o πονος της καρδιας αναγκαιο συστατικο της μετανοιας

[irida]

Τριωδιο. Και της "μετανοιας ανοιξαν μοι πυλας, Ζωοδοτα". Η ψυχη αφουγκραζεται την ικεσια, ανασυγκροτει τις πνευματικες δυναμεις και συντονοτερα στο αθλημα της μετανοιας. Εξαλλου "ενεκεν μετανοιας" ζουμε. Και "ατελεστος η μετανοια". Οι πατερες λενε οτι η αμαρτια εχει απλωσει τις ριζες της στο βαθος της ανθρωπινης καρδιας, τα δε κλαδια της πνιγουν καθε κινηση ζωης. Οπως το νερο που πινουμε διαποτιζει τα σπλαχνα μας, ετσι και η αμαρτια "εισηλθεν ωστει υδωρ εις τα εγκατα" του ανθρωπου. Και οπως το λαδι γλυστρα μεχρι και τον μυελο των οστων, η αμαρτια "ωσει ελαιον εν τοις οστεοις" εχει διαπερασει την ανθρωπινη φυση, την εχει διαφθειρει. Υπαρχει ομως και το δικελι που ξεριζωνει την αμαρτια: "Ειναι ο πονος της καρδιας και η συντριβη και η λυπη της ψυχης". Οι εξωτερικες πραξεις μετανοιας [νηστεις, ασκηση και οποια αλλη κακοπαθεια] παιδευουν το σωμα, και τον εξω ανθρωπο, κοβουν τα κλαδια του δεντρου. Αλλα η εσωτερικη πραξη μετανοιας, ο εσωτερικος "πονος συντριβει τον εσω ανθρωπο και την ιδιαν καρδιαν, ητις η πρωτη και κυρια αιτια και ριζα των αμαρτιων". Ο εσωτερικος πονος της καρδιας - εξαιτιας της συναισθησεως της αμαρτιας- πρεπει να ειναι οξυς σαν την καρφωτη μαχαιρια, την αιχμηρη βελονα, και μεγιστος σαν τον ογκολιθο που συνθλιβει. Ο πονος της καρδιας, οταν προερχεται απο Χαρη του Θεου, κατανυγει την ψυχη, δεν φερνει απογνωση, αλλα ειναι γλυκυς και χαροποιος, "διοτι ειναι σμηγμενος με την ελπιδα της σωτηριας και με την ελαφρωση της συνειδησεως". Αυτος ο πονος μαλακωνει και ξεκολα γρηγορα την καρδια απο τα παθη και την κανει δυσκινητη στο κακο. Ο εσωτερικος πονος της καρδιας ειναι αναγκαιο συστατικο της μετανοιας. Διοτι "ανευ συντριμιου καρδιας αδυνατον απαλλαγηναι κακιας". "Καιρος του κλαιειν" η παρουσα ζωη. Και οποιος περιοριζεται μονο στην ερευνα της συνειδησεως του - να θυμηθει ολες τιςς αμαρτιες που εκανε με εργο, λογο η συγκαταθεση λογισμωνν- και στη συνεχεια να τις διηγηθει στον πνευματικο του, και μετα την εξαγορευση να στοχαζεται μηπως λησμονησε καμια αμαρτια, αυτος ξεφωρτωνει μονο την μνημη και οχι την ψυχη. Πλενει μονο την επιφενεια της καρδιας. Και μια τετοια εξομολογηση " ηθελεν ηναι μια πραγματεια οπου τελειωνει ολη μονο εις το στομα" Αλλα " μακραν, αδελφε, μακραν εισαι απο την αληθινην μετανοιαν με τας τοιαυτας εξομολογησεις οπου καμνεις, διοτι μετανοια εστι καρδια τετριμενη". Και "η εξομολογησις οπου γινει καλως και καθως πρεπει, μολονοτι και εξαλειφει τας αμαρτιας, ομως δεν εξαλειφει και ολον τον κακον οπου εκαμαν εις την ψυχην αι αμαρτιαι". Μα και "ο εσωτερικος πονος της καρδιας ειναι ενα απο τα τιμιοτερα χαρισματα, οπου να ημορει να σου δωση ο Κυριος, ωστε, εαν ηθελε δημιουργησει ενα καινουριο κοσμο ολοχρυσον, και ενα ουρανον απο σαπφειρον και αδαμαντα και να σε καμη αυθεντην του κοσμου τουτου, ηθελε σου δωσει απειρως ολιγωτερον χαρισμα, παρα ανισως και ηθελε σου δωσει μιαν πραξιν αληθινου πονου, και αληθινης συντριβης".