Αποφθέγματα των Πατέρων της Εκκλησίας - "Για τη νηστεία"

[angieholi]

Αββάς Αντώνιος

ΠΟΛΛΟΙ ΒΑΣΑΝΙΣΑΝ το σώμα τους με ασκήσεις αλλά επειδή δεν κατόρθωσαν να αποκτήσουν διάκριση βρέθηκαν μακρια απο τον Θεό. - Γεροντικόν, η΄


Αββάς Ισίδωρος ο πρεσβύτερος

ΑΝ ΝΗΣΤΕΥΕΤΕ κανονικά μην υπερηφανεύεσθε, διαφορετικά καλύτερα να τρώτε κρέας. Γιατί περισσότερο συμφέρει τον άνθρωπο να τρώει κρέας παρά να είναι υπερήφανος και αλλαζώνας. - Γεροντικόν, δ΄


Αββάς Ποιμήν

ΡΩΤΗΣΕ ο αββάς Ιωσήφ τον αββά Ποιμένα πως πρέπει να νηστεύουμε. Και ο αββάς Ποιμήν του λέει

- Εγώ θέλω να τρώει κανείς κάθε μέρα τόσο λίγο ώστε να μη χορταίνει.

Του λέει τότε ο αββάς Ιωσήφ

- Όταν ήσουν πιο νέος, αββά, δεν νήστευες δυο δυο μέρες;

Και ο γέροντας του απάντησε

- Φυσικά και τρεις και τέσσερεις μέρες κι εβδομάδα ακόμη. Και όλα αυτά τα δοκίμασαν οι πατέρες γιατι ήταν δυνατοί· Αλλά θεώρησαν καλύτερο να τρώει κανείς κάθε μέρα αλλά λίγο· μας παρέδωσαν λοιπόν τη βασιλική οδό που είναι ελαφρή. - Γεροντικόν, λα΄


Αββας Δωρόθεος

ΠΡΕΠΕΙ ΕΠΙΣΗΣ να προσεχει να μη διακοπτει τη νηστεια αν δεν υπάρχει μεγαλη αναγκη, να μη ζηταει τα νοστιμα φαγητα, και να μη φορτωνει τον εαυτο του με μεγαλες ποσοτητες φαγητον και ποτων. Υπαρχουν δυο ειδη γαστριμαργιας.

Ετσι ενος ανθρωπου αντιπαλος ειναι η νοστιμια, και δεν ζηταει συνεχως να τρωει πολυ, αλλα κυνηγαει τα νοστιμα φαγητα. Και συμβαινει τοτε να τρωει ενα φαγητο που του αρεσει και τοσο τον καταβαλλει η απολαυση που αισθανεται ωστε κραταει την τροφη στο στομα του και την μασαει αρκετη ωρα χωρις να αντεχει να την καταπιει απο την απολαυση. Αυτο λεγεται λαιμαργια.

Του αλλου αντιπαλος ειναι η ποσοτητα, και δεν ενδιαφερεται για το καλο φαγητο ουτε για τη νοστιμια, αλλα ειτε καλο ειναι ειτε οχι, εκεινος δεν νοιαζεται παρα μονο να φαει και ο,τι κι αν ειναι δεν τον ενδιαφερει αρκει να γεμισει την κοιλια του. Αυτο λεγεται γαστριμαργια.

Και θα σας εξηγησω την προελευση αυτων των ονοματων. “Μαργαινω” οπως λενε οι φιλολογοι σημαινει τρελαινομαι, και μαργος ειναι αυτος που εχει τρελαθει. 'Οταν λοιπον αρρωσταινει κανεις απο την τρελα να γεμιζει τη κοιλια του, η αρρωστεια αυτη λεγεται γαστριμαργια, απο τη μανια της κοιλιας του. Όταν ομως αρρωσταινει μονο με τη μανια της απολαυσης στο λαιμο, λεγεται λαιμαργια, απο τη μανια του λαιμου. - Περι των αγιων νηστειων, 3

[angieholi]

Μεγας Βασιλειος

MΗΝ ΠΕΡΙΟΡΙΖΕΙΣ ομως το καλο της νηστειας μονο στην αποχη απο το φαγητο. Γιατι πραγματικη νηστεια ειναι να μη κανεις τιποτε αδικο. “Να λυνεις καθε δεσμο αδικιας” [Ησ. 58,6]. Συγχωρησε τον πλησιον σου για το κακο που σου εκανε και ξεχασε αυτο που σου χρωσταει. “Η νηστεια σας να ειναι καθαρη απο δικαστικες πραξεις και προστριβες” [Ησ. 63,4]. Κρεας δεν τρως αλλα κατασπαραζεις τον αδελφο σου. Νηστευεις το κρασι αλλα εισαι σπαταλος σε αδικιες. Περιμενεις να ερθει το βραδυ για να φας αλλα ξοδευεις ολη την ημερα σου στα δικαστηρια. “ Αλοιμονο σε κεινους που δεν μεθανε απο κρασι [αλλα απο τις αδικιες]”[Ησ. 28,1] - Περι νηστειας Α΄ 10


ΝΟΜΙΖΩ λοιπον οτι καμμια συμβουλη δεν μπορει να αγγιξει τοσο την ψυχη του λαιμαργου και να τον αλλαξει οσο και μια τυχαια μονο συναντηση με τον εγκρατη. Και μου φαινεται πως αυτο σημαινει να τρως και να πινεις με τετοιο τροπο που νσ σποτελει τιμη για το Θεο, ωστε ακομα και στο τραπεζι να λάμπει η ζωή μας ενα καλο εργο, και να δοξαζεται ο ουρανιος Πατερας μας. - Όροι κατα πλατος, 17


Οσιος Μαρκος ο ασκητης

ΕΚΕΙΝΟΣ ΠΟΥ ΘΛΙΒΕΤΑΙ με το νου του και αναπαυει το σωμα του, ειναι ομοιος με εκεινον που καταπονει το σωμα του και διασκορπιζει το νου του. - Περι των οιομενων εξ εργων δικαιουσθαι, 45



Οσιος Θαλασσιος ο Λιβυος

ΟΤΑΝ ΝΗΣΤΕΥΕΙΣ το κρασι μη φουσκωνεις με νερο, γιατι αν το κανεις παρεχεις το ιδιο υλικο στην πορνεια.
- Περι αγαπης και εγκρατειας εκατοντας τεταρτη, 33



Οσιος Ηλιας ο εκδικος

ΜΕΡΙΚΟΙ προσεχουν πολυ την εισοδο των φαγητων, αλλα αδιαφορουν για την εξοδο τον λογων. Δεν εχουν μαθει να διωχνουν την οργη απο την καρδια τους [Εκκλησ. 11,10], και την επιθυμια απο τη σαρκα τους, οπως λεει ο Εκκλησιαστης· ομως, ετσι μόνο κτιζεται η καθαρα καρδια απο το Πνευμα που ανακαινιζει.
- ανθολογιον γνωμικων φιλοσοφων σπουδαιων, 53

[angieholi]

Ευάγριος Μοναχος

ΜΕ ΟΛΗ ΣΟΥ τη δυναμη να νηστευεις μπροστα στον Θεο.Η νηστεια αυτη θα καθαρισει τις ανομιες και τις αμαρτιες σου [Ησ. 6,7]· συμμορφωνει την ψυχη, αγιαζει το φρονημα, διωχνει τους δαιμονες και μας αξιωνει να πλησιαζουμε τον Θεο. Αν φας μια φορα την ημερα μη θελησεις και δευτερη, για να μη γινεις πολυδαπανος και για να μη κλονιστει το φρονημα σου. Ετσι θα σου μεινει περιουσια για να κανεις αγαθοεργιες και θα νεκρωσεις τα παθη του δικου σου σωματος.

Κι αν τυχει να συναντηθεις με αδελφους και χρειαστει να φας και δυο και τρεις φορες, μη στενοχωρηθεις, αλλα αντιθετως να χαρεις που υπακουσες σε μια αναγκη και να ευχαριστεις τον Θεο που ακολουθησες τον νομο της αγαπης και που ο ιδιος ο Θεος θα αναλαβει τη διαχειριση της ζωης σου.

Και ακομη θα συμβει καποτε να αρρωστησεις και να χρειαστει να φας δυο, τρεις ή πολλες φορες, αλλα μη λυπηθεις· δεν ειναι αναγκη να συνεχιζεις τους κοπους της ασκησης και σε καιρο αρρωστειας αλλα να υποχωρεις σε μερικα για να μπορεσεις ακριβως να συνεχισεις την ασκηση σου.

Οσο για την αποχη απο αρισμενες τροφες, ο λογος του Θεου καμμια δεν απαγορευσε αλλα ειπε: “σας εδωσα τα παντα σαν να ειναι λαχανα να τρωτε χωρις δισταγμο” [Γεν. 9,3· Α΄ Κορ. 10,26], και “δεν ειναι τα φαγητα αυτα που μολυνουν τον ανθρωπο” [Ματθ. 15,11].Η αποχη λοιπον απο ορισμενα φαγητα ειναι δικη μας επιλογη και ασκηση της ψυχης.- Υποτυπωσις μοναχικη

[smarti]

Ιστορίες από το Γεροντικό για τη νηστεία

Η Νηστεία, έλεγεν ο Αββάς Υπερέχιος, είναι χαλινάρι που συγκρατεί τις κατώτερες ορμές. Όποιος την περιφρονεί, μοιάζει με αχαλίνωτο άλογο.

Ο Αββάς Ιωάννης ο Κολοβός, συμβουλεύοντας τούς νεωτέρους αδελφούς ν’ αγαπήσουν την νηστεία, τούς έλεγε συχνά:

Ο καλός στρατηγός, που επιχειρεί να καταλάβη μια πόλι εχθρική, γερά οχυρωμένη, κάνει αποκλεισμό στις τροφές και στο νερό. Μ’ αυτόν τον τρόπο ατονεί η αντίστασις του εχθρού και τέλος παραδίδεται. Κατι παρόμοιο συμβαίνει με τις σαρκικές ορμές, που ανελέητα πολεμούν τον άνθρωπο στην νεότητά του. Η ευλογημένη νηστεία καταβάλλει τα πάθη και τούς δαίμονας και τελικά τ’ απομακρύνη από τον αγωνιστή.

Και το πανίσχυρο λιοντάρι, τούς έλεγε άλλη φορά, συχνά από τη λαιμαργία του πέφτει στην παγίδα κι’ όλη του η δύναμι κι’ η μεγαλοπρέπεια εξαφανίζονται.

Ανέβασαν κάποτε στην σκήτη των Πατέρων ένα δαιμονισμένο νέο, για να τον θεραπεύσουν με την προσευχή τους. Εκείνοι όμως, από ταπείνωσι, απόφευγαν. Πολύ καιρό βασανιζόταν έτσι ο δυστυχισμένος άνθρωπος, ώσπου κάποιος Γερων τον ελυπήθη, τον σταύρωσε με τον ξύλινο σταυρό, που είχε στην ζώνη του, κι’ έδιωξε το πονηρό πνεύμα.

- Αφού με βγάζεις από την κατοικία μου, του είπε εκείνο, θα μπω μέσα σου.

- Έλα, του αποκρίθηκε θαρραλέα ο Γέροντας.

Έτσι μπήκε μέσα του το δαιμόνιο και τον βασάνιζε δώδεκα ολόκληρα χρόνια. Ο Όσιος υπόμενε με καρτερία τον πόλεμο, αλλά αντιπολεμούσε κι’ εκείνος τον εχθρό, με υπεράνθρωπη νηστεία και ακατάπαυστη προσευχή. Όλα αυτά τα χρόνια δεν έβαλε ούτε μια φορά στο στόμα του τροφή, μασούσε μόνο λίγα κουκούτσια από φοίνικες κάθε βράδυ και κατάπινε τον χυμό τους.

Νικημένο τέλος το δαιμόνιο, από τον ακατάπαυστο αγώνα του Γεροντος, τον ελευθέρωσε.

- Γιατί φεύγεις; τον ρώτησε εκείνος, κανένας δε σε διώχνει.

- Με αφάνισε η νηστεία σου, αποκρίθηκε εκείνο κι’ έγινε άφαντο.

Μια ζεστή μέρα του καλοκαιριού πήγε στο κελλί του Αββά Ησαΐου ο Αββάς Αχιλλάς και τον βρήκε να τρώγη. Είχε βάλει νερό κι’ αλάτι στο πιάτο και βουτούσε το ψωμί του. Μόλις είδε τον συνασκητή του, έκρυψε με τρόπο το πιάτο κάτω από το ψαθί που έπλεκε, για να μη τον σκανδαλίση. Τετοια πολυτέλεια ήταν άγνωστη στη σκήτη.

- Τι τρως, αδελφέ; τον ρώτησε ο Αββάς Αχιλλάς, που τον έβλεπε ακόμη να μασά, χωρίς να έχη τίποτε μπροστά του.

- Συγχώρησέ με, Πατερ, είπε κοκκινίζοντας από ντροπή ο Αββάς Ησαΐας. Έκοβα φοινικόφυλλα στον ήλιο και ξεράθηκε ο λάρυγγάς μου, γι’ αυτό έβαλα νερό στο αλάτι μου, για να μπορώ να καταπιώ.

Σαν τ’ άκουσε ο άλλος ασκητής, έβαλε τις φωνές:

- Ελάτε να ιδήτε τον Ησαΐα να τρώγη ζωμό στη σκήτη. Αν ήθελες τέτοια καλοφαγία, αδελφέ, καλά θα έκανες να γύριζες στην Αίγυπτο.

Μερικοί νέοι ευσεβείς ανέβηκαν στη σκήτη για να επισκεφθούν κάποιο γνωστό τους Γεροντα. Επειδή θα έμεναν κοντά του όλη μέρα, του ζήτησαν λίγο λάδι να μαγειρέψουν τα όσπρια, που είχαν πάρει μαζί τους για να φάνε.

- Να εκεί κρέμεται το φλασκί, που μου είχατε φέρει δώρο πριν τρία χρόνια, τούς έδειξε ο Γεροντας. Παρετε όσο θέλετε.

- Όταν το ξεκρέμασαν, είδαν πως το φλασκί ήταν ακόμη σφραγισμένο και θαύμασαν τη νηστεία του Οσίου.

Τόσο πολύ είχε εξασκηθή στην νηστεία ο Όσιος Μάρκος ο Αναχωρητής, έλεγαν οι Γεροντες, ώστε κατώρθωνε να μένη άσιτος επί ολόκληρες εβδομάδες συνεχώς, χωρίς να ατονή το σώμα του. Εξήντα τρία χρόνια που έμεινε στην έρημο, ημέρα και νύκτα εργοχειρούσε, για να ελεή τούς πτωχούς Ερημίτας. Δώρο δε δέχτηκε ποτέ του από κανένα. Αν κάποιος, περαστικός από την καλύβα του, του έδινε κάτι, ο Αββάς τον ευχαριστούσε για την καλή του πρόθεσι, μα δεν έπαιρνε το δώρο.

- Δεν μου χρειάζεται, αδελφέ, του έλεγε. Ας έχη δόξα ο Κυριος μου που μου δίνει ακόμη δύναμι να εργάζωμαι, για να τρέφω τον εαυτό μου κι’ εκείνους που μ’ επισκέπτονται.

Ένας αρχάριος μοναχός συμβουλεύτηκε κάποιο διακριτικό Γεροντα, ποιο μέτρο ν’ ακολουθήση στη νηστεία.

- Απόφευγε τις υπερβολές, τέκνον μου, τον συμβούλεψε εκείνος. Πολλοί δοκίμασαν να νηστέψουν πάνω από τις δυνάμεις τους και δεν άντεξαν για πολύ καιρό.

Ρώτησαν οι Γέροντες τον Όσιο Μακάριο πως συνέβαινε να είναι το σώμα του πάντοτε λιπόσαρκο κι’ όταν νήστευε κι’ όταν έτρωγε.

- Το ξύλο που ανακατεύει τ’ αναμμένα φρύγανα, τούς έλεγε εκείνος, κατατρώγεται από τη φωτιά κι’ είναι κατάξερο. Κι’ όταν η φλόγα του θείου φόβου κατακαίη την καρδιά του ανθρώπου, ξηραίνεται το σώμα του.

http://vatopaidi.wordpress.com/2010/02/2010
Πηγή: http://www.patrokosmas.gr