Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Θα ήθελα να μοιραστώ τις σκέψεις μου για κάποιες περιπτώσεις ζευγαριών που είτε γνωρίζω προσωπικά είτε μου έχουν περιγράψει άλλοι. Τέτοια περιστατικά συναντάμε προφανώς τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες, αλλά στο παρόν άρθρο θα σταθώ στην περίπτωση των ανδρών, καθώς έχω την αίσθηση ότι εκεί εμφανίζονται συχνότερα.
Είναι αυτό που λέει ο λαός: "Η γυναίκα του τον έχει βάλει στο βρακί της". Περιπτώσεις δηλαδή που τον άνδρα τον έχει «καταπιεί» η γυναίκα του. Ο σοφός λαός έχει και μια άλλη φράση " Έχει δαγκώσει λαμαρίνα." αλλά εδώ με την αρνητική της έννοια. Ο άντρας αυτός, λοιπόν, έχει παραδώσει την προσωπικότητά του στη γυναίκα του. Έχει δουλικά παραδοθεί. Εκείνη τον κάνει ό,τι θέλει. Μιλάς με τον σύζυγο αλλά νιώθεις ότι μιλάς με κλώνο της γυναίκας του. Δεν έχει προσωπική άποψη, δεν έχει χόμπι, φίλους. Καμία ελευθερία.
Εκείνη τον ελέγχει σε όλα τα επίπεδα, είτε τον ενοχοποιεί είτε κάνει επίκληση στο συναίσθημα ενώ προς τα έξω προβάλλουν την εικόνα του τέλειου ζευγαριού ή των ιδανικών γονέων. Η γυναίκα παριστάνει συνεχώς το θύμα, έχει ένα απίστευτο κόμπλεξ κατωτερότητας, αλλά δυστυχώς εκείνος δεν βλέπει τίποτα. Δεν βλέπει λάθη στη γυναίκα του και γενικά βλέπεις έναν άνδρα ο οποίος έχει κυριολεκτικά μεταλλαχθεί. Δεν θυμίζει σε τίποτα τον άνθρωπο που γνώριζες παλαιότερα. Αυτή η σχέση ή ο γάμος χαρακτηρίζεται από μια απίστευτη τοξικότητα την οποία οι ίδιοι δεν έχουν αντιληφθεί.
Από την άλλη η γυναίκα θεωρεί ότι ο άντρας της την αγαπάει αλλά δεν καταλαβαίνει ότι αυτή η αγάπη δεν εκφράζεται με ελευθερία αλλά κάτω από συνθήκες ψυχολογικής κακοποίησης, θυματοποιησης και κτητικότητας. Αυτό δεν είναι υγιής γάμος, δεν είναι σχέση κατανόησης, αγάπης και ελευθερίας. Είναι τυραννία, κακοποίηση και αιχμαλωσία. Δυστυχώς, οι άνθρωποι που παγιδεύονται σε έναν τέτοιο γάμο δεν χωρίζουν ποτέ· βιώνουν μια κόλαση, την οποία από αδυναμία —ή άμυνα— βαφτίζουν παράδεισο. Πρόκειται για μια τραγωδία…
Αν έχεις στο περιβάλλον σου τέτοιες σχέσεις δικών σου ανθρώπων, ξέρεις καλά ότι δεν είναι εύκολο να βοηθήσεις. Δεν δέχονται συμβουλές. Αν επιχειρήσεις να μιλήσεις θα γίνεις εχθρός. Μόνο με υπομονή, ειλικρινή προσευχή και πίστη μπορεί να αλλάξει κάτι. Ο Θεός εν συνεργεία με τον άνθρωπο μπορεί να δώσει λύση. Καλό κουράγιο.
π. Σπυρίδων Σκουτής - euxh .gr

[toula]

Σκάει το ηφαίστειο με τις αναπάντητες ερωτήσεις. . . .
Ένα παιδί στην εφηβεία ουρλιάζει γιατί τα ερωτήματα που έχει μένουν κενά, ή με αόριστες απαντήσεις. Τα παιδιά θέλουν απαντήσεις, αλήθειες, ξεκάθαρες κουβέντες και όχι μισόλογα. Απάντηση του στυλ «Γιατί έτσι», «Γιατί το λέει ο Παπάς ή η εκκλησία» είναι μια απάντηση που πάσχει. Το παιδί στην εφηβεία καλείται να απαντήσει ερωτήματα που έρχονται στην επιφάνεια μέσα από εξερευνήσεις που αφορούν τα πάντα. Από το σώμα του , την πορεία της ζωής του , την ψυχή του, ακόμα και τα πιο απλά πράγματα.

Xρειάζεται μια προσέγγιση χειρουργική με πολύ διάκριση, λεπτότητα και αγάπη. Όπως όταν πλησιάζεις ένα αιχμαλωτισμένο λιοντάρι για να λύσεις τα δεσμά του ώστε να βαδίσει μόνο του τον δρόμο της ελευθερίας.
Οι νέοι έχουν κενά , διαβάζουν το βιβλίο της ζωής με σκισμένες σελίδες. Θεωρήσαμε να αφαιρέσουμε κάποιες αλλά με αυτόν τον τρόπο τραυματίσαμε την ιστορία τους.
Πάμε να διδάξουμε τα παιδιά αλλά δεν καταλαβαίνουμε ότι πολλές φορές , μας μαθαίνουν περισσότερα με τις δικές τους ερωτήσεις καθώς μας ανοίγουν νέες διεξόδους.
Ένα παιδί στις μέρες μας έχει ανάγκη από κάποιον να το ακούσει. Έχει ανάγκη από αληθινή τοποθέτηση σε κάθε ερώτηση του. Τα δικά του «γιατί» να καλυφτούν με ολοκληρωμένα «διότι».
Οι νέοι νιώθουν μόνοι, χορεύουν τον χορό του Ζαλόγγου με τα πάθη και αιχμαλωτίζονται διότι όταν θέλουν να μας μιλήσουν εμείς έχουμε δουλειές και τρεξίματα και η πληγή συνεχίζει να τρέχει αίμα. Ο τραυματίας θα καταλήξει και μετά θα μας ζώσουν τα "γιατί" σαν δηλητηριώδη φίδια.
Γονιός με "Γ" κεφαλαίο είναι αυτός που θα γίνει ο καθρέφτης της αγιότητας για τον καρπό της αγάπης του . Μέσα από μια πορεία βιώματος, αυθεντικότητας και αγιασμού.
Να βρούμε χρόνο για τα παιδιά. Να μην είμαστε ούτε μπροστά τους , ούτε πίσω τους αλλά πλάι τους. Συνοδοιπόροι στην πορεία που οι ίδιοι θα περπατήσουν με οδηγό τον Χριστό. Εμείς εκεί παρόντες.
Να αγαπήσουμε τα παιδιά όπως αγάπησε ο Πατέρας τον άσωτο Υιό. Να τους δώσουμε μια αγάπη η οποία μακροθυμεί, δεν φθονεί, δεν αυθαδιάζει, δεν επαίρεται, δεν ασχημονεί, δεν ζητεί κάτι για τον εαυτό της, δεν παροξύνεται, δεν διαλογίζεται το κακό, δεν χαίρεται την αδικία, χαίρεται την αλήθεια και πάντα ανέχεται, πάντα πιστεύει, πάντα ελπίζει, πάντα υπομένει και δεν εκπίπτει ποτέ. [Αποστόλου Παύλου: Α’ Επιστολή προς Κορινθίους, (ιβ´ 27 – ιγ´ 13)].
π. Σπυρίδων Σκουτής - euxh .gr

[toula]

Δεν αγαπάμε έναν άνθρωπο επειδή είναι τέλειος.
Ούτε επειδή έχει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που θαυμάζουμε.
Γιατί, αν αγαπούσαμε μόνο την ομορφιά, την εξυπνάδα ή την καλοσύνη του, τότε θα μπορούσε κάποτε να εμφανιστεί κάποιος πιο όμορφος, πιο έξυπνος ή πιο χαρισματικός και η αγάπη μας θα έπρεπε να μετακινηθεί.
Η αγάπη όμως δεν λειτουργεί έτσι.
Δεν συγκρίνει ανθρώπους όπως συγκρίνουμε προϊόντα.
Κάνει κάτι παράλογο.
Παίρνει έναν συγκεκριμένο άνθρωπο και λέει:
«Εσύ είσαι ο άνθρωπός μου.»
Ο Ζίζεκ λέει ότι ο έρωτας δεν είναι η αναζήτηση του ιδανικού ανθρώπου.
Είναι η στιγμή που ένας συνηθισμένος, ατελής άνθρωπος γίνεται για σένα μοναδικός.
Γι' αυτό και η αληθινή αγάπη αρχίζει όταν πέφτει η εξιδανίκευση.
Όταν βλέπεις τις ρωγμές του άλλου.
Τις αδυναμίες του.
Τις αντιφάσεις του.
Και καταλαβαίνεις ότι δεν αγαπάς μια φαντασίωση αλλά έναν πραγματικό άνθρωπο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αποδέχεσαι τα πάντα.
Η αγάπη δεν αμνηστεύει τη βία.
Δεν δικαιολογεί την τοξικότητα.
Δεν σταματά να ζητά αλήθεια, μετάνοια και θεραπεία.
Σημαίνει όμως ότι δεν περιμένεις να γίνει τέλειος για να τον αγαπήσεις.
Ίσως γι' αυτό η αγάπη του Χριστού μάς συγκλονίζει τόσο.
Δεν αγαπά έναν ιδανικό άνθρωπο.
Αγαπά τον πραγματικό άνθρωπο.
Με τις πτώσεις του.
Με τις αντιφάσεις του.
Με τις πληγές του.
Και ακριβώς γι' αυτό δεν τον εγκαταλείπει, αλλά τον καλεί να θεραπευτεί και να μεταμορφωθεί.
Ίσως τελικά ο έρωτας να αρχίζει πραγματικά όταν λες:
«Σε είδα χωρίς το φωτοστέφανο που σου είχα φορέσει. Είδα τις πληγές και τις αντιφάσεις σου. Κάποιες με πληγώνουν και χρειάζονται αλλαγή. Όμως, πίσω από την εικόνα που κατέρρευσε, ανακάλυψα για πρώτη φορά εσένα.»
Ίσως αυτή να είναι η πιο μεγάλη δοκιμασία της αγάπης.
Να παραμένει ο άλλος μοναδικός για εμάς, ακόμη κι όταν πάψει να φαίνεται τέλειος.
-π.Λίβυος-

[toula]

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΗΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΑΣ
Ἡ σημερινὴ Κυριακή, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, ἔχει καθιερωθῇ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία μᾶς ὡς ἑορτὴ τῶν ἁγίων Πατέρων ποὺ συγκρότησαν τὴν Τετάρτη (Δ) Οἰκουμενικὴ Σύνοδο στὴν Χαλκηδόνα, γιὰ νὰ ἀντιμετωπίση τὴν αἵρεση τοῦ μονοφυσιτισμοῦ.
Ὁ μονοφυσιτισμὸς ἦταν μιὰ αἵρεση ποὺ ὑποστήριζε ὅτι ὁ Χριστὸς ἀποτελέσθηκε μὲν ἀπὸ δύο φύσεις, τὴν θεία καὶ τὴν ἀνθρώπινη, ἀλλὰ μετὰ τὴν ἕνωση παραμένει μόνον ἡ θεία φύση, ἀφοῦ ἡ ἀνθρώπινη φύση ἀπορροφήθηκε ἀπὸ τὴν θεία. Αὐτὴ ἡ διδασκαλία ἀνατρέπει ὅλη τὴν θεολογία τῆς Θεανθρωπότητος τοῦ Χριστοῦ, ἀκόμη δὲ ἀνατρέπει καὶ τὸ μυστήριο τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου. Διότι ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει, κατὰ τὴν ἄποψή τους, στὸν Χριστὸ ἀνθρώπινη φύση, ἡ ὁποία, κατὰ τοὺς μονοφυσίτας ἀπορροφήθηκε ἀπὸ τὴν θεία φύση, τότε πὼς μποροῦμε νὰ κοινωνοῦμε τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Αἵματος τοῦ Χριστοῦ καὶ πὼς μποροῦμε νὰ ἑνωθοῦμε μαζὶ Τοῦ;
Οἱ Πατέρες ἀντιμετώπισαν αὐτὴν τὴν αἵρεση μὲ τὸν ὅρο ὅτι οἱ δύο φύσεις στὸν Χριστό, θεῖα καὶ ἀνθρώπινη, ἑνώθηκαν καὶ ἐνεργοῦν «ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως, ἀχωρίστως», δηλαδὴ ὁ Χριστὸς ἀποτελέσθηκε ἀπὸ δύο φύσεις, ἀλλὰ καὶ ἐνεργεῖ διὰ τῶν δύο φύσεων.
Ἡ Ἐκκλησία δὲν γνωρίζει ἄλλη ἀγωγή, πέρα ἀπὸ αὐτὴν ποὺ ἔζησαν καὶ δίδαξαν οἱ Προφῆτες, οἱ Ἀπόστολοι καὶ οἱ Πατέρες.
Οι Πατέρες της Εκκλησίας με την μελέτη της Αγίας Γραφής, Παλαιάς και Νέας Διαθήκης, ιδίως με την Αποκάλυψη του Χριστού στους Αποστόλους, γνώριζαν ότι ο Χριστός είναι αληθινός Θεός, ο οποίος ενηνθρώπησε για να νικήση τον θάνατο, την αμαρτία και τον διάβολο. Στον Ιορδάνη ποταμό φανερώθηκε η ύπαρξη της Αγίας Τριάδος. Στο Όρος Θαβώρ έλαμψε το πρόσωπο του Χριστού όπως ο ήλιος και τα ιμάτιά Του έγιναν λευκά όπως το φως. Επίσης, η φωτεινή νεφέλη εκάλυψε τους Μαθητές και ακούσθηκε η φωνή του Πατρός. Αυτό το Φως δεν ήταν κτιστό, αλλά θείο, άκτιστο, ήταν το Φως της θεότητος. Στον Χριστό υπήρχε η ανθρώπινη φύση (ψυχή, σώμα), αλλά από μέσα εξερχόταν και η λάμψη της θεότητος. Αυτό το Φως δεν ήταν μία άλλη φύση, αλλά η θεία φύση που ήταν ενωμένη με την ανθρώπινη φύση στον Χριστό. Έτσι, φανερώθηκε η θεότητα του Χριστού χωρίς να καταργήται η ανθρώπινη φύση. Αυτό έκανε τους Πατέρες να πούν ότι οι δύο φύσεις –θεία και ανθρωπίνη– ενεργούν στην υπόσταση-πρόσωπο του Λόγου «ασυγχύτως, ατρέπτως, αδιαιρέτως, αχωρίστως».
Αυτήν την εμπειρία την είχαν πολλοί Πατέρες της Εκκλησίας, όπως το βλέπουμε καθαρά στον Μέγα Βασίλειο και τον άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο και σε πολλούς μεταγενέστερους Πατέρες, όπως τον άγιο Συμεών τον Νέο Θεολόγο, τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά και άλλους. Και γι’ αυτό όλοι οι Πατέρες έχουν ταυτότητα εμπειρίας και πίστεως με τους Προφήτες και τους Αποστόλους.
Έπειτα, αυτήν την διατύπωση δεν την έκαναν για να φιλοσοφήσουν λογικά για τον Χριστό, διότι αυτό το μυστήριο δεν μπορεί να κατανοηθή λογικά, ούτε το έκαναν για να αναπτύξουν την φιλοσοφία, αλλά το έκαναν για να απαντήσουν στους αιρετικούς της εποχής τους, οι οποίοι φιλοσοφούσαν. Έτσι, οι αιρετικοί θεολόγοι προσπαθούσαν να κατανοήσουν αυτό το μυστήριο με τους όρους της φιλοσοφίας, ενώ οι Πατέρες χρησιμοποίησαν μερικούς όρους, όπως ουσία, φύση, πρόσωπο, υπόσταση, για να απαντήσουν στους αιρετικούς θεολόγους και να αποδομήσουν τον φιλοσοφικό τρόπο σκέψεώς τους.
Αυτό σημαίνει ότι το δόγμα, όπως λέγει ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, είναι η φανέρωση-αποκάλυψη του Λόγου του Θεού στους Προφήτες στην Παλαιά Διαθήκη ασάρκως και στους Αποστόλους στην Καινή Διαθήκη εν σαρκί. Αντίθετα, οι όροι είναι οι λέξεις, είναι ρήματα, που χρησιμοποίησαν οι Πατέρες για να διαφυλάξουν το δόγμα, την αποκάλυψη του Υιού και Λόγου του Θεού. Γι’ αυτό οι όροι δηλώνουν τα όρια μεταξύ αληθείας και πλάνης.
Τις αποφάσεις της Δ’ Οικουμενικής Συνόδου, όπως και των άλλων Οικουμενικών Συνόδων, η Εκκλησία τις έκανε τροπάρια, τα οποία ψάλλουμε στην Εκκλησία, και γίνονται προσευχή, οπότε συνδέονται στενά το δόγμα, οι όροι των Οικουμενικών Συνόδων με την λατρεία της Εκκλησίας. Αυτό δείχνει την μεγάλη αξία της λατρείας, μέσα στην οποία ομολογούμε και ζούμε τον Θεάνθρωπο Χριστό.
Μητροπολίτης Ναυπάκτου & Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεος
ΑΝΑΛΟΓΙΟ- ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

[toula]

Λειτουργήσαμε σήμερα το πρωΐ στον άγιο Παντελέμονα ( Παντελεήμονα) και σας μνημονέψαμε όλους. Είναι και παραμένει ο μεγάλος και ιαματικός προστάτης και Ιατρός της Καλύμνου.Το μοναστήρι ηταν παλιότερα εξαρτημα της μονής στην Αμοργό και ο ναός του Αγίου εντός σπηλαίου. Ο ναός δεν έχει θύρα αλλά παραμένει ανοιχτός συνεχώς. Υπαρχουν θρύλοι γι' αυτό, οτι πετάει ο άγιος τις πόρτες για να ατενίζει την μητρική γη της Αμοργού, αλλά προτιμώ να πιστεύω οτι δεν θελει πόρτα για να τους δεχεται ολους πάντοτε και οποιαδήποτε στιγμή. Ο Ελεήμων Άγιος!Μια απίστευτη γαλήνη και ειρήνη κατανυκτική κατακλύζει την ατμόσφαιρα. Παλιότερα είχε τόσες λειτουργίες ταξίματα εδώ, που μαζευοντουσαν και πεντε και εξι παπαδες, καθημερινή. Ο κάθε Χριστιανός, που είχε τάξιμο λειτουργία, έφερνε τον παπά της ενορίας ή της αρεσκείας του.Και γινότανε πανηγυρικά συλλείτουργα καθημερινή, μη ούσης πανηγύρεως Εγώ που είμαι ιερέας μόλις εικοσαετίας, τα πρόλαβα τέτοια γραφικά και όμορφα σκηνικά.Τώρα αραιά και που. Σήμερα ήμασταν εγω, η παπαδιά, η κυρία που με ξελειτουργεί και μια περαστική προσκυνήτρια, που βρεθηκε εκεί τυχαία. Τώρα έχουμε άλλους αγίους σε πρώτη προτίμηση, κυρίως εκ του γεροντικού στερεωματος .
Το χειρότερο είναι ότι έγινε και αυτό το μοναστηράκι χώρος γάμων. Τα υστερα του κόσμου ... Αλλά κατα βάθος λέω ότι δεν πειράζει. Να είναι καλά ο κόσμος να παντρεύεται χριστιανικά, έστω και εξω από την ενορία του, έστω και σε μοναστηρι και να μας βλέπει και συχνά ο Άγιος, να τον επισκεπτόμαστε . Φτάνει να πηγαίνουμε εκεί με αγάπη ,φόβο Θεού και συναίσθηση, που παριστάμεθα. Και όχι ασυλλόγιστα, επιπολαια και με κοσμικό αθεόφοβο πνεύμα.
Βοήθεια σε όλο τον κόσμο! Πλησιαζει η χάρη του.

π. Παντ. Κρούσκος

[toula]

Πότε λιβανίζουμε.
Και η νύχτα και η μέρα και τα μεσάνυχτα και το πρωΐ και η δύση και το ξημέρωμα, ανήκουν στον Θεό. Ούτε στα πνεύματα, ούτε στις μάγισσες ,ούτε στους διαόλους. Λιβανίζετε όποτε θέλετε και να συνοδεύετε το θυμίαμα με προσευχή . Αυτό συμβολιζει το θυμίαμα. Αναπέμπουμε προσευχή από φλεγομενη ειλικρινή καρδια με την ευωδία της ταπείνωσης και της ευγνωμοσύνης και λαμβάνουμε αντί της προσευχής τα χαρίσματα του Αγιου Πνεύματος. Καμιά ώρα δεν είναι απαγορευτική .Αυτά είναι προλήψεις των γραϊδίων. Στις αγρυπνίες θυμιάζουμε από την αρχή έως το τέλος. Έχει καμιά διαφορά που είναι μεσανυχτα; Κύριος και της νύχτας και του σκότους και του φωτός και των ωρών είναι ο Θεός. Μην καταπιέζεστε από θλιβερές προλήψεις.
Αν σώνει και καλά ψάχνετε ενδεδειγμένες ώρες: Πολύ πρωϊ την ωρα του Όρθρου δηλ. και κατα την ηλίου δύσιν, δηλαδή στον Εσπερινό είναι ενδεδειγμένες ώρες. Όχι για κάποιον μαγικό λόγο. Αλλά για να συντονίζεστε με την προσευχή και την προσφορά θυμιάματος, που γίνονται εκείνες τις ώρες στον Ναό. Έτσι πραγματώνεται το εν ενί στόματι και μία καρδία.

π.Παντ. Κρούσκος

[toula]

Υπάρχουν άνθρωποι που νομίζουν ότι κάνουν τιμή στην Εκκλησία επειδή την επισκέπτονται. Κάποιοι απʼ αυτούς έχουν το εξής σκεπτικό: «Κοίτα, εγώ, άνθρωπος του εικοστού αιώνα, ανώτερος υπάλληλος, ντυμένος με κουστούμι και γραβάτα, με γνώσεις φυσικής και βιολογίας, αντί να πάω στο καφενείο ή στο θέατρο, έκανα την τιμή στην Εκκλησία και την επισκέφτηκα». Για τέτοιους ανθρώπους η Εκκλησία έχει μόνο μομφή και οίκτο.
Στην Εκκλησία κανένας δεν κάνει τιμή εκτός απʼεκείνον ο οποίος εξεγείρεται εναντίον του κακού. Τη μέγιστη τιμή στην Εκκλησία κάνουν οι μέγιστοι επαναστάτες εναντίον του κακού, οι οποίοι και τη θεμελίωσαν, και εκείνοι οι οποίοι μέσω των αιώνων κράτησαν τη λάμψη της. Τιμή στην Εκκλησία θα κάνουν και στο μέλλον μόνο εκείνοι οι οποίοι θα ζεσταίνουν την χριστιανική επανάσταση στις ανθρώπινες ψυχές. Τιμή στην Εκκλησία θα κάνουν οι γονείς που θα συνηθίσουν τα παιδιά τους πάντα να εξεγείρονται ενάντια στο κακό, και οι δάσκαλοι που θα κάνουν τους μαθητές τους χριστιανούς επαναστάτες, και όλοι εμείς που θα αναζωπυρώσουμε την πλέον ευγενική επανάσταση στις νεκρές καρδιές και τις κοιμισμένες ψυχές των αδερφών μας και ο ένας του άλλου.
(Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, Αργά βαδίζει ο Χριστός,“Εκκλησία και επαναστατική παιδαγωγική”, εκδ.Εν πλω, σελ.54,55)

[toula]

Τω αυτώ μηνί ΙΗ’, μνήμη του Αγίου Μάρτυρος Αιμιλιανού.
Ούτος εκατάγετο από το Δορόστολον, η οποία είναι πόλις Μοισίας της εν τη Θράκη, και ήτον δούλος ενός Έλληνος, κατά τους χρόνους Ιουλιανού του Παραβάτου, και Καπετωλίνου Βικαρίου εν έτει τξα’ [361]. Εσέβετο δε και επίστευεν εις τον Χριστόν, τα δε είδωλα απεστρέφετο. Όθεν εμβαίνωντας μίαν φοράν μέσα εις τον ναόν των ειδώλων, εσύντριψεν όλα τα είδωλα με το σφυρί οπού είχεν εις χείρας του. Επειδή δε ετραβίζοντο πολλοί εις καταδίκην δια το συμβεβηκός τούτο, και εδέρνοντο, με το να μην ήτον φανερός ο το έργον τούτο ποιήσας, τούτου χάριν ο Άγιος επήγε μόνος και εφανέρωσε τον εαυτόν του, ότι αυτός τούτο εποίησεν. Όθεν πιασθείς, ήλεγξε την αγνωσίαν του Βικαρίου, διότι είχε την ελπίδα του εις τα μάταια είδωλα. Δια τούτο εδάρθη ασπλάγχνως με βούνευρα, έπειτα ερρίφθη εις την φωτίαν, και άκαυστος διαμείνας, παρέδωκε την ψυχήν του εις χείρας Θεού, παρά του οποίου έλαβε του μαρτυρίου τον αμάραντον στέφανον. Τελείται δε η αυτού Σύναξις και εορτή εν τω Ναώ αυτού τω ευρισκομένω εις τόπον καλούμενον Ράβδος (1).
(1) Περί του Αγίου Αιμιλιανού τούτου γράφει ο Θεοδώρητος, εν βιβλίω τρίτω, κεφαλ. έκτω της Εκκλησιαστικής Ιστορίας, ταύτα· «Εν Δοροστόλω, πόλις δε αύτη της Θράκης επίσημος, Αιμιλιανός ο νικηφόρος αγωνιστής, υπό Καπετωλίνου του της Θράκης απάσης άρχοντος, παρεδόθη πυρά». Σημείωσαι, ότι εν τη Μεγίστη Λαύρα σώζεται το Μαρτύριον τούτου ελληνικόν, ου η αρχή· «Βασιλεύοντος του ασεβεστάτου Ιουλιανού».

[toula]

“Ο έχων καρδίαν δύναται σωθήναι”.
Η σωτηρία είναι τέχνη και η τέχνη είναι αφαιρετική.
Η τέχνη σε βγάζει απ’ την πεζότητα, από την ευμάρεια, από την καλοπέραση, σε ελαφρώνει απ’ το περίσσιο βάρος.
Σε κάνει να πετάς, να ανεβαίνεις με ελαφριά καθαρή καρδιά προς τον Ουρανό.
Θα σας πω λίγες σκέψεις με αφορμή έναν λόγο απ’ το Γεροντικό. Ένα απόσπασμα του Οσίου Πατρός ημών Παμβώ: “Ει έχεις καρδίαν δύνασαι σωθήναι”. Αν έχεις καρδιά μπορείς να σωθείς.
Το Γεροντικό είναι ένα βιβλίο, μια συλλογή από αποφθέγματα, λόγια σεμνά, με συστολή ειπωμένα και καταγεγραμμένα χωρίς πολυλογίες, όπως λέει και στις Πράξεις των Αποστόλων: “Καθώς το Πνεύμα εδίδου αυτοίς αποφθέγγεσθαι”. (Πραξ. 21,3). Έχει δε και κάποια ενδεικτικά χαρακτηριστικά από τη ζωή των αγίων της Ερήμου.
Ένα παράδειγμα στο βίο του Αγίου Μακαρίου. Κάποτε ο Άγιος Μακάριος ο Μέγας που ασκήτευε σε κάποια απόσταση από ένα χωριό, και προσποριζόταν τα προς το ζην κάνοντας εργόχειρο ψάθες που έδινε σε κάποιον γνωστό του, που τις πουλούσε και του έφερνε παξιμάδι και χουρμάδες, κατηγορήθηκε από την κόρη του πανδοχέα του χωριού ότι ήλθε σε σαρκική επαφή μαζί της και την άφησε έγκυο.
Το χωριό ξεσηκώθηκε εναντίον του.
Εκείνος δέχθηκε την συκοφαντία αγόγγυστα και προσφέρθηκε να φροντίσει την κοπέλα δίνοντάς της τα απαραίτητα μέχρι να γεννήσει, εργαζόμενος εκείνος διπλά για να εξοικονομήσει τα χρήματα που χρειαζόταν. (Τότε βέβαια δεν υπήρχαν και οι εξετάσεις του DNA για ν’ αποδείξει την αθωότητά του).
Όταν ήρθε η ώρα του τοκετού, το παιδί δεν έβγαινε, μέχρι που ομολόγησε η κοπέλα ότι ο πατέρας του παιδιού της δεν ήταν ο ασκητής αλλά κάποιος περαστικός στρατιώτης.
Τότε θέλησαν να τον τιμήσουν και να τον δοξάσουν τον Άγιο για τη συκοφαντία που υπέμενε αλλά εκείνος έφυγε μακρυά για να μείνει η καρδιά του δοσμένη στο Θεό και όχι στη δόξα των ανθρώπων.
Διαβάζουμε στους ψαλμούς του Δαυίδ “λύτρωσέ με από συκοφαντίας ανθρώπων και φυλάξω τας εντολάς Σου”. Ο Άγιος Μακάριος είχε καρδιά, καρδιά δοσμένη στο Θεό και μπόρεσε να αντέξει και την συκοφαντία, και σώθηκε, και δοξάζεται εν ουρανώ και επί γης.
Κάτι άλλο που τονίζουν οι πατέρες του Γεροντικού είναι η κοπή του θελήματός μας. Όχι να μην επιθυμούμε. Άνθρωπος χωρίς επιθυμία είναι νεκρός. Αλλά το εγκεφαλικό θέλημα, το πείσμα να γίνει το δικό μας. Και το αποτέλεσμα είναι ολέθριο.
Για τον μοναχό εύκολο είναι να μην έχει γυναίκα και χρήματα αλλά η κοπή του θελήματος είναι που όλοι χωλαίνουμε και γι αυτό ο Μοναχισμός στην εποχή μας είναι αυτό που είναι.
Το ίδιο συμβαίνει και με τον γάμο. Ο καθένας από τους συζύγους θέλει να γίνεται το δικό του θέλημα, κανένας δεν υποχωρεί και στο τέλος φτάνουμε στα διαζύγια. Όποιος υποχωρεί πρώτος κερδίζει και τον άλλον.
Το θέλημα κλείνει την καρδιά. Χωρίς καρδιά δεν ανεχόμαστε τον άλλον αλλά και δεν μπορούμε να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε.
Πριν λίγα χρόνια ήρθε στην Ελλάδα ένας μεγάλος σύγχρονος ψυχολόγος, ο Ίρβινγκ Γιάλομ, για κάποιες διαλέξεις. Τον ρώτησε ένας ακροατής: “Κύριε καθηγητά, ύστερα από 40 χρόνια εμπειρίας στην ψυχανάλυση, τι ιδιαίτερα χαρακτηριστικά έχει ο σύγχρονος άνθρωπος σε σχέση με προηγούμενες εποχές;” Και τι είπε;
“Σήμερα ο άνθρωπος πάσχει από έντονο θέλω, και όσοι μπορούν και ικανοποιούν το θέλω τους οδηγούνται στην κατάθλιψη, όσοι δε, δεν μπορούν να το ικανοποιήσουν γίνονται σχιζοφρενικοί”. Ήρθε ο ψυχολόγος να επικυρώσει αυτό που οι άγιοι πατέρες μας είπαν πριν τόσους αιώνες.
Ο Χριστός μας ήρθε στη γη, έγινε άνθρωπος και το αλλοιώτικο που μας μύνησε είναι η Ανάσταση των νεκρών και η αγάπη.
Για να πιστέψει όμως κανείς στην Ανάσταση πρέπει να έχει καρδιά. Για να αγαπήσει το ίδιο.
Είμαστε Χριστιανοί, βαπτισμένοι, μέλη του Σώματος του Χριστού, ακολουθούμε τις εντολές του Χριστού, τηρούμε τους ιερούς κανόνες της Εκκλησίας μας, αλλά λίγοι έχουμε καρδιά.
Το “δύνασαι σωθήναι ει έχεις καρδίαν”, η σωτηρία της ψυχής, δεν είναι μια μαγική κίνηση εισόδου μας στον Παράδεισο. Σωτηρία σημαίνει γίνομαι σώος, ολόκληρος. Η ολοκλήρωση του ανθρώπου γίνεται μόνο με το ξεπέρασμα του “εγώ”, της κληρονομιάς μας από τον προπάτορα Αδάμ, δια της αγάπης. Και η αγάπη χρειάζεται καρδιά.
Μιλούσαμε κάποτε μ’ έναν ηγούμενο από την πρώην Σοβιετική Ένωση και ανέφερα το ρητό αυτό του Γεροντικού και λέει: “Έπρεπε να λέει ο αββάς Παμβώ για καθαρή καρδιά”. Του απάντησα: “Αν δεν ενεργοποιήσουμε με τη δική μας προαίρεση την καρδιά μας για να αγαπήσει, να καθαριστεί, παραμένει ανενεργός και δεν οδηγούμαστε στη Σωτηρία”.
Νομίζουμε οι περισσότεροι Χριστιανοί ότι σωζόμαστε τηρώντας μόνο τον Νόμο. Καλός ο νόμος του Θεού και ευλογημένος, η εντολή που ήρθε και μας έδωσε ο Χριστός, το συμπλήρωμα του Νόμου είναι η Αγάπη, και η Αγάπη χωρίς καρδιά δεν υπάρχει.
Η αποφυγή της αμαρτίας και η προσπάθεια για ενάρετη ζωή, αν δεν στεφανώνεται, αν δεν στηρίζεται στην Αγάπη, δεν σώζει τον άνθρωπο.
Όσο “ενάρετος” και να είναι ο άνθρωπος, όσο αυστηρός τηρητής του Νόμου, αν δεν μαλακώσει η καρδιά του, αν δεν θυσιάσει το “εγώ” του, αν δεν επικοινωνήσει αληθινά με το Θεό και τους ανθρώπους αποδεχόμενος τον εαυτό του με όλα τα θετικά και αρνητικά στοιχεία του, δεν ολοκληρώνεται, δεν σώζεται.
Βλέπουμε τον Φαρισαίο που έκανε πιο πολλά απ’ όσα προστάζει ο Νόμος, “αποδεκατώ πάντα όσα κτώμαι”, να απορρίπτεται, ενώ ο αμαρτωλός αλλά με ταπεινωμένη καρδιά τελώνης δικαιώνεται από τον Κύριό μας.
Οι χωρίς καρδιά “ενάρετοι” είμαστε σκληροί απέναντι και στον εαυτό μας και απέναντι στους άλλους. Απαιτούμε πολλά, γινόμαστε εγκεφαλικοί, λογαριάζουμε με νομικίστικο τρόπο τη ζωή και αυτή μας αφήνει κενά που σίγουρα δεν μας βοηθούν στην ολοκλήρωση, στην Σωτηρία.
“Ο έχων καρδίαν δύναται σωθήναι”.
Πόσους ενάρετους αυτού του είδους Χριστιανούς βλέπουμε να έχουν χαρά; να χαμογελούν; να είναι ευχάριστοι στις σχέσεις τους; να μπορούν να συγχωρούν; να χωρούν μαζί, αυτό σημαίνει συν-χωρώ.
Είναι αυστηροί κριταί του εαυτού τους και του πλησίον, και πολλές φορές και του Θεού, που από Αγάπη δεν τιμωρεί τους παραβάτες του Νόμου. Άνθρωποι κλεισμένοι, φοβισμένοι, κακομοιριασμένοι πολλές φορές, χωρίς χαρά και αγάπη γιατί μόνο η Αγάπη “έξω βάλλει τον φόβον” και δίνει χαρά.
Φοβούνται να μην μολυνθεί η πίστη, και κατηγορούν επισκόπους, θεολόγους, πνευματικούς οι οποίοι προσπαθούν να επικοινωνήσουν με τους εκτός της Εκκλησίας μας ανθρώπους, είτε σχισματικούς, είτε αιρετικούς είτε μη Χριστιανούς, λες και την αλήθεια την έχει μόνον η στενή αντίληψη του θρησκευτικού μας club!
Σε θέματα προσαρμογής της ποιμαντικής στις ανάγκες που προκύπτουν κατά καιρούς, όπως η δυσκολία της κατανόησης της λειτουργικής μας γλώσσας και η προσπάθεια μετάφρασης κάποιων κειμένων, βρίσκουν αυτούς τους Χριστιανούς “εξοργισμένους”, από το φόβο μήπως αλλοιωθεί η πίστη μας, τα δόγματα της Εκκλησίας μας, που ούτως ή άλλως λίγοι τα κατανοούμε, και συνασπισμένους κατά των “νεωτεριστών” παραμένοντας στην παράδοση-συντήρηση. Και μιλούν για παράδοση συγχέοντας τις έννοιες- παράδοση που σημαίνει παίρνω κάτι, το ζω και το παραδίδω στους επόμενους- και συντήρηση που είναι η κονσέρβα. Και έχουν οι άνθρωποι αυτοί την αίσθηση ότι είναι σουπερορθόδοξοι. Ο Γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ, η μεγάλη εκείνη καρδιά έλεγε: “Κανένας μας δεν είναι ορθόδοξος, όλοι έχουμε τις πλάνες μας τις προσωπικές. Ορθόδοξη είναι μόνο η Εκκλησία μας και σωζόμαστε ως μέλη Της”.
Φοβούνται οι άνθρωποι αυτοί τον σκανδαλισμό.
Ένα παράδειγμα: Πριν λίγα χρόνια κυκλοφόρησε ένα βιβλίο με βίους εναρέτων Χριστιανών. Έχει εκεί και τον βίο ενός ευλαβούς ιερέως που έκαμνε θαύματα. Το βίο αυτόν του παπα-Βασίλη, τον μετέφρασε από τα καραμανλήδικα ένας γνωστός μας ηλικιωμένος ιερέας. Λυπήθηκε ο καημένος ο παπάς όταν είδε στην έκδοση του βίου του παπα-Βασίλη να λείπει ένα θαύμα που έκανε.
Καθόταν κάποτε με άλλους χωριανούς στο καφενείο του χωριού και λένε οι χωριανοί: “Να είχαμε λίγο καπνό!” Λέει ο παπα-Βασίλης: Θα πάω στην Καισάρεια να φέρω”. Σηκώθηκε και σε λίγη ώρα επέστρεψε, φέρνοντας καπνό. Σκέφθηκαν οι άλλοι: “Θα είχε στο σπίτι του καπνό και μας λέει ότι πήγε στην Καισάρεια.” (Δυο-τρεις ώρες δρόμος).
Την άλλη μέρα το πρωί, έρχονται στο χωριό κάποιοι διαβάτες και ρωτάνε αν στο χωριό αυτό υπάρχει ένας παπα-Βασίλης. Τον βρίσκουν και τον παρακάλεσαν να “λύσει” (πνευματικό λύσιμο, όπως διαβάζουμε στους συναξαριστές, που κοκκάλωναν τα χέρια των δημίων και τους έλυναν οι μάρτυρες), τρία άτομα που συνάντησε την προηγούμενη μέρα κοντά σ’ ένα γεφύρι πριν την Καισάρεια, την ώρα που πήγε να φέρει καπνό, γιατί αυτοί τον πείραζαν και ο παπάς τους “έδεσε” και κοκκάλωσαν τόσες ώρες χωρίς να μπορούν να κουνηθούν. Έτσι πιστοποιήθηκε η μετάβαση του παπά στην Καισάρεια, την συγκεκριμένη ώρα.
Κόλλησαν οι εκδότες στον καπνό, να μην σκανδαλίσει το παράδειγμα, και άφησαν ένα τέτοιο θαύμα, που ο Θεός το έκανε, ξεπερνώντας τόπο και χρόνο, για την καλή διάθεση του ποιμένος να ικανοποιήσει και αυτήν την απλή ανάγκη ενοριτών του, φέρνοντάς τους καπνό.
Είμαστε αυστηροί τηρηταί της ηθικής αλλά χωρίς καρδιά!
Κάποτε είμασταν με κάποιους προσκυνητές στον Γερο-Παΐσιο και τον ρώτησε ένας απ’ αυτούς: “Γέροντα, είναι αμαρτία το κάπνισμα;” Και απάντησε με καλοσύνη το Γεροντάκι: “Βρε παιδί, είναι αρετή;”. Ούτε να τον ελέγξει, ούτε να τον μαλώσει. Απλά και ωραία με καλή καρδιά, του έδωσε το μήνυμα.
Πριν λίγες βδομάδες άκουσα κάτι πολύ παρήγορο για την εποχή μας. Υπάρχουν ευτυχώς ποιμένες και στις μέρες μας που θυσιάζουν το πρεστίζ και τη φήμη τους, στα μάτια των “ευσεβών” τηρητών του Νόμου, για την σωτηρία του ποιμνίου. Ποιμένες με καρδιά. Με καρδιά, που αγαπούν και ξεπερνούν τον καθωσπρεπισμό.
Ένας επίσκοπος σε μια ιερατική σύναξη μιλώντας στους εξομολόγους της περιφέρειάς του, τους είπε τα εξής: “Πατέρες, σε όσους περνούν το κατώφλι του εξομολογητηρίου, να μη τους στερείτε τη Θεία Κοινωνία. Να ξεπεράσουμε τα συνταγολόγια της θρησκευτικής ζωής. Εκείνο που χρειάζεται είναι να αγαπάμε αλλήλους, να έχουμε σχέσεις αληθινές μεταξύ μας, σχέση αληθινή με το Θεό.
Λέμε πολλές φορές στα μωρά που είναι αξιολάτρευτα: “Θα σε φάω!” Τι σημαίνει αυτό; είναι μια έκφραση κατ’ εξοχήν αγαπητική-ερωτική. Και ο Θεός, που με τη Θεία Ευχαριστία που μας δίνεται να Τον φάμε, του γυρνάμε την πλάτη γιατί δεν αγαπάμε, γιατί η καρδιά μας δεν είναι ανοικτή να δεχθούμε τον “μανιακό εραστή” των ψυχών μας.
Έχουν βέβαια ελαφρυντικά οι Χριστιανοί γιατί έτσι τους διδάσκουμε. Τους κλείνουμε την καρδιά. Τους αποτρέπουμε από την ουσιαστική σχέση με τον Χριστό, την μετάληψη του Σώματος και του Αίματός Του, βάζοντάς τους εμπόδια στο να ζήσουν τον Χριστό. Πιστεύω πως, επηρεασμένοι από τους δυτικούς, που θέλοντας να δώσουν μεγαλύτερη αξία στους κληρικούς τους, έπαψαν να μεταδίδουν σώμα και αίμα παρά μόνον όστια, και που θεωρώντας απαραίτητη προϋπόθεση την ευλογία του ιερέα πριν τη Θεία Μετάληψη (δια της δήθεν εξομολογήσεως) για τον έλεγχο των πιστών, φθάσαμε και μεις οι ορθόδοξοι να αρνούμαστε την παράδοσή μας- όπως και σε πολλά άλλα- αλλά κυρίως στη συμμετοχή μας στο ποτήριο της Ζωής, γιατί μας βολεύει στη θρησκειοποίηση που καταντήσαμε την πίστη μας.
Εξομολογούμαστε αυτά για τα οποία μετανοούμε και μετάνοια δεν είναι η μεταμέλεια για τα σφάλματά μας. Ο Άγιος Αντώνιος λέει- πάλι στο Γεροντικό- “μη μεταμελήσαι για πράγμα που πέρασε πια”. Και ο χαρισματικός Παπα-Πορφύριος έλεγε: “μην ασχολήσθε με τις αμαρτίες σας αλλά να είστε στραμμένοι στην Αγάπη του Χριστού”.
Λόγια που είπε και ο Απόστολος των Εθνών: “των όπισθεν επιλανθανώμενοι, τοις δε έμπροσθεν επεκτεινόμενοι”.
Δεν πάμε να εξομολογηθούμε γιατί ήρθε η μεγάλη γιορτή που συνηθίζουμε να κοινωνούμε. Καμιά σχέση το μυστήριο της μετανοίας με τη Θεία Μετάληψη.
Ο Χριστιανός που έχει καρδιά είναι πάντα σε εγρήγορση, σε νήψη. Το πρώτο που παρακαλεί ο ιερεύς μετά τον καθαγιασμό των Τιμίων Δώρων είναι: “εις νήψιν ψυχής”, νήψις είναι η εγρήγορση, μετά συνεχίζει: “εις άφεσιν αμαρτιών, εις Πνεύματος Αγίου Κοινωνίας,” κτλ.
Η νήψη μας κρατάει την καρδιά ανοικτή στο Χριστό, και ζητούμε συγγνώμη γιατί με τις αμαρτίες μας Τον λυπούμε, χαλάει η σχέση μας με τον Χριστό μας- χωρίς Εκείνος βέβαια να παύει να μας αγαπάει όπως πριν- και η ζωή συνεχίζεται.
Θα εξομολογηθούμε κάποια πράγματα κάπως βαρειά. Δεν χρειάζονται ούτε λεπτομέρειες ούτε ψυχαναλύσεις. Στο Θεό εξομολογούμαστε δια του ιερέως.
Όλοι οι Χριστιανοί που βρίσκονται στη Θεία Λειτουργία πρέπει να κοινωνούν. Όσοι έχουν “κανόνα”, επιτίμιο ακοινωνησίας, ας κάθονται στο νάρθηκα προσκλαίωντας όπως τα παλιά τα χρόνια. Όπως στα πρώτα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστεία ετελείτο μετά τα γεύματα, τις Αγάπες, και όλοι κοινωνούσαν, έτσι πρέπει και τώρα. Αν δεν κοινωνούμε στη Θεία Λειτουργία γιατί παρευρισκόμαστε στην Εκκλησία;
Η εξάρτηση από τη γνώμη των πνευματικών πολλές φορές είναι ανάγκη μας γιατί η καρδιά μας είναι κλειστή στην Αγάπη του Χριστού, και θέλουμε να πάρει κάποιος άλλος την “ευθύνη” μας. Άρρωστες καταστάσεις.
Όλα αυτά βέβαια ίσως φαίνονται εξτρεμιστικά, αλλά “ο έχων καρδίαν…”
ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Ο ΕΝ ΜΑΡΟΥΔΑ

[toula]

Περί της υλικότητας των δαιμόνων.
Επειδή μερικοί φέρνουν αντίρρηση λέγοντας ότι τα πνεύματα και οι δαίμονες είναι αδύνατο να υποστούν κάποιο σωματικό πάθος, επειδή είναι άυλα και ασώματα, γι’ αυτό τον λόγο παραθέτω εδώ στα νέα ελληνικά όσα είναι γραμμένα στον εκτενή ελληνικό Βίο της Αγίας (Μαρίνας), τα οποία έχουν ως εξής:«Και δεν είναι καθόλου αξιοπερίεργο αν ένα πνεύμα (δηλαδή ο δαίμονας) υποτάσσεται και παθαίνει τα ίδια (ταπεινωτικά πράγματα) όπως ένας δούλος. Διότι είναι φυσικό η Αγία, έχοντας μεταβεί σε άυλη κατάσταση από την αγάπη της για το θείο και την απομάκρυνσή της από τα γήινα, να έχει λάβει τέτοιο δώρο από τον Θεό ώστε να έχει τόση δύναμη. Ο δε δαίμονας είναι φυσικό να υποφέρει όπως του αξίζει και να αισθάνεται τον πόνο, αφού κατρακύλησε στην ύλη και αγάπησε και πλημμύρισε από σωματική παχύτητα. Διότι όποιον τον κυριεύουν οι σωματικές ηδονές, τον κυριεύουν και τα σωματικά πάθη. Και είναι αδύνατο κάποιος να είναι πλασμένος ώστε να αισθάνεται το ένα από τα δύο αντίθετα (π.χ. τη χαρά) και το άλλο όχι. Όλοι φαίνεται να αντιμετωπίζουν τα πράγματα με τον ίδιο τρόπο. Και δεν υπάρχει περίπτωση ο λόγος αυτός να διαψευστεί. Επομένως, και ο δαίμονας αυτός, επειδή έγινε υλικός, υποφέρει προτού προλάβει να διαπράξει κάποιο κακό. Και στο εξής αποφεύγει να πλησιάσει τον πιστό, έχοντας διδαχθεί στην πράξη πόση δύναμη έχουν περιβληθεί από τον Χριστό όσοι Τον ακολουθούν ειλικρινά. Και συνειδητοποιεί πόσο μεγάλη είναι η δική του αδυναμία, αφού σήκωσε κεφάλι ενάντια στον Δημιουργό του και έγινε αποστάτης».Επίσης, ο Γρηγόριος ο Σιναΐτης είπε για τους δαίμονες: «Επειδή κάποτε ήταν και αυτοί νοερά όντα, και έχασαν εκείνη την αϋλία και την λεπτότητά τους, ο καθένας τους απέκτησε μια υλική παχύτητα, υλικοποιούμενος ανάλογα με την έξη (τη συνήθεια) ή την ενέργεια, την οποία αφού την έπραξε την έκανε δική του φύση» (κεφάλαιο ρκγ’, στη Φιλοκαλία).
(Απόσπασμα από το Συναξάρι της Αγίας στον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη)