Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Έαρ χελιδών oυ καθίστησι μία,
Αι τρεις αηδόνες δε, των ψυχών έαρ.
Η αιτία για την οποία έγινε η εορτή αυτή των Τριών Ιεραρχών, είναι η έξης: Κατά τους χρόνους της βασιλείας του Αλεξίου του Κομνηνού, ο οποίος έγινε βασιλιάς μετά τον Βοτανειάτη, γύρω στο 1100 από την Γέννηση του Χριστού, τον καιρό, λέω, εκείνο, προέκυψε στην Κωνσταντινούπολη διαφορά και φιλονικία ανάμεσα στους λόγιους και ενάρετους άνδρες.
Δηλαδή, άλλοι από αυτούς έλεγαν ανώτερο τον Μέγα Βασίλειο, επειδή με τους λόγους του ερεύνησε την φύση των όντων, με τις αρετές του όμως έμοιαζε και συναγωνιζόταν τους Αγγέλους. Διότι δεν συγχωρούσε εύκολα, όσους αμαρτάνουν, αλλά ήταν σοβαρός στο ήθος και δεν είχε μέσα του κανένα γήινο. Κατώτερο όμως από τον Βασίλειο έλεγαν τον θείο Χρυσόστομο. Επειδή εκείνος, κατά κάποιον τρόπο, ήταν αντίθετος με τον Βασίλειο και εύκολα συγχωρούσε τους αμαρτάνοντες, και το ήθος του ήταν ελκυστικό στην μετάνοια. Άλλοι πάλι αντίθετα ύψωναν τον θείο Χρυσόστομο και τον έλεγαν ανώτερο από τον Βασίλειο και τον Γρηγόριο, διότι χρησιμοποιεί διδασκαλίες συγκαταβατικότερες και οδηγεί όλους με το σαφές και εύκολο της φράσεώς του, και ελκύει τους αμαρτωλούς σε μετάνοια. Και επειδή υπερβαίνει τους προηγούμενους δύο Πατέρες με το πολύ πλήθος των μελιρρύτων του συγγραμμάτων και με το ύψος και πλάτος των νοημάτων. Άλλοι πάλι, προσκείμενοι στα συγγράμματα του Θεολόγου Γρηγορίου, τον θεωρούσαν ανώτερο από τον Βασίλειο και τον Χρυσόστομο, διότι αυτός με το κομψό και χαριτωμένο της φράσεώς του και με το υψηλό και δυσνόητο των λόγων του και με το ανθηρό των λέξεων ξεπέρασε όλους τους σοφούς, τόσο τους παλαιούς και περιβόητους στην εξωτερική και ελληνική σοφία, όσο και τους νεώτερους και δικούς μας εκκλησιαστικούς. Έτσι από την παρόμοια διαφορά και φιλονικία διαιρέθηκαν σε τρία μέρη τα πλήθη των Χριστιανών και άλλοι λέγονταν Ιωαννίτες, άλλοι Βασιλείτες και άλλοι Γρηγορίτες.
Επειδή λοιπόν έτσι ήταν διαιρεμένοι οι Χριστιανοί και έτσι φιλονικούσαν οι λόγιοι άνδρες, για τον λόγο αυτόν εμφανίσθηκαν σε όνειρο οι τρεις αυτοί Ιεράρχες και Διδάσκαλοι, πρώτα ο καθ’ ένας χωριστά και έπειτα και οι τρεις ενωμένοι μαζί, στον τότε Ιωάννη, τον Επίσκοπο της πόλεως Ευχαΐτων, (η οποία και Ευτικατία λέγεται και απλά Εφλεέμ, η οποία βρίσκεται στην Γαλατία, και υπάγεται στον Μητροπολίτη Γαγγρών). Ήταν λοιπόν ο Ιωάννης αυτός άνδρας λόγιος και έμπειρος της ελληνικής παιδείας, όπως το μαρτυρούν τα συγγράμματα, που έχει εκπονήσει, και επί πλέον ήταν και άνθρωπος που είχε φθάσει στην κορυφή της αρετής Σ’ αυτόν, λέω, εμφανίσθηκαν και με ένα στόμα του λένε και οι τρεις «Εμείς ένα είμαστε κοντά στον Θεό, καθώς βλέπεις, και καμμία αντίθεση ή διαμάχη δεν έχουμε, αλλά στους διαφόρους καιρούς, που ζήσαμε, έτσι ο καθ’ ένας από εμάς από την χάρη του θείου κινούμενος Πνεύματος, διαφορετικές διδασκαλίες συνέγραψε. Και εκείνα που διδαχθήκαμε από το Άγιο Πνεύμα, αυτά και εκδώσαμε για την σωτηρία των ανθρώπων. Και πρώτος ανάμεσα σε εμάς δεν υπάρχει, ούτε δεύτερος, αλλά εάν πεις τον ένα, αμέσως και οι άλλοι δύο ακολουθούν.
Γι’ αυτό να διατάξεις αυτούς που φιλονικούν, να μη χωρίζονται εξ αιτίας μας. Διότι εμείς, όσο μπορούσαμε φροντίζαμε, τόσο όταν ήμασταν ζωντανοί, όσο και τώρα που βρισκόμαστε στους ουρανούς το να ειρηνεύουμε και να οδηγούμε τον κόσμο στη γνώση και στην ομόνοια και όχι να τον χωρίζουμε. Αλλά και σε μία ημέρα ένωσε και τους τρεις εμάς και να συνθέσεις και τα τροπάρια και τα άσματα της εορτής μας, όπως αρμόζει στη δική σου σύνεση, και κατόπιν να αναφέρεις στους Χριστιανούς, ότι ένα είμαστε κοντά στον Θεό. Βέβαια και εμείς μαζί θα συνεργήσουμε για τη σωτηρία εκείνων, που εκτελούν την κοινή μνήμη μας Επειδή και εμείς φαινόμαστε, ότι έχουμε κάποια παρρησία και δύναμη κοντά στον Θεό». Αφού είπαν αυτά οι Άγιοι, φάνηκαν ότι ανέβηκαν πάλι στους ουρανούς λάμποντας από φως υπέροχο και ονομάζοντας ο ένας τον άλλον με το όνομά του.
Αφού λοιπόν σηκώθηκε από τον ύπνο ο ιερός Ιωάννης έκανε όπως τον διέταξαν οι θείοι Ιεράρχες. Και το μεν πλήθος του λαού το καθησύχασε και εκείνους που φιλονικούσαν τους ειρήνευσε (διότι ήταν περιβόητος στην αρετή ο άνθρωπος, γι’ αυτό και ο λόγος του είχε δύναμη και πειθώ). Και παρέδωσε στην Εκκλησία του Θεού να επιτελεί αυτή την εορτή.
Και βλέπε, ω αναγνώστα, τη σύνεση και διάκριση αυτού του αγίου ανθρώπου. Επειδή βρήκε αυτόν τον Ιανουάριο μήνα, που είχε και τους τρεις αυτούς Ιεράρχες να εορτάζονται, τον Μέγα Βασίλειο κατά την πρώτη, τον Θεολόγο Γρηγορώ κατά την εικοστή πέμπτη και τον θείο Χρυσόστομο, κατά την εικοστή εβδόμη, για τον λόγο αυτόν τους ένωσε πάλι κατά την τριακοστή του ιδίου μηνός. Και τόσο στόλισε την Ακολουθία τους με κανόνες και τροπάρια και με λόγο εγκωμιαστικό, όπως έπρεπε σε τέτοιους μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας, ο χαριτώνυμος αυτός Ιωάννης ώστε φαίνονται, ότι αυτά συντέθηκαν τα άσματα της ακολουθίας αυτής κατά την νεύση και τον φωτισμό, όπως νομίζω, των τριών Αγίων Ιεραρχών. Διότι δεν έχουν απολύτως καμμία έλλειψη από τα επιχειρήματα εκείνα, που αποβλέπουν στον έπαινο των Αγίων. Έτσι τα τροπάρια αυτά είναι ανώτερα από όσα άλλα τροπάρια έγιναν μέχρι τώρα και από όσα στο μέλλον πρόκειται να γίνουν.
Ήταν δε κατά την στάση του σώματος και την μορφή του προσώπου ως εξής οι τρεις Ιεράρχες, μολονότι αναφερθήκαμε γι’ αυτό και στην ξεχωριστή εορτή του καθενός.
Ο θείος Χρυσόστομος, ήταν κοντός στο ανάστημα του σώματος, είχε μεγάλη κεφαλή, ήταν αδύνατος και πολύ λεπτόσαρκος, ήταν μακρομύτης και είχε πλατιά τα ρουθούνια, ήταν κίτρινος μαζί και άσπρος, είχε βαθουλωτούς τους οφθαλμούς και μεγάλους τους βολβούς Από αυτό συνέβαινε να λάμπει με πιο χαρούμενα βλέμματα, μολονότι ως προς τα άλλα μέλη του σώματος έδειχνε, ότι ήταν λυπηρός Είχε μεγάλο το μέτωπο και χωρίς τρίχες χαραγμένο με πολλές ρυτίδες Είχε αυτιά μεγάλα και το γένειο μικρό και ωραιότατο, στολισμένο με λίγες άσπρες τρίχες Από δε την νηστεία είχε τα σαγόνια στην άκρη βαθουλωμένα.
Τόσο όμως είναι απαραίτητο να πούμε γι’ αυτόν τον Άγιο, ότι με τους λόγους και τη ρητορική του ευφράδεια φάνηκε ανώτερος από όλους τους σοφούς και ρήτορες των Ελλήνων. Ιδιαίτερα και κατ’ εξαίρεση με το πλάτος των νοημάτων και με το καθαρό και ζωντανό του λόγου. Μάλιστα τόσο πολύ σαφήνισε και εξήγησε την θεία Γραφή, όπως κανένας άλλος και με τις διδασκαλίες του αυτές τόσο πολύ βοήθησε και αύξησε το κήρυγμα του Ευαγγελίου, ώστε, αν ο Άγιος αυτός δεν υπήρχε, (μολονότι και είναι τολμηρό να το πει κανείς) έπρεπε πάλι να γίνει μία δευτέρα παρουσία του Χριστού στη γη. Τόσο μεγάλος έγινε ο χρυσορρήμων αυτός στην πρακτική και θεωρητική φιλοσοφία, σε σημείο που υπερέβαλε όλους μαζί τους ενάρετους, γενόμενος πηγή της αγάπης και ελεημοσύνης και όλος όντας πάραυτα φιλαδελφία και διδασκαλία.
Αυτός λοιπόν, αφού έζησε χρόνους εξήντα τρείς και αφού ποίμανε την Εκκλησία του Χριστού, προς αυτόν εξεδήμησε.
Ο Μέγας Βασίλειος ήταν ως προς την στάση και το ανάστημα του σώματος πολύ υψηλός. Ήταν αδύνατος και ολιγόσαρκος, μαύρος μαζί και κίτρινος στο χρώμα, ήταν μακρομύτης, είχε τα φρύδια στρογγυλά, ενώ το δέρμα, που είναι επάνω από τα φρύδια, το είχε συμμαζεμένο, φαινόταν όμοιος με έναν που συλλογίζεται και προσέχει στον εαυτό του. Είχε το πρόσωπο ζαρωμένο με λίγες ζαρωματιές, είχε τα μάγουλα μακριά και τους μήνιγγες δασείς από τρίχες συνεστραμμένες και κυκλοειδείς. Εξωτερικά φαινόταν, ότι είχε λίγο κομμένες τις τρίχες. Το γένειο ήταν αρκετά μακρύ και οι τρίχες ήταν ανακατεμένες, δηλαδή μαύρες μαζί με άσπρες.
Αυτός ο Άγιος ξεπέρασε στην παιδεία των λόγων όχι μόνο τους σοφούς και λόγιους, που ήταν στην εποχή του, αλλά και αυτούς ακόμη τους παλαιούς. Διότι, αφού έφθασε σε κάθε είδος παιδείας, σε κάθε μία από αυτές το κράτος και την νίκη απόκτησε. Και όχι μόνο αυτά, αλλά άσκησε και την έμπρακτη φιλοσοφία και με την πράξη ανέβηκε στη θεωρία των όντων. Εξ αιτίας αυτών ανέβηκε και στον θρόνο της αρχιεροσύνης, όταν έγινε σαράντα ετών και, αφού ποίμανε τήν Εκκλησί¬α πέντε χρόνια, εξεδήμησε προς Κύριον.
Ο Θεολόγος πάλι Γρηγόριος ήταν μέτριος ως προς τη θέση και το ανάστημα του σώματος λίγο κίτρινος μαζί και χαρούμενος. Είχε μικρή και πλατειά τη μύτη, είχε τα φρύδια ίσια, έβλεπε ήμερα και καταδεκτικά, είχε το δεξιό μάτι μικρότερο από το αριστερό και φαινόταν ένα σημάδι πληγής στην άλλη άκρη του οφθαλμού του. Είχε το γένειο αρκετά πυκνό, όχι όμως και μακρύ. Ήταν φαλακρός και άσπρος στην κεφαλή, έδειχνε ότι τα άκρα του γενείου του ήταν σαν καπνισμένα. Αξίζει να πούμε για τον Θεολόγο αυτόν, ότι, αν κάποιος έπρεπε να γίνει ένας στύλος έμψυχος και ζωντανός, αποτελούμενος από όλες τις αρετές, αυτός ήταν ο Μέγας αυτός Γρηγόριος. Διότι, αφού νίκησε με τη λαμπρότητα της ζωής του, εκείνους που διακρίνονταν κατά την πράξη, σε τέτοια κορυφή της θεωρίας ανέβηκε, ώστε όλοι νικιόνταν από τη σοφία που είχε, τόσο στους λόγους, όσο και στα δόγματα. Γι’ αυτό απόκτησε κατ’ εξαίρετο τρόπο και το να επονομάζεται Θεολόγος.
Ποίμανε και την Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως δώδεκα χρόνους, ζώντας επάνω στη γη γενικά ογδόντα χρόνια.
(Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου, Συναξαριστής, τ. Γ, έκδ. Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου, Ι. Καλύβη «Άγιος Σπυρίδων Α΄» Νέα Σκήτη Άγιον Όρος σ. 200-205).

[toula]

Όπως μεταχειριστείς την ψυχή σου, όσο βρίσκεται στο σώμα σου, κατά τον ίδιο τρόπο θα σε μεταχειριστεί και αυτή, όταν βγει από το σώμα.
Εκείνος που περιποιήθηκε το σώμα του πλούσια και τρυφηλά, προξενεί κακό στον εαυτό του μετά τον θάνατο, γιατί καταδίκασε την ψυχή του, ως ανόητος.
Άγιος Αντώνιος ο Μέγας.

[toula]

"Είναι μακάριος εκείνος που γνωρίζει την πληγή που υπάρχει στο βάθος της ψυχής του, ώστε να μπορεί να πλησιάζει το Θείο Γιατρό".
Μέγας Βασίλειος

[toula]

Τρείς Ιεράρχες. Μελίρρυτος ποταμός Σοφίας…

Εορτάζει και πανηγυρίζει η αγία εκκλησία τους τρείς μελιρρύτους ποταμούς, τους τρεις ιεράρχες, που συνέδεσαν άρρηκτα και άρρητα την Ορθοδοξία και τον ελληνισμό, ώστε να μπορούμε να ομιλούμε για ελληνορθοδοξία.

Μεγάλα εκκλησιαστικά αναστήματα, πατέρες της ορθοδοξίας και για την εποχή τους πανεπιστήμονες. Σπούδασαν όλες τις τότε σύγχρονες επιστήμες στο πανεπιστήμιο της ειδωλολατρικής Αθήνας. Αφοσιωμένοι στην σπουδή τους, γνωρίζοντας δυο δρόμους∙ από το σπίτι στο σχολείο και από το σπίτι στην εκκλησία.

Νέοι ήταν, αλλά δεν παρασύρθηκαν στην ευκολία και στην μόδα της εποχής των. Γνώριζαν τον προορισμό τους, να σώσουν την αθάνατη ψυχή και όχι να ικανοποιήσουν και να κορέσουν∙ τα πάθη του φθαρτού σώματος.

Οι λαμπρές σπουδές τους άνοιγαν μπροστά τους λαμπρούς δρόμους κοσμικής καριέρας. Τα απαρνήθηκαν. Δεν είναι κακό, βέβαια, να χρησιμοποιήσει τις σπουδές του κάποιος για κοσμική καριέρα. Εξαρτάται τι θα προτάξει: το χρήμα, τη δόξα, την άσωτη ζωή ή την αφιλοκερδή προσφορά προς τον συνάνθρωπο αδύναμο αδελφό. Η κοινωνία χρειάζεται καλούς και ενάρετους πολίτες, χρήσιμους εργάτες του αμπελώνος.

Οι τρείς ιεράρχες ακολούθησαν τον μοναχικό βίο. Διέπρεψαν νικητές εναντίον του κακού και τροπαιούχοι στεφανηφόροι του Χριστού. Ο καθένας τους έχει ξεχωριστή ημέρα που η αγία εκκλησία τιμά την μνήμη τους: Ο Μέγας Βασίλειος την 1η Ιανουαρίου, ο Γρηγόριος ο Θεολόγος την 25η του αυτού και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος την 27η του ιδίου. Την 30ή του αυτού μηνός τιμά και εορτάζει η εκκλησία μας την μνήμη και των 3 ιεραρχών και η πολιτεία όρισε την ημέρα αυτή ως ημέρα των γραμμάτων και των τεχνών.

Τεράστιο και πολυσχιδές το έργο των ιεραρχών που άφησαν στους επιγόνους. Υπηρέτησαν τον πάσχοντα και αδύνατο άνθρωπο με το φιλανθρωπικό τους έργο. Όλοι μας έχουμε γνώση για την περίφημη Βασιλειάδα που περιέθαλπε και γηροκομούσε ανήμπορους με τα χέρια του ο Άγιος Βασίλειος. Το συγγραφικό έργο αξιολογότατο ,περίλαμπρο και ογκώδες. Θησαυρός σοφίας και φιλοσοφίας θείας με την έμπνευση του Αγίου Πνεύματος. Έδινε λύσεις στα προβλήματα της εποχής εκείνης, αλλά απαντά και στα σημερινά προβλήματα και αδιέξοδα του υπερήφανου και φίλαυτου ανθρώπου της καταναλωτικής κοινωνίας, της ύλης και της εγωπάθειας. Είναι θησαυρός διαμαντιών κρυμμένος σε κάποιες βιβλιοθήκες και πρέπει να τον γνωρίσουμε… χθες και όχι αύριο. Πολλά προβλήματα των συγχρόνων κοινωνιών δεν θα υπήρχαν αν ο κάθε μας προσωπικά και όλοι μαζί στρεφόμασταν στον απέραντο πλούτο της ελληνορθόδοξης γραμματείας.

Είναι κρίμα τα ελληνόπουλα, η νεολαία, το καμάρι και το μέλλον του τόπου μας, να τρέφεται με πνευματικά ξυλοκέρατα (και πολλές φορές κακής ποιότητας) και να περιφρονούν την θρεπτική τροφή που παρέχουν τα έργα των Αγίων Τριών Ιεραρχών. Δυστυχώς, υπάρχουν και πολλοί νέοι που αγνοούν την ύπαρξή των. Ασχολούμαστε με την δυτική φιλοσοφία που αποτελεί, θα λέγαμε, παραστρατημένο-νόθο παιδί της αρχαιοελληνικής γραμματείας και όχι γνήσιο. Μεγάλη η ευθύνη όλων μας. Ποτέ βέβαια δεν είναι αργά.

Ο ετήσιος εορτασμός των τριών μεγίστων φωστήρων της τρισηλίου θεότητας μάς δίνει την ευκαιρία να ανταλλάξουμε απόψεις – προτάσεις και να προβληματιστούμε για τη σημερινή κατάσταση στην παιδεία – εκπαίδευση και για το μέλλον της, δηλαδή για το μέλλον του τόπου. Η μεγαλύτερη βιομηχανία της μικρής σε έκταση Ελλάδος είναι ο πολιτισμός της και το χρυσοφόρο φορτίο της παιδείας και του ελληνικού πνεύματος του ιστορικού παρελθόντος, το οποίο ανακαλύπτει και πάλι η δύση μέσω της αρχαίας γλώσσας.

Λαμπρά κάθε χρόνο πρέπει να τιμούμε τους μελίρρυτους ποταμούς της σοφίας και να εορτάζουμε ουσιαστικά την ημέρα των γραμμάτων (30 Ιανουαρίου) πέρα και έξω από τετριμμένους πανηγυρικούς και επίδοση βραβείων. Και αυτά χρειάζονται, αλλά δεν αρκούν. Να καθιερωθεί τουλάχιστον ένα τριήμερο με ομιλίες, ημερίδες και αφιερώματα ουσίας και πραγματικού προβληματισμού για το έργο των ιεραρχών και της εκπαίδευσης-παιδείας-πολιτισμού. Του ελληνικού πολιτισμού, του μέτρου της δημοκρατίας και της πνευματικής προσφοράς του ελληνικού πνεύματος, του αρχαίου αλλά και του σύγχρονου, στην πνευματι[link2][/link2]κή πορεία όλου του κόσμου.

Πολλά θα ανακαλύψουμε και από πολλά θα εκπλαγούμε, ευχάριστα.

Να κοιτάξουμε μπροστά, ας προχωρήσουμε. Σήμερα μπορεί να είμαστε λίγοι. Αύριο θα γίνουμε πολλοί. Θα προσχωρήσουν και οι αλληθωρίζοντες σημερινοί εθνομηδενιστές. Θα είναι έργο ευλογημένο. Οι επόμενες γενεές θα μας ευχαριστούν και η σημερινή γενεά θα διαπιστώσει ότι υπάρχει πλούτος, υπάρχει διέξοδος φωτεινή (ελληνική) από την αδιέξοδη μαύρη λογική της δύσης.

Μυργιώτης Παναγιώτης, Μαθηματικός

[toula]

Άγιοι Ανάργυροι Κύρος και Ιωάννης
π. Ανανία Κουστένη

Αύριο Πέμπτη, 31 Ιανουαρίου, τελευταία ημέρα του πρώτου μηνός του έτους, γιορτάζουν οι άγιοι Ανάργυροι Κύρος και Ιωάννης, οι θαυματουργοί. είναι πολλοί οι άγιοι Ανάργυροι. Αυτοί έζησαν και έλαμψαν στα χρόνια του Διοκλητιανού. Ο Άγιος Κύρος, πού σημαίνει ήλιος, είναι περσική λέξη. Κουρώ, σημαίνει ήλιος. Λοιπόν. Έζησε στην Αλεξάνδρεια. Και καθώς έγινε μεγάλος διωγμός σ’ όλη την αυτοκρατορία, και καθώς εκεί στην Αλεξάνδρεια οδηγούσαν τούς χριστιανούς κατά εκατόμβας στο μαρτύριο, άνδρες, γυναίκες και παιδιά, ο Κύρος έφυγε. Ο Χριστός είχε πει, αν σας διώχνουν από μια πόλη να πηγαίνετε στην άλλη. Έφυγε και πήγε σ’ ένα χωριό στην Αραβία. Κι ανέβηκε στο βουνό και έγινε ασκητής. Και προσευχότανε. Για τη διωκόμενη Εκκλησία. Για την οικουμένη. Για την ψυχή του.
Ο Άγιος Ιωάννης ήταν από τη Μεσοποταμία. Εκεί πού γίνονται σήμερα στο Ιράκ όλα τα βάσανα. Να ‘χουν την ευχή του κι εκεί. Ήλθε στην Ιερουσαλήμ να προσκυνήσει τους Αγίους Τόπους και άκουσε για τα θαύματα του αγίου Κύρου. Γιατί ο Κύρος έλαβε αμέσως χάρη, καθώς ασκήτευε εκεί στην Αραβία και θαυματουργούσε. Θεράπευε άρρωστους, έβγαζε δαιμόνια, ανάσταινε πεθαμένους, έκανε τόσα καλά. Ένας δεύτερος Χριστός και τηρουμένων των αναλογιών. Από ‘κεί κατέβηκε στην Αλεξάνδρεια, να μάθει περισσότερες πληροφορίες. Γιατί έβγαινε στην οικουμένη, ότι κάπου ήταν ένας Κύρος θαυματουργός. Κι έτρεχε ο κόσμος. Έμαθε στην Αλεξάνδρεια, λοιπόν, ότι είναι στην Αραβία. Και παίρνει τα πόδια του και πάει στην Αραβία και τον βρίσκει. Κι έκανε χαρές. Έγινε κι εκείνος μοναχός. Και κάθισαν εκεί και ασκήτευαν και θαυματουργούσαν. Έτρεχε κόσμος. Κι έφθασε στα μέρη εκείνα και μία, ήταν μάλλον, μία μητέρα με τρεις θυγατέρες. Η αγία Αθανασία. Θεοδότη και Θεοπίστη και Ευδοξία οι κόρες της. Κι ομολογούσαν την πίστη τους. Και κατά τον διωγμό του Διοκλητιανού, πού συνεχιζόταν, τις συνέλαβαν και τις πήγαν μπροστά στον Ρωμαίο διοικητή. Κι όταν το ‘μαθε αυτό ο Κύρος κι ο Ιωάννης, έτρεξαν κάτω στο χωριό. Στην πόλη εκεί, στην κωμόπολη. Και προσπαθούσαν να τις ενισχύσουν. Γιατί ξέρανε πώς είναι γυναίκες και πώς είναι αδύνατο το γυναικείο φύλο. Και εύκολα αποθαρρύνεται και προδίδει την πίστη. Και τις ενίσχυαν κατά την ώρα των βασανιστηρίων. Και τους είδαν εκεί οι διώκται και οι δήμιοι και λέει: «Εσείς τι θέλετε εδώ πέρα;» Ετοιμαζόντουσαν κι αυτοί να μαρτυρήσουν. Τους συνέλαβαν κι εκείνους, τους είπαν να αρνηθούν τον Χριστό, «Εμείς», λέει; «Μόνοι μας ήρθαμε να Τον ομολογήσομε. Να Τον αρνηθούμε κιόλας; Πολύ δεν πάει;» Τούς υπέβαλαν στα πιο φρικτά βασανιστήρια. Και ύστερα τους απεκεφάλισαν. Τον Κύρο και τον Ιωάννη. Και στη συνέχεια περίλαβαν τις γυναίκες, την αγία Αθανασία με τις θυγατέρες της, και τις απεκεφάλισαν κι εκείνες την ίδια μέρα. Γι’ αυτό και συνεορτάζουν, 31 Ιανουαρίου, και οι δύο άγιοι Ανάργυροι, ο Κύρος και ο Ιωάννης και η αγία Αθανασία, με τις θυγατέρες της τις τρεις. Να ‘χομε την ευχή τους και τη γιατρειά τους.

Χειμερινό Συναξάρι τόμος Β΄, του π. Ανανία Κουστένη.

[toula]

Ο ρόλος του Ορθόδοξου Κληρικού σε μια Εκκοσμικευμένη Κοινωνία
Η σύγχρονη κοινωνία χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη εκκοσμίκευση και αμφισβήτηση των παραδοσιακών αξιών, περιλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με τη θρησκεία.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος του Ορθόδοξου κληρικού επαναπροσδιορίζεται και αποκτά νέα σημασία.
Δεν αρκεί πλέον να λειτουργεί απλώς ως θεματοφύλακας της πίστης, αλλά καλείται να διαδραματίσει έναν ενεργό και ουσιαστικό ρόλο μέσα στην κοινωνία, λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ της παράδοσης και των σύγχρονων κοινωνικών αναγκών.
Ο Κληρικός ως Πνευματικός Καθοδηγητής: Σε μια κοινωνία που αμφισβητεί τα παραδοσιακά στερεότυπα, ο κληρικός δεν μπορεί να επιμένει μόνο στην τυπική τήρηση των θρησκευτικών κανόνων, αλλά οφείλει να προσφέρει ουσιαστική πνευματική καθοδήγηση.
Αυτό σημαίνει ότι: Πρέπει να κατανοεί τις ανησυχίες των ανθρώπων και να απαντά με αγάπη και σοφία, χωρίς δογματισμό.
Οφείλει να προσεγγίζει τους πιστούς με ενσυναίσθηση και να βοηθά στην πνευματική τους καλλιέργεια, παρά να επιβάλλει αυστηρές ηθικές προσταγές.
Η διδασκαλία του πρέπει να έχει σύγχρονη γλώσσα και να προσφέρει λύσεις στα υπαρξιακά και κοινωνικά ζητήματα του ανθρώπου της εποχής μας.
Ο Κληρικός ως Παράδειγμα Ζώσας Πίστης: Ο μεγαλύτερος έλεγχος που μπορεί να ασκήσει ο κληρικός στην εκκοσμικευμένη κοινωνία δεν είναι ο έλεγχος της καταδίκης, αλλά της προσωπικής μαρτυρίας.
Πρέπει να είναι ο ίδιος ένα παράδειγμα ζώσας πίστης, με τρόπο που να ελκύει τον άνθρωπο και όχι να τον απομακρύνει.
Αυτό σημαίνει: Η στάση του να είναι γεμάτη αγάπη, ταπεινοφροσύνη και ειλικρίνεια.
Να μη ζει σε ένα κλειστό, απομονωμένο εκκλησιαστικό περιβάλλον, αλλά να είναι παρών μέσα στην κοινωνία.
Να δείχνει ότι η πίστη δεν είναι εμπόδιο στην πρόοδο, αλλά μια διαρκής πρόσκληση για πνευματική αναζήτηση και ουσιαστική σχέση με τον Θεό.
Ο Κληρικός ως Θεραπευτής της Σύγχρονης Κρίσης: Η εκκοσμίκευση συχνά συνοδεύεται από υπαρξιακή κρίση, αποξένωση και μια γενικευμένη απουσία νοήματος στη ζωή των ανθρώπων.
Ο κληρικός έχει το καθήκον να προσφέρει στην κοινωνία μια πνευματική εναλλακτική απέναντι στην ψυχρότητα του υλισμού και του ατομικισμού. Αυτό σημαίνει: Να προάγει την αξία της κοινότητας, της αγάπης και της αλληλεγγύης.
Να υπενθυμίζει ότι η Εκκλησία δεν είναι απλώς ένας θεσμός, αλλά ένα ζωντανό σώμα που αγκαλιάζει όλους.
Να δείχνει ότι η πίστη δεν έρχεται σε αντίθεση με την επιστήμη, την πρόοδο και την ελευθερία, αλλά μπορεί να συνυπάρξει δημιουργικά με αυτά.
Ο Κληρικός ως Γέφυρα Παράδοσης και Σύγχρονου Κόσμου: Ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους που αντιμετωπίζει η Εκκλησία σήμερα είναι η αποξένωση της από τη νεολαία και τον σύγχρονο άνθρωπο.
Ο κληρικός δεν πρέπει να βλέπει την εξέλιξη της κοινωνίας ως απειλή, αλλά ως πρόκληση και ευκαιρία να παρουσιάσει την πίστη με έναν τρόπο που να έχει νόημα για τον σύγχρονο άνθρωπο.
Για να επιτευχθεί αυτό: Χρειάζεται να υπάρχει διάλογος και όχι σύγκρουση με τον σύγχρονο κόσμο.
Ο λόγος του να μην είναι απλώς ηθικολογικός ή απορριπτικός απέναντι στις αλλαγές που συμβαίνουν στην κοινωνία, αλλά να προτείνει μια εναλλακτική οδό που βασίζεται στην πνευματική καλλιέργεια.
Να χρησιμοποιεί σύγχρονα μέσα επικοινωνίας, όπως τα κοινωνικά δίκτυα, ώστε να μπορεί να αγγίξει τους νέους.
Ο Ορθόδοξος κληρικός δεν είναι απλώς ένας φύλακας της παράδοσης, αλλά ένας ζωντανός φορέας της πίστης που καλείται να δώσει μαρτυρία αγάπης, ελπίδας και αλήθειας μέσα σε έναν κόσμο που αμφισβητεί τις παραδοσιακές αξίες.
Αντί να βλέπει την εκκοσμίκευση ως έναν εχθρό που πρέπει να καταπολεμήσει, μπορεί να την αντιμετωπίσει ως ένα πεδίο όπου η Εκκλησία μπορεί να δώσει ουσιαστικές απαντήσεις στα σύγχρονα προβλήματα.
Ο έλεγχος της εκκοσμικευμένης κοινωνίας δεν επιτυγχάνεται με αυστηρότητα και καταδίκες, αλλά με το παράδειγμα, τη διάθεση για διάλογο και την προσφορά ενός τρόπου ζωής που αναδεικνύει την πνευματική πληρότητα.

[toula]

Η Αγιοταφιτική Αδελφότητα αποτελεί τον θεματοφύλακα των Ιερών Προσκυνημάτων στους Αγίους Τόπους, διαδραματίζοντας έναν κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση της Ορθόδοξης χριστιανικής παρουσίας στην περιοχή.
Ωστόσο, η καθημερινότητά της χαρακτηρίζεται από πληθώρα δυσκολιών και προκλήσεων, που πηγάζουν τόσο από τη γεωπολιτική κατάσταση όσο και από τις εσωτερικές και εξωτερικές συνθήκες που επικρατούν στα Ιεροσόλυμα.
Γεωπολιτικές και Διπλωματικές Δυσκολίες: Η περιοχή των Αγίων Τόπων αποτελεί ένα διαχρονικό επίκεντρο θρησκευτικών και πολιτικών αντιπαραθέσεων.
Η Αγιοταφιτική Αδελφότητα συχνά βρίσκεται αντιμέτωπη με εντάσεις μεταξύ των διαφόρων θρησκευτικών κοινοτήτων, ενώ παράλληλα καλείται να διαχειριστεί τις σχέσεις της με το Ισραήλ, την Παλαιστινιακή Αρχή και άλλους διεθνείς φορείς.
Οι πιέσεις και οι περιορισμοί που προκύπτουν από την πολιτική κατάσταση καθιστούν δύσκολη την ομαλή άσκηση των θρησκευτικών και διοικητικών καθηκόντων της.
Διαχείριση των Ιερών Προσκυνημάτων: Η συντήρηση και προστασία των Ιερών Προσκυνημάτων, όπως ο Ναός της Αναστάσεως, απαιτεί συνεχή προσπάθεια.
Οι εργασίες αναστήλωσης, η αντιμετώπιση φθορών και η εξασφάλιση της πρόσβασης των προσκυνητών είναι διαρκείς προκλήσεις, καθώς συχνά προκύπτουν ζητήματα χρηματοδότησης και τεχνικής φύσεως.
Συμβίωση με Άλλες Θρησκευτικές Κοινότητες: Η διαχείριση του Status Quo στους Αγίους Τόπους, δηλαδή η τήρηση των ιστορικών συμφωνιών μεταξύ των χριστιανικών δογμάτων (Ορθοδόξων, Καθολικών, Αρμενίων κ.ά.), απαιτεί λεπτούς διπλωματικούς χειρισμούς.
Οι προστριβές για την κυριότητα και τη χρήση διαφόρων τμημάτων των Ιερών Προσκυνημάτων αποτελούν μια διαχρονική πρόκληση.
Πνευματικές και Ηθικές Προκλήσεις: Η ζωή των Αγιοταφιτών μοναχών χαρακτηρίζεται από αυστηρή άσκηση, προσευχή και πνευματική προσφορά.
Ωστόσο, οι απαιτήσεις της καθημερινότητας, οι εξωτερικές πιέσεις και η απομόνωση από την πατρίδα και την οικογένεια δημιουργούν συχνά πνευματικούς και ψυχολογικούς αγώνες.
Προστασία των Δικαιωμάτων της Αδελφότητας:
Οι προσπάθειες διαφόρων ομάδων να αμφισβητήσουν ή να διεκδικήσουν περιουσιακά και διοικητικά δικαιώματα της Αγιοταφιτικής Αδελφότητας απαιτούν συνεχή νομικό και διπλωματικό αγώνα.
Οι πιέσεις από εξωτερικούς παράγοντες, καθώς και η ανάγκη υπεράσπισης των δικαιωμάτων της Ορθοδοξίας, προσθέτουν επιπλέον βάρος στο έργο της.
Η Πρόκληση της Σύγχρονης Εποχής: Η τεχνολογική πρόοδος, η παγκοσμιοποίηση και η αλλαγή του προφίλ των προσκυνητών φέρνουν νέες προκλήσεις στην Αδελφότητα.
Η ανάγκη για καλύτερη επικοινωνία με τον σύγχρονο κόσμο, η χρήση των μέσων ενημέρωσης για την προβολή του έργου της και η διατήρηση της παράδοσης σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον απαιτούν προσαρμογή και ευελιξία.
Παρά τις δυσκολίες και τις προκλήσεις, η Αγιοταφιτική Αδελφότητα παραμένει αφοσιωμένη στο πνευματικό και διακονικό της έργο, διατηρώντας τη συνέχεια της Ορθόδοξης παρουσίας στους Αγίους Τόπους.
Η αποστολή της δεν είναι μόνο να προστατεύει τα Ιερά Προσκυνήματα αλλά και να αποτελεί φάρο πίστης, υπομονής και αντοχής στις αντιξοότητες των καιρών.

[toula]

Ένα από τα πιο σπουδαία μηνύματα που οι Τρεις Πατέρες της Εκκλησίας, ο Μέγας Βασίλειος, ο Γρηγόριος ο Θεολόγος και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, έχουν να προτείνουν στους καιρούς μας και στον κάθε άνθρωπο, ανεξαρτήτως ηλικίας, είναι η μελέτη.
Το διάβασμα προϋποθέτει πνεύμα μαθητείας. Μαθητής είναι αυτός που θέλει να μάθει, διότι νιώθει ότι η γνώση του είναι απαραίτητη για να προχωρήσει στη ζωή του.
Δεν έχει να κάνει κατ’ ανάγκην με την επαγγελματική αποκατάσταση, αλλά με την αναζήτηση της αλήθειας.
Μαθαίνω σημαίνει μειώνω το σκοτάδι στο οποίο βρίσκομαι.
Ανοίγω δρόμους για να ανακαλύψω και να αφήσω να μου αποκαλυφθούν τα μυστικά του κόσμου. Ποια είναι, άραγε, η αιτία της ύπαρξής μας;
Δύο γονείς που τυχαία μας έφεραν στη ζωή, για να εκπληρώσουν το χρέος του ανθρώπου να παρατείνει τη ζωή του μέσω των παιδιών του;
Ή μήπως για να μοιραστούμε την όποια περιουσία τους;
Ή για να μην γκρινιάζουν οι γονείς των γονέων μας για κοινωνικούς λόγους;
Και δεν φτάνει μόνο η αιτία της ύπαρξης μας. Σημείο-κλειδί είναι και ο σκοπός της.
Έχουμε κάποια αποστολή στη ζωή μας;
Μήπως αυτή έχει να κάνει με το να εξασφαλίσουμε τις δυνατότητες να απολαμβάνουμε δόξα, αναγνώριση, κάλυψη της δίψας των αισθήσεων να χορτάσουν;
Μήπως μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο, ως προς τη συστημική του διάσταση και πορεία; Μήπως για να έχουμε παρέα και να μη νικιόμαστε από τη μοναξιά;
Τέλος, υπάρχει και το μεγάλο ερώτημα του θανάτου.
Είναι η οδός της ανυπαρξίας;
Είναι το πέρασμα σε μιαν άλλη πραγματικότητα; Με ποια κριτήρια, αν υπάρχει αυτή η πραγματικότητα, θα τη ζήσουμε ως κατάσταση ευτυχίας;
Ποια απάντηση δίνουμε στο ερώτημα του Θεού;
Τα θέματα αυτά δεν απαντώνται εύκολα ούτε από τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, ούτε με κάποιες πρόχειρες συζητήσεις.
Χρειάζονται αναφορά σε ανθρώπους που έδωσαν γνήσιες απαντήσεις και με τη σκέψη και με τη ζωή τους και γι’ αυτό το πνεύμα μαθητείας και η μελέτη μπορούν να βοηθήσουν αποφασιστικά.
Οι τρεις Ιεράρχες προσφέρονται.
«Η κτίση, εκπλήττοντας με την εξωτερική όψη τον θεατή, παραπέμπει τον παρατηρητή στο θαύμα του Θεού, ο Οποίος τη δημιούργησε, και η συνείδηση που αντηχεί μέσα μας, μάς υπαγορεύει όσα πρέπει να πράττουμε», λέει ο Χρυσόστομος.
«Σώφρων είναι ο άνθρωπος που αγαπά την καλοσύνη, γιατί αυτή δε χάνεται.
Ο άνθρωπος είναι μικρός και συγχρόνως μεγάλος. Ταπεινός και υψηλός.
Θνητός και αθάνατος.
Γήινος και ουράνιος.
Και είναι φώς ο άνθρωπος, επειδή έχει μέσα του τη δύναμη του λογικού, αλλά και μπορεί να πλησιάσει τον Θεό», μας λέει ο Γρηγόριος.
«Κάλλος ψυχής και δύναμη είναι αυτά που θέλει ο άνθρωπος.
Για να τα αποκτήσει όμως, χρειάζεται η θεία χάρις.
Ο άνθρωπος του Θεού αγαπά.
Και η αγάπη φαίνεται όταν λυπάται και έχει αγωνία οι συνάνθρωποι το να μη βλάπτονται στη ζωή τους, αλλά και όταν χαίρεται και αγωνίζεται για να ωφελούνται.
Κι όταν κάποιος πετυχαίνει κάτι, αυτός που αγαπά χαίρεται ακόμη περισσότερο», μας λέει ο Βασίλειος.
Τα λόγια αυτά, που πήγασαν από τον τρόπο της ζωής τους, μας βοηθούνε να δούμε την αξία τού να μαθαίνουμε πέρα από τη χρησιμότητα της γνώσης και να οδηγούμαστε στην αλήθεια του Θεού και της πίστης, ώστε η ζωή μας να έχει σκοπό που ξεπερνά το παρόν.
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

[toula]

Οταν αδικήσαι από τους ανθρώπους έρχεται ο αδικημένος Χριστός στην καρδιά σου με ενοικιοστάσιο....
Θυμάμαι κάποτε μου έλεγε ο γεροΠαΐσιος, κάποια φορά που νόμιζα ότι αδικήθηκα και πήγα να του κάνω παράπονα..
Μου λέει «άκουσε να σου πω κάτι. Ας υποθέσουμε ότι αδικήθηκες. Εγώ, μου λέει, στη ζωή μου γεύθηκα πολλές χαρές από το Θεό.
Σαν μοναχός τόσα χρόνια, ο Θεός μού έδωσε πολλή χάρη, πολλή ευλογία.
Αλλά σου λέγω ότι μεγαλύτερη χαρά και μεγαλύτερη χάρη από το Θεό δεν εδέχθηκα παρά μόνο όταν με αδικούσαν οι άνθρωποι.
Όταν με αδικούσαν οι άνθρωποι τότε πραγματικά είχα το πλήρωμα της χάριτος. Και μάλιστα, μου λέει, όταν αδικήσαι από τους ανθρώπους έρχεται ο αδικημένος Χριστός στην καρδιά σου με ενοικιοστάσιο.
Δηλαδή μπαίνει και δεν βγαίνει σαν τους ενοικιαστές που μπαίνουν και δεν βγαίνουν».
Η αδικία των ανθρώπων επιφέρει την δικαιοσύνη του Θεού.
Εκεί δηλαδή που έχεις Σταυρό, εκεί που υπάρχει Σταυρός, θλίψη, αγώνας και ο άνθρωπος τον αντιμετωπίζει σωστά, εκεί είναι η χάρις.
Όπως λέει και ο αβάς Μακάριος ότι «όπως ακολουθεί η σκιά το σώμα έτσι ακολουθεί και το Σταύρο η χάρις. Τον διωγμό της θλίψης, η χάρις του Θεού».
Γι’ αυτό ο Χριστός μάς έδειξε αυτόν τον δρόμο, όχι για άλλο λόγο.
Για να μας δείξει πως μπορούμε να βρούμε την χάρη ώστε όταν θα ‘ρθει η ώρα της δυσκολίας, του κόπου, του αγώνα, της αδικίας, της περιφρόνησης, του διωγμού, της πίεσης που έχουμε να παραβούμε την συνείδησή μας, να παραβούμε την εντολή του Θεού και δυσκολευόμαστε παρά πολύ τότε ακριβώς να καταλάβουμε ότι όσο πιο βαρύς είναι ο Σταυρός τόσο πιο μεγάλη είναι και η χάρις!
Και μπορεί προς στιγμή ο Θεός να φαίνεται ότι κρύβεται
αλλά δεν κρύβεται ο Θεός. Ο Θεός είναι πάντοτε μαζί μας.
Και δεν αφήνει ποτέ τον πειρασμό να μάς συντρίψει!
Φτάνει να στραφούμε προς το Χριστό με υπομονή.
π.Αθανάσιος Μητρ. Λεμεσού.

[toula]

Λέγοντας μελέτη ή μνήμη του Θεού, οι άγιοι πατέρες εννοούν μια σύντομη προσευχή ή ακόμα και μια σύντομη πνευματική σκέψη για τον Θεό, στην οποία εκείνοι μαθήτευσαν και την οποία αγωνίστηκαν να εντυπώσουν στον νου και τη μνήμη τους, αντί για οποιαδήποτε άλλη σκέψη.
Μπορούμε με μια σύντομη πνευματική σκέψη για τον Θεό να αντικαταστήσουμε όλες τις άλλες σκέψεις;
Μπορούμε.
Ο άγιος απόστολος Παύλος λέει: «Δεν θεώρησα αναγκαίο να γνωρίζω τίποτ’ άλλο παρά μόνο τον Ιησού Χριστό, κι Αυτόν σταυρωμένο»
(πρβλ. Α΄ Κορ. 2:2).
Αγίου Ιγνατίου Μπριαντσιανίνωφ.( Έργα 3 – Ασκητικές εμπειρίες Γ΄.)