Περίπου 6.000 πολίτες, στην πλειονότητά τους μετανάστες, κοιμούνται πρόχειρα όπου βρουν.
Κάποιοι που διαμένουν προσωρινά σε ειδικούς ξενώνες. Μετανάστες που γεμίζουν τα κέντρα παραμονής και ακατάλληλα διαμερίσματα στο κέντρο της πόλης. Ρακοσυλλέκτες και αλλοδαποί εργάτες που κατοικούν σε ακατάλληλους χώρους, όπως αποθήκες, μαντριά, κοντέινερ.
Μεγάλες οικογένειες οι οποίες στοιβάζονται σε μικρές και απαρχαιωμένες κατοικίες και καταυλισμούς (κυρίως Αθίγγανοι). Κακοποιημένες ή παρατημένες από τους συζύγους τους γυναίκες, που πηγαίνουν σε οικογενειακά καταφύγια. Καταληψίες που διεκδικούν δυναμικά το δικαίωμά τους στη στέγη και αξιοποιούν δημιουργικά εγκαταλελειμμένα κτίρια.
Δυσοίωνο το μέλλον
Οι περισσότεροι από τους 17.000 αστέγους της χώρας μας δεν ταιριάζουν απόλυτα στη στερεότυπη εικόνα των εξαθλιωμένων κλοσάρ.
«Αποκαλύπτουν όμως τις άγνωστες -μα εξίσου σημαντικές- πλευρές του αποκλεισμού από την κατοικία, που περιλαμβάνουν διαρκώς όλο και μεγαλύτερα κομμάτια του πληθυσμού. Οι έννοιες της επισφαλούς ή ακατάλληλης κατοικίας απασχολούν εδώ και πολλά χρόνια τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη και αποτελούν σημαντικά σημεία του προβλήματος έλλειψης στέγης», σημειώνει ο Αριστείδης Σαπουνάκης του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για Θέματα Ελλειψης Στέγης.
Πιστεύει ότι η ελληνική πολιτεία δεν ανταποκρίνεται καθόλου στον ρόλο της: «Οι έρευνες και οι μελέτες που γίνονται για τους αστέγους είναι ανύπαρκτες, όπως και τα διαθέσιμα στοιχεία. Κι όμως υπάρχουν ενδείξεις ότι αυξάνονται τόσο οι εξώσεις όσο και εκείνοι που αδυνατούν να ξεπληρώσουν τα στεγαστικά τους δάνεια. Αρκετοί θα αντιμετωπίσουν στεγαστικό πρόβλημα στο μέλλον».
**Περίπου 6.000 άνθρωποι κοιμούνται πρόχειρα, όπου βρουν.
Είναι μια κατηγορία ατόμων που μόλις πρόσφατα τράβηξε την προσοχή των αρμοδίων. Περίπου 5.000 είναι πρόσφυγες και μετανάστες χωρίς χαρτιά. Οι υπόλοιποι είναι Ελληνες και οι κοινωνικές υπηρεσίες αναφέρουν ότι οι 350 βρίσκονται κοντά στο κέντρο της Αθήνας.
Αλλοι τόσοι κινούνται σε πιο περιφερειακές συνοικίες της πρωτεύουσας, ενώ 300 άνθρωποι βιώνουν παρόμοιες εμπειρίες στην υπόλοιπη χώρα και ειδικά στη Θεσσαλονίκη.
**Γύρω στα 1.000 άτομα εκτιμάται ότι μένουν κατά καιρούς στα φτηνά ξενοδοχεία. Η περίοδος διαμονής τους κυμαίνεται ανάλογα με τις ευκαιριακές εργασίες που κάνουν. Δεν είναι και λίγες οι μισογκρεμισμένες κατοικίες στα πιο υποβαθμισμένα σημεία του κέντρου οι οποίες νοικιάζονται «μαύρα», σε πολύ χαμηλές τιμές, σε φτωχούς μετανάστες. Οι έλληνες ιδιοκτήτες πληρώνονται με το... κεφάλι.
**Ορισμένοι άστεγοι ψάχνουν να βρουν προσωρινή φιλοξενία (διάρκειας 3-6 μηνών) στους δύο ξενώνες προσωρινής διαμονής του υπουργείου Υγείας. Υπάρχουν και τα δύο κέντρα του Δήμου Αθηναίων, που μπορούν να φιλοξενούν έως 300 άτομα. Εχουν καταλήξει να λειτουργούν σαν αποθήκες ανθρώπων, αφού δεν υπάρχει η παραμικρή πρόβλεψη για επανένταξη των αστέγων αυτών στην κοινωνία.
**Στα γηροκομεία και τα πτωχοκομεία η διαμονή είναι πιο μεγάλης χρονικής διάρκειας. Φιλοξενούν προσωρινά περίπου 2.500 αστέγους. Τα περισσότερα είναι στην Αθήνα και ο χρόνος διαμονής διαφέρει ανάλογα με την περίπτωση.
**Επίσης δεκάδες γυναίκες (ανάμεσά τους πολλές μητέρες) που αντιμετώπισαν προβλήματα στέγης λόγω κακοποίησης ή εγκατάλειψης απευθύνονται σε τρεις ξενώνες, δύο στην Αθήνα και έναν στη Θεσσαλονίκη.
**Περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι κινούνται μεταξύ στρατοπέδων προσφύγων και αστυνομικών τμημάτων.
Πέρυσι η Ελλάδα είχε 14 τέτοια κέντρα υποδοχής. Λειτουργούν τα εννιά. Τα περισσότερα είναι υπερπλήρη, με τραγικές συνθήκες διαβίωσης. Εκτός όμως από αυτούς τους χώρους υπάρχουν και άλλοι, μικρότεροι, που προσφέρουν εξειδικευμένες υπηρεσίες σε 200 αλλοδαπές γυναίκες και παιδιά.
**Ακόμη χειρότερα τα πράγματα για τους αποφυλακισμένους. Ενας στους πέντε επιστρέφει στη φυλακή. Οι περισσότεροι δεν έχουν στέγη μόλις αποφυλακιστούν, ενώ δεν υπάρχει καμία απολύτως κρατική βοήθεια.
Η μόνη βοήθεια έρχεται από τη ΜΚΟ «Αρσις», που φιλοξενεί περιστασιακά ορισμένους και από την οργάνωση «Ονήσιμος» της Εκκλησίας.
**Εν δυνάμει άστεγοι είναι πολλοί από τους 2.900 ασθενείς που παρακολουθούν το, γεμάτο οικονομικά προβλήματα, πρόγραμμα «Ψυχαργώς» του υπουργείου Υγείας και μένουν στους θεραπευτικούς ξενώνες και τα «προστατευμένα» διαμερίσματα.
Σε σκηνές και τροχόσπιτα
**Οι ακατάλληλες κατοικίες που φιλοξενούν ανθρώπους περιλαμβάνουν σκηνές και τροχόσπιτα. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία είναι το 0,2% των κατοικιών της χώρας. Αφορούν κατά μεγάλο μέρος τις κοινότητες των Ρωμά, που μένουν αναγκαστικά σε καταλύματα χαμηλής ποιότητας.
Τα διάφορα προγράμματα της πολιτείας δεν έχουν αλλάξει στο ελάχιστο το βιοτικό τους επίπεδο...
**Πολλοί από τους αλλοδαπούς εργάτες της ελληνικής περιφέρειας που δουλεύουν περιστασιακά στα χωράφια για εξευτελιστικά μεροκάματα, κοιμούνται σε αποθήκες και μαντριά, για να κάνουν μεγαλύτερη οικονομία.
**Στο μεταξύ περίπου 1.000 άλλοι πολίτες αποφάσισαν να λύσουν μόνοι τους πρόβλημα στέγης και κατέλαβαν κάποια αυλή, παράπηγμα ή εγκαταλειμμένο κτίριο. Τόσο στην Αθήνα όσο και στη Θεσσαλονίκη υπάρχουν εδώ και καιρό οργανωμένες καταλήψεις στέγης από αντιεξουσιαστικές και αναρχικές κυρίως ομάδες.
**Αυξημένα τέλος είναι και τα νοικοκυριά στα οποία τρία ή τέσσερα άτομα μοιράζονται το ίδιο δωμάτιο (κοντά στις 6.000). Μια κατηγορία που οι ειδικοί συμπεριλαμβάνουν στη διευρυμένη έννοια των αστέγων.
Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΜΠΟΥΓΑΝΗ
ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ- 24/12/200