dora gian έγραψε:Αγαπητε Σπυρο ,μηλατε για αλλη λογικη ενοειτε την παραδοξη;και τη νομιζετε για αυτη;
Ο άνθρωπος κατανοεί τον κόσμο με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Ο Αριστοτέλης προσπάθησε να περιγράψει τη συλλογιστική αυτή διαδικασία και δομή στο Όργανον. Ουσιαστικά ανακάλυψε τη φύση της ανθρώπινης συλλογιστικής, αυτό που καλούμε "λογική". Δεν επινόησε τη λογική (πώς θα μπορούσε άλλωστε) παρά προσέδωσε γλωσσική υπόσταση στη φυσική της νόησης βασιζόμενος στις πανανθρώπινα κοινές εμπειρίες του κόσμου. Στο Όργανον, λοιπόν, περιγράφεται η λογική τού ανθρώπου κι όχι του Αριστοτέλη.
Αυτή η λογική είναι ακατάλληλη στο να περικλείσει υπερφυσικές έννοιες. Είναι μάλιστα, όπως αναλύει ο Heisenberg και άλλοι φυσικοί επιστήμονες, ακατάλληλη, δίχως προσαρμογή, ακόμα και να περικλείσει φυσικά φαινόμενα, όπως τα υποατομικά και κβαντικά. Το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι η αντιληπτική και νοητική ικανότητα του ανθρώπου, σύμφωνα με τις κοινές εμπειρίες όλων των ανθρώπων, δεσμεύεται σε φυσικό επίπεδο από ό,τι ονομάζουμε χωρόχρονο. Για να "καταλάβουμε" κάτι πρέπει να τοποθετηθεί, κυριολεκτικά αν πρόκειται για υλικό και ιδεατά αν πρόκειται για μη υλικό, στο χώρο και στο χρόνο. Διαφορετικά δεν υπάρχει τρόπος αφενός να το κατανοήσουμε και αφετέρου να το μεταδώσουμε με --την καθημερινή-- γλώσσα στους άλλους ανθρώπους.
Φανταστείτε, όπως αναφέρει ο Heisenberg στο βιβλίο του "Φυσική και Φιλοσοφία", το σοβαρό επικοινωνιακό πρόβλημα που είχαν να ξεπεράσουν οι θεωρητικοί φυσικοί των αρχών του 20ου αιώνα στην περιγραφή της φυσικής πραγματικότητας όπως αυτή τους αποκαλύφθηκε στις θεωρίες της ειδικής και γενικής σχετικότητας και περισσότερο στη θεωρία των κβάντων. Αυτό που οι μαθητικές εξισώσεις περιέκλειαν δεν υπήρχε εμφανής τρόπος να περιγραφεί σε απλή μη-μαθηματική γλώσσα. Η καθημερινή γλώσσα αδυνατούσε να περιγράψει, χωρίς να οδηγηθεί σε γλωσσικές αντιφάσεις, κάτι φαινομενικά παράλογο όπως την ταυτόχρονη ύπαρξη ενός υλικού σωματιδίου σε δύο διαφορετικά μέρη του χώρου ή το γεγονός ότι ένα υποατομικό σωματίδιο δεν μετακινείται στο χώρο παρά εξαφανίζεται από το ένα σημείο και εμφανίζεται σε ένα άλλο. Η λογική σκέψη αδυνατεί να συλλάβει και η γλώσσα αδυνατεί περιγράψει ακόμα και φαινόμενα της αυτής πραγματικότητας που μας περιβάλλει πόσο μάλλον την υπερ-κοσμική ουράνια βασιλεία του Θεού.
Η λογική μας προσαρμόζεται όσο προχωρούμε στην βαθύτερη κατανόηση και βίωση της φυσικής πραγματικότητας. Σταδιακά η γλώσσα επίσης προσαρμόζεται ώστε να δύναται να περιγράψει ό,τι καθίστασται εμπειρικά κοινός τόπος. Παλιότερα ήταν αδιανόητη η έννοια της σφαιρικής γης που συγκρατεί τους ανθρώπους πάνω της λόγω της βαρυτικής δύναμης και δεν υπήρχε καν τρόπος να περιγραφεί αυτή η πραγματικότητα γλωσσικά χωρίς να οδηγούσε σε συγκρούσεις με την κοινή ανθρώπινη εμπειρία. Σήμερα υπάρχουν άλλες εκφάνσεις της πραγματικότητας, μια πραγματικότητα που συνεχώς μας αποκαλύπτεται χάριν των προσπαθειών του ανθρώπου μέσω της επιστήμης και της διανόησης, που ανθίστανται στην κατανόηση και περιγραφή πέραν της μαθηματικής. Η διαδικασία προσαρμογής της λογικής μας είναι ιδιαίτερα κοπιώδης και πάντοτε οριοθετημένη εντός του φυσικού κόσμου. Δεν μπορούμε να προσαρμόσουμε ή να επεκτείνουμε, τη λογική ώστε να περικλείσει υπέρ της φύσης "πράγματα".
Η συλλογιστική αυτού του είδους οδηγείται γρήγορα στο σύνορο μεταφυσικής, οντολογίας, θεολογίας και φλερτάρει επικίνδυνα ίσως με το παράλογο και το άφρον. Εν κατακλείδει, δεν υπάρχουν πολλά είδη λογικής (είναι αφαιρετικό γλωσσικό σχήμα) παρά μία και αυτή λογική άρρηκτα συνδεδεμένη με την ανθρώπινη φύση αυτού του --φυσικού-- κόσμου. Ο άνθρωπος όσο ζει μέσα στη φύση αυτή θα περιορίζεται από τη φύση αυτή, στο χώρο και στο χρόνο, ωστόσο δεν περιορίζεται οντολογικά από τη φύση αυτή διότι είναι θεοειδής. Με το πέρας της παρούσης ζωής μας θα αρθεί ο περιορισμός της φύσης μας αυτού του κόσμου και θα υπάρξουμε εντός της υπέρ του κόσμου φύσης, της βασιλείας του Θεού ή της αιωνίου "κολάσεως", που δεν πλαισιώνεται από χώρο και χρόνο ούτε από έννοιες αυτού του κόσμου.
Στα πατερικά κείμενα και το Ευαγγέλιο υπάρχει η μοναδική περιγραφή, όσο αυτή είναι δυνατή εντός αυτής της ζωής, του προορισμού τού κόσμου αυτού, της οντολογικής φύσης τού ανθρώπου και της σχέσης τού ανθρώπου και φυσικού κόσμου με το δημιουργό του Θεό.
Υ.Γ. Για όσους ενδιαφέρονται να μάθουν για τη σχέση μεταξύ επιστήμης και ορθόδοξης πίστεως υπάρχει ένα σύντομο άρθρο σε δύο γλώσσες (Ελληνική, και σε Αγγλική μετάφραση) του ομότιμου καθηγητή και κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών πρωτοπρεσβύτερου Γεωργίου Μεταλληνού με τίτλο "Πίστη και Επιστήμη στην Ορθόδοξη Γνωσιολογία και Μεθοδολογία" / "Faith And Science In Orthodox Gnosiology And Methodology" διαθέσιμο στον ιστοχώρο του πανεπιστημίου Αθηνών.
Ευχές,
Σπύρος.
