Το έργο του Αγίου Πνεύματος

[NIKOSZ]

«Ο Χριστός έγινε άνθρωπος για να θεώσει τους ανθρώπους με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος». (Μ. Αθανάσιος). Είναι δηλαδή οι ενέργειες του Χριστού και του Αγίου Πνεύματος πάνω στους ανθρώπους συμπληρωματικές και αμοιβαίες.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία δίνει μεγάλη σημασία στο έργο του Αγίου Πνεύματος. Ένας από τους λόγους για τον οποίον η Ορθοδοξία αντιτίθεται στο παπικό δόγμα της εκπόρευσης του Αγίου Πνεύματος και από τον Υιό [Filioque] είναι επειδή διαβλέπει ότι μʼ αυτό παραγνωρίζεται το Άγιο Πνεύμα και θεωρείται σαν οντότητα δευτερεύουσας σημασίας. Ο Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ περιέγραψε με λίγα λόγια τον όλο σκοπό της Χριστιανικής ζωής σαν αγώνα για την απόκτηση του Αγίου Πνεύματος. «Η προσευχή , η νηστεία , η αγρυπνία και όλες οι άλλες Χριστιανικές αρετές όσο καλές και αν είναι ασφαλώς δεν αντιπροσωπεύουν τον σκοπό της Χριστιανικής ζωής. Αυτά δεν είναι παρά τα επιτακτικά μέσα που επιτυγχάνουν την απόκτηση του Αγίου Πνεύματος. Όσον αφορά τις προσευχές, τις νηστείες, τις αγρυπνίες, την ελεημοσύνη και τα άλλα καλά έργα που γίνονται στο όνομα του Χριστού δεν είναι παρά μόνο τα απαραίτητα μέσα που οδηγούν στην απόκτηση του Αγίου Πνεύματος». Αυτός ο ορισμός του μεγαλύτερου Αγίου της Ρωσικής Ορθοδοξίας αν και μπορεί να θεωρηθεί, με την πρώτη ματιά πολύ απλοποιημένος, συνοψίζει στη πραγματικότητα όλη την πνευματική παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Αυτός είναι λοιπόν ο σκοπός της ζωής του πιστού που, θεολογικά, συνοψίζεται με τον όρο θέωση .Όπως τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδος ζουν μεταξύ τους με αγάπη έτσι κι ο άνθρωπος πλασμένος καθʼ ομοίωσιν της Τριάδος καλείται να ζήσει με τον Τριαδικό Θεό. Ο άνθρωπος καλείται να γίνει γιος. Και Άγιοι σύμφωνα με τον μεγάλο πατέρα της Εκκλησίας μας τον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή είναι εκείνοι που έχουν μέσα τους το Άγιο Πνεύμα. Αυτή ακριβώς η ιδέα της προσωπικής και οργανικής ένωσης μεταξύ Θεού και ανθρώπου είναι η θέωση η η αγιότητα του ανθρώπου.

Η μυστική αυτή ένωση Θεού και ανθρώπου είναι μεν πραγματική αλλά όμως δεν συνίσταται στο συμφυρμό Δημιουργού και δημιουργήματος σε μια οντότητα, δηλαδή δεν συγχωνεύεται ο άνθρωπος στο Θείον αλλά εξακολουθεί να έχει την δική του προσωπικότητα όπως ακριβώς ο Χριστός διατήρησε την θεϊκή του φύση όταν σαρκώθηκε.

Η θέωση (η η αγιότητα όπως είναι ευρύτερα γνωστός ο όρος) είναι κάτι που αφορά και το σώμα. Γιʼ αυτό ακριβώς και μερικοί άγιοι γεύτηκαν τους καρπούς της ορατής και σωματικής δόξας από αυτή τη ζωή. Ο Άγιος Σεραφείμ, που λούστηκε στο άκτιστο φως ταής θεότητας στην περίφημη συνομιλία του με τον Μοτοβίλωφ είναι ο πιο γνωστός από αυτούς αλλά όχι ο μόνος. Όταν ο μέγας Αρσένιος προσευχόταν οι μαθητές του τον έβλεπαν ολοφώτεινο. Και για άλλον ασκητή, άγιον, τον Αββά Παμβώ, αναφέρεται ότι το πρόσωπό του έλαμπε σαν αστραπή και ο ίδιος έμοιαζε με βασιλιά που καθόταν στο θρόνο του. Αλλά και για τον Πάπα Ιγνάτιο τον πνευματικό τον Αγιορείτη, που έζησε στον αιώνα μας αναφέρονται παρόμοια περιστατικά καθώς και για έναν άλλο ασκητή που αποτελεί την δόξα του σύγχρονου Αγιορείτικου μοναχισμού.

Ακριβώς δε επειδή οι Ορθόδοξοι πιστεύουν ότι το σώμα αγιοποιείται και μεταμορφώνεται μαζί με την ψυχή, δείχνουν ευλάβεια για τα λείψανα των Αγίων που ευωδιάζουν, κάνουν θεραπείες η μένουν άφθορα, παρουσιάζοντας δηλαδή απτά στοιχεία τής δόξας που απολαμβάνει η αγία ψυχή τους στον ουρανό. Και τούτο ενώ οι ψυχές τους βρίσκονται ακόμα στη λεγόμενη «Μέση κατάσταση», κάτι που δείχνει πόσο πολύ θα δοξαστούν ακόμα οι Άγιοι ψυχοσωματικά μετά την Β Παρουσία. Γιʼαυτό ακριβώς η μεγάλη τιμή που αποδίδουν οι ορθόδοξοι στα λείψανα των Αγίων δεν είναι προϊόν άγνοιας, η πρόληψης, όπως νομίζουν οι Προτεστάντες, αλλά πηγάζει από μια σωστά αναπτυγμένη Θεολογία του σώματος και μια σωστή κατανόηση του μεγάλου μυστηρίου της Σάρκωσης του Θεού και της «εν σώματι» Μεταμορφώσεως, Αναστάσεως και Αναλήψεώς Του στην εκ δεξιών καθέδρα του Θεού Πατρός.

ΖΩΣΙΜΑΣ
Περιοδικό «Ορθόδοξη Μαρτυρία»