"Αγιον Ορος" Χριστιανικό Ορθόδοξο Φόρουμ

Αν ένας αδελφός σου κάνει κακό και μετά έρθει κάποιος και καταλαλήσει εναντίον του, φύλαξε την καρδιά σου, για να μην ξαναφουντώσει μέσα σου η κακία. Θυμήσου ότι θέλεις να σου συγχωρεθούν οι αμαρτίες, που έκανες μπροστά το Θεό κι απόφυγε να εκδικηθείς το διπλανό σου.
(Αββάς Ησαΐας)

Αν μας αφήσουν να δούμε τις αμαρτίες μας, δεν θα έχουμε καιρό να δούμε τις αμαρτίες του διπλανού μας. Δεν είναι άραγε ανόητος εκκείνος ο άνθρωπος, που αφήνει το δικό του νεκρό για να πάει να κλάψει τον πεθαμένο του διπλανού; Το νόημα του λόγου, που λέγεται, "να πεθάνεις για τον διπλανό σου" είναι να κοιτάς τις αματρίες σου και να μη μεριμνάς για τους ανθρώπους, αν αυτός είναι καλόςή είναι κακός.
(Αββάς Μωυσής)

Εκείνος που προσπαθεί να ερευνήσει τις σκέψεις των άλλων, δεν ερευνά αληθινά τις πράξεις του.
(Όσιος Νείλος)

Όταν κάποιος, ακούγοντας τον Κύριο να λέει: "Μη κρίνετε, ίνα μη κριθήτε", σεβαστεί το λόγο Του και δεν κρίνει κανέναν για το πως ζει, τότε κι αυτός με τη σειρά του δεν κρίνεται, έστω κι αν είναι ένοχος αμαρτιών, γιατί τήρησε την εντολή. Βλέπετε ο αψευδής Θεός δεν ξεχνά την εντολή που έδωσε.
(Όσιος Μάξιμος ο Ομολογητής)

Όσοι θέλουν να σωθούν δεν προσέχουν ούτε ένα ελάττωμα του διπλανού τους, αλλά κοιτούν τα δικά τους κι έτσι προοδεύουν.
(Όσιος Δωρόθεος)

Οι αυστηροί και σχολαστικοί κριτές των παραπτωμάτων του πλησίον είναι υπόδουλοι στο πάθος αυτό, επειδή ποτέ δεν φρόντισαν να θυμούνται συνεχώς και πλήρως τα παραπτώματα τους ή να ενδιαφέρονται γι' αυτά. Αν όμως κανείς κοιτάζει προσεκτικά τα δικά του κακά, αφού τα ξεσκεπάσει από το περικάλυμμα του εγωισμού, είναι σίγουρο ότι έξω από αυτά καμιά άλλη φροντίδα δε θα έχει στο βίο του, γιατί θ ακαταλάβει ότι η ζωή του δε φθάνει για να τα πενθήσει, έστω κι αν ζήσει εκατό χρόνια και δει να χύνονται δάκρυα από τα μάτια του, όσα ο Ιορδάνης ποταμός.
(Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος)

Δύο αδελφοί ήρθαν κάποτε στον αββά Παμβώ. Και τον ρώτησε ο ένας:
Αββά, εγώ νηστεύω για δυο συνεχόμενες ημέρες και την τρίτη τρώγω δυο ψωμάκια.
Άραγε σώζομαι έτσι ή βρίσκομαι σε πλάνη;
Αββά, τον λέει και ο άλλος, εγώ βγάζω από το εργόχειρο μου δυο κεράτια την ημέρα.
Κρατάω λίγα νουμία για τη διατροφή μου, Και τα υπόλοιπα τα δίνω ελεημοσύνη.
Άραγε σώζομαι έτσι ή βρίσκομαι σε πλάνη;
Ο γέροντας δεν τους απάντησε, μ' όλο πού τον παρακάλεσαν επίμονα. Μετά από τέσσερις μέρες, θέλησαν πια να φύγουν.
Τότε οι κληρικοί τους παρηγορούσαν, λέγοντας: Μη λυπηθείτε, αδελφοί! Ο Θεός θα σας δώσει την αμοιβή
σας. Αυτή είναι ή συνήθεια του γέροντα, να μην απαντάει αμέσως, αν δεν τον πληροφορήσει σχετικά ο Θεός.
Πήγαν λοιπόν οι αδελφοί στο γέροντα Και του είπαν: Αββά, δώσε μας την ευχή σου. Θέλετε να φύγετε; τους ρώτησε εκείνος.
Ναι, αποκρίθηκαν.
Τότε έφερε στο νου του τα έργα τους Και, χαράζοντας πάνω στο έδαφος, μονολογούσε:
Παμβώ, νηστεύει δυο μέρες και τρώει δυο ψωμάκια. Γίνεται άραγε έτσι μοναχός; "Όχι!...
Παμβώ, κάνει δουλειά δύο κερατίων Και τα δίνει ελεημοσύνη. Γίνεται άραγε έτσι μοναχός; "Όχι ακόμα!...
Καλά είναι τα έργα - είπε γυρίζοντας στους αδελφούς -, αν όμως φυλάξει κανείς τη συνείδηση του (καθαρή) απέναντι στον πλησίον του, τότε σώζεται.
Και εκείνοι, αφού πήραν πληροφορία (για την ορθότητα του λόγου του γέροντα), έφυγαν χαρούμενοι.
(Από το Γεροντικό)

Δεν υπάρχει κάτω από τον ουρανό άλλο γένος σαν το χριστιανικό. και μέσα σ' αυτό πάλι, δεν υπάρχει άλλη τάξη σαν τη μοναχική. Εκείνα όμως πού βλάπτουν πολύ (τους μοναχούς και όλους τους χριστιανούς), είναι κατ' εξοχήν η μεταξύ τους μνησικακία και η κατάκριση. Όποιος απομακρύνει από την καρδιά του αυτά, κάνει ζωή αγγελική πάνω στη γη.
(Από το Γεροντικό)

Ένας γέροντας είπε:
Αν δεις κανένα να γελάει ή να τρώει υπερβολικά, μην τον κατακρίνεις, αλλά πες καλύτερα:
"Μακάριος είναι αυτός, γιατί δεν έχει αμαρτίες, και γι' αυτό χαίρεται ή ψυχή του".
(Από το Γεροντικό)

Ένας γέροντας είπε:
Αν δεις με τα μάτια σου κάποιον ν' αμαρτάνει, πες αμέσως: Ανάθεμα σε, σατανά! Γιατί αυτός δεν φταίει. Και φύλαξε έτσι την καρδιά σου από την κατάκριση του αδελφού σου, γιατί αλλιώς το Άγιο Πνεύμα σε εγκαταλείπει. Λέγε ακόμα στον εαυτό σου: Όπως νικήθηκε αυτός, έτσι κι εγώ! Και κλαίγε και ζήτα τη βοήθεια του Θεού και δείχνε συμπάθεια σε οποίον ακούσια έπεσε γιατί κανένας δεν θέλει ν' αμαρτήσει ενώπιον του Θεού, όλοι γελιόμαστε.
(Από το Γεροντικό)


Αν ένας άνθρωπος, πού κάνει μεγάλους κόπους, δει κάποιον ολότελα αμαρτωλό ή αμελή, και του δείξει περιφρόνηση, μάταιη είναι όλη του ή μετάνοια, γιατί απορρίπτει ένα μέλος του Χρίστου, καταδικάζοντας το και μην αφήνοντας την κρίση στον Κριτή Θεό, μήτε κοιτάζοντας τις δικές του αμαρτίες. Γιατί, στην παρούσα ζωή, όλοι είμαστε σαν σε νοσοκομείο: Άλλος υποφέρει από το μάτι του, άλλος πονάει στο χέρι, άλλος έχει συρίγγιο ή οποιαδήποτε άλλη πάθηση, άπ' όσες υπάρχουν. και είναι μερικές πληγές άπ' αυτές, πού έχουν ήδη θεραπευθεί. Αν όμως εκείνος πού θεραπεύθηκε φάει κάτι πού τον βλάπτει, τότε υποτροπιάζει.
Έτσι γίνεται και μ' εκείνον πού βρίσκεται στο δρόμο της μετάνοιας, και κατακρίνει ή περιφρονεί κάποιον: Χάνει τη μετάνοια και ξανακυλιέται. Γιατί αν κάποιος άπ' αυτούς πού βρίσκονται σε νοσοκομείο και έχουν διάφορες ασθένειες, βογκάει για τη δική του πάθηση, μήπως θα του πει άλλος, "Γιατί βογκάς;".
Ό καθένας τα δικά του δεν σκέφτεται; "Αν έκανα έτσι και με την αρρώστια των αμαρτιών μου, δεν θα είχα μάτια να κοιτάξω άλλον αμαρτωλό. Γιατί όλοι όσοι νοσηλεύονται σε νοσοκομείο, φυλάγονται ώσπου να 'ρθει ο γιατρός, απέχοντας άπ' ότι θα επιδεινώσει την πληγή τους. και ποιος είναι εκείνος πού δεν έχει πληγή;
Αν παρατηρήσεις ελάττωμα στον αδελφό σου, μην του δείξεις περιφρόνηση, για να μην πέσεις στα χέρια των εχθρών σου.
Πρόσεχε, να μην ειρωνευτείς ποτέ κανένα για την εμφάνιση του, και βλάψεις την ψυχή σου.
Αν ή καρδιά σου πολεμείται να ταπεινώσει τον πλησίον, θυμήσου ότι γι' αυτό σε παραδίνει ο Θεός στα χέρια των έχθρων σου, κι έτσι θα ησυχάσεις- γιατί πρέπει να ξέρεις τούτο, ότι ο άνθρωπος πού έχει να κατηγορήσει για οτιδήποτε τον αδελφό του, βρίσκεται μακριά από το έλεος του Θεού.
(Αββάς Ησαΐας)

Για να μπορέσουμε να μην κατακρίνουμε εκείνον πού αμαρτάνει φανερά, πρέπει να έχουμε στο νου μας το λόγο του Κυρίου: "Μη κρίνετε, και ου μη κριθείτε• μη καταδικάζετε, και ου μη καταδικαστείτε" (Λουκ. 6:37). Και του αποστόλου, πού λέει παραινετικά: "Ό δοκών έστάναι βλέπεται μη πέση" (Α' Κορ. 10:12). Και άλλου: "Εν ω κρίνεις τον έτερον, σεαυτόν κατακρίνεις" (Ρωμ. 2:1). Γιατί κανείς δεν γνωρίζει τα ιδιαίτερα του κάθε ανθρώπου, παρά μόνο ή ίδια του ή ψυχή, πού είναι μέσα του, όπως είπε (με το στόμα του αποστόλου) ο Κύριος (Α' Κορ. 2:11).
Πολλοί άνθρωποι, βλέπεις, ενώ αμαρτάνουν πολλές φορές (φανερά) μπροστά στους ανθρώπους, μετά εξομολογούνται κρυφά μπροστά στο Θεό, και παίρνουν την άφεση και Τον ευαρεστούν και λαμβάνουν Πνεύμα "Άγιο. Κι έτσι, αυτοί πού εμείς νομίζουμε πώς είναι αμαρτωλοί, για το Θεό είναι δίκαιοι. Γιατί την αμαρτία τους την είδαμε, τα καλά έργα όμως, πού έκαναν κρυφά, δεν τα γνωρίζουμε. Γι' αυτό δεν πρέπει να κατακρίνουμε κανέναν, έστω κι αν τον δούμε με τα ίδια μας τα μάτια ν' αμαρτάνει. Επειδή δέκα βήματα αν απομακρυνθούμε άπ' αυτόν πού αμάρτησε, δεν ξέρουμε τα κρυφά του έργα και το τι έκανε μαζί του ο Θεός.
Ό προδότης Ιούδας, το βράδυ της Πέμπτης, ήταν με το Χριστό και τους μαθητές, ενώ ο ληστής ανάμεσα στους κακούργους και τους φονιάδες• και μόλις μπήκε ή Παρασκευή, ο Ιούδας κατρακύλησε στο "σκότος το εξώτερον" (Ματθ. 8:12), ενώ ο ληστής κατοίκησε στον παράδεισο μαζί με το Χριστό.
Γι' αυτές λοιπόν τις ξαφνικές μεταβολές, καλό είναι να μην κρίνει ο άνθρωπος, ώσπου να έρθει ο Χριστός, Αυτός πού γνωρίζει τόσο καλά τους λογισμούς των ανθρώπων και φέρνει στο φως τα κρυφά των καρδιών τους. Γιατί "ο πατήρ... την κρίσιν πάσαν δέδωκε τω υιω" (Ίω. 5:22). "Έτσι, οποίος κρίνει τον άλλο, δηλαδή τον πλησίον του, σφετερίζεται το αξίωμα του Κριτή, κι ένας τέτοιος άνθρωπος είναι αντίχριστος.
"Άλλωστε υπάρχουν μερικοί πού παίρνουν την άφεση των αμαρτημάτων τους με ποικίλες δοκιμασίες, χωρίς εμείς να το γνωρίζουμε. "Άλλοι πάλι καθαρίζονται με σωματική ασθένεια και μακροχρόνιο νόσημα. Γιατί λέει: "Παιδεύων επαίδευσε με ο Κύριος, και τω θανάτω ου παρέδωκέ με" (Ψαλμ. 117:18). Και ο απόστολος: "Κρινόμενοι υπό τον Κυρίου παιδευόμεθα, ίνα μη συν τω κοσμώ κατακριθώμεν" (Α' Κορ. 11:32). Αυτό ακριβώς έκανε Και στην περίπτωση εκείνου πού πόρνευσε, παραχωρώντας "παραδούνε τον τοιούτον τω σατανά εις όλεθρο της σαρκός, ίνα το πνεύμα σωθεί εν τη ήμερα του Κυρίου" (Α' Κορ. 5:5). Από τούτο μαθαίνουμε, ότι και οι δαιμονισμένοι, αν υπομείνουν ευχαριστώντας, σώζονται μ' αυτή την τιμωρία.
Άλλοι, ικετεύοντας με θερμά δάκρυα το Θεό κι όταν ακόμα είχαν προσβληθεί από θανατηφόρα ασθένεια, βρήκαν έλεος, όπως ο βασιλιάς Εζεκίας (Β' Παραλ. 32:24).
Άλλοι, αφού συμφιλιώθηκαν κρυφά με το Θεό και μετανόησαν, μέσα σε λίγες μέρες έφυγαν από τη ζωή αυτή Και σώθηκαν. Γιατί σ' όποια ψυχική κατάσταση, είτε καλή είτε κακή, βρεθεί ο άνθρωπος, σ' αυτή και θα κριθεί. "Έτσι διακήρυξε ο Θεός με το στόμα του προφήτη Ιεζεκιήλ: "Εάν ποίηση άνθρωπος πάσας τας αδικίας, και αποστραφείς ποίηση δικαιοσυνην, των ανομιών αυτόν ου μη μνησθώ• εν ω γαρ εύρω αυτόν, εν αυτώ και κρίνω αυτόν" (πρβλ. Ίεζ. 33:12-16).
Είναι και μερικοί, πού έλαβαν την άφεση των αμαρτιών χάρη σε αγίους ανθρώπους. Γιατί "θέλημα των φοβούμενων αυτόν ποιήσει" ο Κύριος (Ψαλμ. 144:19). Και μάρτυρας τούτου είναι ή Αγία Γραφή: Ό Ααρών, πού έφτιαξε το χρυσό μοσχάρι για τους Ισραηλίτες στο Χωρήβ, συγχωρήθηκε χάρη στις προσευχές του Μωυσή (Εξ. 32:30-35). Το ίδιο Και ή αδελφή του Μαριάμ, θεραπεύθηκε από τη λέπρα, όταν ο Μωυσής παρακάλεσε γι' αυτή το Θεό (Αριθ. 12:1-15). Ακόμα και ο Ναβουχοδονόσορ βρήκε έλεος από το Θεό με τις προσευχές του προφήτη Δανιήλ (Δαν. 4:1-34).
Πολλές φορές και οι άγιοι άγγελοι, πού έχουν πολλή παρρησία σ' Αυτόν, επειδή είναι αφοσιωμένοι υπηρέτες Του και ποτέ δεν αμαρτάνουν ενώπιον Του, είναι δυνατόν να Του ζητήσουν ο ένας αυτού και ο άλλος εκείνου του ανθρώπου τη σωτηρία. Και ο Θεός, πού λατρεύεται και ευαρεστείται νύχτα-μέρα απ' αυτούς, ικανοποιεί τα αιτήματα τους, όπως ακριβώς και οι επίγειοι βασιλείς, για χάρη ειλικρινών φίλων τους πού τους παρακαλούν, αμνηστεύουν καμιά φορά και θανατοποινίτες.
Ας μην κατακρίνουμε λοιπόν άνθρωπο, ακόμα κι αν τον δούμε ν' αμαρτάνει φανερά. Καλύτερα να τον συμβουλέψουμε ταπεινά και να προσευχηθούμε γι' αυτόν.
Αν όμως δεν φτάνουν όσα αναφέραμε, θα προσθέσουμε και άλλα, για να επιβεβαιώσουμε.
Πες μου δηλαδή, αγαπητέ, ποιος θα πίστευε, βλέποντας την πόρνη Ραάβ να πορνεύει απροσχημάτιστα στην Ιεριχώ, ότι θα της συγχωρούσε ο Θεός όλες τις πορνείες της και θα τη δικαίωνε, επειδή δέχθηκε τους κατασκόπους του Ισραήλ (Ίησ. Ναυή 2:1-21); Η ότι ο τελώνης, ο άρπαγας και άδικος, πού προσευχόταν μαζί με το Φαρισαίο, θα κέρδιζε μ' έναν αναστεναγμό το έλεος του Θεού και θα κατέβαινε "δεδικαιωμένος εις τον οίκον αυτού" (Λουκ. 18:9-14); Η ότι ο Σαμψών, μολονότι αυτοκτόνησε (Κριταί 16:30), βρίσκεται ανάμεσα στους αγίους, όπως μαρτυρεί ο Παύλος (Έβρ. 11:32); Η ότι ο Μανασσής, πού για πενήντα δύο χρόνια λάτρευε τα είδωλα και έκανε ολόκληρο τον Ισραηλιτικό λαό να παρανομήσει και να αποστατήσει από το Θεό, αυτός λοιπόν, ποιος θα περίμενε ότι μέσα σε μια ώρα, με μια μικρή προσευχή, θα λάβαινε συγχώρηση, καθώς ή Γραφή αναφέρει (Β' Παραλ. 33:1-20); Γιατί όταν κλείστηκε από το βασιλιά των Άσσυρίων μέσα σ' ένα χάλκινο ομοίωμα ζώου, προσευχήθηκε στο Θεό με τη γνωστή προσευχή του, εκεί μέσα στο ομοίωμα του ζώου, και με τη δύναμη του Θεού εκείνο έγινε θρύψαλα. Τότε άγγελος Κυρίου τον μετέφερε στην Ιερουσαλήμ, οπού έζησε με μετάνοια, όπως διηγούνται οι ιστοριογράφοι.
Αφήνω όμως τα παλιά και κλείνω το λόγο θυμίζοντας τον άγιο ληστή, πού σταυρώθηκε. Αν άραγε το μυστήριο, πού συντελέσθηκε σ' αυτόν, είχε γίνει κρυφά, θα μπορούσε ποτέ να πιστέψει κανένας άνθρωπος πάνω στη γη, ότι εκείνος ο στυγερός, πού λήστεψε πολλούς, εκείνος πού σκότωσε μικρούς και μεγάλους, δικαίους και αδίκους, εκείνος πού δίδαξε και σε άλλους την παρανομία της ληστείας, στο τέλος της ζωής του θα δικαιωνόταν μ' ένα του λόγο, και ότι, πολύ περισσότερο, θα γινόταν οικιστής του παραδείσου (Λουκ. 23:42-43);
Όλ' αυτά δεν τα εξήγησα, και μάλιστα μακραίνοντας το λόγο, μάταια, μα επειδή ξέρω ότι ή γλώσσα πολλών είναι κοφτερή "υπέρ πάσαν μάχαιραν δίστομον" (Έβρ. 4:12) όταν κατακρίνει τα ξένα. Αυτοί, κι αν δουν μύρια καλά σ' έναν άνθρωπο, μόλις παρατηρήσουν κάποιο ανθρώπινο ελάττωμα του - γιατί κανείς δεν είναι αναμάρτητος, παρά μόνο ο Θεός -, αφήνουν και παραβλέπουν τα μύρια εκείνα προτερήματα του, και παρουσιάζουν πάντα εκείνο μόνο το μικρό ελάττωμα, κάνοντας το γνωστό και στους άλλους ανθρώπους. Πάνω σ' αυτούς θα ξεσπάσει δίκαια ή τιμωρία του Θεού, όχι μόνο γιατί αμαρτάνουν οι ίδιοι, αλλά και γιατί βλάπτουν και καταστρέφουν και τους άλλους.
(Άγιος Αναστάσιος ο Σιναΐτης)

Αν ακούσεις κάπου λόγους καταλαλιάς, να μην τους συγκρατήσεις και γυρίζοντας στο μοναστήρι τους πεις σε άλοον. Αν φυλάξεις τα αυτιά σου, δε θα αμαρτήσει η γλώσσα σου.
(Αββάς Ησαΐας)

Όταν με την πνευματική μας τεμπελιά επιτρέπουμε στους δαίμονες να ψιθυρίζουν στα αυτιά μας διάφορες υπόνοιες για τους αδελφούς μας, ενώ ταυτόχρονα δεν προσέχουμε τις κινήσεις τις κινήσεις των ματιών μας, τότε οι ίδιοι οι δαίμονες καταφέρνουν να μας κάνουν να κατακρίνουμε όχι μόνο τους απλούς αδελφούς, αλλά και τους τέλειους στην αρετή.
(Νικήτας Στηθάτος)

Εάν καταλάλήσεις τον αδελφό σου και σε χτυπήσει η συνείδησή σου, πήγαινε βάλε του μετάνοια και είπε: "σε καταλάλησα" και διαβεβαίωσέ τον ότι δεν θα εμπαιχθεί πλέον. Διότι η καταλαλιά είναι θάνατος της ψυχής.
(Αββάς Ωρ)

Μας διηγήθηκε ο αββάς Μηνάς το εξής:
Όταν μόναζα στο κελί μου, ήλθε κάποτε ένας αδελφός από άλλη χώρα και μου είπε παρακαλώντας: Πήγαινέ με στον αββά Μακάριο. Σηκώθηκα και πήγα μαζί του στον γέροντα και αφού μας ευλόγησε, καθήσαμε. Λέγει λοιπόν ο αδελφός στον γέροντα: Πάτερ, έχω τριάντα χρόνια που δεν έφαγα κρέας και ακόμη έχω αγώνα για το θέμα αυτό. Και ο γέροντας αποκρίθηκε: Καλύτερα, παιδί μου, πληροφόρησε με για το εξής και πες μου την αλήθεια. Πόσες μέρες έχεις που δεν είπες λόγια εναντίον αδελφού, που δεν κατέκρινες και ούτε βγήκε λόγος αργός από το στόμα σου; Έβαλε μετάνοια ο αδελφός και είπε: Ευχήσου, πάτερ, να βάλω αρχή.
(Από το Γεροντικό)

Έλεγε κάποιος από τους γέροντες για τον φτωχό Λάζαρο: Δεν βρίσκουμε να’ χει κάνει αυτός καμιά αρετή, μόνο που δεν γόγγυσε ποτέ κατά του Θεού ότι δεν τον σπλαχνίσθηκε. Αντίθετα, σήκωσε τον πόνο του με ευγνωμοσύνη και δεν κατέκρινε τον πλούσιο. Γι’ αυτό ο Θεός τον δέχθηκε ως δικό Του.
(Από το Γεροντικό)

Είπε ο αββάς Ησαΐας: Εάν σου έλθει λογισμός να κατακρίνεις τον πλησίον για κάποιο αμάρτημά του, πρώτα να σκεφθείς ότι εσύ είσαι περισσότερο αμαρτωλός από αυτόν και εκείνα που νομίζεις ότι σωστά τα κάνεις, μην πιστέψεις ότι ήταν αρεστά στο Θεό. Και έτσι δεν θα τολμήσεις να καταδικάσεις τον πλησίον.
(Από το Γεροντικό)

Μην κατηγορείς κανέναν . Να λες: Ο Θεός γνωρίζει τον καθένα. Και να μην συμφωνείς με αυτόν που κατηγορεί. Να μην χαίρεσαι που κατηγορεί, αλλά ούτε και να τον μισείς. Αυτό είναι το νόημα του να μην κρίνουμε.
(Από το Γεροντικό)

Μπορεί ένας άνθρωπος να φαίνεται ότι σιωπά, ενώ η καρδιά του κατακρίνει τους άλλους. Ένας τέτοιος άνθρωπος πάντοτε λαλεί. Και μπορεί ένας άλλος να μιλάει από το πρωί ως το βράδυ κι όμως κρατάει σιωπή, γιατί δεν λέει τίποτε περισσότερο από όσα ωφελούν.
(Αββάς Μεγέθιος)

Η ολιγωρία και το ότι κατακρίνουμε κάποιον με τον λογισμό μας, δεν μας αφήνει να δούμε το φως του Θεού.
(Αββάς Ησαΐας)

Όπως ο νεκρός δεν τρώει, έτσι και ο ταπεινόφρων δεν μπορεί να κρίνει άνθρωπο κι αν ακόμη τον δει να προσκυνάει είδωλα.
(Αββάς Λογγίνος)

Έχω τριάντα χρόνια που δεν παρακαλώ το Θεό για αμαρτία, αλλά αυτό προσεύχομαι:
Κύριε Ιησού φύλαξε με από τη γλώσσα μου.
Και ως τώρα, κάθε μέρα πέφτω εξ' αιτίας της και αμαρτάνω.
(Αββάς Σισόης)

Ο αββάς Αντώνιος προφήτευσε στον αββά Αμωνά και είπε: "Θα προκόψεις στον φόβο του Θεού". Τον έβγαλε έξω από το κελί, του έδειξε μια πέτρα και του είπε: "Βρίσε την πέτρα και κτύπησέ την".Και το κανε. Τον ρωτάει ο αββάς Αντώνιος: "Μήπως μίλησε η πέτρα; Όχι, απάντησε εκείνος. "Και συ πρόκειται να φθάσεις σ’ αυτό το μέτρο" όπως και έγινε. Πρόκοψε ο αββάς Αμμωνάς τόσο πολύ ,ώστε από πολύ αγαθότητα να μη διακρίνει την κακία. Παράδειγμα χαρακτηριστικό είναι το εξής: Όταν έγινε ο ίδιος επίσκοπος, του έφεραν μια κοπέλα έγκυο και του λένε: "Τιμώρησέ την".Κι εκείνος σταύρωσε την κοιλιά της και παρήγγειλε να της δώσουν δύο σεντόνια λέγοντας: "Μη τυχόν πάνω στη γέννα πεθάνει αυτή ή το βρέφος και δεν βρει τα απαραίτητα για την κηδεία". Του λένε τότε οι κατήγοροί της: "Γιατί το έκανες αυτό; Βαλ’ της κανόνα". Κι εκείνος είπε: "Αδελφοί, βλέπετε ότι κινδυνεύει να πεθάνει, τι μπορώ εγώ να κάνω;" Και την άφησε να φύγει. Ποτέ δεν τόλμησε ο Γέροντας να καταδικάσει άνθρωπο.
Από το Γεροντικό)

Εάν δεν κατακρίνεις τον πλησίον αλλά εξουθενώνεις τον εαυτό σου, παρέχεις ανάπαυση στη συνείδησή σου.
(Αββάς Ησαΐας)

Έλεγε ο αββάς Παφνούτιος, ο μαθητής του αββά Μακαρίου:
"Παρακάλεσα τον Γέροντά μου λέγοντας: Πες μου κάποιον λόγο.
Κι εκείνος είπε:
"Να μην κακομεταχειριστείς κανέναν ούτε να τον κατακρίνεις. Αυτά να κάνεις και σώζεσαι".
(Από το Γεροντικό)

Είδα εγώ κάποιον να βάζει κάτω από τη μασχάλη ένα δοχείο κρασί και για να καταισχύνω τους δαίμονες ότι ήταν εντύπωση πλανερή, λέω στον αδελφό: "Κάνε αγάπη και σήκωσέ το μου αυτό". Και μόλις σήκωσε το επανωφόρι του, αποδείχθηκε ότι δεν υπήρχε τίποτε κάτω από τη μασχάλη του. Αυτό το ανέφερα με την έννοια ότι και με τα ίδια σας τα μάτια αν δείτε κάτι ή ακούσετε κάτι, μην το πιστέψετε. Πολύ περισσότερο να προσέχετε τους λογισμούς, τις σκέψεις και τα νοήματα, γνωρίζοντας ότι οι δαίμονες τα σπέρνουν αυτά στην ψυχή για να τη διαστρέψουν, ώστε να σκέφτεται αυτά που την βλάπτουν και για να απομακρύνουν τον νού από τις αμαρτίες μας και από τον Θεό.
(Αββάς Ηλίας)


Όλος ο αγώνας πρέπει να αποβλέπει στο να μην κρίνουμε τον πλησίον. Γιατί όταν το χέρι του Κυρίου φόνευσε όλα τα πρωτότοκα στη χώρα της Αιγύπτου, δεν έμεινε σπίτι που να μην είχε νεκρό (Έξ. 12,29-30). Τον ρωτάει ο αδελφός: "Τι σημαίνουν τα λόγια αυτά;" Σημαίνουν ότι, εάν όλα εκείνα που μας εμποδίζουν μας αφήσουν να δούμε τις αμαρτίες μας, δεν θα βλέπουμε τις αμαρτίες του πλησίον. Άλλωστε είναι ανοησία, ενώ εχει δικό του νεκρό ο άνθρωπος, να τον αφήσει και να πάει να κλάψει το νεκρό του πλησίον.
Και το να πεθάνεις έναντι του πλησίον σημαίνει να έχεις μπροστά σου τη δική σου αμαρτία και να μην έχεις μέριμνα για κανένα άνθρωπο ότι αυτός είναι καλός ή εκείνος είναι κακός. Μην κάνεις κακό σε κανένα άνθρωπο, ούτε να σκέφτεσαι πονηρά για κανένα. Μην εξευτελίσεις κάποιον που κάνει το κακό αλλά και να μην συμφωνήσεις μ’εκείνον που κάνει κακό στον πλησίον ούτε να χαίρεσαι μ’αυτόν που βλάπτει τον πλησίον. Αυτό σημαίνει το να είμαστε νεκροί έναντι του πλησίον.
Μην κατηγορείς κανένα, να λες: Ο Θεός γνωρίζει τον καθένα και να μη συμφωνείς μ’αυτόν που κατηγορεί. Να μη χαίρεσαι που κατηγορεί αλλά ούτε και να τον μισείς. Αυτό είναι το νόημα του να μην κρίνουμε.
Μην εχθρεύεσαι κανέναν άνθρωπο και να μην κρατήσεις έχθρα μέσα στην καρδιά σου ,αλλά μη μισήσεις και αυτόν που εχθρεύεται τον πλησίον. Αυτή είναι η ειρήνη. Να παρακινείς τον εαυτό σου σ ’αυτά. Ο κόπος είναι προσωρινός, ενώ η ανάπαυση είναι αιώνια με τη χάρη του Θεού Λόγου. Αμήν.
(Αββάς Μωυσής)