Υποδείξεις Ημερησίας Πνευματικής Πορείας

[NIKOSZ]

ü ΕΓΕΙΡΟΜΕΝΟΣ ΤΗΝ ΠΡΩΙΑΝ, να θεωρής, ως έχει ρηθή εις το περί προσευχής κεφάλαιον (§ 93 και καθεξής), καθήκον σου επιβεβλημενον και όλως άπαραίτητον προ παντός άλλου, ίνα προσευχηθής μετά πίστεως και ευλαβείας προς τον Θεόν. Προσευχόμενος δέ, να ευλογής και να δοξάζης το υπερύμνητον και υπεράγιον όνομά του· να ευχαριστής αυτόν διά τας αναριθμήτους ευεργεσίας του, και μάλιστα διά την θυσίαν του Μονογενούς αυτού Υιού, και διά την μακροθυμίαν του, ήν έδειξε κατά το διάστημα της ζωής σου, κατά το οποίον καίτοι μυριάκις ημάρτησες ενώπιόν του, σε ηνέχθη· έπειτα δέ να ζητής διά τα αμαρτήματα σου το έλεός του και την χάριν του· και ακολούθως να ζητής την ευλογίαν του, όπως διέλθης την ημέραν αναμαρτήτως και ειρηνικώς, και εργασθής το αγαθόν. Αλλά και κατά το διάστημα της ημέρας να μη λησμονής ποτέ τον Θεόν, αλλά να δοξάζης και να ευχαριστής αυτόν έχων υπʼ όψιν σου, ότι εάν διέρχεσαι τας ημέρας της ζωής σου μη δοξάζων και ευχαριστών τον Θεόν, όστις αδιαλείπτως σε ευεργετεί, προξενείς την μεγαλυτέραν βλάβην εις τον εαυτόν σου.

ü ΝΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΖΕΣΑΙ ΑΚΟΛΟΥΘΩΣ και διά καταλλήλων σκέψεων, συλλογιζόμενος και λαμβάνων υπʼ όψιν σου ότι ο άνθρωπος περικυκλούται παντοτε ύπό πολλών και ποικίλων παγίδων, ένεκα των οποίων, εάν απροσεκτήση, πολύ ευκόλως δύναται να εμπλακή και να εμπέση εις την αμαρτίαν. Να συλλογίζεσαι, ότι ενδεχόμενον είναι κατά το διάστημα τής ημέρας να περιφρονηθής, να υβρισθής, να συκοφαντηθής, να κακοποιηθής, παντοιοτρόπως να αδικηθής και εν γένει να απαντήσης πολλούς και διαφόρους πειρασμούς και ποικίλα σκάνδαλα ωθούντα σε εις αμαρτίαν. Ταύτα πάντα συλλογιζόμενος να παρακευάζεσαι διʼ αποφάσεως στερεάς, όπως αντιμετωπίσης μετά σθενους και φρονήσεως πάντα πειρασμόν, όστις ήθελε παρουσιασθή, και όπως αποκρούσης πάσαν αμαρτίαν. Η προετοιμασία αύτη είναι τα μέγιστα ωφέλιμος, διότι έχων εκ προτέρου υπʼ όψιν σου τους πειρασμούς, οι οποίοι ενδέχεται να σε εύρουν, δεν θα καταλαμβάνεσαι υπʼ αυτών απροσδοκήτως, ώστε να ταράττεσαι και να θορυβήσαι ως να συνέβαινεν εις σε απρόοπτόν τι, αλλά θα βλέπης αυτούς αθορύβως· θα δύνασαι δέ τοιουτοτρόπως και τα παρουσιαζόμενα αδικήματα να υποφέρης, και τους πειρασμούς να υπερνικάς, και τας θλίψεις να υπομένης, και την αμαρτίαν νικηφόρως να αποκρούης. Εννοείται όμως, ότι εις πάντα πειρασμόν και εις πάσαν θλίψιν είναι ανάγκη να ζητής την βοήθειαν του Θεού, και τότε να μένης απτόητος, έχων πεποίθησιν ότι εις τους θέλοντας να ευαρεστήσωσιν εις τον Θεόν πάντες ανεξαιρέτως οι πειρασμοί αποβαίνουν εις μεγάλην αυτών ώφέλειαν, ουδέποτε δέ εις βλάβην.

ü ΝΑ ΛΑΜΒΑΝΗΣ ΕΤΙ ΑΠΟΦΑΣΙΝ, όπως κατά το διάστημα της ημέρας γίνης ευεργετικός εις τον πλησίον σου, ποιών εις αυτόν παν ο,τι καλόν και ωφέλιμον δύνασαι, συλλογιζόμενος ότι ο άνθρωπος, όστις δεν έχει ως κύριον σκοπόν του βίου του το ωφελείν, μέρος μετά του Θεού δεν θα εχη, η καταδίκη του δέ θα είναι άφευκτος.

ü ΝΑ ΣΥΛΛΟΓΙΖΕΣΑΙ ότι ο χρόνος του βίου σου είναι βραχύς, και η ώρα του θανάτου σου άδηλος, και οτι εάν σήμερον υπάρχης εν τη ζωή, αύριον είναι ενδεχόμενον να έχης αποθάνει· το κέρδος σου δέ το πραγματικόν, το κέρδος σου το αιώνιον θα είναι το αγαθόν, το όποίον θέλεις πράξει κατά την παρούσαν ημέραν της ζωής σου.
ü ΝΑ ΛΑΜΒΑΝΗΣ ΑΚΟΜΗ ΑΗΟΦΑΣΙΝ, ίνα μη ποιήσης θέλημα ιδικόν σου, τουτέστιν ίνα μη θελήσης να πράξης τι όπερ δεν είναι σύμφωνον προς το θέλημα του Θεού. Επίσης να λαμβάνης απόφασιν, όπως απέναντι των υποδεικνυόντων το ορθόν και σύμφωνον προς το θέλημα του Θεού μη υποστηρίξης γνώμην ιδικήν σου, ήτις αντιτίθεται προς το θέλημα του Θεού. Τουναντίον μάλιστα, να έχης απόφασιν στερεάν, όπιως υπακούσης εις το δίκαιον και το πρέπον, το σύμφωνον προς το θέλημα του Θεού, όπερ ήθελε σού υποδειχθή υπό των γινωσκόντων αυτό καλύτερον σού. Θα ενισχύεσαι δέ εις την απόφασίν σου ταύτην, όταν έχης υπʼ όψιν σου, ότι ο απειθών εις το δίκαιον και το ορθόν είναι εγωιστής. Ο δέ εγωιστής αποδοκιμάζεται υπό τού Θεού τόσον όσον απʼ εναντίας ο ταπεινός — και ούτος είναι ο υπακούων εις το όρθόν — ευλογείται παρά του Θεού και χαριτώνεται και προάγεται και τελειοποιείται.

ü ΝΑ ΘΕΩΡΗΣ ΕΤΙ ΚΑΘΗΚΟΝ ΣΟΥ και την μελέτην των λόγων του Θεού, εις οιανδήποτε ώραν της ημέρας σού είναι δυνατόν, έστω και ολίγον καθʼ εκάστην ημέραν να μελετάς, εάν δεν δύνασαι πολύ. Διότι διά της μελέτης ταύτης και πληρεστέραν γνωσιν του θελήματος του Θεού θα λαμβάνης, και εν τη μνήμη σου πάντοτε θα έχης αυτό.

ü ΕΙΣ ΤΟ ΕΡΓΟΝ ΔΕ Ή ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΟΠΕΡ ΕΧΕΙΣ, να έχης προσοχήν όπως εξασκήσης τούτο εν φόβω Θεού, εν δικαιοσύνη και αληθεία, έχων υπʼ όψιν σου ότι σε βλέπει ο Θεός. Να προσέχης δέ άμα εις τους λόγους σου· να προσεχης και εις την διάνοιάν σου, και εις την καρδίαν σου, διά να μη γίνη πονηρόν τι δεκτόν εν τη ψυχή σου.

ü Διά τοιούτων σκέψεων και αποφάσεων παρασκευαζόμενος την πρωίαν ΝΑ ΕΠΙΚΑΛΗΣΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΩΣ ΜΕΤΑ ΠΙΣΤΕΩΣ και την βοήθειαν του Θεού, συλλογιζόμενος και φρονών ότι διά μόνης της ιδικής σου δυνάμεως, άνευ της βοηθείας του Θεού, ουδέν δύνασαι να κατορθώσης, ούτε την αμαρτίαν να αποφύγης, ούτε το αγαθόν να εργασθής.

ü ΕΑΝ ΔΕ ΚΑΤΑ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ ΣΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΘΗ ΠΕΙΡΑΣΜΟΣ ΤΙΣ είτε μικρός είτε μεγάλος, και εξ αδυναμίας ή απροσεξίας ή και εξ οιασδήποτε άλλης αιτίας εννοήσης εις τι ενοχήν τινα εν τη ψυχή σου, αφού συναισθανθής την ενοχήν σου ταύτην, να μη αφήσης να καταλάβη ιην ψυχήν σου στενοχωρία μεγάλη και απελπισία. Διότι η στενοχωρία αύτη, ήτις προέρχεται, ως επί το πλείστον, εκ της υπολήψεως τήν οποίαν έχει ο άνθρωπος εις τον εαυτόν του, πίεσιν μάλλον και θλίψιν και ζημίαν θα επιφέρη εις σε, παρά πνευματικήν ωφέλειαν. Τι δέ να ποιήσης τότε διά να ωφεληθής; Να νοήσης και να συναισθανθής ότι είσαι όλος αδυναμία, ότι είσαι ουτιδανός και άθλιος. Ούτω δέ ταπεινωθείς, να ζητήσης την συγχώρησιν και το έλεος του Κυρίου, και πιστεύων ότι λαμβάνεις ταύτην, να ειρηνεύης, και να εξακολουθής έπειτα εν φόβω Θεού το έργον σου· εκτός μόνον εάν παρεξετράπης εις τι, το οποίον, πλην της μεταμελείας και λύπης και κατανυκτικής προς τον Θεόν προσευχής, απαιτεί και την εις τον πνευματικόν πατέρα εξομολόγησιν, την οποίαν πρέπει να ποιήσης διά να λάβης την συγχώρησιν, οπότε και πάλιν πρέπει τελείως να ειρηνεύης.

ü ΑΚΟΜΗ ΔΕ ΕΑΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ επέλθη εις την ψυχήν σου ανησυχία και στενοχωρία εκ λογισμών και σκέψεων, πως θα εξοικονομήσης τας ανάγκας σου και πως θα συντηρηθής κατά το υπόλοιπον της ζωής σου, να αποδιώξης τους λογισμούς αυτούς ως εφαμάρτους. Θα αποδιώκης δέ ευκόλως αυτούς, όταν πιστεύης ότι προνοεί και φροντίζει περί σού αυτός ο Θεός, ο παντοδύναμος και πανάγαθος Πατήρ σου, ως ο ίδιος υπόσχεται τούτο, αρκεί μόνον να ποιής σύ εκείνο, το οποίον εξαρτάται εκ σού.

ü ΕΠΙΣΗΣ ΕΝ ΤΩ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ, εάν εξ οιασδήποτε αιτίας αισθανθής μομφήν και αντιπάθειάν τινα κατά τινος, ευθύς να αναλογισθής το εφάμαρτον της αντιπαθείας σου ταύτης, άμα δέ να συλλογισθής και τας αμαρτίας σου εν γένει, διά να ταπεινωθή η ψυχή σου· έπειτα να μεμφθής και να επιπλήξης αύστηρως σεαυτόν εσωτερικώς διά την μομφήν και την αντιπάθειάν σου ταύτην· και ακολούθως να παρακαλέσης τον Θεόν υπέρ εκείνου κατά του οποίου ησθάνθης την αντιπάθειαν, καθώς και υπέρ του εαυτού σου, ίνα σε ελεήση ο Κύριος. Ούτω δέ όταν ποιής, θα επέρχεται η ειρήνη και η αγάπη εν τη ψυχή σου, αι δύο αυταί αρεταί, τας οποίας προ παντός πρέπει να επιδιώκης διά να ζης εν τω Θεώ.


ü ΕΑΝ ΕΠΙΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ συμβή να αδικήσης οπωσδήποτέ τινα, ή εξ απερισκεψίας να πικράνης ή να λυπήσης τινα άνευ λόγου, να λάβης τότε την απόφασιν, όπως επιδιώξης και επιζητησης την συνδιαλλαγήν μετʼ αυτού, ζητών εν ταπεινώσει συγχώρησιν παρʼ αυτού και ικανοποιών αυτόν διά της επανορθώσεως του αδικήματος ή σφάλματος σου.

ü ΤΟ ΔΕ ΕΣΠΕΡΑΣ αναπολών εις την μνήμην σου, καθʼ όσον είναι δυνατόν εις σε, την όλην ημερησίαν διαγωγήν σου, να ανακρίνης σεαυτόν συμφώνως προς τον θείον νόμον. Να ανακρίνης επί παραδείγματι σεαυτόν, εάν έπραξές τι απαγορευόμενον υπό του Θεού· εάν εδέχθης εν τη θελήσει σου και τη ψυχή σου κακόν τι και πονηρόν· εάν είπες τι άτοπον· εάν εσκανδάλισες ή ελύ
πησές τινα· εάν κατέκρινές τινα· εάν παρέλειψες να ποιήσης καλόν τι έργον, όπερ ηδύνασο να πράξης· εάν εποίησάς τι καλόν, αλλʼ ουχί με ελατήριον άγαθόν· εάν ειργάσθης αγαθόν τι έργον ατελώς, ενώ ηδύνασο να εργασθής αυτό τελειότερον. Ανακρίνων δέ ούτω την διαγωγήν σου, εάν ευρίσκης τον εαυτόν σου ένοχον ή ελλιπή είτε εις τούτο είτε εις εκείνο, να μετανοής από καρδίας διά τούτο, να ζητής εν ταπεινώσει ψυχής την συγχώρησιν και το έλεος του Θεού, άμα δέ και την παρʼ αυτού ενίσχυσιν και βοήθειαν, όπως εις το εξής είσαι προσεκτικώτερος και προθυμότερος διά να μη παρεκκλίνης πλέον εκ του αγίου του θελήματος.

ü ΠΡΙΝ ΔΕ ΚΑΤΑΚΛΙΘΗΣ ΕΙΣ ΥΠΝΟΝ, να θεωρής ως καθήκον σου απαραίτητον, όπως προσευχηθής δοξάζων και ευχαριστών τον Θεόν διότι εν τη αγαθότητί του και τη μακροθυμία του σε διετήρησεν εις την ζωήν άχρι της ώρας εκείνης, διότι σʼ επροφύλαξε κατά την ημέραν εκείνην από διαφόρους κινδύνους και πειρασμούς, και διότι σε ευηργέτησε πολυειδώς και πολυτρόπως. Διά της προσευχής ακόμη να ζητής και όπως διαφυλάξη σε ο Κύριος και κατά την νύκτα αναμάρτητον και ειρηνικόν, και κατά την πρωίαν σε εξαναστήση όπως ευλογήσης και δοξάσης το άγιον όνομά του.

ü ΑΦΟΥ ΔΕ ΚΑΤΑΚΛΙΘΗΣ, μέχρις ότου υπνώσης, να προσπαθής ίνα εν τη διανοία σου κυκλοφορώσι πνευματικά και θεία νοήματα, ωφέλιμα εις την ψυχήν σου. Αυτό τούτο να ποιής και οσάκις κατά το διάστημα της νυκτός εξυπνήσης, μνημονεύων του παναγίου ονόματος του Θεού και δοξάζων την άπειρον αγαθότητα και μεγαλωσύνην του, έχων υπʼ όψιν σου ότι οι μεγάλοι του Θεού άνθρωποι, όπως ο προφήτης Δαβίδ, ού μόνον εμνημόνευον του ονόματος του Θεού και κατά την νύκτα, αλλά και εξεγείροντο εκ της κλίνης αυτών, όπως υμνήσουν την δόξαν του και την μεγαλοπρέπειάν του.

ü ΤΟΙΑΥΤΗΝ, ΑΔΕΛΦΕ, ΠΟΡΕΙΑΝ ΑΚΟΛΟΥΘΩΝ ΚΑΘʼ ΕΚΑΣΤΗΝ, θα ζης εν τω θελήματι του Θεού και εν τη αγάπη και προστασία αυτού κατά πάσας τας ημέρας, καθʼ άς θα σε αφήση να ζήσης εν τω κόσμω τούτω. Όταν δέ ευδοκήση η αγαθότης του Θεού να απέλθης εκ της παρούσης ζωής, τότε πλήρης χαράς θα μεταβής εκεί ένθα είναι τα πνεύματα των δικαίων, και θα ζης εν ειρήνη και χαρά ελευθερωθείς πλέον και απαλλαγείς διά παντός εκ του κινδύνου της αμαρτίας και του κατʼ αυτής πολέμου, καθώς και εκ πασών των θλίψεων και των φόβων. Κατά δέ την δευτέραν και ένδοξον του Χριστού παρουσίαν, οπότε θα αναστηθώσι πάντες, αφού ενωθής και μετά του σώματός σου, όντος πλέον ανενδεούς, αφθάρτου και ενδόξου, θα εισέλθης εις την άφθαρτον και αιώνιον βασιλείαν τών ουρανών, ένθα θα ζης αιωνίως μετά του Θεού και πάντων των αγίων, και θα απολαμβάνης της πλήρους και τελείας και αιωνίου χαράς και μακαριότητος· επιτυγχάνων ούτω του υψίστου και τελικού τιρσορισμού σου.

Ο Προορισμός του Ανθρώπου
π. Ευσέβιου Ματθόπουλου