Κατάκριση..

[paulina]

Είπε ένας Γέροντας:
"Τίποτε δεν παροργίζει τόσο τον Θεό και τίποτε δεν απογυμνώνει τόσο τον άνθρωπο από τη χάρη, ώστε να φτάσει και σε εγκατάλειψη από μέρους του Θεού, όσο το να κατηγορεί τον πλησίον του ή να τον κατακρίνει ή να τον εξουθενώνει. Και είναι τόσο βαρύτερη η κατάκριση από κάθε άλλη αμαρτία, ώστε ο ίδιος ο Χριστός λέει: "Υποκριτή, βγάλε πρώτα το δοκάρι που έχεις στο μάτι σου και τότε θα δεις καθαρά για να βγάλεις το σκουπιδάκι πού βρίσκεται στο μάτι του αδελφού σου".
Παρομοίασε δηλαδή το αμάρτημα του πλησίον με το σκουπιδάκι, ενώ την κατάκριση με το δοκάρι. Είναι τόσο κακό το να κατακρίνει κανείς, σχεδόν ξεπερνά κάθε αμαρτία. Επομένως τίποτε δεν είναι βαρύτερο, αδελφοί μου, ούτε χειρότερο από το να καταδικάσουμε ή να εξουθενώσουμε τον πλησίον. Γιατί να μην προτιμούμε να κατακρίνουμε τον εαυτό μας; Και εννοώ τα κακά τα δικά μας πού καλά τα γνωρίζουμε και για τα οποία πρόκειται να δώσουμε λόγο στον Θεό. Γιατί αρπάζουμε το δικαίωμα της κρίσης του Θεού; Τι θέλουμε από το πλάσμα του, τι θέλουμε από τον πλησίον; Τι ζητάμε από τα βάρη του άλλου; Έχουμε, αδελφοί, τι να φροντίσουμε. Ο καθείς ας προσέχει τον εαυτό του και τις δικές του κακίες. Η εξουσία να δικαιώνει και να καταδικάζει, ανήκει μόνο στον Θεό, που γνωρίζει και την κατάσταση του καθενός και τη δύναμη, τον τρόπο της ζωής και τα χαρίσματά του, την ιδιοσυγκρασία και τις ικανότητές του, ανήκει στον Θεό που κρίνει ανάλογα με το καθένα απ΄ αυτά, όπως ο ίδιος μόνος τα γνωρίζει".
(Από το Γεροντικό)

Άκουσε κάποιος από τους αγίους Πατέρες ότι ένας αδελφός έπεσε στο αμάρτημα της πορνείας. Και είπε:
“Ώ, άσχημα έκανε”.
Μετά από λίγες μέρες πεθαίνει ο αδελφός. Και πάει άγγελος του θεού με την ψυχή του αδελφού στον Γέροντα και του λέει:
“Δες αυτόν που κατέκρινες, πέθανε. Πού παραγγέλλεις να τον βάλω, στη Βασιλεία του Θεού ή στην κόλαση;”
Μετά απ΄ αυτό, μέχρι την ώρα του θανάτου του ο Γέροντας ζητούσε ασταμάτητα από τον Θεό με δάκρυα και πόνο πολύ να τον συγχωρήσει.
(Από το Γεροντικό)

Κάποιος αδελφός ρώτησε τον αββά Ποιμένα: “Πες μου, πώς θα γίνω μοναχός;”
Και ο Γέροντας είπε: “Εάν θέλεις να βρεις ανάπαυση και σ΄ αυτόν τον κόσμο και στη μέλλουσα ζωή, να λες σε κάθε περίπτωση:
Ποιος είμαι εγώ; Και να μην κατακρίνεις κανένα”.
(Από το Γεροντικό)

“Μπορεί ένας άνθρωπος να φαίνεται ότι σιωπά ενώ η καρδιά του κατακρίνει τους άλλους, ένας τέτοιος άνθρωπος πάντοτε λαλεί.
(Από το Γεροντικό)

[paulina]

Έλεγε ο αββάς Παφνούτιος, ο μαθητής του αββά Μακαρίου:
“Παρακάλεσα τον Γέροντά μου λέγοντας: Πες μου κάποιον λόγο”.
Κι εκείνος είπε:
“Να μην κακομεταχειριστείς κανέναν ούτε να τον κατακρίνεις. Αυτά να κάνεις και σώζεσαι”.
(Από το Γεροντικό)

Είπε κάποιος Γέροντας:
“Εάν δεις αδελφό να αμαρτάνει, μη ρίξεις την αιτία σ΄ αυτόν αλλά στον πολέμιό του, και πες: Όπως αυτός νικήθηκε, έτσι κι εγώ. Κλαίε και ζήτα τη βοήθεια του Θεού και δείχνε συμπόνια σ΄ αυτόν που άθελά του πάσχει. Γιατί κανείς δεν θέλει να αμαρτήσει στον Θεό, αλλά όλοι σφάλλουμε”.
(Από το Γεροντικό)

Ρώτησε ένας αδελφός τον αββά Ποιμένα:
“Τι να κάνω πού όταν πάω να κάνω την πνευματική μου εργασία με κυριεύει η αμέλεια;”
Κι ο Γέροντας του είπε:
“Να μην εξευτελίσεις κανέναν ούτε να τον κατακρίνεις. Κανέναν να μην κατηγορήσεις και ο Θεός θα σου δώσει ανάπαυση και η πνευματική σου εργασία θα γίνεται ήρεμα”.
(Από το Γεροντικό)

[paulina]

Είπε γέρων.
Κάποτε πήγε ένας μοναχός σ` ένα κελί που ήταν καθαρό, περιποιημένο, αρχοντικό επίσημο.
Είπε: Όπως είναι η καρδιά του Γέροντα έτσι είναι και το κελί του.
Πήγε σ` ένα άλλο που ήταν ακατάστατο, αραχνιασμένο κι άνω – κάτω.
Είπε: Ο Γέροντας είναι καλός, ασχολείται συνέχεια με τα πνευματικά και δεν έχει καθόλου καιρό για τα υλικά.
Ήταν αγαθός ο μοναχός αυτός και τα έβλεπε όλα όμορφα.
Ότι είσαι αυτό βλέπεις, ότι ζητάς αυτό βρίσκεις.
(Από το Γεροντικό)

Έλεγαν για τον αββά Μακάριο τον μεγάλο ότι είχε γίνει, όπως λέει η Γραφή, θεός επίγειος. Γιατί όπως ακριβώς ο Θεός σκεπάζει τον κόσμο, έτσι και ο αββάς Μακάριος σκέπαζε τα ελαττώματα που έβλεπε στους άλλους, σαν να μη τα έβλεπε και εκείνα που άκουε σαν να μη τα άκουε.
(Από το Γεροντικό)

Κάποιος αδελφός της Σκήτης κάποτε έσφαλε. Έγινε συγκέντρωση στην οποία κάλεσαν τον αββά Μωυσή αλλ΄ αυτός δεν θέλησε να πάει. Του παρήγγειλε τότε ο πρεσβύτερος: “Έλα, γιατί σε περιμένουν όλοι”. Κι εκείνος σηκώθηκε και πήγε κρατώντας στην πλάτη ένα καλάθι τρύπιο που το γέμισε άμμο. Οι Πατέρες που βγήκαν να τον προϋπαντήσουν του λένε: “Τι είναι αυτό, πάτερ;”
“Οι αμαρτίες μου -απαντά ο Γέροντας- που κυλούν και πέφτουν πίσω μου και δεν τις βλέπω. Και ήλθα εγώ σήμερα να κρίνω τα σφάλματα άλλου”. Όταν τ΄ άκουσαν αυτά οι Πατέρες, δεν είπαν τίποτε εναντίον του αδελφού αλλά τον συγχώρεσαν.
(Από το Γεροντικό)

Κάποιος αδελφός έκανε μια ερώτηση σ΄ έναν άγιο Γέροντα για να έχει μια βάση, ώστε να μην αμαρτάνει με τον λογισμό.
“Ας υποθέσουμε -είπε- ότι βλέπω κάποιον να κάνει κάτι και το λέω αυτό σε κάποιον άλλο και βλέπω ότι δεν τον κατακρίνω, αλλά απλώς το συζητούμε. Αυτό παύει να είναι κατάκριση;”
Ο Γέροντας είπε: “Εάν μιλάς με εμπάθεια έχοντας κάτι εναντίον του, είναι κατάκριση, αν όμως είσαι ελεύθερος από πάθος, δεν είναι κατάκριση. Αλλά για να μη μεγαλώνει το κακό, η σιωπή είναι προτιμότερη”.
(Από το Γεροντικό)

[paulina]

Η ψυχή του καταλάλου έχει πολύ κακή γλώσσα. Βλάπτει τον εαυτό του, αυτόν που τον ακούει και κάποτε κάποτε κι αυτόν που καταλαλεί.
(Όσιος Θαλάσσιος)

Τίποτε άλλο δε γυμνώνει τον άνθρωπο και δεν τον οδηγεί στην εγκατάλειψη όσο η καταλαλιά ή η κατάκριση ή ο εξευτελισμός του αδελφού.
(Δωρόθεος Γάζης)

Η εγκατάλειψη αυτών που αγωνίζονται, έχει την αιτία της στην κενοδοξία, στην κατάκριση του πλησίον και στον κομπασμό για τις αρετές.
(Νικήτας Στηθάτος)

Μην αφήνεις το νου σου αργό, για να μη διδαχθείς τα κακά. Μην αφήνεσαι να κοιτάζεις τις ελλείψεις των άλλων, διότι χωρίς να το εννοείς, θα ευρίσκεσαι συνεργός του πονηρού και απρόκοπος στο αγαθό. Μη συμμαχείς εν αγνοία με τον εχθρό της ψυχής σου. Όσο εσύ εν αγάπη σκεπάζεις τον αδελφό, τόσο η χάρις σε θάλπει και σε φυλάττει από συκοφαντίας ανθρώπων.
(Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής)

Πρόσεχε να μην κατακρίνεις, διότι από αυτό παραχωρεί ο Θεός και φεύγει η χάρις και σε αφήνει ο Κύριος να πέφτεις, να ταπεινώνεσαι, να βλέπεις τα δικά σου σφάλματα.
(Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής)

[paulina]

Λες ότι τα παραπτώματα του αδελφού είναι αληθινά. Για πες μου τώρα, ξέρεις πραγματικά, ότι είναι αληθινά; Συμβαίνει μερικές φορές να αποδεικνύεται, ότι τα παραπτώματα για τα οποία μίλησε κάποιος, ξεκινώντας από μια υποψία, δεν ήταν αληθινά.
(Άγιος Ιωάννης ο Έγκλειστος)

Τί λόγο έχουμε να ασχολούμαστε με το διπλανό μας; Τί γυρεύουμε σε ξένες φροντίδες; Θέλουμε ωστόσο αδελφοί μου, να νοιαζόμαστε για κάτι; Τότε ο καθένας μας να προσέχει τον εαυτό του και τις κακίες του. Η δικαίωση και η κατάκριση ανήκει μόνο στον Θεό. Αυτός μόνο ξέρει του καθενός την κατάσταση και τη δύναμη και τις ασχολίες και τα χαρίσματα και τις ικανότητες κι Αυτός μόνο ξέρει να κρίνει τον καθένα από αυτά. Με διαφορετικό τρόπο κρίνει ο Θεός τον επίσκοπο και με διαφορετικό τον άρχοντα. Αλλιώτικα κρίνει τον ηγούμενο κι αλλιώτικα τον μαθητή, αλλιώτικα τον γέροντα κι αλλιώτικα τον νέο, αλλιώτικα τον άρρωστο κι αλλιώτικα τον υγιή. Ποιος μπορεί να κρίνει όλες αυτές τις διαφορετικές καταστάσεις, εκτός μόνο από Αυτόν που τα δημιούργησε όλα, που έπλασε τα πάντα και που ξέρει τα πάντα;
(Όσιος Δωρόθεος)

Το να κρίνουμε τους άλλους είναι επικίνδυνο και για έναν πρόσθετο ακόμη λόγο. Επειδή δεν ξέρουμε την ανάγκη ή την αιτία που τους σπρώχνει να κάνουν αυτό που μας ενοχλεί και που στα μάτια του Θεού μπορεί να είναι καλό ή και να συγχωρείται, γινόμαστε αυστηροί κριτές. Έτσι όμως πέφτουμε σε βαρύ αμάρτημα γιατί νιώθουμε γι' αυτούς συναισθήματα, που δεν ταιριάζουν.
(Άγιος Κασσιανός)

[paulina]

Για τον διπλανό σου που αμαρτάνει στέναξε, για να μπορέσεις να στενάξεις και για τον εαυτό σου. Όλοι είμαστε υπεύθυνοι για τις αμαρτίες.
(Όσιος Νείλος Αγκύρας)

Πρέπει να θεωρούμε τους εαυτούς μας, ότι είμαστε οι πιο αμαρτωλοί απ' όλους τους ανθρώπους. Πρέπει πάλι να θεωρούμε το αμάρτημα του αδελφού μας δικό μας και να μισούμε το διάβολο, που εξαπάτησε τον αδελφό.
(Όσιος Ιωάννης ο Έγκλειστος)

Μη μισήσεις τον αμαρτωλό, όλοι είμαστε υπεύθυνοι.
(Οσιος Ισαάκ ο Σύρος)

Όποιος λέει το αμάρτημα του αδελφού δίχως απάθεια στον ίδιο ή σε άλλον με σκοπό να τον κατακρίνει ή να τον περιγελάσει θα εγκαταλειφθεί από το Θεό και θα πέσει στο ίδιο ή σε άλλο παράπτωμα. Με τη σειρά του τότε θα δοκιμάσει τον έλεγχο και την κοροϊδία των άλλων, πράγμα που θα τον κάνει να νιώσει μεγάλη ντροπή.
Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής)

[paulina]

Κάποτε ένας μεγαλόσχημος μοναχός, που έζησε όλο του το βίο με αμέλεια και πνευματική τεμπελιά, αρρώστησε βαριά. Παρ' όλο όμως που βρισκόταν στα τελευταία του, δε φαινόταν να φοβάται καθόλου το θάνατο. Αντίθετα μάλιστα τον περίμενε με χαρά και προθυμία. Ένας σεβάσμιος πατέρας, απ' αυτούς που τον παρέστεκαν στις τελευταίες του στιγμές, του είπε: "Αδελφέ μου, πίστεψέ μας, ότι δεν μπορούμε να καταλάβουμε πώς είσαι την ώρα αυτή τόσο αμέριμνος. Νομίζαμε, ότι σου τη ζωή την πέρασες με αμέλεια και τεμπελιά". Τότε ο αδελφός απάντησε: " Είναι αλήθεια, σεβάσμιοι πατέρες, ότι πέρασα όλο μου τον βιο, όπως ακριβώς νομίζατε για μένα. Τώρα δα μόλις οι άγγελοι του Θεού μου έφεραν το χειρόγραφο των αμάρτιών μου και μου διάβασαν τα αμαρτήματα που έκανα από τον καιρό που έγινα μοναχός. Με ρώτησαν μάλιστα αν τα θυμάμαι κι εγώ απάντησα ότι τα ξέρω. Συμπλήρωσα όμως ότι από τον καιρό που έγινα μοναχός δεν έκρινα κανέναν άνθρωπο, ούτε πάλι έδειξα μνησικακία σε κανέναν. Παρακάλεσα στη συνέχεια να ισχύσει και για μένα ο λογος του Χριστού, που είπε "Μη κρίνετε και ου μη κριθήτε" και "Άφες και αφεθήσεται υμίν". Γέροντές μου, όταν είπα αυτά στους αγγέλους, έσχισαν αμέσως το χειρόγραφο των αμαρτιών μου. Τώρα πηγαίνω στον Χριστό με πολλή χαρά κι αμέριμνος". Και καθώς έλεγε αυτά ο αδελφός στους πατέρες, παρέδωσε το πνεύμα του στον Κύριο με ειρήνη, ενώ ταυτόχρονα έγινε αφορμή όλοι όσοι τον παρέστεκαν.
(Άγιος Αναστάσιος Σιναΐτης)

[paulina]

Αν δεις κανένα να πέφτει σε κάποιο παράπτωμα, μην τον κοροϊδέψεις. Ούτε πάλι να τον εξευτελίσεις με το να τον ειρωνεύεσαι ή να λες απερίσκεπτα αυτά που δεν πρέπει. Αν εσύ, έχεις γνώση και είσαι μορφωμένος, καταγελάς και κατακρίνεις τον απλό άνθρωπο, θα έρθει και για σένα η σειρά, που θα γίνεις αντικείμενο καταλαλιάς κατάκρισης, όχι μόνο από σοφούς και γραμματισμένους, αλλά κι από απλούς ανθρώπους και γυναίκες και παιδιά. Θα επαληθέψει και σε σένα το ρητό "ο δ΄αν σπείρη άνθρωπος τούτο και θερίσει".
(Αββάς Ησαΐας)

Αν ακούσουμε να μας λένε λόγια κατά του αδελφού, να μην κατηγορήσουμε αυτόν που τα λέει, αλλά εμάς. Βλέπετε, αυτοί που καταλαλούν συμμορφώνονται προς τη διάθεσή μας.
(Όσιος Αντίοχος)

Ρώτησαν τον όσιο Ιωάννη τον Έγκλειστο:
"Αν κάποιος δεν καταλαλεί κανέναν, αλλά με ευχαρίστηση ακούει την καταλαλιά, μήπως θα κριθεί και γι' αυτό;"
Κι ο όσιος Ιωάννης απάντησε:
"Το να ακούει κανείς με ευχαρίστηση κάποια καταλαλιά είναι σαν να καταλαλεί. Θα υποστεί την ίδια τιμωρία".

Καλό είναι να μην καταλαλεί κανείς καθόλου, ούτε να ακούει με ευχαρίστηση αυτόν που καταλαλεί. Διαφορετικά κι αυτός που ακούει, αν βέβαια πιστέψει την καταλαλιά, είναι ένοχος στην ίδια αμαρτία μ' αυτόν που καταλαλεί, γιατί πιστεύοντας την θα διατεθεί εχθρικά κατά του αδελφού.
(Όσιος Αντίοχος)

[michail]

<< Μη πλανάσθε, ούτε πόρνοι, ούτε ειδωλολάτραι, ούτε μοιχοί, ούτε μαλακοί, ούτε αρσενοκοίται, ούτε κλέπται, ούτε πλεονέκται, ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδωροι, ούτε άρπαγες δεν θέλουσι κληρονομήσει την βασιλείαν του Θεού >>. ( Α΄ Κορινθ. ς΄ 9 ).

[paulina]

Αν αγαπάς την καθαρότητα, με τη βοήθεια της οποίας βλέπει κανείς τον Δεσπότη του σύμπαντος, να μην καταλαλήσεις, αλλά ούτε να ακούσεις κανένα, που καταλαλεί τον αδελφό. Κι αν κάποιοι τσακώνονται μπροστά σου, κλείσε τα αυτιά σου και φεύγα από εκεί, για να μην ακούσεις λόγια οργής και πεθάνει η ψυχή σου.
(Όσιος Ισαάκ ο Σύρος)

Αν κάποιος καταλαλεί σε σένα έναν αδελφό και τον εξουθενώνει και δέιχνει έτσι την κακία του, να τον αποφύγεις, για να μη σου συμβούν και σε σένα πράγματα που δεν θέλεις.
(Αββάς Αμμωνάς)

Να μην θεωρήσεις σαν φίλους αυτούς που σου μεταφέρουν λόγια, τα οποία σου προκαλούν λύπη και μίσος εναντίον αδελφού, έστω κι αν είναι αληθινά, αλλά να τους αποστρέφεσαι σαν θανατηφόρα φίδια. Έτσι και αυτούς θα σταματήσεις από το να κακολογούν και την ψυχή σου θα απαλλάξεις από αυτήν την κακία.
(Όσιος Μάξιμος ο Ομολογητής)