον αὐτοῦ(:προκειμένου να εισέλθει στον ουρανό και να προσφέρει εκεί ως εξιλαστήριο θυσία το αίμα Του, με το οποίο επικυρώθηκε διαθήκη αιώνια, τον Κύριό μας Ιησού Χριστό δηλαδή, εύχομαι να σας τελειοποιήσει σε κάθε αγαθό έργο, ώστε να κάνετε το θέλημά Του. Αυτός να ενεργήσει στο εσωτερικό σας εκείνο που είναι αρεστό ενώπιόν Του)»[Εβρ.13,20-21]. Πάλι τους δίνει μεγάλες διαβεβαιώσεις· διότι το τελειοποιούμενο είναι αυτό που άρχισε να γίνεται τέλειο και θα ολοκληρωθεί η τελειότητά του μετά. Και τους το εύχεται αυτό, πράγμα που δείχνει ότι τους αγαπά και ποθεί να γίνει αυτό. Και πρόσεχε: στις άλλες επιστολές δίνει τις ευχές στην αρχή, ενώ εδώ στο τέλο: «ποιῶν ἐν ὑμῖν(:εύχομαι να ενεργεί μέσα σας)», λέγει, «τὸ εὐάρεστον ἐνώπιον αὐτοῦ διὰ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων· ἀμήν(: κάθε αγαθό έργο, ώστε να κάνετε το θέλημά Του. Αυτός να ενεργήσει στο εσωτερικό σας εκείνο που είναι αρεστό ενώπιόν Του)»[Εβρ.13,21].
«Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, ἀνέχεσθε τοῦ λόγου τῆς παρακλήσεως· καὶ γὰρ διὰ βραχέων ἐπέστειλα ὑμῖν(:Σας παρακαλώ λοιπόν, αδελφοί, να δεχθείτε με προθυμία τον λόγο της προτροπής και παρηγοριάς της επιστολής μου αυτής. Άλλωστε δεν σας κούρασα πολύ˙ διότι σας έγραψα την επιστολή αυτή με λίγα λόγια)»[Εβρ.13,22]. Βλέπεις ότι εκείνο που δεν έγραψε σε κανέναν, αυτό το γράφει σε αυτούς; Διότι, λέγει, «σας έγραψα με λίγα λόγια»· δηλαδή «ούτε σας κουράζω με την πολυλογία».
Νομίζω ότι αυτοί δεν μισούσαν πάρα πολύ τον Τιμόθεο· γι΄αυτό και τον πρόβαλε ως δικαιολογία. «Γινώσκετε(:Να ξέρετε)», λέγει, «τὸν ἀδελφὸν Τιμόθεον ἀπολελυμένον, μεθ' οὗ, ἐὰν τάχιον ἔρχηται, ὄψομαι ὑμᾶς (:για τον αδελφό Τιμόθεο ότι έχει πλέον ελευθερωθεί. Εάν έλθει γρήγορα να με συναντήσει, θα τον πάρω μαζί μου όταν σας επισκεφτώ, και θα σας δω μαζί με αυτόν)»[Εβρ.13,23]. «Έχει ελευθερωθεί», λέγει. Από πού; Νομίζω ότι είχε φυλακιστεί· ή, εάν όχι αυτό, εννοεί ότι είχε φύγει από την Αθήνα· καθόσον και αυτό αναφέρεται στις Πράξεις των Αποστόλων. «᾿Ασπάσασθε πάντας τοὺς ἡγουμένους ὑμῶν καὶ πάντας τοὺς ἁγίους. ᾿Ασπάζονται ὑμᾶς οἱ ἀπὸ τῆς ᾿Ιταλίας.῾Η χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν· ἀμήν (:Ασπασθείτε όλους τους προεστούς σας και όλους τους πιστούς. Σας ασπάζονται οι αδελφοί που κατάγονται από την Ιταλία. Η χάρις του Θεού, που μας παρέχει τη σωτηρία και κάθε πνευματικό αγαθό, εύχομαι να είναι με όλους σας. Αμήν)»[Εβρ.13,24-25].
Βλέπεις πως δείχνει ότι η πραγμάτωση της αρετής δεν είναι υπόθεση ούτε του Θεού μόνο, ούτε μόνο δική μας; Διότι με το να πει: «Να σας τελειοποιήσει σε κάθε αγαθό έργο» και τα παρακάτω αυτό δηλώνουν· σαν να τους έλεγε: «Έχετε βέβαια αρετή, χρειάζεται όμως να την τελειοποιήσετε». Και με αυτό που είπε: «να σας τελειοποιήσει σε κάθε έργο και λόγο αγαθό», έδειξε ότι πρέπει να έχουν και ενάρετη ζωή και πίστη ορθή. Και σωστά πρόσθεσε το «μακάρι να ενεργήσει μέσα σας ο Θεός αυτό που είναι ευχάριστο ενώπιόν Του». «Ενώπιόν Του», λέγει· διότι αυτή είναι η μεγίστη αρετή, το να κάνει κανείς ενώπιον του Θεού, αυτό που Του είναι ευχάριστο· καθώς και ο προφήτης λέγει: «Καὶ ἀνταποδώσει μοι Κύριος κατὰ τὴν δικαιοσύνην μου καὶ κατὰ τὴν καθαριότητα τῶν χειρῶν μου ἀνταποδώσει μοι(:και θα μου ανταποδώσει ο Κύριος σύμφωνα με την πρόθεση και την προσπάθειά μου να πορεύομαι κατά το θέλημά Του και να προοδεύω σε κάθε αρετή· και σύμφωνα με τη διάθεση και φροντίδα μου, για να φυλάξω τα χέρια μου αγνά και καθαρά από κάθε δολιότητα και αδικία, θα με ανταμείψει ο Κύριος)» [Ψαλμ.17,21].
Και ενώ έγραψε τόσο πολλά, είπε ότι είναι λίγα αυτά, συγκρίνοντάς τα προς εκείνα που θα ήθελε να πει· όπως και αλλού λέγει: «ὅτι κατὰ ἀποκάλυψιν ἐγνώρισέ μοι τὸ μυστήριον, καθὼς προέγραψα ἐν ὀλίγῳ, πρὸς ὃ δύνασθε ἀναγινώσκοντες νοῆσαι τὴν σύνεσίν μου ἐν τῷ μυστηρίῳ τοῦ Χριστοῦ (:Μιλώ για τον σοφό τρόπο που χρησιμοποίησε ο Θεός προκειμένου να γίνω απόστολός σας· διότι αυτός με αποκάλυψη μού φανέρωσε την αλήθεια που μέχρι τότε ήταν κρυμμένη, ότι δηλαδή θα σώζονταν και οι εθνικοί και θα γίνονταν μέλη της οικογένειας του Θεού, όπως με λίγα λόγια σας έγραψα προηγουμένως. Σύμφωνα λοιπόν με όσα σας έγραψα, μπορείτε να αντιληφθείτε, όταν τα διαβάσετε, πόσο τέλεια γνωρίζω την αλήθεια που μου φανέρωσε ο Θεός για τη σωτηρία και των εθνικών διαμέσου του Χριστού)» [Εφ.3,3-4].
Και προσέχετε τη σοφία του· δεν λέγει, «σας παρακαλώ να ανέχεστε τον λόγο της παραινέσεως» αλλά «τον λόγο της παρακλήσεως»· δηλαδή, της παρηγοριάς, της προτροπής. «Διότι δεν είναι δυνατό», λέγει, «κανείς να αποκάμει από το μήκος των λεχθέντων». Τι λοιπόν; Και αυτό ήταν εκείνο που τους έκανε να τον αποστρέφονται; Καθόλου· αλλά δεν θέλει να τους δείξει και να τους πει: «είστε ολιγόψυχοι»· διότι γνώρισμα αυτών των ανθρώπων είναι το να μην δέχονται τα πολλά λόγια.
«Μάθετε για τον αδελφό Τιμόθεο ότι έχει ελευθερωθεί. Θα σας δω μαζί με αυτόν, εάν έλθει γρήγορα να με συναντήσει». Αυτό είναι αρκετό για να τους κάνει πιο υπομονητικούς, εφόσον είναι έτοιμος να έλθει με τον μαθητή. «Ασπασθείτε τους προϊσταμένους σας, και όλους τους πιστούς». Κοίταξε πώς τους τίμησε, αφού έγραψε σε αυτούς και όχι στους προϊσταμένους τους. «Σας ασπάζονται οι αδελφοί που κατάγονται από την Ιταλία. Η χάρις του Κυρίου ας είναι με όλους σας. Αμήν». Αυτό που ήταν κοινό καλό για όλους, το είπε τελευταία. Η χάρις όμως πώς θα είναι μαζί μας; Αν δεν υβρίζουμε όταν μας ευεργετούν, αν δεν είμαστε αδιάφοροι απέναντι στη δωρεά.
«Και τι είναι», λέγει, «η χάρις;». Η άφεση των αμαρτιών, η κάθαρση· διότι αυτή είναι μαζί μας. Ποιος είναι αυτός, λέγει, που ενώ την πρόσβαλε, μπορεί να τη διατηρήσει και να μην τη χάσει; Όπως σου χάρισε τις αμαρτίες ο Θεός· πώς θα είναι μαζί σου η χάρη, δηλαδή, η ευδοκίμηση στην αρετή, η βοήθεια του Πνεύματος, εάν δεν την επισύρεις με τις καλές σου πράξεις; Διότι αυτή είναι η αιτία όλων των αγαθών, το να είναι διαρκώς μαζί μας η χάρη του Πνεύματος· καθόσον αυτή μας καθοδηγεί σε όλα, όπως και μας καταστρέφει και μας απογυμνώνει η απόμακρυνσή της από εμάς.
Ας μην απομακρύνουμε λοιπόν τη χάρη· διότι από εμάς εξαρτάται το να παραμείνει ή να απομακρυνθεί. Το πρώτο γίνεται όταν σκεπτόμαστε τα ουράνια, το δεύτερο, όταν προσηλωνόμαστε στα επίγεια. «Τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας(:Θα σας δώσει το Άγιο Πνεύμα)», λέγει, «ὃ ὁ κόσμος οὐ δύναται λαβεῖν, ὅτι οὐ θεωρεῖ αὐτὸ οὐδὲ γινώσκει αὐτό· ὑμεῖς δὲ γινώσκετε αὐτό, ὅτι παρ' ὑμῖν μένει καὶ ἐν ὑμῖν ἔσται (:που φανερώνει και διδάσκει την αλήθεια στις καλοδιάθετες ψυχές. Αυτό δεν μπορεί να το λάβει ο κόσμος των αμαρτωλών ανθρώπων που βρίσκεται μακριά από τον Θεό˙ διότι έχει μόνο τα αισθητά μάτια, και με αυτά δεν το βλέπει και γι’ αυτό δεν γνωρίζει την αξία Του και δεν το ζητά. Εσείς όμως που παρακολουθήσατε τα θαύματά μου και τη διδασκαλία μου το γνωρίζετε· διότι τώρα μεν μένει κοντά σας, επειδή κατοικεί ολόκληρο μέσα σε μένα που είμαι κοντά σας˙ μετά την Πεντηκοστή όμως θα κατοικήσει και ανάμεσά σας, αλλά και μέσα στις ψυχές σας)» [Ιω.14,17].
«Κόσμο» ονομάζει τον πονηρό και αισχρό βίο. Βλέπεις ότι δεν είναι δυνατό η κοσμική ψυχή να έχει τη χάρη του Πνεύματος; Χρειάζεται λοιπόν να καταβάλουμε μεγάλη προσπάθεια, για να μπορέσουμε να Το διατηρήσουμε, για να μας κατευθύνει σε όλα, να είμαστε ασφαλείς και να έχουμε πολλή εσωτερική ειρήνη· διότι όπως το πλοίο που κατευθύνεται από ευνοϊκούς ανέμους, δεν είναι δυνατό, ούτε να συναντήσει κάποιο εμπόδιο, ούτε να καταβυθιστεί, εφόσον ο άνεμος είναι ευνοϊκός και αδιάκοπος, αλλά και πολλή δόξα μετά την επιστροφή προσφέρει και στους ναύτες και στους επιβάτες, στους ναύτες προσφέρει την ανάπαυση, απαλλάσσοντάς τους από την ταλαιπωρία της κωπηλασίας, ενώ τους επιβάτες τους απαλλάσσει από κάθε φόβο και τους προσφέρει σε όλο το ταξίδι πάρα πολύ ευχάριστο θέαμα· έτσι και η ψυχή που είναι οχυρωμένη με το θείο Πνεύμα, οπωσδήποτε ξεπερνά τις τρικυμίες της ζωής, και την οδό που οδηγεί στον ουρανό τη διασχίζει πιο άνετα από εκείνο το πλοίο, εφόσον δεν προπέμπεται από τον άνεμο, αλλά από τον ίδιο τον Παράκλητο, έχοντας φουσκωμένα και καθαρά όλα τα πανιά, και καθετί χαλαρωμένο και διαλυμένο ο Παράκλητος το απομακρύνει από τη σκέψη μας.
Πράγματι, όπως ο άνεμος δεν θα ενεργούσε εάν έπνεε σε χαλαρωμένο πανί, έτσι ούτε το Πνεύμα ανέχεται να παραμένει σε αναιδή ψυχή, αλλά θέλει ψυχή διεγερμένη, γεμάτη δραστηριότητα. Επομένως, η σκέψη μας πρέπει να πυρπολείται, και τα έργα μας παντού να μας διεγείρουν και να μας ενισχύουν· παραδείγματος χάριν, όταν προσευχόμαστε να το κάνουμε με πολλή δύναμη, υψώνοντας προς τον ουρανό την ψυχή, όχι με σχοινιά, αλλά με μεγάλη προθυμία. Όταν ελεούμε, πάλι, χρειαζόμαστε δύναμη, μήπως η φροντίδα του σπιτιού, και η προστασία των παιδιών, και η επιμέλεια της συζύγου, και ο φόβος της φτώχειας εισχωρήσουν και χαλαρώσουν το πανί· διότι, όταν από παντού το τεντώνουμε καλά, με την ελπίδα των αγαθών του μέλλοντος, δέχεται την επενέργεια του Πνεύματος καλά· τίποτε από εκείνα τα εφήμερα και δυσάρεστα δεν θα εισέλθει σε αυτήν, αλλά και αν εισέλθει, την ψυχή δεν την έβλαψε, αλλά και αποκρούστηκε γρήγορα χάρις στη γερή ασφάλειά της και αποκρουόμενο έτσι απομακρύνθηκε.
Γι΄αυτό λοιπόν χρειαζόμαστε μεγάλη επαγρύπνηση· επειδή κι εμείς πλέουμε σε μεγάλη και ευρύχωρη θάλασσα, που είναι γεμάτη με πολλά θηρία και πολλούς σκοπέλους και μας προξενεί πολλές τρικυμίες, ξεσηκώνοντας σε αίθριο καιρό ισχυρότατη ζάλη. Πρέπει λοιπόν εάν θέλουμε να πλέουμε με άνεση και χωρίς κινδύνους, να τεντώνουμε τα πανιά μας, δηλαδή τη διάθεσή μας· και αυτό μας αρκεί· διότι και ο Αβραάμ, όταν έτεινε τον πόθο προς τον Θεό και παρουσίασε ολοκληρωμένη διάθεση, τίνος άλλου είχε ανάγκη; Κανενός, «καὶ ἐπίστευσεν ῞Αβραμ τῷ Θεῷ, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην (:και ο Άβραμ πίστεψε απόλυτα, χωρίς κανένα δισταγμό σε ό,τι του υποσχέθηκε ο παντοδύναμος Θεός της αληθείας και η πίστη αυτή λογαριάστηκε σε αυτόν σαν μεγάλη αρετή, σαν το κεφάλαιο όλων των αρετών, ώστε ο Θεός να τον δικαιώσει)» [Γέν.15,6]. Η πίστη είναι αποτέλεσμα της γνήσιας διαθέσεως. Πρόσφερε τον υιό του, και ενώ δεν τον έσφαξε, αμείφθηκε σαν να τον έσφαξε, και ενώ το έργο δεν έγινε, ο μισθός δόθηκε.
Ας είναι λοιπόν καθαρά και καινούργια τα πανιά μας και όχι άχρηστα· «τὸ δὲ παλαιούμενον καὶ γηράσκον ἐγγὺς ἀφανισμοῦ(:διότι εκείνο που παλιώνει και γηράσκει, κοντεύει να εξαφανιστεί)» [Εβρ.8,13]· ας μην είναι κατατρυπημένα, για να διατηρήσουν την ενέργεια του Πνεύματος· διότι λέγει: «ο φυσικός και μη αναγεννημένος άνθρωπος δεν δέχεται εκείνα που διδάσκει το Πνεύμα του Θεού». Πράγματι, όπως οι ιστοί των αραχνών δεν αντέχουν την ορμή του ανέμου, έτσι ούτε η κοσμική ψυχή, ούτε ο ψυχικός άνθρωπος θα μπορέσει ποτέ να δεχτεί τη χάρη του Πνεύματος· διότι σε τίποτε δεν διαφέρουν οι δικοί μας λογισμοί από τους ιστούς, φαινομενικά μόνο δείχνουν τη συνοχή τους, ενώ στερούνται κάθε δύναμη. Όμως δεν είναι τα δικά μας τέτοια, εάν προσέχουμε, αλλά, ό,τι και αν συμβεί, όλα τα υπομένει ο πνευματικός άνθρωπος κι όλα τα ξεπερνά και αποδεικνύεται ισχυρότερος από κάθε τρικυμία.
Αν κάποιος δηλαδή είναι πνευματικός άνθρωπος και πέσουν επάνω του αναρίθμητα κακά, τίποτε από αυτά δεν θα τον αιχμαλωτίσει. Και τι λέγω; Ας έλθει η φτώχεια, η ασθένεια, οι ύβρεις, οι λοιδορίες, οι εμπαιγμοί, οι πληγές, κάθε είδος κολάσεως, κάθε είδος εμπαιγμού και ονειδισμών και ύβρεων· αυτός όμως, σαν να είναι έξω από όλο τον κόσμο και απαλλαγμένος από τα σωματικά πάθη, έτσι όλα θα τα περιγελάσει. Και ότι δεν είναι υπερβολικά τα λόγια μου, γνωρίζω ότι και τώρα υπάρχουν πολλοί, όπως εκείνοι, που ζουν στις ερήμους. «Όμως», λέγει ίσως κάποιος, «δεν είναι καθόλου αξιοθαύμαστο αυτό». Αλλά σας λέγω ότι και στις πόλεις υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι, τους οποίους δεν μπορεί κανείς να υποπτευθεί. Εάν όμως θέλεις θα σου δείξω μερικούς από εκείνους που έζησαν παλαιότερα. Και για να το καταλάβεις, σου αναφέρω τον Παύλο. Ποιο κακό δεν έπαθε και τι δεν υπέφερε; Όμως, όλα τα υπέμεινε με γενναιότητα. Ας τον μιμηθούμε λοιπόν κι εμείς· διότι έτσι θα μπορέσουμε να ευαρεστήσουμε τον Θεό, και να προσορμιστούμε σε γαλήνια λιμάνια με πολλούς θησαυρούς.
Ας υψώσουμε λοιπόν τη διάνοιά μας προς τον ουρανό, αυτόν τον πόθο μόνο ας έχουμε, ας περιβάλουμε τους εαυτούς μας με το πνευματικό πυρ και ας διασώσουμε τους εαυτούς μας από το πυρ της κολάσεως. Κανείς δεν φοβάται εκείνους που συναντά, όταν ορμά εναντίον τους με αυτή τη φλόγα. Κι αν είναι θηρίο, ή άνθρωπος, ή μύριες παγίδες, όσο είναι οπλισμένος με αυτήν την φλόγα, όλα υποχωρούν, όλα απομακρύνονται. Είναι αφόρητη η φλόγα, ανυπόφορη η πυρά, όλα τα κατατρώει. Με αυτή τη φλόγα ας περιβάλουμε τους εαυτούς μας και ας δοξάσουμε τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, μαζί με τον Οποίο, στον Πατέρα και συγχρόνως και στο άγιο Πνεύμα ανήκει η δόξα, η δύναμη και η τιμή, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,
επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
Ιωάννου του Χρυσοστόμου Άπαντα τα έργα, Υπόμνημα στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, ομιλία ΛΔ΄, πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1988, τόμος 25, σελίδες 370-387.
· Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.
· Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.
· Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.
· Η Παλαιά Διαθήκη μετά συντόμου ερμηνείας, Παναγιώτης Τρεμπέλας, Αδελφότης Θεολόγων «Ο Σωτήρ», Αθήνα, 1985.
· https://www.agia-aikaterini-larissis.com/agia-grafi.../
· https://www.agia-aikaterini-larissis.com/agia-grafi.../
· Π.Τρεμπέλα, Το Ψαλτήριον με σύντομη ερμηνεία(απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τρίτη, Αθήνα 2016.
http://users.sch.gr/.../Palaia.../Bibli ... athikh.htm
· http://users.sch.gr/.../Kainh.../Biblia ... athikh.htm
ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ
«Πείθεσθε τοῖς ἡγουμένοις ὑμῶν καὶ ὑπείκετε· αὐτοὶ γὰρ ἀγρυπνοῦσιν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν ὡς λόγον ἀποδώσοντες· ἵνα μετὰ χαρᾶς τοῦτο ποιῶσι καὶ μὴ στενάζοντες· ἀλυσιτελὲς γὰρ ὑμῖν τοῦτο(:Να υπακούτε στους πνευματικούς προϊσταμένους σας και να υποτάσσεστε τελείως σε αυτούς· διότι αυτοί αγρυπνούν για τη σωτηρία των ψυχών σας, καθώς θα δώσουν λόγο στον Χριστό για τις ψυχές σας. Να τους υπακούτε, για να ενθαρρύνονται με την υπακοή σας, ώστε να επιτελούν το έργο τους αυτό με χαρά και όχι με στεναγμούς. Άλλωστε δεν σας συμφέρει να στενάζουν εξαιτίας σας οι πνευματικοί σας προεστοί, επειδή ο Θεός θα σας τιμωρήσει γι'αυτό)»[Εβρ.13,17]
Η αναρχία παντού είναι κακό και αιτία πολλών συμφορών και αρχή της αταξίας και της συγχύσεως, κυρίως όμως στην Εκκλησία είναι πάρα πολύ επικίνδυνη, διότι και η εξουσία της Εκκλησίας είναι μεγαλύτερη και υψηλότερη. Όπως δηλαδή αν σκοτώσεις τον αρχηγό του χορού, θα διαλυθεί ο χορός και ως προς τα μέλη του και ως προς την τάξη, και αν αρπάξεις τον στρατηγό από τη στρατιωτική φάλαγγα, δεν θα υπάρχει ευρυθμία και τάξη στην παράταξη και επίσης, αν αφαιρέσεις τον κυβερνήτη από το πλοίο, θα καταβυθίσεις το σκάφος, έτσι και εάν απομακρύνεις τον ποιμένα από το ποίμνιο, όλα θα τα ανατρέψεις και θα τα καταστρέψεις.
Είναι λοιπόν μεγάλο κακό η αναρχία και αιτία καταστροφής, αλλά όχι μικρότερο κακό είναι και η ανυπακοή των υπηκόων· το ίδιο λοιπόν συμβαίνει και εδώ. Διότι ο λαός που δεν υπακούει στον άρχοντά του μοιάζει με εκείνον που δεν έχει άρχοντα, και ίσως χειρότερα· καθόσον εκεί και συγχωρούνται για την αταξία τους, ενώ εδώ όχι μόνο δεν συγχωρούνται, αλλά και τιμωρούνται. Ίσως όμως μας πει κάποιος ότι υπάρχει και τρίτο κακό, το να είναι ο αρχηγός κακός. Το ξέρω και εγώ, και όχι μόνο δεν είναι μικρό το κακό αυτό, αλλά είναι πολύ χειρότερο και από την αναρχία· και είναι προτιμότερο να μην διοικείσαι από κανέναν, παρά να διοικείσαι από κακό άρχοντα· διότι αυτός πολλές φορές σώθηκε, αλλά πολλές φορές και κινδύνευσε, ενώ ο άλλος οπωσδήποτε θα κινδυνεύσει, οδηγούμενος στα βάραθρα.
Πώς λοιπόν ο Παύλος λέγει: «Να υπακούτε στους πνευματικούς προϊσταμένους σας και να υποτάσσεστε τελείως σε αυτούς»; Αφού είπε προηγουμένως: «ὧν ἀναθεωροῦντες τὴν ἔκβασιν τῆς ἀναστροφῆς μιμεῖσθε τὴν πίστιν (:να αναλογίζεστε και να μελετάτε το άγιο και θεάρεστο τέλος της ζωής και της ενάρετης συμπεριφοράς τους, και να μιμείστε την πίστη τους)»[Εβρ.13,7], κατόπιν πρόσθεσε: «να υπακούτε και να υποτάσσεστε στους προϊσταμένους σας». «Τι λοιπόν θα συμβεί», αναρωτιέται ίσως κάποιος, «όταν είναι κακός και δεν τον υπακούμε;». «Κακός», πώς το εννοείς; Εάν είναι τέτοιος εξαιτίας της πίστεως, απόφευγέ τον και απομακρύνσου από αυτόν, όχι μόνο αν είναι άνθρωπος, αλλά κι αν ακόμη είναι άγγελος που κατέβηκε από τον ουρανό· εάν όμως είναι κακός ως προς την ιδιωτική του ζωή, μην ασχολείσαι με αυτήν. Και αυτό δεν το λέγω εγώ, αλλά το παίρνω από τη θεία Γραφή. Άκουσε τι λέγει ο Χριστός: «ἐπὶ τῆς Μωσέως καθέδρας ἐκάθισαν οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι· πάντα οὖν ὅσα ἐὰν εἴπωσιν ὑμῖν τηρεῖν, τηρεῖτε καὶ ποιεῖτε, κατὰ δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν μὴ ποιεῖτε· λέγουσι γάρ, καὶ οὐ ποιοῦσι (:πάνω στη διδασκαλική έδρα του Μωυσή κάθισαν οι νομοδιδάσκαλοι και οι Φαρισαίοι. Όλα λοιπόν όσα με βάση τον νόμο θα σας πουν αυτοί να τα τηρείτε, να τα τηρείτε και να τα κάνετε. Μην κάνετε όμως σύμφωνα με τα έργα τους και το παράδειγμά τους· διότι λένε βέβαια και διδάσκουν την αλήθεια του νόμου, δεν πράττουν όμως σύμφωνα με αυτήν)»[Ματθ.23,1-3]. Στην έδρα του Μωυσή κάθισαν οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι». Αφού προηγουμένως τους καταδίκασε, κατόπιν πρόσθεσε: «στην έδρα του Μωυσή κάθισαν. Όλα λοιπόν, όσα σας λένε να κάνετε, να τα κάνετε· να μην ενεργείτε όμως σύμφωνα με τα έργα τους». «Έχουν», λέγει, «το αξίωμα του διδασκάλου, αλλά η ζωή τους είναι ακάθαρτη. Εσείς όμως μην προσέχετε τη συμπεριφορά τους, αλλά τα λόγια τους· διότι τα ήθη τους δεν θα βλάψουν κανέναν». Γιατί; Και διότι είναι γνωστά σε όλους, αλλά ούτε και ο ίδιος, και αν ακόμα είναι μύριες φορές κακός, δεν θα διδάξει ποτέ το κακό. Αν όμως είναι κακός ως προς τα θέματα πίστεως, ούτε γίνεται σε όλους φανερό, και ο κακός δεν θα διστάσει να διδάσκει το κακό· αφού και το «μην κρίνετε, για να μην κριθείτε»[Ματθ.7,1], αναφέρεται στον τρόπο ζωής, και όχι στην πίστη· διότι αυτό που προσθέτει αυτό δείχνει. «Τί δὲ βλέπεις(:Γιατί λοιπόν βλέπεις)», λέγει, «τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου, τὴν δὲ ἐν τῷ σῷ ὀφθαλμῷ δοκὸν οὐ κατανοεῖς; (:το σκουπιδάκι που είναι στο μάτι του αδελφού σου, ενώ το δοκάρι που είναι στο μάτι σου δεν το αισθάνεσαι και δεν το καταλαβαίνεις; Γιατί το μικρό σφάλμα του αδελφού σου το βλέπεις, ενώ μένεις αναίσθητος μπροστά στο δικό σου βαρύτατο σφάλμα;)»[Ματθ.7,3].
«Πάντα οὖν ὅσα ἐὰν εἴπωσιν ὑμῖν (:Όλα λοιπόν, όσα σας λένε)», λέγει ο Κύριος, «τηρεῖν, τηρεῖτε καὶ ποιεῖτε, κατὰ δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν μὴ ποιεῖτε(: να κάνετε, να τα κάνετε)-(και το «να τα κάνετε» αναφέρεται στα έργα, όχι στην πίστη)-· να μην κάνετε όμως αυτά που κάνουν αυτοί)». Βλέπεις ότι ο λόγος δεν γίνεται για δόγματα, αλλά για τρόπο ζωής και πράξεως; Αλλά ο Παύλος πρώτα τους έδωσε συστάσεις και κατόπιν πρόσθεσε: «Να υπακούτε και να υποτάσσεστε στους πνευματικούς προϊσταμένους σας, διότι αυτοί αγρυπνούν για τη σωτηρία των ψυχών σας, επειδή θα λογοδοτήσουν γι’ αυτές».
Ας τα ακούσουν αυτά και οι άρχοντες και όχι μόνο οι υπήκοοι, διότι όπως ακριβώς οφείλουν να είναι πειθαρχικοί οι υπήκοοι, έτσι και οι άρχοντες πρέπει να είναι άγρυπνοι και συνετοί. Τι λες; Αγρυπνεί ο άρχοντας, κίνδυνοι απειλούν αυτόν τον ίδιο, υπόκειται σε τιμωρίες για τα αμαρτήματά σου, και είναι υπεύθυνος από τόσο φόβο εξαιτίας σου, και εσύ ραθυμείς και αδιαφορείς και είσαι βάναυσος και δεν θέλεις να τον υπακούς; Γι΄αυτό προσθέτει λέγοντας: «ἵνα μετὰ χαρᾶς τοῦτο ποιῶσι καὶ μὴ στενάζοντες· ἀλυσιτελὲς γὰρ ὑμῖν τοῦτο (:ώστε να επιτελούν το έργο τους αυτό με χαρά και όχι με στεναγμούς. Άλλωστε δεν σας συμφέρει να στενάζουν εξαιτίας σας οι πνευματικοί σας προεστοί, επειδή ο Θεός θα σας τιμωρήσει γι'αυτό)»[Εβρ.13,17].
Βλέπεις ότι ο άρχοντας, όταν τον καταφρονούν, δεν πρέπει να εκδικείται, αλλά η μεγάλη άμυνά του είναι τα δάκρυα και οι αναστεναγμοί; Σωστά· αφού και ο γιατρός δεν πρέπει να εκδικείται όταν καταφρονείται από τον ασθενή, αλλά να κλαίει και να θρηνεί. Άρα εάν αναστενάξει ο άρχοντας, θα σε εκδικηθεί ο Θεός· διότι, εάν προσελκύουμε τον Θεό όταν αναστενάζουμε για τα λάθη μας, δεν θα Τον προσελκύσουμε ακόμη περισσότερο όταν αναστενάζουμε εξαιτίας του φόβου και της περιφρονήσεως των άλλων; Βλέπεις ότι δεν αφήνει τον άρχοντα να παρασύρεται σε έργα αυθάδη; Βλέπεις πόση είναι η φιλοσοφία του πράγματος; Οφείλει να αρκείται στον αναστεναγμό αυτός που περιφρονείται, που καταπατείται, που καταφρονείται. Μην πάρεις θάρρος, επειδή δεν σε εκδικείται· καθόσον ο αναστεναγμός είναι η πιο φοβερή εκδίκηση· διότι αυτός, όταν δεν μπορεί να σε βοηθήσει με τους στεναγμούς του, καλεί τον Δεσπότη· και όπως στην περίπτωση του διδασκάλου και του παιδαγωγού, όταν το παιδί δεν τον ακούει, καλείται εκείνος που είναι αυστηρότερος, έτσι και εδώ. Πωπω ,πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος! Τι θα μπορούσε να πει κανείς προς τους άθλιους εκείνους που σπρώχνουν τον εαυτό τους σε τόση μεγάλη άβυσσο τιμωριών; Για όλους αυτούς που εξουσιάζεις, γυναίκες, άνδρες και παιδιά, εσύ είσαι υπόλογος· κάτω από τόση μεγάλη φωτιά βάζεις το κεφάλι σου.
Αναρωτιέμαι αν είναι δυνατό να σωθεί ποτέ κάποιος από τους άρχοντες, και πώς, παρά την τόσο μεγάλη απειλή και τη ραθυμία που υπάρχει, βλέπω ακόμη να τρέχουν μερικοί και να ρίχνονται στον τόσο μεγάλο όγκο της εξουσίας· διότι εάν αυτοί, που με τη βία ανέβηκαν στην εξουσία, δεν συγχωρούνται και είναι αδικαιολόγητοι όταν δεν κυβερνούν σωστά και παραμελούν το καθήκον τους (καθόσον και ο Ααρών που αναγκαστικά ανέλαβε την εξουσία κινδύνευσε, και ο Μωυσής κινδύνευσε, αν και πολλές φορές ζήτησε από τον Θεό να τον συγχωρήσει για την άρνησή του να αναλάβει το έργο που του ανέθετε, και ο Σαούλ, στον οποίο ο Θεός εμπιστεύτηκε την εξουσία, παρά την άρνησή του, κινδύνευσε, επειδή δεν έπραξε σωστά το καθήκον του), πόσο μάλλον θα τιμωρηθούν όσοι με μανία την αναζητούν και μόνοι τους την επιδιώκουν; Διότι ένας τέτοιος στερεί τον εαυτό του από κάθε ελπίδα συγνώμης. Πράγματι, πρέπει να φοβόμαστε και να τρέμουμε, και εξαιτίας της συνειδήσεώς μας και εξαιτίας του βάρους της εξουσίας, και ούτε να την εγκαταλείπουμε, εάν κάποτε μας ανατεθεί, ούτε εάν δεν μας ανατεθεί, να την επιδιώκουμε, αλλά και να την αποφεύγουμε, σκεπτόμενοι το μέγεθος του αξιώματος, εάν όμως την αναλάβουμε, πρέπει να δείχνουμε όλη την ευλάβεια. Ας μη γίνεται τίποτε πέρα από εκείνο που πρέπει, όλα ας γίνονται με τάξη. Εάν το προαισθανθείς, πριν γίνεις άρχοντας, φύγε, αν πείστηκες ότι είσαι ανάξιος γι΄αυτό το έργο· αν πάλι έχεις συλληφθεί να είσαι εξίσου προσεκτικός, δείχνοντας παντού την ευγνωμοσύνη.
«Προσεύχεσθε (:Να προσεύχεστε)», λέγει, «περὶ ἡμῶν· πεποίθαμεν γὰρ ὅτι καλὴν συνείδησιν ἔχομεν, ἐν πᾶσι καλῶς θέλοντες ἀναστρέφεσθαι(:για μας· και έχουμε θάρρος να ζητήσουμε τις προσευχές σας, διότι είμαστε βέβαιοι ότι η συνείδησή μας δεν μας τύπτει σε τίποτε, αλλά μας δίνει αγαθή συμμαρτυρία, αφού πάντοτε και σε όλα θέλουμε να συμπεριφερόμαστε καλά)»[Εβρ.13,8]. Βλέπεις ότι τα γράφει αυτά σαν απολογία προς εκείνους που ήταν λυπημένοι μαζί του, που τον αποστρέφονταν, που τον θεωρούσαν παραβάτη και δεν ήθελαν ούτε το όνομά του να ακούσουν. Επειδή δηλαδή αυτός ζητούσε από εκείνους που τον μισούσαν αυτά που όλοι οι άλλοι θα τα ζητούσαν από τους καλύτερους φίλους τους, γι΄αυτό εδώ το θέτει αυτό λέγοντας: «έχουμε την πεποίθηση ότι η συνείδησή μας δεν μας ελέγχει». «Μη μου αναφέρεις, σε παρακαλώ, τις κατηγορίες· η συνείδησή μας», λέγει, «δεν μας κατηγορεί για τίποτε, ούτε αισθανόμαστε, ότι σας επιβουλευτήκαμε». «Καθόσον έχουμε την πεποίθηση», λέγει, «ότι η συνείδησή μας δεν μας ελέγχει για τίποτε, αλλά μας διαβεβαιώνει, ότι θέλουμε σε όλα να συμπεριφερόμαστε σωστά». Επομένως, όχι μόνο απέναντι στους εθνικούς, αλλά και σε σας. «Ποτέ δεν ενεργήσαμε με δόλο, ποτέ με υποκρισία»· διότι ήταν φυσικό, να του αποδίδουν αυτές τις κατηγορίες.
Και για το ότι κατηγορήθηκε από τους Εβραίους, άκουε τι λέγει ο Ιάκωβος: «κατηχήθησαν δὲ περὶ σοῦ ὅτι ἀποστασίαν διδάσκεις ἀπὸ Μωϋσέως τοὺς κατὰ τὰ ἔθνη πάντας ᾿Ιουδαίους, λέγων μὴ περιτέμνειν αὐτοὺς τὰ τέκνα μηδὲ τοῖς ἔθεσι περιπατεῖν(:πληροφορήθηκαν όμως και σχημάτισαν για σένα τη γνώμη ότι διδάσκεις όλους τους Ιουδαίους που είναι διεσπαρμένοι και εγκατεστημένοι ανάμεσα στους εθνικούς, να αποστατήσουν από τον μωσαϊκό νόμο, λέγοντάς τους να μην περιτέμνουν τα παιδιά τους, ούτε να ζουν σύμφωνα με τα ιερά έθιμα των Ιουδαίων)» [Πράξ.21,21]. «Δεν σου τα γράφω», λέγει, «σαν εχθρός, ή σαν αντίπαλος, αλλά σαν φίλος».
Και αυτό το φανερώνει και με τα παρακάτω: «Περισσοτέρως δὲ παρακαλῶ τοῦτο ποιῆσαι, ἵνα τάχιον ἀποκατασταθῶ ὑμῖν (:σας παρακαλώ λοιπόν να το κάνετε αυτό περισσότερο για μένα, για να μπορέσω να έλθω ξανά κοντά σας το συντομότερο)»[Εβρ.13,19]. Αυτό έδειχνε ότι υπερβολικά τους αγαπούσε, το ότι τους θεωρούσε άξιους να προσεύχονται γι’ αυτόν. «Όχι απλώς να προσεύχεστε», λέγει, «αλλά να προσεύχεστε με ζήλο»· «για να επανέλθω το συντομότερο κοντά σας». Αυτό δείχνει άνθρωπο με εσωτερική επίγνωση των πράξεών του, το ότι επιθυμεί να έλθει κοντά τους, και τους παρακαλεί να προσεύχονται γι΄αυτό.
Γι’ αυτόν τον λόγο, αφού πρώτα τους ζήτησε τις προσευχές τους, κατόπιν τους εύχεται και ο ίδιος όλα τα αγαθά. «Ὁ δὲ Θεὸς τῆς εἰρήνης (:και ο Θεός, που είναι ο χορηγός και νομοθέτης της ειρήνης)», λέγει. Αυτό το είπε, επειδή εκείνοι είχαν ξεσηκωθεί εναντίον του. «Εφόσον ο Θεός μας είναι Θεός της ειρήνης, μη δημιουργείτε φατρίες εναντίον μας». «ὁ ἀναγαγὼν ἐκ νεκρῶν τὸν ποιμένα τῶν προβάτων (:ο Οποίος ανέστησε εκ νεκρών τον μεγάλο Ποιμένα των πνευματικών προβάτων)». Αυτό λέχτηκε για την ανάσταση. «τὸν μέγαν(:τον μεγάλο)». Να και άλλη προσθήκη. Εδώ πάλι μέχρι τέλους τους διαβεβαιώνει με επιμονή τον λόγο για την ανάσταση του Κυρίου. «ἐν αἵματι διαθήκης αἰωνίου, τὸν Κύριον ἡμῶν ᾿Ιησοῦν, καταρτίσαι ὑμᾶς ἐν παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ εἰς τὸ ποιῆσαι τὸ θέλημα αὐτοῦ, ποιῶν ἐν ὑμῖν τὸ εὐάρεστον ἐνώπιον αὐτοῦ(:προκειμένου να εισέλθει στον ουρανό και να προσφέρει εκεί ως εξιλαστήριο θυσία το αίμα Του, με το οποίο επικυρώθηκε διαθήκη αιώνια, τον Κύριό μας Ιησού Χριστό δηλαδή, εύχομαι να σας τελειοποιήσει σε κάθε αγαθό έργο, ώστε να κάνετε το θέλημά Του. Αυτός να ενεργήσει στο εσωτερικό σας εκείνο που είναι αρεστό ενώπιόν Του)»[Εβρ.13,20-21]. Πάλι τους δίνει μεγάλες διαβεβαιώσεις· διότι το τελειοποιούμενο είναι αυτό που άρχισε να γίνεται τέλειο και θα ολοκληρωθεί η τελειότητά του μετά. Και τους το εύχεται αυτό, πράγμα που δείχνει ότι τους αγαπά και ποθεί να γίνει αυτό. Και πρόσεχε: στις άλλες επιστολές δίνει τις ευχές στην αρχή, ενώ εδώ στο τέλο: «ποιῶν ἐν ὑμῖν(:εύχομαι να ενεργεί μέσα σας)», λέγει, «τὸ εὐάρεστον ἐνώπιον αὐτοῦ διὰ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων· ἀμήν(: κάθε αγαθό έργο, ώστε να κάνετε το θέλημά Του. Αυτός να ενεργήσει στο εσωτερικό σας εκείνο που είναι αρεστό ενώπιόν Του)»[Εβρ.13,21].
«Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, ἀνέχεσθε τοῦ λόγου τῆς παρακλήσεως· καὶ γὰρ διὰ βραχέων ἐπέστειλα ὑμῖν(:Σας παρακαλώ λοιπόν, αδελφοί, να δεχθείτε με προθυμία τον λόγο της προτροπής και παρηγοριάς της επιστολής μου αυτής. Άλλωστε δεν σας κούρασα πολύ˙ διότι σας έγραψα την επιστολή αυτή με λίγα λόγια)»[Εβρ.13,22]. Βλέπεις ότι εκείνο που δεν έγραψε σε κανέναν, αυτό το γράφει σε αυτούς; Διότι, λέγει, «σας έγραψα με λίγα λόγια»· δηλαδή «ούτε σας κουράζω με την πολυλογία».
Νομίζω ότι αυτοί δεν μισούσαν πάρα πολύ τον Τιμόθεο· γι΄αυτό και τον πρόβαλε ως δικαιολογία. «Γινώσκετε(:Να ξέρετε)», λέγει, «τὸν ἀδελφὸν Τιμόθεον ἀπολελυμένον, μεθ' οὗ, ἐὰν τάχιον ἔρχηται, ὄψομαι ὑμᾶς (:για τον αδελφό Τιμόθεο ότι έχει πλέον ελευθερωθεί. Εάν έλθει γρήγορα να με συναντήσει, θα τον πάρω μαζί μου όταν σας επισκεφτώ, και θα σας δω μαζί με αυτόν)»[Εβρ.13,23]. «Έχει ελευθερωθεί», λέγει. Από πού; Νομίζω ότι είχε φυλακιστεί· ή, εάν όχι αυτό, εννοεί ότι είχε φύγει από την Αθήνα· καθόσον και αυτό αναφέρεται στις Πράξεις των Αποστόλων. «᾿Ασπάσασθε πάντας τοὺς ἡγουμένους ὑμῶν καὶ πάντας τοὺς ἁγίους. ᾿Ασπάζονται ὑμᾶς οἱ ἀπὸ τῆς ᾿Ιταλίας.῾Η χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν· ἀμήν (:Ασπασθείτε όλους τους προεστούς σας και όλους τους πιστούς. Σας ασπάζονται οι αδελφοί που κατάγονται από την Ιταλία. Η χάρις του Θεού, που μας παρέχει τη σωτηρία και κάθε πνευματικό αγαθό, εύχομαι να είναι με όλους σας. Αμήν)»[Εβρ.13,24-25].
Βλέπεις πως δείχνει ότι η πραγμάτωση της αρετής δεν είναι υπόθεση ούτε του Θεού μόνο, ούτε μόνο δική μας; Διότι με το να πει: «Να σας τελειοποιήσει σε κάθε αγαθό έργο» και τα παρακάτω αυτό δηλώνουν· σαν να τους έλεγε: «Έχετε βέβαια αρετή, χρειάζεται όμως να την τελειοποιήσετε». Και με αυτό που είπε: «να σας τελειοποιήσει σε κάθε έργο και λόγο αγαθό», έδειξε ότι πρέπει να έχουν και ενάρετη ζωή και πίστη ορθή. Και σωστά πρόσθεσε το «μακάρι να ενεργήσει μέσα σας ο Θεός αυτό που είναι ευχάριστο ενώπιόν Του». «Ενώπιόν Του», λέγει· διότι αυτή είναι η μεγίστη αρετή, το να κάνει κανείς ενώπιον του Θεού, αυτό που Του είναι ευχάριστο· καθώς και ο προφήτης λέγει: «Καὶ ἀνταποδώσει μοι Κύριος κατὰ τὴν δικαιοσύνην μου καὶ κατὰ τὴν καθαριότητα τῶν χειρῶν μου ἀνταποδώσει μοι(:και θα μου ανταποδώσει ο Κύριος σύμφωνα με την πρόθεση και την προσπάθειά μου να πορεύομαι κατά το θέλημά Του και να προοδεύω σε κάθε αρετή· και σύμφωνα με τη διάθεση και φροντίδα μου, για να φυλάξω τα χέρια μου αγνά και καθαρά από κάθε δολιότητα και αδικία, θα με ανταμείψει ο Κύριος)» [Ψαλμ.17,21].
Και ενώ έγραψε τόσο πολλά, είπε ότι είναι λίγα αυτά, συγκρίνοντάς τα προς εκείνα που θα ήθελε να πει· όπως και αλλού λέγει: «ὅτι κατὰ ἀποκάλυψιν ἐγνώρισέ μοι τὸ μυστήριον, καθὼς προέγραψα ἐν ὀλίγῳ, πρὸς ὃ δύνασθε ἀναγινώσκοντες νοῆσαι τὴν σύνεσίν μου ἐν τῷ μυστηρίῳ τοῦ Χριστοῦ (:Μιλώ για τον σοφό τρόπο που χρησιμοποίησε ο Θεός προκειμένου να γίνω απόστολός σας· διότι αυτός με αποκάλυψη μού φανέρωσε την αλήθεια που μέχρι τότε ήταν κρυμμένη, ότι δηλαδή θα σώζονταν και οι εθνικοί και θα γίνονταν μέλη της οικογένειας του Θεού, όπως με λίγα λόγια σας έγραψα προηγουμένως. Σύμφωνα λοιπόν με όσα σας έγραψα, μπορείτε να αντιληφθείτε, όταν τα διαβάσετε, πόσο τέλεια γνωρίζω την αλήθεια που μου φανέρωσε ο Θεός για τη σωτηρία και των εθνικών διαμέσου του Χριστού)» [Εφ.3,3-4].
Και προσέχετε τη σοφία του· δεν λέγει, «σας παρακαλώ να ανέχεστε τον λόγο της παραινέσεως» αλλά «τον λόγο της παρακλήσεως»· δηλαδή, της παρηγοριάς, της προτροπής. «Διότι δεν είναι δυνατό», λέγει, «κανείς να αποκάμει από το μήκος των λεχθέντων». Τι λοιπόν; Και αυτό ήταν εκείνο που τους έκανε να τον αποστρέφονται; Καθόλου· αλλά δεν θέλει να τους δείξει και να τους πει: «είστε ολιγόψυχοι»· διότι γνώρισμα αυτών των ανθρώπων είναι το να μην δέχονται τα πολλά λόγια.
«Μάθετε για τον αδελφό Τιμόθεο ότι έχει ελευθερωθεί. Θα σας δω μαζί με αυτόν, εάν έλθει γρήγορα να με συναντήσει». Αυτό είναι αρκετό για να τους κάνει πιο υπομονητικούς, εφόσον είναι έτοιμος να έλθει με τον μαθητή. «Ασπασθείτε τους προϊσταμένους σας, και όλους τους πιστούς». Κοίταξε πώς τους τίμησε, αφού έγραψε σε αυτούς και όχι στους προϊσταμένους τους. «Σας ασπάζονται οι αδελφοί που κατάγονται από την Ιταλία. Η χάρις του Κυρίου ας είναι με όλους σας. Αμήν». Αυτό που ήταν κοινό καλό για όλους, το είπε τελευταία. Η χάρις όμως πώς θα είναι μαζί μας; Αν δεν υβρίζουμε όταν μας ευεργετούν, αν δεν είμαστε αδιάφοροι απέναντι στη δωρεά.
«Και τι είναι», λέγει, «η χάρις;». Η άφεση των αμαρτιών, η κάθαρση· διότι αυτή είναι μαζί μας. Ποιος είναι αυτός, λέγει, που ενώ την πρόσβαλε, μπορεί να τη διατηρήσει και να μην τη χάσει; Όπως σου χάρισε τις αμαρτίες ο Θεός· πώς θα είναι μαζί σου η χάρη, δηλαδή, η ευδοκίμηση στην αρετή, η βοήθεια του Πνεύματος, εάν δεν την επισύρεις με τις καλές σου πράξεις; Διότι αυτή είναι η αιτία όλων των αγαθών, το να είναι διαρκώς μαζί μας η χάρη του Πνεύματος· καθόσον αυτή μας καθοδηγεί σε όλα, όπως και μας καταστρέφει και μας απογυμνώνει η απόμακρυνσή της από εμάς.
Ας μην απομακρύνουμε λοιπόν τη χάρη· διότι από εμάς εξαρτάται το να παραμείνει ή να απομακρυνθεί. Το πρώτο γίνεται όταν σκεπτόμαστε τα ουράνια, το δεύτερο, όταν προσηλωνόμαστε στα επίγεια. «Τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας(:Θα σας δώσει το Άγιο Πνεύμα)», λέγει, «ὃ ὁ κόσμος οὐ δύναται λαβεῖν, ὅτι οὐ θεωρεῖ αὐτὸ οὐδὲ γινώσκει αὐτό· ὑμεῖς δὲ γινώσκετε αὐτό, ὅτι παρ' ὑμῖν μένει καὶ ἐν ὑμῖν ἔσται (:που φανερώνει και διδάσκει την αλήθεια στις καλοδιάθετες ψυχές. Αυτό δεν μπορεί να το λάβει ο κόσμος των αμαρτωλών ανθρώπων που βρίσκεται μακριά από τον Θεό˙ διότι έχει μόνο τα αισθητά μάτια, και με αυτά δεν το βλέπει και γι’ αυτό δεν γνωρίζει την αξία Του και δεν το ζητά. Εσείς όμως που παρακολουθήσατε τα θαύματά μου και τη διδασκαλία μου το γνωρίζετε· διότι τώρα μεν μένει κοντά σας, επειδή κατοικεί ολόκληρο μέσα σε μένα που είμαι κοντά σας˙ μετά την Πεντηκοστή όμως θα κατοικήσει και ανάμεσά σας, αλλά και μέσα στις ψυχές σας)» [Ιω.14,17].
«Κόσμο» ονομάζει τον πονηρό και αισχρό βίο. Βλέπεις ότι δεν είναι δυνατό η κοσμική ψυχή να έχει τη χάρη του Πνεύματος; Χρειάζεται λοιπόν να καταβάλουμε μεγάλη προσπάθεια, για να μπορέσουμε να Το διατηρήσουμε, για να μας κατευθύνει σε όλα, να είμαστε ασφαλείς και να έχουμε πολλή εσωτερική ειρήνη· διότι όπως το πλοίο που κατευθύνεται από ευνοϊκούς ανέμους, δεν είναι δυνατό, ούτε να συναντήσει κάποιο εμπόδιο, ούτε να καταβυθιστεί, εφόσον ο άνεμος είναι ευνοϊκός και αδιάκοπος, αλλά και πολλή δόξα μετά την επιστροφή προσφέρει και στους ναύτες και στους επιβάτες, στους ναύτες προσφέρει την ανάπαυση, απαλλάσσοντάς τους από την ταλαιπωρία της κωπηλασίας, ενώ τους επιβάτες τους απαλλάσσει από κάθε φόβο και τους προσφέρει σε όλο το ταξίδι πάρα πολύ ευχάριστο θέαμα· έτσι και η ψυχή που είναι οχυρωμένη με το θείο Πνεύμα, οπωσδήποτε ξεπερνά τις τρικυμίες της ζωής, και την οδό που οδηγεί στον ουρανό τη διασχίζει πιο άνετα από εκείνο το πλοίο, εφόσον δεν προπέμπεται από τον άνεμο, αλλά από τον ίδιο τον Παράκλητο, έχοντας φουσκωμένα και καθαρά όλα τα πανιά, και καθετί χαλαρωμένο και διαλυμένο ο Παράκλητος το απομακρύνει από τη σκέψη μας.
Πράγματι, όπως ο άνεμος δεν θα ενεργούσε εάν έπνεε σε χαλαρωμένο πανί, έτσι ούτε το Πνεύμα ανέχεται να παραμένει σε αναιδή ψυχή, αλλά θέλει ψυχή διεγερμένη, γεμάτη δραστηριότητα. Επομένως, η σκέψη μας πρέπει να πυρπολείται, και τα έργα μας παντού να μας διεγείρουν και να μας ενισχύουν· παραδείγματος χάριν, όταν προσευχόμαστε να το κάνουμε με πολλή δύναμη, υψώνοντας προς τον ουρανό την ψυχή, όχι με σχοινιά, αλλά με μεγάλη προθυμία. Όταν ελεούμε, πάλι, χρειαζόμαστε δύναμη, μήπως η φροντίδα του σπιτιού, και η προστασία των παιδιών, και η επιμέλεια της συζύγου, και ο φόβος της φτώχειας εισχωρήσουν και χαλαρώσουν το πανί· διότι, όταν από παντού το τεντώνουμε καλά, με την ελπίδα των αγαθών του μέλλοντος, δέχεται την επενέργεια του Πνεύματος καλά· τίποτε από εκείνα τα εφήμερα και δυσάρεστα δεν θα εισέλθει σε αυτήν, αλλά και αν εισέλθει, την ψυχή δεν την έβλαψε, αλλά και αποκρούστηκε γρήγορα χάρις στη γερή ασφάλειά της και αποκρουόμενο έτσι απομακρύνθηκε.
Γι΄αυτό λοιπόν χρειαζόμαστε μεγάλη επαγρύπνηση· επειδή κι εμείς πλέουμε σε μεγάλη και ευρύχωρη θάλασσα, που είναι γεμάτη με πολλά θηρία και πολλούς σκοπέλους και μας προξενεί πολλές τρικυμίες, ξεσηκώνοντας σε αίθριο καιρό ισχυρότατη ζάλη. Πρέπει λοιπόν εάν θέλουμε να πλέουμε με άνεση και χωρίς κινδύνους, να τεντώνουμε τα πανιά μας, δηλαδή τη διάθεσή μας· και αυτό μας αρκεί· διότι και ο Αβραάμ, όταν έτεινε τον πόθο προς τον Θεό και παρουσίασε ολοκληρωμένη διάθεση, τίνος άλλου είχε ανάγκη; Κανενός, «καὶ ἐπίστευσεν ῞Αβραμ τῷ Θεῷ, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην (:και ο Άβραμ πίστεψε απόλυτα, χωρίς κανένα δισταγμό σε ό,τι του υποσχέθηκε ο παντοδύναμος Θεός της αληθείας και η πίστη αυτή λογαριάστηκε σε αυτόν σαν μεγάλη αρετή, σαν το κεφάλαιο όλων των αρετών, ώστε ο Θεός να τον δικαιώσει)» [Γέν.15,6]. Η πίστη είναι αποτέλεσμα της γνήσιας διαθέσεως. Πρόσφερε τον υιό του, και ενώ δεν τον έσφαξε, αμείφθηκε σαν να τον έσφαξε, και ενώ το έργο δεν έγινε, ο μισθός δόθηκε.
Ας είναι λοιπόν καθαρά και καινούργια τα πανιά μας και όχι άχρηστα· «τὸ δὲ παλαιούμενον καὶ γηράσκον ἐγγὺς ἀφανισμοῦ(:διότι εκείνο που παλιώνει και γηράσκει, κοντεύει να εξαφανιστεί)» [Εβρ.8,13]· ας μην είναι κατατρυπημένα, για να διατηρήσουν την ενέργεια του Πνεύματος· διότι λέγει: «ο φυσικός και μη αναγεννημένος άνθρωπος δεν δέχεται εκείνα που διδάσκει το Πνεύμα του Θεού». Πράγματι, όπως οι ιστοί των αραχνών δεν αντέχουν την ορμή του ανέμου, έτσι ούτε η κοσμική ψυχή, ούτε ο ψυχικός άνθρωπος θα μπορέσει ποτέ να δεχτεί τη χάρη του Πνεύματος· διότι σε τίποτε δεν διαφέρουν οι δικοί μας λογισμοί από τους ιστούς, φαινομενικά μόνο δείχνουν τη συνοχή τους, ενώ στερούνται κάθε δύναμη. Όμως δεν είναι τα δικά μας τέτοια, εάν προσέχουμε, αλλά, ό,τι και αν συμβεί, όλα τα υπομένει ο πνευματικός άνθρωπος κι όλα τα ξεπερνά και αποδεικνύεται ισχυρότερος από κάθε τρικυμία.
Αν κάποιος δηλαδή είναι πνευματικός άνθρωπος και πέσουν επάνω του αναρίθμητα κακά, τίποτε από αυτά δεν θα τον αιχμαλωτίσει. Και τι λέγω; Ας έλθει η φτώχεια, η ασθένεια, οι ύβρεις, οι λοιδορίες, οι εμπαιγμοί, οι πληγές, κάθε είδος κολάσεως, κάθε είδος εμπαιγμού και ονειδισμών και ύβρεων· αυτός όμως, σαν να είναι έξω από όλο τον κόσμο και απαλλαγμένος από τα σωματικά πάθη, έτσι όλα θα τα περιγελάσει. Και ότι δεν είναι υπερβολικά τα λόγια μου, γνωρίζω ότι και τώρα υπάρχουν πολλοί, όπως εκείνοι, που ζουν στις ερήμους. «Όμως», λέγει ίσως κάποιος, «δεν είναι καθόλου αξιοθαύμαστο αυτό». Αλλά σας λέγω ότι και στις πόλεις υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι, τους οποίους δεν μπορεί κανείς να υποπτευθεί. Εάν όμως θέλεις θα σου δείξω μερικούς από εκείνους που έζησαν παλαιότερα. Και για να το καταλάβεις, σου αναφέρω τον Παύλο. Ποιο κακό δεν έπαθε και τι δεν υπέφερε; Όμως, όλα τα υπέμεινε με γενναιότητα. Ας τον μιμηθούμε λοιπόν κι εμείς· διότι έτσι θα μπορέσουμε να ευαρεστήσουμε τον Θεό, και να προσορμιστούμε σε γαλήνια λιμάνια με πολλούς θησαυρούς.
Ας υψώσουμε λοιπόν τη διάνοιά μας προς τον ουρανό, αυτόν τον πόθο μόνο ας έχουμε, ας περιβάλουμε τους εαυτούς μας με το πνευματικό πυρ και ας διασώσουμε τους εαυτούς μας από το πυρ της κολάσεως. Κανείς δεν φοβάται εκείνους που συναντά, όταν ορμά εναντίον τους με αυτή τη φλόγα. Κι αν είναι θηρίο, ή άνθρωπος, ή μύριες παγίδες, όσο είναι οπλισμένος με αυτήν την φλόγα, όλα υποχωρούν, όλα απομακρύνονται. Είναι αφόρητη η φλόγα, ανυπόφορη η πυρά, όλα τα κατατρώει. Με αυτή τη φλόγα ας περιβάλουμε τους εαυτούς μας και ας δοξάσουμε τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, μαζί με τον Οποίο, στον Πατέρα και συγχρόνως και στο άγιο Πνεύμα ανήκει η δόξα, η δύναμη και η τιμή, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,
επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
Ιωάννου του Χρυσοστόμου Άπαντα τα έργα, Υπόμνημα στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, ομιλία ΛΔ΄, πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1988, τόμος 25, σελίδες 370-387.
· Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.
· Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.
· Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.
· Η Παλαιά Διαθήκη μετά συντόμου ερμηνείας, Παναγιώτης Τρεμπέλας, Αδελφότης Θεολόγων «Ο Σωτήρ», Αθήνα, 1985.
· https://www.agia-aikaterini-larissis.com/agia-grafi.../
· https://www.agia-aikaterini-larissis.com/agia-grafi.../
· Π.Τρεμπέλα, Το Ψαλτήριον με σύντομη ερμηνεία(απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τρίτη, Αθήνα 2016.
http://users.sch.gr/.../Palaia.../Bibli ... athikh.htm
· http://users.sch.gr/.../Kainh.../Biblia ... athikh.htm
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 53365
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
Τρεις βαθμίδες ανεξικακίας υπάρχουν:
Η πρώτη βαθμίδα είναι να δέχεται κανείς τις ατιμίες και τις προσβολές που του προξενούν, χωρίς να αντιδράει, έστω με πικρία και οδύνη ψυχής.
Η δεύτερη βαθμίδα είναι να δέχεται κανείς τις ατιμίες αυτές χωρίς λύπη, με ψυχική ειρήνη.
Και η τρίτη βαθμίδα είναι η τέλεια και στην οποία δέχεται κανείς τις ατιμίες που του γίνονται ως χαρές και επαίνους.
Η πρώτη βαθμίδα είναι για τους αρχάριους στην πνευματική ζωή, η δεύτερη είναι για τους κάπως προχωρημένους, ενώ η τρίτη είναι για τους τέλειους και τους αγίους.
(Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος)
Η πρώτη βαθμίδα είναι να δέχεται κανείς τις ατιμίες και τις προσβολές που του προξενούν, χωρίς να αντιδράει, έστω με πικρία και οδύνη ψυχής.
Η δεύτερη βαθμίδα είναι να δέχεται κανείς τις ατιμίες αυτές χωρίς λύπη, με ψυχική ειρήνη.
Και η τρίτη βαθμίδα είναι η τέλεια και στην οποία δέχεται κανείς τις ατιμίες που του γίνονται ως χαρές και επαίνους.
Η πρώτη βαθμίδα είναι για τους αρχάριους στην πνευματική ζωή, η δεύτερη είναι για τους κάπως προχωρημένους, ενώ η τρίτη είναι για τους τέλειους και τους αγίους.
(Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος)
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 53365
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
Στο βιβλίο της Κλίμακος του Αγίου Ιωάννου ο Άγιος μας δείχνει τον δρόμο από την γη των παθών προς τον Ουρανό της Αγάπης.
Λέγει ο Άγιος: «Η ελάττωσις του κακού γεννά την αποχή από το κακό. Η αποχή από το κακό είναι η αρχή της μετανοίας. Η αρχή της μετανοίας είναι η αρχή της σωτηρίας. Η αρχή της σωτηρίας είναι η καλή πρόθεσις. Η καλή πρόθεσις γεννά τους κόπους. Αρχή των κόπων είναι οι αρετές. Η αρχή των αρετών είναι το άνθος (της πνευματικής ζωής). Το άνθος της αρετής είναι η αρχή της (πνευματικής) εργασίας.
Η (πνευματική) εργασία είναι τέκνο της αρετής∙ και αυτής τέκνο η συνέχισις και η συχνότης της εργασίας. Καρπός και τέκνο της συνεχούς και επιμελούς εργασίας είναι η έξις, (η μόνιμη δηλαδή συνήθεια). Και τέκνο της έξεως είναι η ποίωσις , (να γίνη δηλαδή η αρετή ένα με την ψυχή, φυσική κατάστασίς της).
Η ποίωσις στο καλό γεννά τον φόβο (του Θεού) και την ευλάβεια. Ο φόβος γεννά την τήρησι των εντολών – είτε των επουρανίων είτε των επιγείων. Η τήρησις των εντολών είναι απόδειξις της αγάπης (προς τον Θεόν και τον πλησίον). Αρχή της αγάπης είναι το πλήθος της ταπεινώσεως. Το πλήθος δε της ταπεινώσεως είναι θυγατέρα της απαθείας. Και η απόκτησις της απαθείας είναι η πληρότης της αγάπης, δηλαδή η πλήρης κατοίκησις του Θεού σε όσους έγιναν με την απάθεια «καθαροί τη καρδία…ότι αυτοί τον Θεόν όψονται».
Η πνευματική ζωή είναι η ζωή της συγχωρετικότητος και της αγάπης. Εάν δεν συν-χωρούμε και δεν αγαπούμε…μην πλανόμεθα, δεν ζούμε πνευματική ζωή όσο και «ηθικά αμόλυντοι» κι ας είμαστε, διότι «Ο αγαπών εκ του Θεού γεγένηται και γιγνώσκει τον Θεόν».
αρχιμ. Παύλος Παπαδόπουλος
Λέγει ο Άγιος: «Η ελάττωσις του κακού γεννά την αποχή από το κακό. Η αποχή από το κακό είναι η αρχή της μετανοίας. Η αρχή της μετανοίας είναι η αρχή της σωτηρίας. Η αρχή της σωτηρίας είναι η καλή πρόθεσις. Η καλή πρόθεσις γεννά τους κόπους. Αρχή των κόπων είναι οι αρετές. Η αρχή των αρετών είναι το άνθος (της πνευματικής ζωής). Το άνθος της αρετής είναι η αρχή της (πνευματικής) εργασίας.
Η (πνευματική) εργασία είναι τέκνο της αρετής∙ και αυτής τέκνο η συνέχισις και η συχνότης της εργασίας. Καρπός και τέκνο της συνεχούς και επιμελούς εργασίας είναι η έξις, (η μόνιμη δηλαδή συνήθεια). Και τέκνο της έξεως είναι η ποίωσις , (να γίνη δηλαδή η αρετή ένα με την ψυχή, φυσική κατάστασίς της).
Η ποίωσις στο καλό γεννά τον φόβο (του Θεού) και την ευλάβεια. Ο φόβος γεννά την τήρησι των εντολών – είτε των επουρανίων είτε των επιγείων. Η τήρησις των εντολών είναι απόδειξις της αγάπης (προς τον Θεόν και τον πλησίον). Αρχή της αγάπης είναι το πλήθος της ταπεινώσεως. Το πλήθος δε της ταπεινώσεως είναι θυγατέρα της απαθείας. Και η απόκτησις της απαθείας είναι η πληρότης της αγάπης, δηλαδή η πλήρης κατοίκησις του Θεού σε όσους έγιναν με την απάθεια «καθαροί τη καρδία…ότι αυτοί τον Θεόν όψονται».
Η πνευματική ζωή είναι η ζωή της συγχωρετικότητος και της αγάπης. Εάν δεν συν-χωρούμε και δεν αγαπούμε…μην πλανόμεθα, δεν ζούμε πνευματική ζωή όσο και «ηθικά αμόλυντοι» κι ας είμαστε, διότι «Ο αγαπών εκ του Θεού γεγένηται και γιγνώσκει τον Θεόν».
αρχιμ. Παύλος Παπαδόπουλος
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 53365
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
«Έχει μεγάλη δύναμη η μικρή προσπάθεια, που γίνεται όμως πάντοτε..»
Έλεγε ο παπά-Εφραίμ Κατουνακιώτης:
«Έχει μεγάλη δύναμη η μικρή προσπάθεια, που γίνεται όμως πάντοτε..» (Αββά Ισαάκ Σύρου)
-Θα σου δείξω εγώ πως να προσεύχεσαι, και μετά μου λες αν μπορείς ή όχι.
Ακούμπησε το εργόχειρό του δίπλα, σηκώθηκε, τίναξε τα ξυλαράκια απ’ την ποδιά του, και ψηλός, λευκογένειος, ιεροπρεπής πλησίασε τον νιπτήρα λέγοντας:
– Είναι πρωί και σηκώθηκες από τον ύπνο.. Άνοιξε ο Γέροντας το νερό και άρχισε με απλές κινήσεις να πλένει τα χέρια και το πρόσωπό του επαναλαμβάνοντας γλυκά και παρακλητικά, «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».
Πλησίασε την πετσέτα και σκουπίστηκε συνεχίζοντας και την ευχή. Μετά στράφηκε με το φωτεινό του πρόσωπο στον νέο και ρώτησε επιτακτικά:
– Αυτό μπορείς να το κάνεις;
– Ε, μπορώ, Γέροντα, ομολόγησε αφοπλισμένος εκείνος.
– Πρόσεχε, όμως, συνέχισε ο Γέροντας. Θα το κάνεις κάθε μέρα. Όχι μια ναι, μια όχι. Διότι, όπως γράφει ο αββάς Ισαάκ ο Σύρος, «Μεγάλη δύναμις η μικρά πολιτεία η αεί διαμένουσα» (λογ.Ισαάκ ΟΓ)
(Έχει μεγάλη δύναμη η μικρή προσπάθεια, που γίνεται όμως πάντοτε).
Και σε άλλους όμως που προφασίζονταν οικογενειακά βάρη, πολλές ασχολίες και άλλα, έλεγε επανειλημμένως: «Εάν εγώ μέσα στην ησυχία των Κατουνακίων λέω εκατό ευχές τη μέρα και σεις μέσα στην τύρβη της πόλεως και τις υποχρεώσεις της εργασίας και της οικογένειας λέτε τρεις ευχές, είμαστε ίσα».
«Εάν ο άνθρωπος συνηθίσει να λέει κάθε μέρα, έστω από λίγο, όσο μπορεί, αλλά κάθε μέρα την ευχή, η καρδιά του σιγά-σιγά γλυκαίνεται και περιμένει πότε θα έρθει εκείνη η ώρα.
Και όταν γλυκαθεί η καρδιά, από μόνος του κανείς ζητάει περισσότερο».
Έλεγε ο παπά-Εφραίμ Κατουνακιώτης:
«Έχει μεγάλη δύναμη η μικρή προσπάθεια, που γίνεται όμως πάντοτε..» (Αββά Ισαάκ Σύρου)
-Θα σου δείξω εγώ πως να προσεύχεσαι, και μετά μου λες αν μπορείς ή όχι.
Ακούμπησε το εργόχειρό του δίπλα, σηκώθηκε, τίναξε τα ξυλαράκια απ’ την ποδιά του, και ψηλός, λευκογένειος, ιεροπρεπής πλησίασε τον νιπτήρα λέγοντας:
– Είναι πρωί και σηκώθηκες από τον ύπνο.. Άνοιξε ο Γέροντας το νερό και άρχισε με απλές κινήσεις να πλένει τα χέρια και το πρόσωπό του επαναλαμβάνοντας γλυκά και παρακλητικά, «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».
Πλησίασε την πετσέτα και σκουπίστηκε συνεχίζοντας και την ευχή. Μετά στράφηκε με το φωτεινό του πρόσωπο στον νέο και ρώτησε επιτακτικά:
– Αυτό μπορείς να το κάνεις;
– Ε, μπορώ, Γέροντα, ομολόγησε αφοπλισμένος εκείνος.
– Πρόσεχε, όμως, συνέχισε ο Γέροντας. Θα το κάνεις κάθε μέρα. Όχι μια ναι, μια όχι. Διότι, όπως γράφει ο αββάς Ισαάκ ο Σύρος, «Μεγάλη δύναμις η μικρά πολιτεία η αεί διαμένουσα» (λογ.Ισαάκ ΟΓ)
(Έχει μεγάλη δύναμη η μικρή προσπάθεια, που γίνεται όμως πάντοτε).
Και σε άλλους όμως που προφασίζονταν οικογενειακά βάρη, πολλές ασχολίες και άλλα, έλεγε επανειλημμένως: «Εάν εγώ μέσα στην ησυχία των Κατουνακίων λέω εκατό ευχές τη μέρα και σεις μέσα στην τύρβη της πόλεως και τις υποχρεώσεις της εργασίας και της οικογένειας λέτε τρεις ευχές, είμαστε ίσα».
«Εάν ο άνθρωπος συνηθίσει να λέει κάθε μέρα, έστω από λίγο, όσο μπορεί, αλλά κάθε μέρα την ευχή, η καρδιά του σιγά-σιγά γλυκαίνεται και περιμένει πότε θα έρθει εκείνη η ώρα.
Και όταν γλυκαθεί η καρδιά, από μόνος του κανείς ζητάει περισσότερο».
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 53365
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
«Όταν νοιώθουμε εις τον αγώνα μας άγχος, να ξέρωμε,
ότι δεν κινούμεθα εις τον χώρο του Θεού...
Ο Θεός δεν είναι τύραννος να μας πνίγη...
Ο Χριστός είναι Όλος αγάπη, καλωσύνη και παρηγοριά!
Ποτέ δεν πνίγει!
Έχει άφθονο πνευματικό οξυγόνο, Θεία παρηγοριά!»!!!
Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης
ότι δεν κινούμεθα εις τον χώρο του Θεού...
Ο Θεός δεν είναι τύραννος να μας πνίγη...
Ο Χριστός είναι Όλος αγάπη, καλωσύνη και παρηγοριά!
Ποτέ δεν πνίγει!
Έχει άφθονο πνευματικό οξυγόνο, Θεία παρηγοριά!»!!!
Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης