Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Ν’ αγαπάς κάθε άνθρωπο αδιάκριτα!
Μη λογαριάζεις αν είναι αδύναμος και αμαρτωλός.
Μη σκέφτεσαι την αμαρτία, αλλά την προέλευση του ανθρώπου, που είναι η ίδια η εικόνα του Θεού.
Να μη σε ενοχλούν οι αδυναμίες των άλλων, η κακία, η υπερηφάνεια, ο φθόνος, η απληστία κι η κοιλιοδουλεία τους.
Και σε σένα όμως δεν λείπουν οι κακίες...
Άγιος Ιωάννης της Κροστάνδης

[toula]

"Παιδί μου, μου συμβαίνει κάτι που αν το πω θα με βγάλουν τρελό"...
Διαβάσατε, πιστεύω, μερικοί τον βίο του Οσίου Παϊσίου. Τι χαρακτηρίζει αυτόν τον άνθρωπο; Η θυσία για τον συνάνθρωπό του. Γίνονταν ολοκαύτωμα να θυσιαστεί για τον άλλον και βλέπετε, θυμάμαι μια φορά που τον συνάντησα μου λέει:
“παιδί μου, μου συμβαίνει κάτι που αν το πω θα με βγάλουν τρελό, μου λέει, αλλά τι να κάνω; Μέχρι το 1974 είχα τέτοιαν αγάπη για τον Θεόν που όταν με έπιανε αυτή η αγάπη μέσα μου και να περπατούσα στο δρόμο έπεφτα κάτω και λιποθυμούσα, από την αγάπη του Θεού. Και περνούσε κάμποση ώρα, έμενα εκεί ήσυχος προσευχόμενος και μου περνούσε.
Από το 1974 και πέρα αυτή η αγάπη για τον Θεόν έγινε, άλλαξε και μετεγλωττίσθη αγάπη για τους ανθρώπους και με τόσον πόθο προσεύχομαι που αν το πω αυτό θα μου πουν: ξέρεις, μα τι έχεις; Και προσεύχομαι ας πούμεν γι’ αυτούς που είπεν ότι έχουνε πρόβλημα διαζυγίου στο κελί μου και πηγαίνω εν πνεύματι, μου λέει, στο Σύδνεϋ, στη Μελβούρνη, στο Μόναχο, στην Κύπρον, στην Αθήνα, εν πνεύματι, και πάω και τους σταυρώνω αοράτως και ημερεύουνε, που προσεύχομαι για τους ασθενείς στο νοσοκομείο, γι’ αυτούς που είναι στην εντατική, πηγαίνω από δω εν τω πνεύματι, πηγαίνω, μου λέει, και τους βλέπω εκεί, τους σταυρώνω και γίνονται καλά, χωρίς να ξέρει κανείς, αοράτως. Και αυτό γίνεται πολλές φορές.“
Και μάλιστα να σας πω και ένα άλλο, το οποίον δεν είναι γραμμένο αυτό, ούτε αυτό που σας είπα είναι γραμμένο. Πήγε κάποιος θεολόγος ο οποίος είχε μερικές αμφιβολίες θεολογικές και μάλιστα επήγε τον καιρό του δεκαπενταύγουστου στο Άγιον Όρος και έλεγεν σε άλλον έτσι φίλον του, λέει, αυτό, λέει, που ψάλλομε «Απόστολοι εκ περάτων συναθροισθέντες ενθάδε Γεσθημανή τω χωρίον κηδεύσατέ μου το σώμα», λέει, μα είναι δυνατόν να πήγαν οι Απόστολοι από τα πέρατα της οικουμένης εις την κηδείαν της Παναγίας; Λέει, εγώ αυτό δεν το πιστεύω, σέβομαι, λέει, την Παναγία αλλά αυτό δεν το πιστεύω. Μπορεί με τον νου τους και λοιπά, με την καρδιά τους αλλά να πάνε εκεί;
λοιπόν επήγαν οι 5 αυτοί στον πατέρα Παΐσιο, εμίλησαν εκεί. Του λέει του θεολόγου, εσύ θεολόγε, του λέει, είσαι λίγο θολολόγος του λέει, μείνε πίσω, ξέρετε θεολόγος- θολολόγος. Λοιπόν, του λέει, έλα εδώ, φύγετε εσείς, λέει.
Του λέει: γιατί δεν πιστεύεις αυτό το «Απόστολοι εκ περάτων» που το ψάλλεις και είσαι και ψάλτης; Αυτός έπαθε σοκ. Του λέει: περίμενε του λέει. Τον αγγίζει στο χέρι και πηγαίνουν μαζί εις το Λονδίνο, εις την Φραγκφούρτη, πηγαίνουν και σε μιαν άλλην χώρα που ταξίδευε, που επήγαινε αυτός, στην Ελβετία, κάπου σε άλλη χώρα, ξέχασα ποια, και μετά έρχονται στο κελί του, μαζί και οι δυο. Του λέει: πώς επήγαμε εκεί που επήγες και εσύ και επιστρέψαμε στο κελί μου τώρα; Έτσι πήγαν και οι Άγιοι Απόστολοι.
Θέλω να πω ότι υπάρχουν πολλά, πάρα πολλά υπερφυσικά σημεία. Αυτός ο άνθρωπος τι να σας πω, δηλαδή εξεπέρασεν κάθε, κάθε επιτυχίαν, κάθε επίτευγμα πνευματικό και δεν είναι τυχαίο το ότι, βλέπετε, τον αγιοκατέταξαν τόσο σύντομα και αυτό είναι πολύ μεγάλο. Να σας πω ένα άλλο.
Μια οικογένεια που είναι γνωστή της Μονής μας είχαν κάποιον γαμπρόν μιας εξαδέρφης ο οποίος είναι άθεος.
Λέει το απόγευμα στη Θεσσαλονίκη, δεν πάμε να προσκυνήσομεν τον τάφο του Αγίου Παϊσίου; Λέει αυτός: πηγαίνετε εσείς, εγώ δεν πιστεύω. Τι θα πάω μαζί σας;
Τέλος πάντων η κόρη, η αρραβωνιαστικιά του, ας πούμε, τώρα ξέρετε η σύντροφος λέει, είναι σύντροφός μου, έτσι λένε σήμερα.
Λοιπόν επήγαν μαζί, δεν πας και εσύ μαζί, να πάμε παρέα; Να πάω αλλά δεν θα πάω να προσκυνήσω. Τέλος πάντων τον έπεισε η κοπέλα, επήγε να προσκυνήσει.
Αυτός επήγαινε εκεί, ήταν με ένα δέος εις τον τάφον, επροσκύνησε έβαλε τον Σταυρό του και προσκύνησε. Έφυγε πίσω σιωπηλός, σκεφτικός, σιωπηλός. Του λέει: τι έχεις; Λέει: δεν είδατε τίποτε εκεί; λέει.
Τίποτα δεν είδαμε. Λέει, δεν είδατε έναν καλόγερον που ήταν, που καθόταν επάνω στον τάφον και μόλις επήγαμε μπήκε μέσα στον τάφο;
Όχι, λέει, δεν είδαμε. Εγώ, λέει, τον είδα.
Ήταν ο πατήρ Παΐσιος! Και έφυγε πίσω και τώρα είναι πιστό μέλος της εκκλησίας.
Λοιπόν άλλο να σας πω. Κάποιος, ένας υδραυλικός, επήγαινεν με ένα φορτηγάκι, επήγαινε από την Θέρμη στη Θεσσαλονίκη. Ένας καλόγηρος του κάνει ωτοστόπ. Ελάτε, λέει, πάτερ να σας πάρω, λέει. Μέχρι τη Θεσσαλονίκη παλληκάρι μου με παίρνεις; Ελάτε πάτερ. Έκατσε μέσα. Του λέει: Κώστα, μόλις μπήκε μέσα, έχεις αρχόμενον καρκίνο στους πνεύμονες, πήγαινε κάνε εξέταση και θα το προλάβεις και εξαφανίσθη ο παππούς. Αυτός, ξέρετε, καταλαβαίνετε τι έπαθε. Τηλέφωνο με το κινητό τι γίνεται από δω και από κει, του έφεραν μερικές φωτογραφίες, ο πατήρ Παΐσιος! Αυτός ήταν. Θέλω να πω υπάρχουν πάρα πολλά και οι άγιοι είναι εις τον αιώνα ζώσοι, είναι ζωντανοί οι άγιοι! Εμείς λόγω της αναισθησίας που έχουμε και ακριβώς η ακάθαρτος καρδία, μας δίνει την αναισθησία και βλέπετε οι άνθρωποι σήμερα γινόμεθα σαν τα κούτσουρα τα πνευματικά, γιατί δεν έχουμε μέσα μας αυτήν την, αυτήν την σπίθα την πνευματική ώστε να αγαπήσομεν τον Θεό και όντως, δηλαδή να αισθανθούμε κι εμείς αυτήν την Χάρην του Αγίου Πνεύματος.
(Απομαγνητοφωνημένη Ομιλία γέροντος Εφραίμ Βατοπαιδινού στον Άγιο Δημήτριο Μπραχαμίου, εκφωνηθείσα τον Οκτώβριο του 2015)
Από Ρομφαία

[toula]

"Νὰ ἀποφεύγεις τὶς συζητήσεις ποὺ γίνονται δῆθεν γιὰ πνευματικὴ ὠφέλεια καὶ φέρνουν μᾶλλον πονοκέφαλο.."
"Πολὺ βοηθάει τὸ νὰ εἶναι κανεὶς ἁπλὸς στὶς σχέσεις του μὲ τοὺς ἄλλους, νὰ ἔχη γι᾿ αὐτοὺς πάντοτε καλὸ λογισμὸ καὶ νὰ μὴν παίρνη ὅλους τοὺς ἀνθρώπους στὰ σοβαρά. Νὰ ἀποφεύγη τὶς συζητήσεις ποὺ γίνονται δῆθεν γιὰ πνευματικὴ ὠφέλεια καὶ φέρνουν μᾶλλον πονοκέφαλο. Νὰ μὴν περιμένη πνευματικὴ κατανόηση ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ δὲν πιστεύουν στὸν Θεό. Καλύτερα νὰ εὔχεται γι᾿ αὐτοὺς νὰ τοὺς συγχωρήση ὁ Θεὸς καὶ νὰ τοὺς φωτίση. Νὰ μιλάη στὸν καθέναν μὲ τὴν δική του γλῶσσα καὶ νὰ μὴ φανερώνη τὶς μεγάλες ἀλήθειες ποὺ πιστεύει καὶ ζῆ, γιατὶ δὲν θὰ τὸν καταλάβουν, ἐπειδὴ μιλάει σὲ ἄλλη συχνότητα καὶ σὲ διαφορετικὸ μῆκος κύματος."
Ἅγιος Παΐσιος Ἁγιορείτης

[toula]

"Το τέλος εγγίζει και μέλλεις θορυβείσθαι".
Θυμάμαι μία φορά όταν άρχισαν να λέγονται πολλά και διάφορα περί συντελείας και περί υπολοίπων φοβήτρων, ήμουνα στον παπά-Εφραίμ στα Κατουνάκια.
Και του λέω:
-Γέροντα, τι θα γίνει με όλα αυτά που λένε;
Και μου λέει:
-Άκουσε πάτερ μου, εγώ τέτοια πράγματα δεν τα διαβάζω ούτε ασχολούμαι. Για εμάς ο Χριστός είναι κάθε μέρα μπροστά μας.
"Τὸ τέλος ἐγγίζει καὶ μέλλεις θορυβεῖσθαι·" Από μέρα της ημέρας θα μας καλέσει ο Θεός να πάμε μπροστά Του. Αυτό να κοιτάζουμε! Όχι το πότε θα γίνει η Δευτέρα Παρουσία και όλα τα άλλα..
Αυτά είναι έργα του Θεού. Ο Θεός δεν τα φανέρωσε στον άνθρωπο. Και λέω:
- Γέροντα, πώς θα ξέρουμε αν ζούμε σε αυτές τις ημέρες; Και μου είπε:
-Παραμείνετε εις την Εκκλησία. Η Εκκλησία είναι η κιβωτός της σωτηρίας «καί πύλαι ἅδου οὐ κατισχύσουσιν τής ἐκκλησίας». Η Εκκλησία είναι ασφάλεια.
Όποιος μένει στην Εκκλησία, σώζεται. Όποιος χωριστεί της Εκκλησίας, χάνεται. Αυτό είναι απλό. Το ίδιο έλεγαν οι Άγιοι.
Και ο γέροντας Εφραίμ στην Αριζόνα και ο γέροντας Παΐσιος και όλοι οι Άγιοι γέροντές μας, τι μας παρέδιδαν;
Την Εκκλησία μάς παρέδωσαν! Ο Χριστός την Εκκλησία ίδρυσε, δεν ίδρυσε άλλα πράγματα. Και μας είπε ότι η Εκκλησία είναι η κιβωτός της σωτηρίας.
«Καί πύλαι ἅδου οὐ κατισχύσουσιν τής ἐκκλησίας». Τι άλλο θέλουμε δηλαδή από αυτό;
π. Αθανάσιος Μητρ. Λεμεσού
(Φωτογραφία ο όσιος Εφραίμ Κατουνακιώτης με τον γέροντα Εφραίμ τον Αριζονίτη)

[toula]

«Παναγία μου, Παναγία μου πρόφθασε».
Νὰ προσεύχεσθε στὴν Παναγία μὲ τοὺς Χαιρετισμοὺς καὶ τὴν Παράκλησή της.
Ἂν δὲν προλαβαίνετε, νὰ τῆς φωνάζετε: «Παναγία μου, Παναγία μου πρόφθασε».
Τὸ ὄνομά της, τὰ ἔχει ὅλα μέσα.
Νὰ λέτε πολλὲς φορὲς καὶ τὸ «Χαῖρε Νύμφη ἀνύμφευτε». Καὶ μόνο νὰ πεῖτε μὲ τὴν καρδιά σας: «Ἅγιος ὁ Θεός, Ἅγιος Ἰσχυρός, Ἅγιος Ἀθάνατος ἐλέησον ἡμᾶς» ἔχει τέτοια δύναμη, ποὺ μπορεῖ νὰ σᾶς κρατήσει ὅλη τὴν ἡμέρα. Ἀρκεῖ νὰ τὸ λέτε ὅπως πρέπει.
Μακαριστὴ Γερόντισσα Γαλακτία

[toula]

"Τί είναι ο παράδεισος; Είναι η αίσθηση της παρουσίας του Θεού."
• «Η αθανασία του ανθρώπου ξεκινά από τη σύλληψή του, μέσα στην κοιλιά της μητέρας του. Και πότε αρχίζει ο παράδεισος και η κόλαση του ανθρώπου; Από την ελεύθερη επιλογή για το Θεϊκό αγαθό ή για το δαιμονικό κακό, για τον Θεό ή για τον διάβολο. Και ο παράδεισος μα και η κόλαση του ανθρώπου, αρχίζουν εδώ από τη γη, για να συνεχιστούν αιώνια στην άλλη Ζωή.
Τί είναι ο παράδεισος; Είναι η αίσθηση της παρουσίας του Θεού.
• Άμα ο άνθρωπος αισθάνεται εντός του τον Θεό, είναι ήδη στον παράδεισο, γιατί όπου είναι ο Θεός εκεί είναι και η Βασιλεία του Θεού, εκεί και ο παράδεισος.»
• «Ας μην ξεχνάμε ποτέ, πως αγωνιζόμαστε για την αιώνια ζωή σε τούτο τον πρόσκαιρο κόσμο!»
• "Κάθε αμαρτία είναι μια μικρή κόλαση.
Κάθε αρετή είναι ένας μικρός παράδεισος."
Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς

[toula]

● -Τι θα κάνεις Γέροντα, αν ακούσεις ότι γίνεται πόλεμος;
-Θα μπω στο Ναό και θα κάνω μια Θεία Λειτουργία....
● - Αγαποῦμε πραγματικά τον άνθρωπο όταν τὸν λυτρώνουμε ἀπὸ τὴν ἁμαρτία του, ἀπὸ τὴν κόλαση... αὐτὴ εἶναι ἡ γνήσια ἀγάπη πρὸς τὸν ἄνθρωπο.
Ἀπατᾶ ἑαυτόν ὁποῖος νομίζει πῶς ἀγαπᾶ τὸν ἄνθρωπο ἐνῶ ἐγκρίνει τὶς ἁμαρτίες του καὶ ἀναπαύει τὰ πάθη του. Τότε ἀγαπᾶ τὸν θάνατό του καὶ ὄχι τὸν ἴδιο.
Μονάχα ὅταν ἀγαπᾶ κανεὶς τὸν ἄνθρωπο διὰ τοῦ Χριστοῦ -μέ ὅλη τὴν ψυχή καὶ τὴν δύναμή του- τότε τον αγαπά αληθινά.
Τότε αγαπούμε τον άνθρωπο..
"Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς"

[toula]

Στις έξι Αυγούστου η Εκκλησία εορτάζει το θείο γεγονός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, που έγινε μερικές εβδομάδες πριν από το εκούσιο Πάθος και την ένδοξη Ανάσταση του Κυρίου.
Σύμφωνα με τους ιερούς Πατέρες της Εκκλησίας, ιδίως δε κατά τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, η Μεταμόρφωση έγινε προς ενίσχυση των Μαθητών και στερέωση της πίστης των προς Αυτόν, αφού θα Τον έβλεπαν να υποβάλλεται σε φρικτά πάθη και να πεθαίνει επί του Σταυρού. Έτσι, τους διαφύλαξε από την απελπισία, διότι τα πάθη και ο θάνατός ήταν πράγματα ορατά και επώδυνα, ενώ τα αγαθά, που τους υποσχόταν, πράγματα ελπίδας. Αφού, λοιπόν, τα «άπαντα … της φρικτής οικονομίας τελέσας θεοπρεπώς», παρέλαβε τους προκρίτους των Αποστόλων, Πέτρο, Ιωάννη και Ιάκωβο, και ανέβηκε μαζί τους στο όρος Θαβώρ, όπου «μυστικώς της Τριάδος τον τύπον υποδείκνυσι», σύμφωνα με τον υμνογράφο της εορτής.
Την ώρα εκείνη, όπως μαρτυρούν οι Ευαγγελιστές, το Πρόσωπό Του έγινε “έτερο”, πιο λαμπερό από τον ήλιο, και τα ενδύματά του κατάλευκα σαν το φως. Ταυτόχρονα εμφανίστηκαν οι Προφήτες Μωυσής και Ηλίας, οι οποιοί και συνωμιλούσαν μαζί Του. Ο Απόστολος Πέτρος βιώνοντας το θείο αυτό γεγονός, απευθυνόμενος προς τον Ιησού του είπε: «Κύριε, καλόν εστιν ημάς ώδε είναι…». Και ενώ ακόμη ο Απόστολος μιλούσε στον Χριστό, τους κάλυψε φωτογενής νεφέλη. Επί του προκειμένου, ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς επισημαίνει ότι οι Μαθητές είχαν την αίσθηση ότι εισήλθαν σε φωτεινή νεφέλη, διότι ο Χριστός, λόγω της υπερβολικής λαμπρότητάς του, κατέστη αόρατος από τους οφθαλμούς των. Από αυτήν την νεφέλη, «ήχος…ανεπέμπετο, θεόκτυπος βεβαιών τό θαύμα, ο Πατήρ γάρ τών φώτων, Ούτός εστιν Υιός ο αγαπητός μου, τοίς Αποστόλοις ανεβόα, ού ακούετε», σημειώνει ο υμνογράφος. Οι δε μαθητές «τήν ακτίνα τού προσώπου …. μή φέροντες … εις γήν κατεβαρύνοντο». Στη συνέχεια, όταν ανασήκωσαν το κεφάλι τους, δεν είδαν κανέναν άλλο, παρά μόνο τον Ιησού, ο οποίος τους παρήγγειλε να μην αναφέρουν σε κανένα το θείο γεγονός, μέχρι που ο Ίδιος να αναστηθεί εκ των νεκρών.
Ο υμνογράφος της εορτής αναφέρει ότι ο Κύριος «εμφαίνων του αρχετύπου κάλλους την ευπρέπειαν και ταύτην ουχ ολόκληρον … μήπως συν τη οράσει και το ζην απολέσωσιν, αλλ΄ ως ηδύνατο χωρείν». Η θέα του ακτίστου φωτός ήταν όντος πολύ δυνατή εμπειρία για τους Μαθητές. Οι ιεροί Πατέρες λέγουν ότι, όταν ο Θεός αποκαλύπτεται στον άνθρωπο ως φως, γνωρίζεται αγνώστως και θεάται αοράτως, υπεραισθητώς, υπερλογικώς και υπερνοητώς. Από αυτήν την αποκάλυψη ο άνθρωπος καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «ἔστι Θεός καί οἶον φῶς ἐστι, μᾶλλον δέ πηγή φωτός νοεροῦ τέ καί ἀΰλου». Μάλιστα, ο θεούμενος αντιλαμβάνεται το άκτιστο φως, όχι λόγω των φυσικών του προσόντων, αφού το θείο φως είναι «ὑπέρ τό φῶς» , αλλά γιατί ο Θεός «τόν Ἑαυτόν γινώσκει, ὁρᾶ καί νοεῖ διά τοῦ θεουμένου, ὅστις τή χάριτι ταύτη τοῦ αὐτοπτικοῦ Θείου φωτός ὁρᾶ ἐν Θεῶ διά τοῦ Θεοῦ τόν Θεόν». Ικάνωσε, λοιπόν, τους οφθαλούς των Αποστόλων να ιδούν το υπερχρόνιο και υπέρλαμπρο Θείο Του Φως, «ἵνα ὅταν» τον «ἴδωσι σταυρούμενον, τὸ μὲν πάθος νοήσωσιν ἑκούσιον». Έτσι, αποκαλύπτοντας στους Μαθητές Του την Δόξα της Θεότητός Του, τους επιβεβαίωσε ό,τι είχαν ήδη ομολογήσει προηγουμένως προς τον Ίδιον και παράλληλα ενδυνάμωσε την πίστη τους προς το Πρόσωπό Του.
Από τους Αγίους η Μεταμόρφωση του Κυρίου χαρακτηρίζεται ως η “ἐν δυνάμει” φανέρωση “του προ των αιώνων κεκαλυμμένου μυστηρίου”, δηλαδή της Βασιλείας, της Δόξας, της Χάρης, του Φωτός του εν Τριάδι Θεού. Η Μεταμόρφωση είναι το μυστήριο της ογδόης ημέρας, δηλαδή του μέλλοντος αιώνος, που, όπως αναφέρει ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, αυτός ο αιώνας διαφαίνεται μετά τη κατάπαυση της εξαήμερης δημιουργίας του κόσμου.
Ο Κύριος φανέρωσε τη Χάρη του μέσα από το πανάχραντο του Σώμα, δείχνοντας, έτσι, τη Δόξα της ανθρώπινης Του φύσης, και κατ’ επέκταση και της Εκκλησίας του, αφού, κατά τον Απόστολο Παύλο η Εκκλησία ταυτίζεται με το πανάγιο του Σώμα. Αυτο σημαίνει ότι οι πιστοί, που είναι μέλη αυτού του Κυριακού Σώματος, μετέχουν της θείας Χάριτος του Θεού. Τη δυνατότητα της μετοχής στη Δόξα του Σώματος του Κυρίου καταδεικνύει το γεγονός ότι, οι δύο Προφήτες εμφανίστηκαν περιβεβλημένοι με Δόξα, αλλά και το ότι, οι τρεις Μαθητές απέβησαν δέκτες των «βολίδων θεότητας».
Πρέπει δε να υπογραμμιστεί πως κατά την Μεταμόρφωσή Του ο Κύριος δεν προόδευσε κατά κάποιο τρόπο, δηλαδή δεν έλαβε περισσότερη Χάρη, αλλά την ώρα εκείνη αποκάλυψε στο μέτρο των δυνατοτήτων των Μαθητών Του την αΐδια και φυσική Του Δόξα. Επίσης, το Φως της Μεταμόρφωσης δεν είναι κτιστό, μάλιστα γινόμενο και απογινόμενο, όπως υποστήριζε ο ιερός Αυγουστίνος και οι συνεχιστές της φιλοσοφίας του. Είναι το αΐδιο, άδυτο και υπερκόσμιο Φως του Θεού, που ενοίκησε μόνιμα στον κόσμο κατά την ενσάρκωση του Υιού και Λόγου του Θεού την ημέρα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Αυτήν τη διαφορά υπογραμμίζουν οι Ευαγγελιστές, σημειώνοντας ότι έλαμψε «σαν ήλιος». Έτσι υπέδειξαν ότι το Φως της Μεταμόρφωσης είναι άλλο από το κτιστό φως του ήλιου. Το θείο φως είναι άκτιστο και υπερχρόνιο. Αυτό φαίνεται και από το γεγογός ότι οι Προφήτες, Μωυσής και Ηλίας, οι οποίοι έζησαν προ Χριστού, συλλαλούσαν μέσα σε αυτό το Φως με τον Ιησού Χριστό, στην παρουσία των Αποστόλων, «τά μέλλοντα συμβαίνειν» σε Αυτόν.
Η συζήτηση του Κυρίου με τους Προφήτες, για τα «μέλλοντα συμβαίνειν» σε Αυτόν, συνδέουν τα γεγονότα της Μεταμόρφωσης και της Σταύρωσης ουσιαστικά. Οι Άγιοι, μάς παραδίδουν ότι ο Σταυρός είναι η δόξα του Χριστού. «Ελήλυθεν η ώρα ίνα δοξασθή ο Υιός του ανθρώπου» (Ιωάν. ιβ, 23), μαρτυρεί ο ίδιος ο Κύριος. Η δε Εκκλησία δέχεται την αποκάλυψη της θείας Δόξας μόνο εν τω ονόματι του Ιησού Χριστού του Εσταυρωμένου. Μεταμόρφωση, δηλαδή αποκάλυψη της θείας Δόξας, και Σταυρός συνδέονται, λοιπόν, άρρηκτα μεταξύ τους. Οι θύρες της Βασιλείας του Θεού άνοιξαν για τους ανθρώπους με την Σταύρωση και την Ανάστασή του Κυρίου και την ημέρα της Πεντηκοστής δόθηκε στην Εκκλησία Χάρη, που ποτέ πριν δεν ήταν παρών κατά τον τρόπο που σήμερα ενοικεί σε Αυτήν.
Η Μεταμόρφωση του Κυρίου είναι για τον άνθρωπο στήριγμα, παρηγοριά, ελπίδα και ζωή. Όπως ενισχύθηκαν οι Μαθητές, κατά τον ίδιο τρόπο, οι άνθρωποι κάθε εποχής λαμβάνουν έλεος εξ ουρανού, προκειμένου να αντέξουν την οδύνη της σταυρωμένης τους ζωής. Ο δοκιμαζόμενος άνθρωπος όταν προσεύχεται ανοίγουν οι πύλες της καρδιάς του και η Χάρη του Θεού φέρνει δάκρυα στα μάτια του, τα οποία είναι πολύ ευεργετικά, μαλακώνει τη καρδιά του, ξεκουράζει τη σκέψη και του δίνει πίστη, ελπίδα και αγάπη. Αυτοί που ανεβαίνουν τον Γολγοθά, και όσοι είναι επί του Σταυρού, δίπλα στον Χριστό, και αναφωνούν με τον ληστή το «μνήσθητί μου Κύριε εν τη βασιλεία σου», ήδη γνωρίζουν.

[toula]

Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού ως πρόγευση της Βασιλείας του Θεού
«Καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν· καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς» (Ματθ.17,2).
Η εορτή της Μεταμορφώσεως του Κυρίου αποτελεί μία από τις λαμπρότερες Δεσποτικές εορτές της Εκκλησίας μας. Δεν πρόκειται απλώς για την ανάμνηση ενός θαυμαστού γεγονότος από την επίγεια ζωή του Χριστού, αλλά για μια βαθιά αποκάλυψη του μυστηρίου του Θεανθρώπου και συγχρόνως για την προαναγγελία της δόξης που επιφυλάσσει ο Θεός σε όσους ενωθούν μαζί Του.
Η Μεταμόρφωση είναι η στιγμή κατά την οποία ο Χριστός αποκαλύπτει στους τρεις εκλεκτούς μαθητές Του —τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη— όχι κάτι που αποκτά εκείνη τη στιγμή, αλλά αυτό που είναι πάντοτε: ο Υιός και Λόγος του Θεού, «ἀπαύγασμα τῆς δόξης» του Πατέρα (Εβρ.1,3). Το φως που πλημμυρίζει το Θαβώρ δεν είναι κτιστό ούτε φυσικό· είναι η άκτιστη θεία δόξα, η ίδια δόξα που προϋπάρχει αιωνίως στον Θεό και αποκαλύπτεται, κατά παραχώρηση, στους ανθρώπους.
Το Θαβώρ ως προετοιμασία του Γολγοθά
Η Μεταμόρφωση προηγείται χρονικά του Πάθους. Η σειρά αυτή δεν είναι τυχαία. Λίγες ημέρες πριν από την ανάβαση στα Ιεροσόλυμα, ο Κύριος επιτρέπει στους μαθητές Του να γευθούν τη θεία Του λαμπρότητα, ώστε να μη σκανδαλισθούν όταν Τον δουν να πάσχει επάνω στον Σταυρό.
Το κοντάκιο της εορτής ερμηνεύει αυτήν ακριβώς τη σχέση: «Ἵνα ὅταν σε ἴδωσι σταυρούμενον, τὸ μὲν πάθος νοήσωσιν ἑκούσιον...»
Οι μαθητές έπρεπε να γνωρίζουν ότι Εκείνος που θα σταυρωθεί είναι ο ίδιος που ακτινοβολεί τη δόξα της θεότητος. Ο Σταυρός δεν αποτελεί ήττα αλλά εκούσια θυσία. Η δόξα του Θαβώρ και η ταπείνωση του Γολγοθά είναι οι δύο όψεις του ίδιου μυστηρίου της θείας αγάπης.
Το άκτιστο Φως της θεότητος
Στην ορθόδοξη θεολογία, η Μεταμόρφωση κατέχει κεντρική θέση, διότι συνδέεται άμεσα με τη διδασκαλία περί του ακτίστου φωτός.
Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, υπερασπιζόμενος την εμπειρία των ησυχαστών, διδάσκει ότι το φως του Θαβώρ δεν ήταν ένα συμβολικό ή ψυχολογικό φαινόμενο. Ήταν η άκτιστη ενέργεια του Θεού, η πραγματική φανέρωση της θείας δόξας.
Ο Θεός, κατά την ουσία Του, παραμένει απρόσιτος και ακατάληπτος. Όμως, κατά τις άκτιστες ενέργειές Του, προσφέρεται πραγματικά στον άνθρωπο. Έτσι, οι μαθητές δεν είδαν την ουσία του Θεού —κάτι αδύνατο για κάθε κτιστό ον— αλλά μετείχαν στη θεία δόξα, όσο μπορούσε να αντέξει η ανθρώπινη φύση τους.
Ο άγιος Γρηγόριος γράφει χαρακτηριστικά: «Τὸ φῶς ἐκεῖνο οὔτε αἴσθησις μόνη ἐθεάσατο, οὔτε νοῦς μόνος κατενόησεν, ἀλλ' ὅλος ὁ ἄνθρωπος, θεούμενος διὰ τῆς χάριτος».
Η θέα του φωτός δεν αποτελεί διανοητική γνώση αλλά καρπό καθάρσεως, φωτισμού και θεώσεως.
Η παρουσία του Μωυσή και του Ηλία
Δίπλα στον Χριστό εμφανίζονται δύο μεγάλες μορφές της Παλαιάς Διαθήκης: ο Μωυσής και ο προφήτης Ηλίας.
Ο Μωυσής εκπροσωπεί τον Νόμο, ενώ ο Ηλίας τους Προφήτες. Ολόκληρη η Παλαιά Διαθήκη μαρτυρεί ότι ο Χριστός είναι ο αναμενόμενος Μεσσίας.
Παράλληλα, οι δύο αυτοί άνδρες συμβολίζουν ολόκληρη την ανθρωπότητα. Ο Μωυσής είχε πεθάνει, ενώ ο Ηλίας είχε αναληφθεί χωρίς να γνωρίσει θάνατο. Έτσι, στην παρουσία τους συναντώνται οι κεκοιμημένοι και οι ζώντες, δείχνοντας ότι ο Χριστός είναι Κύριος ζώντων και νεκρών.
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος επισημαίνει ακόμη ότι οι δύο προφήτες υπήρξαν άνθρωποι μεγάλης θεωρίας του Θεού. Είχαν γνωρίσει την παρουσία Του στο Σινά και στο Χωρήβ, αλλά τώρα βλέπουν μπροστά τους τον ίδιο τον Θεό Λόγο σαρκωμένο.
«Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι»
Η αυθόρμητη κραυγή του αποστόλου Πέτρου εκφράζει τη βαθύτερη επιθυμία κάθε ανθρώπινης ψυχής.
Ο άνθρωπος δημιουργήθηκε για να ζει μέσα στη δόξα του Θεού. Όταν γεύεται έστω και ελάχιστα την παρουσία της θείας Χάριτος, αντιλαμβάνεται ότι τίποτε στον κόσμο δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτήν.
Ωστόσο, ο Χριστός δεν επιτρέπει στους μαθητές να παραμείνουν στο Θαβώρ. Πρέπει πρώτα να ακολουθήσει ο Γολγοθάς. Η πνευματική ζωή δεν είναι μια διαρκής εμπειρία παρηγοριάς. Οι φωτεινές στιγμές της χάριτος δίνονται για να ενισχύσουν τον άνθρωπο στον καθημερινό του αγώνα.
Η Μεταμόρφωση ως αποκάλυψη του ανθρώπινου προορισμού
Η εορτή δεν αποκαλύπτει μόνο ποιος είναι ο Χριστός. Αποκαλύπτει και ποιος καλείται να γίνει ο άνθρωπος. Ο απόστολος Πέτρος γράφει ότι γινόμαστε «θείας κοινωνοὶ φύσεως» (Β΄ Πέτρ.1,4). Δεν γινόμαστε θεοί κατά φύση, αλλά κατά χάριν.
Ο άγιος Αθανάσιος ο Μέγας διατυπώνει τη γνωστή φράση: «Αὐτὸς γὰρ ἐνηνθρώπησεν, ἵνα ἡμεῖς θεοποιηθῶμεν».
Αυτό ακριβώς φανερώνει το Θαβώρ. Η θέωση δεν αποτελεί φιλοσοφική θεωρία ούτε ηθική τελείωση. Είναι η πραγματική κοινωνία του ανθρώπου με τον άκτιστο Θεό.
Η δόξα που περιέβαλλε τον Χριστό είναι η ίδια δόξα στην οποία καλούνται να συμμετάσχουν όλοι οι άγιοι.
Πρόγευση της Βασιλείας του Θεού
Λίγο πριν από τη Μεταμόρφωση ο Κύριος είχε πει: «Εἰσίν τινες... οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου, ἕως ἂν ἴδωσι τὴν Βασιλείαν τοῦ Θεοῦ» (Μαρκ.9,1).
Η Εκκλησία ερμηνεύει ότι η υπόσχεση αυτή εκπληρώνεται στο Θαβώρ. Οι τρεις μαθητές βλέπουν προκαταβολικά αυτό που θα αποκαλυφθεί πλήρως μετά τη Δευτέρα Παρουσία: τη Βασιλεία του Θεού ως κοινωνία φωτός, ζωής και αγάπης.
Γι' αυτό η Μεταμόρφωση δεν αφορά μόνο το παρελθόν ούτε μόνο το μέλλον. Αφορά το παρόν της Εκκλησίας.
Σε κάθε Θεία Λειτουργία, σε κάθε μυστήριο, σε κάθε αληθινή προσευχή, η άκτιστη χάρη του Θεού γίνεται εμπειρία του πιστού, ως πρόγευση της αιώνιας Βασιλείας.
Επίλογος
Σε έναν κόσμο που γοητεύεται από το πρόσκαιρο και το επιφανειακό, η Μεταμόρφωση υπενθυμίζει τον αληθινό προορισμό του ανθρώπου. Δεν πλαστήκαμε για να περιοριστούμε στα όρια της φθοράς ούτε για να εγκλωβιστούμε στη λογική της αυτάρκειας. Δημιουργηθήκαμε για τη μέθεξη της θείας ζωής, για την κοινωνία με τον Ζώντα Θεό.
Το Θαβώρ μάς καλεί να ανέβουμε και εμείς το όρος της προσωπικής μας μεταμορφώσεως. Η άνοδος αυτή περνά μέσα από τη μετάνοια, την προσευχή, την άσκηση, τη μυστηριακή ζωή και τη συμμετοχή στη Θεία Ευχαριστία. Όσο ο άνθρωπος καθαρίζει την καρδιά του, τόσο περισσότερο γίνεται δεκτικός της θείας Χάριτος, σύμφωνα με τον μακαρισμό του Κυρίου: «Μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν Θεὸν ὄψονται» (Ματθ.5,8).
Η Μεταμόρφωση δεν είναι μόνο μια ανάμνηση ενός θαυμαστού γεγονότος ούτε ένα ιστορικό επεισόδιο της επίγειας ζωής του Χριστού. Είναι η φανέρωση του μέλλοντος μέσα στο παρόν, η πρόγευση της Βασιλείας του Θεού, η βεβαίωση ότι ο άνθρωπος μπορεί, διά της χάριτος, να γίνει «φωτοφόρος» και «θεοφόρος». Το φως του Θαβώρ εξακολουθεί να λάμπει μέσα στην Εκκλησία και να οδηγεί κάθε πιστό προς τη δόξα της Αναστάσεως, όπου «ὁ Θεὸς τὰ πάντα ἐν πᾶσιν» (Α΄ Κορ.15,28).
ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

[toula]

Ἡ ἑορτή τῆς Θείας Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος
Ἀποσπάσματα ἀπό ὁμιλία τοῦ μακαριστοῦ γέροντος Γεωργίου Καψάνη (1981)
Ἡ ἡμέρα τῆς Θείας Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος ἔχει ἰδιάζουσα θέσι μέσα στήν ἐμπειρία τῆς Ἐκκλησίας, στήν μυστική ἐμπειρία καί τήν θεολογία τῶν ἁγίων Πατέρων μας καἰ τόν ὀρθόδοξο μοναχισμό.
Ἡ σημερινή ἑορτή ἔχει χαρακτῆτα Χριστολογικό, διότι μᾶς δείχνει ποιός εἶναι ὁ ταπεινός Ἰησοῦς, ὁ ἄνθρωπος Ἰησοῦς. Μᾶς δείχνει τήν θεότητά Του, τήν αἰώνια προΰπαρξί Του.
Εἶναι ἐπίσης ἑορτή ἀνθρωπολογική, διότι μᾶς δείχνει σέ ποιά δόξα εἶναι κεκλημένος ὁ ἄνθρωπος, ὁ πιστός, ὁ Χριστιανός· νά συμμετάσχῃ καί αὐτός στήν Χάρι καί τήν Δόξα τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ.
Ἔχει ἀκόμα χαρακτῆρα ἐκκλησιολογικό ἡ σημερινή ἑορτή. Διότι δείχνει τόν Χριστό ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ. Διότι ὁ Χριστός δέν ὑπάρχει ἐκτός τῆς Ἐκκλησίας· δέν προσφέρεται ἐκτός τῆς Ἐκκλησίας. Καί εἶναι σήμερα ἡ Ἐκκλησία τῆς Παλαιᾶς καί τῆς Καινῆς Διαθήκης παροῦσα, ἑνωμένη γύρω ἀπό Αὐτόν πού εἶναι τό κέντρο τῆς Παλαιᾶς καί τῆς Καινῆς Διαθήκης, τόν Θεάνθρωπο Χριστό.
Ἔχει ἀκόμα χαρακτῆρα ἐσχατολογικό, διότι μᾶς δείχνει μία ἄποψι, μία ὄψι -ἐν σκιᾷ βεβαίως καί ἐν αἰνίγματι ἀκόμη- αὐτοῦ τοῦ ὁποίου θά εἶναι ἐν ὅλῃ τῇ λαμπρότητί του ἐν τῇ Βασιλείᾳ τῶν Οὐρανῶν.
Σήμερα λοιπόν μᾶς ὑπενθυμίζει ἡ σημερινή ἑορτή τήν ἀνάγκη καἰ ἐμεῖς νά συνεχίσουμε μέ πολύ πόθο, μέ πόθο καί ἀγάπη, τόν ἀγῶνα τῆς καθάρσεως τῆς καρδιᾶς μας ἀπό τά πάθη καί τῆς ἐνοικήσεως εἰς αὐτήν τοῦ Χριστοῦ διά τῆς εὐχῆς , τοῦ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ ἐλέησόν με τόν ἁμαρτωλόν».
Ἀπό τό βιβλίο ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΑΚΙΝΗΤΕΣ ΔΕΣΠΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΘΕΟΜΗΤΟΡΙΚΕΣ ΕΟΡΤΕΣ (τῶν ἐτῶν 1981-1991), σελ. 112, τοῦ Ἀρχιμανδρίτου ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΑΨΑΝΗ, καθηγουμένου τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὄρους.
Ἐπιμέλεια ἀντιγραφῆς Φώτιος Μιχαήλ, ἰατρός