Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Ο τέταρτος μάγος
Σύμφωνα με την χριστιανική παράδοση ο Αρτάβαν ή Αρτάβανος ήταν ο τέταρτος Μάγος στη Γέννηση του Χριστού.
Ο Αρτάβαν καταγόταν από τα Εκβάτανα της Περσίας και ήταν φίλος των τριών άλλων Μάγων, του Μελχιώρ, του Γάσπαρ και του Βαλτάσαρ, που προσκύνησαν τον Χριστό στη Βηθλεέμ. Και αυτός ήταν μάγος - αστρονόμος της εποχής εκείνης που είχε δει και αυτός το άστρο της Βηθλεέμ, σημείο γέννησης βασιλέως. Έτσι μετέβη προς συνάντηση των φίλων του που κατοικούσαν στη Βορσίπη της Βαβυλώνας προκειμένου να οδοιπορήσουν μαζί προς το σημείο που το άστρο θα φαινόταν καλλίτερα όπου και θα συνέβαινε η γέννηση του νέου Βασιλιά. Καθοδόν όμως συνάντησε έναν εμπύρετο εβραίο στην έρημο που βοηθώντας τον αργοπόρησε, και όταν έφθασε στη Βορσίπη οι φίλοι του Μάγοι είχαν ήδη φύγει. Ακολούθησε και αυτός τον ίδιο δρόμο αλλά δεν τους πρόλαβε. Τελικά έφθασε στη Βηθλεέμ τότε που ο Ηρώδης έσφαζε τα νήπια. Ο Αρτάβαν επεμβαίνοντας και δωροδοκώντας ένα στρατιώτη μ΄ ένα ρουμπίνι, απ΄ αυτά που έφερνε ως δώρα στο Θείο βρέφος απελευθέρωσε ένα νήπιο που ήταν ο Ιωάννης ο Πρόδρομος.
Στη συνέχεια ο Αρτάβαν πήγε στην Αίγυπτο και παρέμεινε εκεί 33 χρόνια, θεραπεύοντας ασθενείς δωρεάν, απελευθερώνοντας δέσμιους και συναναστρεφόμενος με ταπεινούς. Υπερήλικας πλέον με μακριά άσπρη γενειάδα επιστρέφει στην Ιερουσαλήμ όπου και έτυχε την ημέρα που σταυρωνόταν ο Χριστός. Τη στιγμή που ζητούσε να μάθει για τον σταυρωθέντα Βασιλέα των Ιουδαίων έγινε ο μεγάλος σεισμός κατά τον οποίο μία πέτρα από το καταπέτασμα του Ναού πέφτοντας τον κτύπησε στο κεφάλι και έπεσε αναίσθητος.
Όταν μετά από κάποιο χρόνο συνήλθε άκουσε μια γλυκιά φωνή που του έλεγε:
"Αμήν, αμήν λέγω σοι, ό,τι εποίησας εις ένα των αδελφών μου των ελαχίστων, εις εμέ εποίησας".
Τότε ο Αρτάβαν άνοιξε τους οφθαλμούς του και είδε για μια στιγμή τον Ιησού μέσα σε εκθαμβωτικό φως.
Τότε ευτυχισμένος ότι είδε έστω και στο τέλος τον αναμενόμενο Βασιλέα ξεψύχησε.
(Χριστουγεννιάτικος θρύλος )

[toula]

Ο ΕΡΩΤΑΣ ΣΤΑ ΧΙΟΝΙΑ- Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.
Καρδιὰ τοῦ χειμῶνος. Χριστούγεννα, Ἅις−Βασίλης, Φῶτα.
Καὶ αὐτὸς ἐσηκώνετο τὸ πρωί, ἔρριπτεν εἰς τοὺς ὤμους τὴν παλιὰν πατατούκαν του, τὸ μόνον ροῦχον ὁποὺ ἐσώζετο ἀκόμη ἀπὸ τοὺς πρὸ τῆς εὐτυχίας του χρόνους, καὶ κατήρχετο εἰς τὴν παραθαλάσσιον ἀγοράν, μορμυρίζων, ἐνῷ κατέβαινεν ἀπὸ τὸ παλαιὸν μισογκρεμισμένον σπίτι, μὲ τρόπον ὥστε να τὸν ἀκούῃ ἡ γειτόνισσα:
− Σεβτὰς εἶν' αὐτός, δὲν εἶναι τσορβάς …· ἔρωντας εἶναι, δὲν εἶναι γέρωντας.
Τὸ ἔλεγε τόσον συχνά, ὥστε ὅλες οἱ γειτονοποῦλες ὁποὺ τὸν ἤκουαν τοῦ τὸ ἐκόλλησαν τέλος ὡς παρατσούκλι: «Ὁ μπαρμπα−Γιαννιὸς ὁ Ἔρωντας».
Διότι δὲν ἦτο πλέον νέος, οὔτε εὔμορφος, οὔτε ἄσπρα εἶχεν. Ὅλα αὐτὰ τὰ εἶχε φθείρει πρὸ χρόνων πολλῶν, μαζὶ μὲ τὸ καράβι, εἰς τὴν θάλασσαν, εἰς τὴν Μασσαλίαν.
Εἶχεν ἀρχίσει τὸ στάδιόν του μὲ αὐτὴν τὴν πατατούκαν, ὅταν ἐπρωτομπαρκάρησε ναύτης εἰς τὴν βομβάρδαν τοῦ ἐξαδέλφου του. Εἶχεν ἀποκτήσει, ἀπὸ τὰ μερδικά του ὅσα ἐλάμβανεν ἀπὸ τὰ ταξίδια, μετοχὴν ἐπὶ τοῦ πλοίου, εἶτα εἶχεν ἀποκτήσει πλοῖον ἰδικόν του, καὶ εἶχε κάμει καλὰ ταξίδια. Εἶχε φορέσει ἀγγλικὲς τσόχες, βελούδινα γελέκα, ψηλὰ καπέλα, εἶχε κρεμάσει καδένες χρυσὲς μὲ ὡρολόγια, εἶχεν ἀποκτήσει χρήματα· ἀλλὰ τὰ ἔφαγεν ὅλα ἐγκαίρως μὲ τὰς Φρύνας εἰς τὴν Μασσαλίαν, καὶ ἄλλο δὲν τοῦ ἔμεινεν εἰμὴ ἡ παλιὰ πατατούκα, τὴν ὁποίαν ἐφόρει πεταχτὴν ἐπ' ὤμων, ἐνῷ κατέβαινε τὸ πρωὶ εἰς τὴν παραλίαν, διὰ νὰ μπαρκάρῃ σύντροφος μὲ καμμίαν βρατσέραν εἰς μικρὸν ναῦλον, ἢ διὰ νὰ πάγῃ μὲ ξένην βάρκαν νὰ βγάλῃ κανένα χταπόδι ἐντὸς τοῦ λιμένος.
Κανένα δὲν εἶχεν εἰς τὸν κόσμον, ἦτον ἔρημος. Εἶχε νυμφευθῆ, καὶ εἶχε χηρεύσει, εἶχεν ἀποκτήσει τέκνον, καὶ εἶχεν ἀτεκνωθῆ.
Καὶ ἀργὰ τὸ βράδυ, τὴν νύκτα, τὰ μεσάνυκτα, ἀφοῦ ἔπινεν ὀλίγα ποτήρια διὰ νὰ ξεχάσῃ ἢ διὰ νὰ ζεσταθῇ, ἐπανήρχετο εἰς τὸ παλιόσπιτο τὸ μισογκρεμισμένον, ἐκχύνων εἰς τραγούδια τὸν πόνον του:
Σοκάκι μου μακρὺ−στενό, μὲ τὴν κατεβασιά σου,
κάμε κ' ἐμένα γείτονα μὲ τὴν γειτόνισσά σου.
Ἄλλοτε παραπονούμενος εὐθύμως:
Γειτόνισσα, γειτόνισσα, πολυλογοὺ καὶ ψεύτρα,
δὲν εἶπες μιὰ φορὰ κ' ἐσύ, Γιαννιό μου ἔλα μέσα.
⁂
Χειμὼν βαρύς, ἐπὶ ἡμέρας ὁ οὐρανὸς κλειστός. Ἐπάνω εἰς τὰ βουνὰ χιόνες, κάτω εἰς τὸν κάμπον χιονόνερον. Ἡ πρωία ἐνθύμιζε τὸ δημῶδες:
Βρέχει, βρέχει καὶ χιονίζει,
κι ὁ παπὰς χειρομυλίζει.
Δὲν ἐχειρομύλιζεν ὁ παπάς, ἐχειρομύλιζεν ἡ γειτόνισσα, ἡ πολυλογοὺ καὶ ψεύτρα, τοῦ ᾄσματος τοῦ μπαρμπα−Γιαννιοῦ. Διότι τοιοῦτον πρᾶγμα ἦτο· μυλωνοὺ ἐργαζομένη μὲ τὴν χεῖρα, γυρίζουσα τὸν χειρόμυλον. Σημειώσατε ὅτι, τὸν καιρὸν ἐκεῖνον, τὸ ἀρχοντολόγι τοῦ τόπου τὸ εἶχεν εἰς κακόν του νὰ φάγῃ ψωμὶ ζυμωμένον μὲ ἄλευρον ἀπὸ νερόμυλον ἢ ἀνεμόμυλον, κ' ἐπροτίμα τὸ διὰ χειρομύλου ἀλεσμένον.
Καὶ εἶχε πελατείαν μεγάλην, ἡ Πολυλογού. Ἐγυάλιζεν, εἶχε μάτια μεγάλα, εἶχε βερνίκι εἰς τὰ μάγουλά της. Εἶχεν ἕνα ἄνδρα, τέσσαρα παιδιά, κ' ἕνα γαϊδουράκι μικρὸν διὰ νὰ κουβαλᾷ τὰ ἀλέσματα. Ὅλα τὰ ἀγαποῦσε, τὸν ἄνδρα της, τὰ παιδιὰ της, τὸ γαϊδουράκι της. Μόνον τὸν μπαρμπα−Γιαννιὸν δὲν ἀγαποῦσε.
Ποῖος νὰ τὸν ἀγαπήσῃ αὐτόν; Ἦτο ἔρημος εἰς τὸν κόσμον.
⁂
Καὶ εἶχε πέσει εἰς τὸν ἔρωτα, μὲ τὴν γειτόνισσαν τὴν Πολυλογού, διὰ νὰ ξεχάσῃ τὸ καράβι του, τὰς Λαΐδας τῆς Μασσαλίας, τὴν θάλασσαν καὶ τὰ κύματά της, τὰ βάσανά του, τὰς ἀσωτίας του, τὴν γυναῖκά του, τὸ παιδί του. Καὶ εἶχε πέσει εἰς τὸ κρασὶ διὰ νὰ ξεχάσῃ τὴν γειτόνισσαν.
Συχνὰ ὅταν ἐπανήρχετο τὸ βράδυ, νύκτα, μεσάνυκτα, καὶ ἡ σκιά του, μακρά, ὑψηλή, λιγνή, μὲ τὴν πατατούκαν φεύγουσαν καὶ γλιστροῦσαν ἀπὸ τοὺς ὤμους του, προέκυπτεν εἰς τὸν μακρόν, στενὸν δρομίσκον, καὶ αἱ νιφάδες, μυῖαι λευκαί, τολύπαι βάμβακος, ἐφέροντο στροβιληδὸν εἰς τὸν ἀέρα, καὶ ἔπιπτον εἰς τὴν γῆν, καὶ ἔβλεπε τὸ βουνὸν ν' ἀσπρίζῃ εἰς τὸ σκότος, ἔβλεπε τὸ παράθυρον τῆς γειτόνισσας κλειστόν, βωβόν, καὶ τὸν φεγγίτην νὰ λάμπῃ θαμβά, θολά, καὶ ἤκουε τὸν χειρόμυλον νὰ τρίζῃ ἀκόμη, καὶ ὁ χειρόμυλος ἔπαυε, καὶ ἤκουε τὴν γλῶσσάν της ν' ἀλέθῃ, κ' ἐνθυμεῖτο τὸν ἄνδρα της, τὰ παιδιά της, τὸ γαϊδουράκι της, ὁποὺ αὐτὴ ὅλα τὰ ἀγαποῦσε, ἐνῷ αὐτὸν δὲν ἐγύριζε μάτι νὰ τὸν ἰδῇ, ἐκαπνίζετο, ὅπως τὸ μελίσσι, ἐσφλομώνετο, ὅπως τὸ χταπόδι, καὶ παρεδίδετο εἰς σκέψεις φιλοσοφικὰς καὶ εἰς ποητικὰς εἰκόνας.
− Νὰ εἶχεν ὁ ἔρωτας σαΐτες!… νὰ εἶχε βρόχια… νὰ εἶχε φωτιές… Νὰ τρυποῦσε μὲ τὶς σαΐτες του τὰ παραθύρια… νὰ ζέσταινε τὶς καρδιές… νὰ ἔστηνε τὰ βρόχια του ἀπάνω στὰ χιόνια… Ἕνας γερο−Φερετζέλης πιάνει μὲ τὶς θηλιές του χιλιάδες κοτσύφια.
Ἐφαντάζετο τὸν ἔρωτα ὡς ἕνα εἶδος γερο−Φερετζέλη, ὅστις νὰ διημερεύῃ πέραν εἰς τὸν ὑψηλόν, πευκόσκιον λόφον, καὶ ν' ἀσχολῆται εἰς τὸ νὰ στήνῃ βρόχια ἐπάνω εἰς τὰ χιόνια, διὰ νὰ συλλάβῃ τὶς ἀθῷες καρδιές, ὡς μισοπαγωμένα κοσσύφια, τὰ ὁποῖα ψάχνουν εἰς μάτην, διὰ ν' ἀνακαλύψουν τελευταίαν τινὰ χαμάδα μείνασαν εἰς τὸν ἐλαιῶνα. Ἐξέλιπον οἱ μικροὶ μακρυλοὶ καρποὶ ἀπὸ τὰς εὐώδεις μυρσίνας εἰς τῆς Μαμοῦς τὸ ρέμα, καὶ τώρα τὰ κοσσυφάκια τὰ λάλα μὲ τὸ ἀμαυρὸν πτέρωμα, οἱ κηρομύται οἱ γλυκεῖς καὶ οἱ κίχλαι αἱ εὔθυμοι πίπτουσι θύματα τῆς θηλιᾶς τοῦ γερο−Φερετζέλη.
⁂
Τὴν ἄλλην βραδιὰν ἐπανήρχετο, ὄχι πολὺ οἰνοβαρής, ἔρριπτε βλέμμα εἰς τὰ παράθυρα τῆς Πολυλογοῦς, ὕψωνε τοὺς ὤμους, κ' ἐμορμύριζεν:
− Ἕνας Θεὸς θὰ μᾶς κρίνῃ… κ' ἕνας θάνατος θὰ μᾶς ξεχωρίσῃ. Καὶ εἶτα μετὰ στεναγμοῦ προσέθετε:
− Κ' ἕνα κοιμητήρι θὰ μᾶς σμίξῃ.
Ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦσε, πρὶν ἀπέλθη νὰ κοιμηθῇ, νὰ μὴν ὑποψάλῃ τὸ σύνηθες ᾆσμά του:
Σοκάκι μου μακρὺ−στενό, μὲ τὴν κατεβασιά σου,
κάμε κ' ἐμένα γείτονα μὲ τὴν γειτόνισσά σου.
⁂
Τὴν ἄλλην βραδιάν, ἡ χιὼν εἶχε στρωθῆ σινδών, εἰς ὅλον τὸν μακρὸν, στενὸν δρομίσκον.
− Ἄσπρο σινδόνι… νὰ μᾶς ἀσπρίσῃ ὅλους στὸ μάτι τοῦ Θεοῦ… ν' ἀσπρίσουν τὰ σωθικά μας… νὰ μὴν ἔχουμε κακὴ καρδιὰ μέσα μας.
Ἐφαντάζετο ἀμυδρῶς μίαν εἰκόνα, μίαν ὀπτασίαν, ἓν ξυπνητὸν ὄνειρον. Ὡσὰν ἡ χιὼν νὰ ἰσοπεδώσῃ καὶ ν' ἀσπρίσῃ ὅλα τὰ πράγματα, ὅλας τὰς ἁμαρτίας, ὅλα τὰ περασμένα: Τὸ καράβι, τὴν θάλασσαν, τὰ ψηλὰ καπέλα, τὰ ὡρολόγια, τὰς ἁλύσεις τὰς χρυσᾶς καὶ τὰς ἁλύσεις τὰς σιδηρᾶς, τὰς πόρνας τῆς Μασσαλίας, τὴν ἀσωτίαν, τὴν δυστυχίαν, τὰ ναυάγια, νὰ τὰ σκεπάσῃ, νὰ τὰ ἐξαγνίσῃ, νὰ τὰ σαβανώσῃ, διὰ νὰ μὴ παρασταθοῦν ὅλα γυμνὰ καὶ τετραχηλισμένα, καὶ ὡς ἐξ ὀργίων καὶ φραγκικῶν χορῶν ἐξερχόμενα, εἰς τὸ ὄμμα τοῦ Κριτοῦ, τοῦ Παλαιοῦ Ἡμερῶν, τοῦ Τρισαγίου. Ν' ἀσπρίσῃ καὶ νὰ σαβανώσῃ τὸν δρομίσκον τὸν μακρὸν καὶ τὸν στενὸν μὲ τὴν κατεβασιάν του καὶ μὲ τὴν δυσωδίαν του, καὶ τὸν οἰκίσκον τὸν παλαιὸν καὶ καταρρέοντα, καὶ τὴν πατατούκαν τὴν λερὴν καὶ κουρελιασμένην: Νὰ σαβανώσῃ καὶ νὰ σκεπάσῃ τὴν γειτόνισσαν τὴν πολυλογοὺ καὶ ψεύτραν, καὶ τὸν χειρόμυλόν της, καὶ τὴν φιλοφροσύνην της, τὴν ψευτοπολιτικήν της, τὴν φλυαρίαν της, καὶ τὸ γυάλισμά της, τὸ βερνίκι καὶ τὸ κοκκινάδι της, καὶ τὸ χαμόγελόν της, καὶ τὸν ἄνδρα της, τὰ παιδιά της καὶ τὸ γαϊδουράκι της: Ὅλα, ὅλα νὰ τὰ καλύψῃ, νὰ τὰ ἀσπρίσῃ, νὰ τὰ ἁγνίσῃ!
Τὴν ἄλλην βραδιάν, τὴν τελευταίαν, νύκτα, μεσάνυκτα, ἐπανῆλθε μεθυσμένος πλειότερον παράποτε.
Δὲν ἔστεκε πλέον εἰς τὰ πόδια του, δὲν ἐκινεῖτο οὐδ' ἀνέπνεε πλέον.
Χειμὼν βαρύς, οἰκία καταρρέουσα, καρδία ρημασμένη. Μοναξία, ἀνία, κόσμος βαρύς, κακός, ἀνάλγητος. Ὑγεία κατεστραμμένη. Σῶμα βασανισμένον, φθαρμένον, σωθικὰ λυωμένα. Δὲν ἠμποροῦσε πλέον νὰ ζήσῃ, νὰ αἰσθανθῇ, νὰ χαρῇ. Δὲν ἠμποροῦσε νὰ εὕρῃ παρηγορίαν, νὰ ζεσταθῇ. Ἔπιε διὰ νὰ σταθῇ, ἔπιε διὰ νὰ πατήσῃ, ἔπιε διὰ νὰ γλιστρήσῃ. Δὲν ἐπάτει πλέον ἀσφαλῶς τὸ ἔδαφος.
Ηὗρε τὸν δρόμον, τὸν ἀνεγνώρισεν. Ἐπιάσθη ἀπὸ τὸ ἀγκωνάρι. Ἐκλονήθη. Ἀκούμβησε τὶς πλάτες, ἐστύλωσε τὰ πόδια. Ἐμορμύρισε:
− Νὰ εἶχαν οἱ φωτιὲς ἔρωτα!… Νὰ εἶχαν οἱ θηλιὲς χιόνια…
Δὲν ἠμποροῦσε πλέον νὰ σχηματίσῃ λογικὴν πρότασιν. Συνέχεε λέξεις καὶ ἐννοίας.
Πάλιν ἐκλονήθη. Ἐπιάσθη ἀπὸ τὸν παραστάτην μιᾶς θύρας. Κατὰ λάθος ἤγγισε τὸ ρόπτρον. Τὸ ρόπτρον ἤχησε δυνατά.
− Ποιὸς εἶναι;
Ἦτο ἡ θύρα τῆς Πολυλογοῦς, τῆς γειτόνισσας. Εὐλογοφανῶς θὰ ἠδύνατό τις νὰ τοῦ ἀποδώσῃ πρόθεσιν ὅτι ἐπεχείρει ν' ἀναβῇ, καλῶς ἢ κακῶς, εἰς τὴν οἰκίαν της. Πῶς ὄχι;
Ἐπάνω ἐκινοῦντο φῶτα καὶ ἄνθρωποι. Ἴσως ἐγίνοντο ἑτοιμασίαι. Χριστούγεννα, Ἅις−Βασίλης, Φῶτα, παραμοναί. Καρδιὰ τοῦ χειμῶνος.
− Ποιὸς εἶναι; εἶπε πάλιν ἡ φωνή.
Τὸ παράθυρον ἔτριξεν. Ὁ μπαρμπα−Γιαννιὸς ἦτο ἀκριβῶς ὑπὸ τὸν ἐξώστην, ἀόρατος ἄνωθεν. Δὲν εἶναι τίποτε. Τὸ παράθυρον ἐκλείσθη σπασμωδικῶς. Μίαν στιγμὴν ἂς ἀργοποροῦσε!
Ὁ μπαρμπα−Γιαννιὸς ἐστηρίζετο ὄρθιος εἰς τὸν παραστάτην. Ἐδοκίμασε νὰ εἴπῃ τὸ τραγούδι του, ἀλλ' εἰς τὸ πνεῦμά του τὸ ὑποβρύχιον, τοῦ ἤρχοντο ὡς ναυάγια αἱ λέξεις:
«Γειτόνισσα πολυλογού, μακρὺ−στενὸ σοκάκι!…»
Μόλις ἤρθρωσε τὰς λέξεις, καὶ σχεδὸν δὲν ἠκούσθησαν. Ἐχάθησαν εἰς τὸν βόμβον τοῦ ἀνέμου καὶ εἰς τὸν στρόβιλον τῆς χιόνος.
− Καὶ ἐγὼ σοκάκι εἶμαι, ἐμορμύρισε… ζωντανὸ σοκάκι.
Ἐξεπιάσθη ἀπὸ τὴν λαβήν του. Ἐκλονήθη, ἐσαρρίσθη, ἔκλινε καὶ ἔπεσεν. Ἐξηπλώθη ἐπὶ τῆς χιόνος, καὶ κατέλαβε μὲ τὸ μακρόν του ἀνάστημα ὅλον τὸ πλάτος τοῦ μακροῦ στενοῦ δρομίσκου.
Ἅπαξ ἐδοκίμασε νὰ σηκωθῇ, καὶ εἶτα ἐναρκώθη. Εὕρισκε φρικώδη ζέστην εἰς τὴν χιόνα.
«Εἶχαν οἱ φωτιὲς ἔρωτα!… Εἶχαν οἱ θηλιὲς χιόνια!»
Καὶ τὸ παράθυρον πρὸ μιᾶς στιγμῆς εἶχε κλεισθῆ. Καὶ ἂν μίαν μόνον στιγμὴν ἠργοπόρει, ὁ σύζυγος τῆς Πολυλογοῦς θὰ ἔβλεπε τὸν ἄνθρωπον νὰ πέσῃ ἐπὶ τῆς χιόνος.
Πλὴν δὲν τὸν εἶδεν οὔτε αὐτὸς οὔτε κανεὶς ἄλλος. Κ' ἐπάνω εἰς τὴν χιόνα ἔπεσε χιών. Καὶ ἡ χιὼν ἐστοιβάχθη, ἐσωρεύθη δύο πιθαμάς, ἐκορυφώθη. Καὶ ἡ χιὼν ἔγινε σινδών, σάβανον.
Καὶ ὁ μπαρμπα−Γιαννιὸς ἄσπρισεν ὅλος, κ' ἐκοιμήθη ὑπὸ τὴν χιόνα, διὰ νὰ μὴ παρασταθῇ γυμνὸς καὶ τετραχηλισμένος, αὐτὸς καὶ ἡ ζωή του καὶ αἱ πράξεις του, ἐνώπιον τοῦ Κριτοῦ, τοῦ Παλαιοῦ Ἡμερῶν, τοῦ Τρισαγίου.
(1896)

[toula]

Άγγελος ευαγγελίσθηκε στη Μαρία τη γέννηση του Χρίστου ως ανθρώπου, και Άγγελος ευαγγελίσθηκε στη Μαγδαληνή Μαρία τη φοβερή ανάσταση από τον τάφο. Νύχτα γεννιέται ο Χριστός στη Βηθλεέμ και πάλι νύχτα ξαναγεννιέται στη Σιών από τον τάφο. Με σπάργανα καταδέχεται να τυλιχθεί στη γέννηση, με σπάργανα και στην ταφή ξανατυλίγεται. Δέχεται σμύρνα όταν γεννήθηκε, σμύρνα και αλόη στην ταφή καταδέχεται. Εκεί άνδρας της Μαρίας ονομάζεται αυτός που δεν είναι άνδρας της, και εδώ ο Ιωσήφ που είναι απ’ την Αριμαθαία αναδεικνύεται ο κηδευτής της ζωής μας. Στη Βηθλεέμ και σε φάτνη ο τόπος της γεννήσεως, αλλά και στον τάφο σαν σε φάτνη ο τόπος της αναστάσεως. Πρώτοι από όλους οι ποιμένες ευαγγελίζονται τη γέννηση του Χρίστου, αλλά και πρώτοι από όλους ποιμένες του Χρίστου οι μαθητές ευαγγελίσθηκαν την αναγέννηση του Χρίστου από τους νεκρούς. Εκεί φώναξε το χαίρε ο Άγγελος προς την Παρθένο, και εδώ το χαίρετε ανέκραξε προς τις γυναίκες ο Άγγελος της μεγάλης αποφάσεως του Θεού, ο Χριστός. Στην πρώτη γέννηση ο Χριστός μετά από σαράντα ημέρες μπήκε στην επίγεια Ιερουσαλήμ, στον ναό, και πρόσφερε ως πρωτότοκος στον Θεό ένα ζευγάρι τρυγόνια, αλλά και στην ανάσταση από τους νεκρούς ο Χριστός, μετά από σαράντα ημέρες, ανέβηκε στην ουράνια Ιερουσαλήμ, απ’ όπου δεν είχε αποχωρισθεί ως Θεός, στα πραγματικά Άγια των Αγίων ως άφθαρτος πρωτότοκος από τους νεκρούς, και πρόσφερε στον Θεό και Πατέρα σαν δυο πάναγνα τρυγόνια, την ψυχή και τη σάρκα τη δική μας. Και εκεί τον υποδέχτηκε σαν άλλος Συμεών, ο Παλαιός των ήμερων Θεός και Πατέρας, στους κόλπους Του, σαν σε αγκάλες, με απερίγραπτο τρόπο. Και εάν αυτά τα ακούς σαν μύθους και όχι με πίστη, σε κατηγορούν οι απαραβίαστες σφραγίδες του Δεσποτικού της αναγεννήσεως του Χρίστου μνήματος. Διότι, όπως ο Χριστός γεννήθηκε από Παρθένο, αφήνοντας σφραγισμένες τις κλειδαριές της παρθενίας, που εκ φύσεως είναι κλειστές και τις ανοίγει η μητρότητα, έτσι ακριβώς πραγματοποιήθηκε η αναγέννηση του Χρίστου από τον τάφο, χωρίς να ανοίξουν οι σφραγίδες του.
άγιος Επιφάνιος Σαλαμίνος

[toula]

Να μην εκβιάζουμε με τις προσευχές μας Τον Θεό.Να μη ζητάμε από τον Θεό να μας απαλλάξει από κάτι, ασθένειες κ.λ.π., η να μας λύσει τα προβλήματα μας, αλλά να ζητάμε δύναμη και ενίσχυση από Εκείνον για να τα υπομένουμε. Οπως Εκείνος κρούει με ευγένεια την πόρτα της ψυχής μας, έτσι κι εμείς να ζητάμε ευγενικά αυτό που επιθυμούμε, και αν ο Κύριος δεν απαντάει, να σταματάμε να το ζητάμε. Οταν ο Θεός δε μας δίδει κάτι που επίμονα ζητάμε, έχει το λόγο Του. Εχει και Θεός τα μυστικά Του. Εφόσον πιστεύουμε στην αγαθή Του πρόνοια, εφόσον πιστεύουμε ότι Εκείνος γνωρίζει τα πάντα από τη ζωή μας και ότι πάντα θέλει το αγαθον, γιατί να μη δείχνουμε εμπιστοσύνη;
Να προσευχόμαστε απλά και απαλά, χωρίς πάθος και εκβιασμό. Ξέρουμε ότι παρελθόν, παρόν και μέλλον, όλα είναι γνωστά,γυμνά και τετραχηλισμένα ενώπιον του Θεού. Οπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, <<...ουκ εστι κτισις αφανής ενώπιον αυτού, πάντα δε γυμνά και τετραχηλισμένα τοις οφθαλμοίς αυτού >>. Εμείς να μην επιμένουμε· η προσπάθεια κάνει κακό αντί για καλό. Μην κυνηγάμε να αποκτήσουμε αυτό που θέλουμε αλλά να το αφήνουμε στο θέλημα του Θεού. Γιατί, όσο το κυνηγάμε, τόσο αυτό απομακρύνεται. Αρα, λοιπόν, υπομονή και πίστη και γαλήνη. Και αν το ξεχάσουμε εμείς, ο Κύριος ποτέ δεν ξεχνάει και, αν είναι για το καλό μας, θα μας δώσει αυτό που πρέπει και όταν πρέπει.
Να ζητάμε στην προσευχή μόνο τη σωτηρία της ψυχής μας. Δεν είπε ο Κύριος:<< Ζητείται δε πρώτον την βασιλεία του Θεού... και ταύτα πάντα προστεθησεται υμιν>>;Εύκολα, ευκολότατα ο Χριστος μπορεί να μας δώσει ότι επιθυμούμε. Και κοιτάξτε το μυστικό. Το μυστικό είναι να μην το έχετε στο νου σας καθόλου να ζητήσετε το συγκεκριμένο πράγμα. Το μυστικό είναι να ζητάτε την ένωση σας με το Χριστό ανιδιοτελώς, χωρίς να λέτε, δώσε μου τούτο,εκείνο το άλλο.Είναι αρκετό να λέμε,<<Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον με>>.Δεν χρειάζεται ο Θεός ενημέρωση από εμάς για τις διάφορες ανάγκες μας. Εκείνος τα γνωρίζει όλα ασυγκρίτως καλύτερα από εμάς και μας παρέχει την αγάπη Του. Το θέμα είναι να ανταποκριθούμε σε αυτήν την αγάπη με την προσευχή και την τήρηση των εντολών Του.Να ζητάμε να γίνει το θέλημα του Θεού· αυτό είναι το πιο συμφέρον, το πιο ασφαλές για μας και για όσους προσευχόμαστε. ο Χριστός θα μας τα δώσει όλα πλούσια. Οταν υπάρχει έστω και λίγο εγωισμός δε γίνεται τίποτα.
Άγιος Πορφύριος

[toula]

Άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ. : Ιανουαρίου..
Έλεγε ό Άγιος.Το κερί είναι η πίστη μας, το φυτίλι η ελπίδα μας, και η φλόγα η αγάπη που ενώνει την πίστη..
Στον άγιο Σεραφείμ άρεσε να παρομοιάζει την ανθρώπινη ζωή με ένα κερί.. Ένα πλήθος από κεριά έκαιγαν μέσα στο κελί του...
Αχ! Αν ήξερες άνθρωπε μόνο τι χαρά, τι γλυκύτητα περιμένει τη δίκαια ψυχή σου στον ουρανό, θα αποφάσιζες να υπομένεις με ευγνωμοσύνη σε αυτή την πρόσκαιρη ζωή κάθε είδους λύπη, διωγμό και συκοφαντία.:⁠-⁠*:⁠-⁠*:⁠-⁠*:⁠-⁠*

[toula]

Κάθε χρόνο αυτή την τελευταία ευλογημένη ημέρα του έτους, νιώθω ανάμικτα συναισθήματα. Αν και το 2026 είναι απλά ένας αριθμός και τίποτα περισσότερο.
Νιώθω δέος, φόβο και αγωνία διότι είναι ένας ακόμα χρόνος πιο κοντά με τη μεγάλη συνάντηση, με το γεγονός του θανάτου. Όσο και να θέλουμε να το κρύψουμε είναι μια μεγάλη αλήθεια όταν
καλούμαστε να περπατήσουμε ακόμα μια χρονιά.
Χαρά, ευλογία και ευγνωμοσύνη διότι μας δίνει ακόμα μια ευκαιρία ο Θεός, να γίνουμε καλύτεροι ο καθένας προσωπικά ώστε έτσι να αλλάξει ένα κομμάτι του κόσμου τούτου. Μια ακόμα παράταση για μετάνοια, απολογισμό, και διόρθωση.
Ο χρόνος που θα έρθει δεν θα μας φέρει τίποτα όπως λέμε στις καθιερωμένες ευχές. Σημασία έχει πώς θα περπατήσουμε και θα χρωματίσουμε τον χρόνο με τη συμπεριφορά μας. Εκεί είναι το κλειδί του ευλογημένου έτους.
Υγεία ναι, αλλά με μετάνοια και εσωτερική αλλαγή δηλαδή με εν Χριστώ μεταμόρφωση. Αν είναι να έχω υγεία και να είμαι δαίμονας καλύτερα να τη χάσω.
Αυτές τις ώρες που πολλοί είναι ντυμένοι με τα καλά τους ρούχα, μέσα σε σπίτια ζεστά και τα τραπέζια τους είναι πλούσια σε αγαθά, κάποιοι είναι μονάχοι. Να κάνουμε μια προσευχή αυτές τις ώρες για αυτούς που είναι ξεχασμένοι, πονεμένοι, άστεγοι και άρρωστοι. Άνθρωποι που πονούν και ίσως δεν έχουν κανένα να τους πει ένα «Χρόνια Πολλά» και να τους δώσει ένα πιάτο φαγητό. Υπάρχουν και αυτοί που θα είναι σε πολυπληθή τραπέζια αλλά μέσα τους θα βιώνουν μια λύπη και ένα κενό. Να ευχηθούμε σε όλους τους πονεμένους αδερφούς να τους συντροφεύει η χάρις του Χριστού.
Καλή σταυρική πορεία σε αυτούς που τραβάνε τον «αόρατο» Σταυρό της μοναξιάς και τον κρύβουν από αξιοπρέπεια πίσω από ψεύτικα χαμόγελα. Γι΄ αυτούς που κλαίνε μόνοι και δεν έχουν κάποιον να τους σκουπίσει τα δάκρυα.
Μια προσευχή σε αυτούς που στο έτος που φεύγει έζησαν την κόλαση στη ζωή τους με διάφορους τρόπους και τώρα προσπαθούν παρά τα εγκαύματα να σταθούν στα πόδια τους.
Ένα «Κύριε Ανάπαυσον τους δούλους σου» για αυτούς που η θέση στα τραπέζια είναι κενή.
Η προσευχή μας ας γίνει μια ζεστή αγκαλιά για όλους. Και τα δάκρυα που θα κυλάνε στα μάτια να είναι μόνο από χαρά και όχι από πόνο.
Αφιερωμένο το τραγούδι λοιπόν για όσους σήμερα νιώθουν μόνοι ακόμα και αν είναι με κόσμο δίπλα τους.
Καλή και ευλογημένη Χρονιά σε όλο τον κόσμο !
π. Σπυρίδων Σκουτής – euxh .gr

[toula]

Στο κατώφλι του νέου χρόνου στεκόμαστε με σιωπή,
κρατώντας στα χέρια μας τον χρόνο που πέρασε·
πληγές και ευλογίες μαζί.
Και με την καρδιά χαμηλωμένη, μα γεμάτη ελπίδα ψιθυρίζουμε: «ουδείς αμαρτωλός υπερέβαλε το μέτρον της φιλανθρωπίας του Θεού» (Αγ. Ισαάκ ο Σύρος).
Κι έτσι συνεχίζουμε τον αγώνα μας.
Χαμογελάμε έχοντας ελπίδα και ευγνωμοσύνη για όλα!
Καταθέτουμε ενώπιόν Του τον χρόνο που πέρασε, με τα σφάλματα, τις παραλείψεις και τις πτώσεις μας, ζητώντας το έλεός Του· γιατί γνωρίζουμε πως «καρδίαν συντετριμμένην και τεταπεινωμένην ο Θεός ουκ εξουδενώσει».
Ο χρόνος που έφυγε ας γίνει δάκρυ μετανοίας,
όχι λύπης που φθείρει, αλλά εκείνης της «κατά Θεόν λύπης» που γίνεται συμφιλίωση και ταπείνωση. Και η ταπείνωση θα μας προφυλάξει από κάθε κατάκριση. Έτσι θα έρθει η Χάρις στην ζωή μας. Διότι, «όπου υπάρχει ταπείνωσις, εκεί αφθόνως χορηγείται η χάρις» (Αγ. Ιωάννης της Κλίμακος).
Κι ό,τι μέσα μας σκλήρυνε,
ας μαλακώσει κάτω από το φως του Χριστού,
ας αφεθεί στο παρελθόν,
ας μην το κουβαλήσουμε μέσα μας άλλη μια χρονιά, σαν σκοτάδι και βάρος στην ψυχή μας.
Εύχομαι ο νέος χρόνος να γίνει καιρός χάριτος, καιρός θεραπείας των λογισμών και ειρήνευσης της καρδιάς μας.
Να μάθουμε την αγάπη που δεν απαιτεί,
τη συγχώρηση που ελευθερώνει.
Να χαμογελάμε πιο εύκολα και συχνά.
Είθε η ειρήνη του Χριστού να φωλιάσει εντός μας, ώστε να πολεμάμε μόνο τον κακό εαυτό μας και όχι τους άλλους.
Να ησυχάσει η ψυχή μας στην εμπιστοσύνη προς τον Θεό. Και πλέον να μην ξοδευόμαστε στα ασήμαντα, αλλά να ζούμε για τα σημαντικά.
Αν είναι να σκεφτούμε το παρελθόν να είναι με διάθεση δοξολογίας ή μετανοίας!
Αν είναι να σκεφτούμε το μέλλον να είναι με διάθεση πίστης και εμπιστοσύνης στην Πρόνοια του Θεού.
Και έτσι, με γνήσια αγάπη,
όπως θέλει ο Χριστός,
με καθαρότερη ματιά,
με βαθύτερη κατανόηση και συμπόνια,
ας υποδεχτούμε το καινούριο έτος
ως δώρο Θεού και ευκαιρία σωτηρίας.
Καλή χρονιά, με υπομονή στους πειρασμούς και ευγνωμοσύνη σε κάθε δωρεά του Θεού.
Καλή χρονιά με περισσότερες καρδιές ανοιχτές και λιγότερους φόβους να τις κρατούν κλειστές.
Υ.Γ. Μην ξεχνάμε ότι μια χρονιά θα είναι καλή,
όχι απλά εάν είμαστε καλά, αλλά εάν είμαστε καλοί
ή γίνουμε και καλύτεροι από ότι ήμασταν.

Αρχιμ. Παύλος Παπαδόπουλος

[toula]

Ο χρόνος του κόσμου είναι ο χρόνος της πτώσης και της γραμμικής αναγκαιότητας. Είναι ένας χρόνος που καταδυναστεύεται από το άγχος της προθεσμίας, την τυραννία του ρολογιού και την αίσθηση της απώλειας. Εδώ, το παρελθόν είναι μια ανάμνηση που σβήνει, το μέλλον μια αβεβαιότητα που προκαλεί δέος, και το παρόν μια απειροελάχιστη στιγμή που ξεφεύγει της προσοχής μας.
Αντίθετα, ο λειτουργικός χρόνος της Εκκλησίας είναι το «σήμερον» της θείας οικονομίας. Μέσα στον ναό, ο χρόνος μεταμορφώνεται σε «καιρό», δηλαδή σε ευκαιρία σωτηρίας. Δεν είναι πια μια ευθεία γραμμή, αλλά ένας κύκλος που περιστρέφεται γύρω από το Πρόσωπο του Χριστού. Στη Θεία Λειτουργία, το χθες, το σήμερα και το αύριο συγχέονται σε μια ενιαία παρουσία.
Εκεί που ο κόσμος βλέπει την επανάληψη ως ρουτίνα και πλήξη, η Εκκλησία τη βλέπει ως ρυθμό ζωής και ανάσα πνευματική. Ο εορτολογικός κύκλος είναι μια σπειροειδής άνοδος προς τη Βασιλεία των Ουρανών. Ο λειτουργικός χρόνος δεν μετριέται με λεπτά, αλλά με τη Χάρη που εκχέεται Μυστηριακά στις ψυχές μας.
Η Εκκλησία δεν θυμάται απλώς γεγονότα του παρελθόντος· τα καθιστά παρόντα. Ο πιστός δεν εορτάζει τη Γέννηση ή την Ανάσταση ως ιστορική επέτειο, αλλά εισέρχεται στην ίδια τη δόξα του γεγονότος, γινόμενος σύγχρονος με τα μυστήρια του Θεού.
Στην Εκκλησία, ο χρόνος παύει να είναι ο δήμιος που μας οδηγεί στο μνήμα και γίνεται ο παιδαγωγός που μας οδηγεί στην αγκαλιά του Θεού Πατρός…
Ο χρόνος που φεύγει δεν μας αποχαιρετά· μας κοιτά στα μάτια και μας θυμίζει ποιοι προσπαθήσαμε να γίνουμε.
Άλλη μια φορά στεκόμαστε μπροστά στο κατώφλι του νέου έτους και νομίζουμε πως αρκεί ένα βήμα για να γίνουμε άλλοι. Μα η ζωή δεν μεταμορφώνεται με ευχές και φιέστες· μεταμορφώνεται με επίγνωση, μετάνοια και προσπάθεια.
Αν ο νέος χρόνος έχει κάτι να μας προσφέρει, δεν είναι η ψευδαίσθηση μιας εύκολης αρχής, αλλά η πρόσκληση σε εσωτερική εργασία. Να κοιτάξουμε κατάματα τον εαυτό μας χωρίς στολίδια, να αναγνωρίσουμε τις πληγές μας, όχι ως ήττες, αλλά ως δρόμους αυτογνωσίας. Εκεί γεννιέται η πραγματική αλλαγή: στην αυτοκριτική, στην ταπείνωση, στην απόφαση να ζήσουμε με περισσότερη αλήθεια και λιγότερο φόβο, στην ενεργή μετάνοια, στην προσευχή που γίνεται τρόπος ζωής.
Κι ίσως τότε, μέσα από αυτή την πνευματική εγρήγορση, να πλησιάσει εκείνη η «παραλίγο ευτυχία» που τόσο καιρό δεν ήρθε. Όχι ως δώρο του χρόνου, αλλά ως καρπός μιας πνευματικής αναγέννησης.
Γιατί τελικά μόνο όταν αλλάζουμε εμείς, αποκτά νόημα κάθε καινούργια αρχή…

Αρχιμ. Παύλος Παπαδόπουλος

[toula]

Ο Μεγάλος Αγιασμός των Θεοφανείων

Ο Μεγάλος Αγιασμός τελείται κάθε χρόνο την 5η και 6η Ιανουαρίου. Πολλοί είναι αυτοί οι οποίοι ρωτούν αν ὁ Αγιασμός αυτός πίνεται, χρησιμοποιείται για ραντισμό, φυλάσσεται στα σπίτια και αν αντικαθιστά τη θεία Κοινωνία ….
Πιο κάτω παραθέτουμε κάποιες απαντήσεις τού μακαριστού Μητροπολίτου Πατρών κυρού Νικοδήμου σε σχετικά ερωτήματα και στη συνέχεια αναφέρουμε κάποιες επιπρόσθετες διευκρινήσεις
Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο Μεγάλο Αγιασμό που τελείται την παραμονή των Θεοφανείων και εκείνον της κύριας ημέρας της εορτής;
Ο Μεγάλος Αγιασμός που τελείται την παραμονή των Θεοφανείων και ανήμερα της εορτής είναι ακριβώς ο ίδιος.
Εσφαλμένα κάποιοι θεωρούν ότι δήθεν τελείται την παραμονή ο «μικρός Αγιασμός» και την επόμενη ο «Μέγας». Καί στις δύο περιπτώσεις τελείται ο Μεγάλος Αγιασμός. Μικρός Αγιασμός τελείται την πρώτη μέρα κάθε μήνα, καθώς και εκτάκτως όταν το ζητούν οι χριστιανοί σε διάφορες περιστάσεις (εγκαίνια οικιών, καταστημάτων και ιδρυμάτων, σε θεμελίωση κτισμάτων κ.λπ.). Ο Μεγάλος Αγιασμός τελείται μόνο δύο φορές το χρόνο (την 5η και 6η Ιανουαρίου) στο Ναό.

2. Πού φυλάσσεται ο Μέγας Αγιασμός και για ποιό λόγο;
Ο Μεγάλος Αγιασμός φυλάσσεται όλο το χρόνο στο Ναό. Φυλάσσεται όχι άνευ λόγου. Καί ο λόγος δεν είναι άλλος, παρά για να «μεταλαμβάνεται» από τους πιστούς υπό ορισμένες συνθήκες και προϋποθέσεις. Συνηθισμένη είναι η περίπτωση που αφορά στους διατελούντες υπό επιτίμιο του Πνευματικού, που εμποδίζει τη συμμετοχή τους στη Θεία Κοινωνία, για ορισμένο καιρό, και είθισται να δίδεται σε αυτούς, για ευλογία και παρηγοριά τους, Μέγας Αγιασμός. Κανένα κώλυμα δεν υφίσταται προς τούτο, εφ’ όσον μάλιστα βρίσκονται «εν μετανοία και εξομολογήσει».
Απαραίτητα όμως πρέπει να συνειδητοποιούν ότι ο Μέγας Αγιασμός δεν υποκαθιστά ούτε αντικαθιστά τη Θεία Κοινωνία του Σώματος και του Αίματος του Χριστού, για την οποία οφείλουν με τη μετάνοια να προετοιμάζονται, για να απαλλαγούν από τα κωλύματα της αμαρτίας, ώστε να αξιωθούν να κοινωνήσουν το ταχύτερο.

3. Μπορεί ο Μέγας Αγιασμός να φυλάσσεται στο σπίτι και να πίνουν απ’ αυτόν σε καιρό ασθένειας ή για αποτροπή βασκανίας και κάθε σατανικής ενέργειας;
Η απάντηση είναι θετική. Παρέχεται απ’ αυτό τούτο το ιερό κείμενο της Ακολουθίας του Μεγάλου Αγιασμού, που προβλέπει «ίνα πάντες οι αρυόμενοι και μεταλαμβάνοντες έχοιεν αυτό (το ηγιασμένον ύδωρ…) προς ιατρείαν παθών, προς αγιασμόν οίκων, προς πάσαν ωφέλειαν επιτήδειον», και δη και «δαίμοσιν ολέθριον, ταίς εναντίαις δυνάμεσιν απρόσιτον» (πρβλ. και τη συναφή ευχή σε βασκανία· «φυγάδευσαν και απέλασαν πάσαν διαβολικήν ενέργειαν, πάσαν σατανικήν έφοδον και πάσαν επιβουλήν… και οφθαλμών βασκανίαν των κακοποιών ανθρώπων»).
Αναντίρρητα χειραγωγείται με τον τρόπο αυτό ο πιστός να αποφεύγει άλλες διεξόδους («ξόρκια», μαγείες και άλλες μεθοδείες του πονηρού), και να καταφεύγει στα έγκυρα «αγιάσματα» της Εκκλησίας, όπως είναι ο Μέγας Αγιασμός, αλλά και ο «μικρός» λεγόμενος Αγιασμός, ως συνειδητό μέλος της Εκκλησίας, της ταμειούχου της θείας χάριτος, και μέτοχος των αγιαστικών της μέσων. Προϋποτίθεται βέβαια ότι στις οικίες όπου φυλάσσεται ο Μέγας Αγιασμός, και το καντήλι θα ανάβει και θα καίει επιμελώς, και η ευλάβεια θα υπάρχει στα μέλη της οικογενείας, τους συζύγους και τα παιδιά, και θα αποφεύγεται κάθε αιτία που αποδιώχνει τη θεία χάρη (όπως βλασφημίες ή άλλες ασχημοσύνες).

4. Ποιά η σχέση νηστείας και Μεγάλου Αγιασμού;
Η ιστορική αρχή του Μεγάλου Αγιασμού είναι η εξής: Στην αρχαία Εκκλησία την παραμονή των Θεοφανείων -όπως την παραμονή του Πάσχα και της Πεντηκοστής- γινόταν η βάπτιση των Κατηχουμένων, δηλ. των νέων χριστιανών. Τα μεσάνυχτα τελούνταν ο αγιασμός του ύδατος για την τελετή του Βαπτίσματος· τότε εισήχθη η συνήθεια -όπως μας πληροφορεί ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος- οι χριστιανοί να παίρνουν από το αγιασμένο νερό και να πίνουν ή να το μεταφέρουν στα σπίτια τους για ευλογία και να το διατηρούν ολόκληρο το χρόνο• «Διά τούτο και εν μεσονυκτίω κατά την εορτήν ταύτην άπαντες υδρευσάμενοι, οίκαδε τα νάματα αποτίθενται, και εις ενιαυτόν ολόκληρον φυλάττουσιν» (Λόγος εις το άγιον βάπτισμα του Σωτήρος· ΡG 49, 366).
Αργότερα όμως, σε καιρούς λειτουργικής παρακμής, η ακολουθία του Αγιασμού απομονώθηκε από αυτή του Βαπτίσματος, παρόλο που διατήρησε πολλά στοιχεία του. Παρέμεινε η συνήθεια ώστε οι πιστοί να παίρνουν από το αγιασμένο νερό «προς αγιασμόν οίκων», όπως αναφέρει η καθαγιαστική ευχή του Μεγάλου Αγιασμού.
Νωρίς επίσης επικράτησε η συνήθεια της νηστείας πριν από την εορτή των Θεοφανείων, για δύο λόγους:
Πρώτο, οι δύο μεγάλες εορτές των Χριστουγέννων και των Θεοφανείων στην αρχαία Εκκλησία ήταν ενωμένες σε μία, αυτή των Θεοφανείων ή Επιφανείων, που τελούταν την 6η Ιανουαρίου (συνήθεια που διατηρείται στην Αρμενική Εκκλησία μέχρι σήμερα)· όμως ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος (4ος αι.) χώρισε τις δύο γιορτές και όρισε η μεν Γέννηση του Χριστού να γιορτάζεται την 25η Δεκεμβρίου, η δε Βάπτιση και φανέρωση της αγίας Τριάδας την 6η Ιανουαρίου. Πριν από κάθε Δεσποτική εορτή προηγούνταν νηστεία για την ψυχική και σωματική κάθαρση των πιστών. Ας θυμηθούμε πως η νηστεία έχει μέσα της το στοιχείο του πένθους για τις αμαρτίες. Έτσι όταν χώρισαν οι δύο εορτές, η νηστεία που προηγούνταν ακολούθησε την εορτή των Χριστουγέννων· γι’ αυτό η Εκκλησία όρισε να νηστεύουμε μόνο την παραμονή των Θεοφανείων σαν προετοιμασία για την εορτή, και όχι περισσότερες ημέρες, γιατί βρισκόμαστε σε εορταστική περίοδο, το άγιο Δωδεκαήμερο.
Και δεύτερο· αρχαία συνήθεια ήταν επίσης αυτοί που θα βαπτίζονταν να νηστεύουν και μαζί με αυτούς οι Ανάδοχοι, οι συγγενείς, αλλά και άλλοι χριστιανοί οι οποίοι τηρούσαν εθελοντικά νηστεία «υπέρ των βαπτιζομένων». Δεν ήταν λοιπόν δύσκολο στη συνείδηση των χριστιανών να συνδεθούν η πόση του αγιασμού και η νηστεία, χωρίς να υπάρχει αιτιώδης σχέση μεταξύ αυτών.
Έτσι λοιπόν, μεταφέροντας το ζήτημα στη σημερινή εποχή μπορούμε να πούμε ότι οι τακτικώς μεταλαμβάνοντες των αγίων Μυστηρίων και τηρούντες τις νηστείες της Εκκλησίας μας, όπως και της 5ης Ιανουαρίου, είναι ήδη έτοιμοι ώστε να πιούν από το Μεγάλο Αγιασμό της 5ης και 6ης Ιανουαρίου. Σε άλλη περίπτωση, ενδείκνυται να τελούν σχετική νηστεία, όπως ορίζει σ’ αυτούς ο Πνευματικός τους.
Τέλος όσοι εκτάκτως πίνουν από το Μεγάλο Αγιασμό που φυλάσσουν στο σπίτι τους, σε ώρες ασθενειών και κινδύνων κ.λπ., μετά ή άνευ νηστείας, ας μην υστερούν στην πνευματική νηστεία απέχοντες «από παντός μολυσμού σαρκός τε και πνεύματος, επιτελούντες αγιωσύνην εν φόβω Θεού» (Β΄ Κορ. 7,1).

Επιπρόσθετες διευκρινήσεις

1. Οι πιστοί που κοινωνούν την παραμονή ή την ημέρα των Θεοφανείων, πίνουν στην συνέχεια αγιασμό και μετά παίρνουν αντίδωρο.

2. Ο μεγάλος αγιασμός ραντίζεται μόνο την παραμονή και την ημέρα των Θεοφανείων.

3. Οι πιστοί μπορούν να πίνουν αγιασμό κατά τη διάρκεια του χρόνου εφόσον προηγείται μια ημέρα νηστείας αυστηρής ή όπως τους καθορίζει ο πνευματικός. Το ίδιο ισχύει και γι’ αυτούς που δεν έχουν ευλογία από τον πνευματικό να κοινωνήσουν.

4. Ο Μέγας Αγιασμός σε καμία περίπτωση δεν δύναται να υποκαταστήσει τη μετάληψη του Σώματος και Αίματος του Κυρίου στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Δεν θεωρείται υποκατάστατο, ούτε όμοιο και ισότιμο. Απλώς δίδεται ως μία παρηγοριά στους χριστιανούς που δεν μπορούν να κοινωνήσουν και για να ενισχυθούν στον αγώνα τους για την μετάνοια.

5. Όσοι εκτάκτως πίνουν από το Μεγάλο Αγιασμό, που φυλάσσουν στο σπίτι τους, σε ώρες ασθενειών και κινδύνων μετά ή άνευ νηστείας, ας μην υστερούν στην πνευματική νηστεία «απέχοντες από παντός μολυσμού σαρκός τε και πνεύματος, επιτελούντες αγιωσύνην εν φόβω Θεού».

www.orthmad.gr

[toula]

Δροσιά πνευματική!

Του Αρχιμ. Νεκτάριου Πόκκια,, Ηγούμενου της Ι. Μονής Θάρρι Ρόδου

Υφιστάμεθα όλοι μας τον τελευταίο καιρό, καθημερινά, ένα βομβαρδισμό ειδήσεων. Οι περισσότερες από αυτές δημιουργούν εσωτερική αναστάτωση, σύγχυση και ταραχή. Διερωτώμαι πολλές φορές, πώς μπορεί ο άνθρωπος να βρει την ηρεμία και την ψυχική του ισορροπία μετά από όλα αυτά; Σίγουρα, εάν κινηθεί σε ένα άλλο περιβάλλον πνευματικό και καθησυχαστικό. Σ΄ ένα περιβάλλον όπου μπορεί να σταματήσει να ξεκουραστεί και να νοιώσει την χάρη του Θεού και την λεπτή αύρα του Aγίου Πνεύματος.

Κείμενα του Αγίου Γέροντος Παϊσίου του Αγιορείτου προσφέρουν δροσιά πνευματική, γιατί είναι κείμενα που ασχολούνται με όλα τα προβλήματα που απασχολούν τον κάθε άνθρωπο και δίνουν μέσα από τα γραφόμενά του προοπτική, ελπίδα και αισιοδοξία.

Ας σταχυολογήσουμε κάποιες σκέψεις του φωτισμένου αυτού Γέροντα της αγάπης, που μας δίνουν την δυνατότητα να εκλάβουμε μηνύματα διαχρονικά και αιώνια, που μας βοηθούν στην καλυτέρευση του εαυτού μας αλλά και στην περαιτέρω πνευματική μας πρόοδο. Έτσι, ανοίγουν ακόμη περισσότερο οι πνευματικοί μας ορίζοντες.

– Δύο χαρές υπάρχουν στον άνθρωπο. Μία χαρά, όταν παίρνει και μία χαρά όταν δίνει. Δεν συγκρίνεται η χαρά που νοιώθει κανείς, όταν δίνει με την χαρά που νοιώθει όταν παίρνει. Ο άνθρωπος για να καταλάβει αν προχωρά σωστά πνευματικά, πρέπει να εξετάσει, κατ΄ αρχάς, αν χαίρεται, όταν δίνει και όχι όταν παίρνει. Αυτός που παίρνει κάτι, δέχεται ανθρώπινη χαρά. Αυτός που δίνει, δέχεται θεϊκή χαρά.

– Η γυναίκα όταν είναι έγκυος πρέπει να είναι ήρεμη και να διαβάζει το Ευαγγέλιο, να προσεύχεται και να λέει την ευχή: «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον με…». Έτσι, αγιάζεται το παιδί που έχει στη κοιλιά της και αρχίζει η καλή και χριστιανική ανατροφή του.

– Ρώτησε κάποιος τον Γέροντα. Σήμερα, πολλοί νέοι άνθρωποι δεν θέλουν να κάνουν παιδιά γιατί σκέφτονται σε τι κόσμο θα τα φέρουν και σε τι άγρια κοινωνία θα ζήσουν. Αξίζει τον κόπο να παντρευτεί κανείς σήμερα, μ΄ όλα αυτά τα κακά; Οι χριστιανοί τον δύσκολο καιρό των διωγμών – απάντησε ο Γέροντας – καί παντρεύονταν καί έκαναν πολύτεκνες οικογένειες. Είχαν την ελπίδα τους στραμμένη στο Θεό και όχι στους ανθρώπους. Γι᾿ αυτό και ο λογισμός σου αυτός – συνέχισε ο Γέροντας – κρύβει ολιγοπιστία. Αν θέλει ο Θεός, σε μια στιγμή, μπορεί να τα διορθώσει όλα. Να σβήσει όλα τα στραβά. Όπως οι άνθρωποι κάνουν σχέδια, κάνει και ο Θεός τα δικά του. Πολλές φορές και το κακό που πάει να κάνει ο διάβολος, ο Θεός το αξιοποιεί και βγάζει μεγάλο καλό!

– Όταν κάποιος γυρίζει από την δουλειά του και είναι νευριασμένος ή αγχωμένος, καλύτερα να πάει μία βόλτα στο πάρκο ή κανένα περίπατο στη θάλασσα και μετά να γυρίσει σπίτι του ήρεμος και με χαμόγελο και ας πάει καθυστερημένα.

– Σήμερα η κοινωνία ζαλίζει τα παιδιά, γι΄ αυτό τα περισσότερα είναι σαστισμένα. Οι διάφορες θεωρίες που αναπτύσσουν κάποιοι, δημιουργούν σύγχυση στα καϋμένα, μετά τα πιάνει φόβος, άγχος και ξεσπάνε στα ναρκωτικά και στη διασκέδαση. Αυτή η κοσμικότητα προσθέτει περισσότερο άγχος και μεγαλώνει τους κινδύνους.

– Όταν το παιδί από μικρό γεμίσει με Χριστό, πηγαίνει στην Εκκλησία με τους γονείς του, κοινωνεί, ψάλλει, προσεύχεται, αργότερα όταν μεγαλώσει και φύγει μακριά από τους γονείς και βρεθεί σε άσχημο περιβάλλον, δεν έχει ανάγκη. Είναι σαν το ξύλο που όταν έχει ποτιστεί καλά με λινέλαιο, μετά δεν έχει ανάγκη από την βροχή, επειδή είναι ποτισμένο με λάδι. Δεν δέχεται τα νερά, τα πετάει έξω.

– Να προσέχουμε τι λέμε στα παιδιά μας. Πολλά από αυτά έχουν μία απλότητα και πιστεύουν ό,τι τους πούμε. Είναι και πολλά που έχουν μεγάλο φιλότιμο και παίρνουν κατά γράμμα τα λόγια των γονιών τους.

Ύστερα από τα παραπάνω, αυτά, πνευματικά λόγια, ας δυναμώσουμε και πάλι την ψυχή μας, προσπαθώντας να τα εφαρμόσουμε όσες και όσοι μπορούμε!

www.dogma.gr